Στην Ελλάδα, η τιμή της χονδρικής αγοράς ηλεκτρικής ενέργειας συνεχίζει να αυξάνεται, επηρεάζοντας τόσο τους καταναλωτές όσο και τις επιχειρήσεις. Το φαινόμενο αυτό παρατηρείται και σε άλλες χώρες της Νοτιοανατολικής Ευρώπης, όπου οι αγορές είναι επίσης ευάλωτες σε εξωτερικούς παράγοντες όπως οι διεθνείς τιμές των καυσίμων και η αστάθεια στις προμήθειες.

Οι εξελίξεις αυτές επιβαρύνουν τους καταναλωτές, καθώς οι αυξήσεις στις τιμές μετακυλίονται στα τιμολόγια ηλεκτρικού ρεύματος. Οι κυβερνήσεις και οι αρμόδιες αρχές προσπαθούν να μετριάσουν την κατάσταση μέσω επιδοτήσεων και άλλων μέτρων στήριξης, αλλά η πίεση στις αγορές παραμένει έντονη.

Αυτό το φαινόμενο αναδεικνύει την ανάγκη για διαφοροποίηση των πηγών ενέργειας και ενίσχυση των επενδύσεων σε ανανεώσιμες πηγές, προκειμένου να μειωθεί η εξάρτηση από τα εισαγόμενα καύσιμα και να σταθεροποιηθούν οι τιμές σε μακροπρόθεσμο ορίζοντα.

Ας πάρουμε, για παράδειγμα, την περίπτωση ενός φορολογούμενου κατοίκου εξωτερικού, ο οποίος κατάφερε να κηρύξει πτώχευση στην Ελλάδα, χρωστώντας 18,6 εκατ. ευρώ στο Δημόσιο. Και αν νομίζετε ότι αυτή είναι η καλύτερη πτυχή της ιστορίας, περιμένετε να ακούσετε το εξής: δήλωσε ότι δώρισε 370.000 ευρώ στη σύζυγό του! Προφανώς, η εφορία έπρεπε να τον ευχαριστήσει για την “γενναιοδωρία” του. Πραγματικά, ποιος χρειάζεται να πληρώσει χρέη όταν μπορεί απλώς να κάνει δωρεές;

Φυσικά, το γεγονός ότι η δωρεά αυτή δεν δηλώθηκε εγκαίρως είναι λεπτομέρεια που μάλλον ξεχάστηκε. Η γυναίκα του, ωστόσο, προσπάθησε να δικαιολογήσει την προέλευση αυτού του ποσού υποβάλλοντας εκπρόθεσμη δήλωση. Αλλά η εφορία, αυτή η “απαλή” αρχή, δεν επηρεάστηκε από τις εξηγήσεις της. Και φυσικά, το αποτέλεσμα ήταν η φορολόγηση της με βάση τα τεκμήρια, αγγίζοντας το ποσό των 195.776,49 ευρώ. Γιατί, όπως ξέρουμε, η αλήθεια είναι πάντα αμείλικτη.

Η ΑΑΔΕ έχει βάλει στο μικροσκόπιο πολλές περιπτώσεις φοροδιαφυγής, αλλά ας είμαστε ειλικρινείς: οι μικρομεσαίοι που προσπαθούν να επιβιώσουν είναι αυτοί που πληρώνουν το τίμημα. Την ίδια στιγμή, οι πραγματικοί μεγαλοφυείς της φορολογίας συνεχίζουν να ζουν ανέμελα, κρύβοντας τα εισοδήματά τους και αφήνοντας τα χρέη τους στην άκρη, ενώ οι μικροί επαγγελματίες μετράνε τις ημέρες μέχρι την επόμενη προθεσμία πληρωμής.

Είναι καιρός να αναγνωρίσουμε ότι η εφορία δεν μπορεί να είναι ο εφιάλτης των Ελλήνων. Η επαναλαμβανόμενη αδικία και οι ανισότητες δεν οδηγούν σε καμία σωστή κατεύθυνση. Ας σταματήσει η εφορία να είναι το “σατανικό τέρας” που καταδιώκει τους αδύναμους, ενώ οι “σοφοί” της φοροδιαφυγής απολαμβάνουν τη ζωή τους, μακριά από τα βλέμματα της ΑΑΔΕ.

Από το 1995 έως το 2008, η αγοραστική δύναμη των μισθών στην Ελλάδα κυμαινόταν περίπου στο 60% του μέσου όρου των χωρών της ΕΕ. Ωστόσο, αυτή η ανοδική τάση άρχισε να ανακόπτεται πριν από την κρίση χρέους του 2008. Από το 2009 και μετά, οι μισθοί ακολούθησαν καθοδική πορεία, ιδιαίτερα μετά την είσοδο των μνημονίων, την πανδημία και την οικονομική κρίση που προκάλεσε​.

Επιπλέον, ενώ η Βουλγαρία παρουσίασε αυξήσεις στους κατώτατους μισθούς και προσπάθησε να καταπολεμήσει την παραοικονομία, στην Ελλάδα οι μισθοί παρέμειναν στάσιμοι ή μειώθηκαν, ενώ το κόστος ζωής συνέχισε να αυξάνεται. Αυτό έχει οδηγήσει στη σύγκλιση της αγοραστικής δύναμης των δύο χωρών, με την Ελλάδα να βρίσκεται πλέον σε χειρότερη κατάσταση από τη Βουλγαρία​.

Αξιοσημείωτο είναι δε πως σύμφωνα με την ανάλυση των στοιχείων που δηλώθηκαν από 9.017.477 φορολογούμενους μόνο το 10% των πολιτών δήλωσε ετήσιο εισόδημα άνω των 20.842 ευρώ. Επίσης τα ίδια στοιχεία έδειξαν πως:

• Με συντελεστή μικρότερο από το μέσο όρο (10,41%) φορολογήθηκε το 86% των υπόχρεων.
• Περί τα 107.826 ευρώ κυμαίνεται  η μέση αξία ακίνητης περιουσίας ανά ιδιοκτήτη  ενώ ο μέσος φόρος  ανέρχεται στα 319 ευρώ.
• Στα  97,5 δισ. ευρώ δηλώθηκε το συνολικό φορολογητέο εισόδημα το 2023  και από το ποσό αυτό, το 80% ή 77,6 δισ. ευρώ προήλθε από εισοδήματα εργασίας (μισθοί-συντάξεις, επιχειρήσεις, αγροτικά) και το 15% ή 14,6 δισ. ευρώ από πηγές κεφαλαίου (ακίνητα, μερίσματα, τόκοι, δικαιώματα και υπεραξία μεταβίβασης κεφαλαίου) ενώ στα ποσά αυτά προστίθενται και 5,2 δισ. ευρώ ως διαφορά τεκμηρίων.

Το εισόδημα του 2023 ήταν αυξημένο κατά  10,3% σε σχέση με το 2022 δηλαδή υψηλότερο κατά 9,1 δισ. ευρώ και ο συνολικός φόρος που βεβαιώθηκε ανήλθε σε 10,2 δισ. ευρώ. Δηλαδή ο φόρος αυτός ήταν 1,4 δισ. ευρώ περισσότερος σε σχέση με το περασμένο έτος.

Η κατανομή του φορολογητέου εισοδήματος ανά εισοδηματική πηγή

Αναλυτικά, από την «ακτινογραφία» με την κατανομή του φορολογητέου εισοδήματος ανά εισοδηματική πηγή προέκυψαν τα εξής:

• Ετήσιο φορολογητέο εισόδημα έως και 7.680 ευρώ έχει το 50% των πολιτών, ενώ ετήσιο εισόδημα άνω των 20.842 ευρώ εμφανίζει μόλις το 10% των πολιτών
• Σε επίπεδο αναλογούντος φόρου, για το 50% των πολιτών αντιστοιχεί φόρος στα συνολικά εισοδήματά του στα 90 ευρώ ετησίως, ενώ μόνο για το 10% των φορολογουμένων αντιστοιχεί φόρος άνω των 2.607 ευρώ.
• Σε 10,41% ανήλθε ο μέσος φορολογικός συντελεστής για το 2023.
• Οι μισθοί και οι συντάξεις  ήτοι 69,793 δισ. ευρώ . Το ποσό αυτό αντιστοιχεί στο 71,5% επί του συνολικού φορολογητέου εισοδήματος.
• Σχεδόν για το 40% των μισθωτών και των συνταξιούχων δεν αναλογεί φόρος, καθότι τα φορολογητέα ποσά εισοδήματος δεν υπερβαίνουν το αφορολόγητο όριο.
• Το εισόδημα από ακίνητα ανέρχεται σε 7,948 δισ. ευρώ. Όπου το 90% των φορολογουμένων της κατηγορίας αυτής έχει ετήσιο φορολογητέο εισόδημα κάτω των 9.597 ευρώ.
• Τα εισοδήματα από την επιχειρηματική δραστηριότητα και τα αγροτικά είναι η τρίτη στη σειρά εισοδηματική πηγή από πλευράς κατανομής επί του συνολικού φορολογητέου εισοδήματος καθώς ανέχονται σε 6,968 δισ. ευρώ και σε ποσοστό το 7,1%).
• Τα εισοδήματα από τις επιχειρήσεις και τα αγροτικά- που είναι τα ποσά που δηλώνονται από μερίσματα, τόκους, δικαιώματα και υπεραξία κεφαλαίου -φθάνουν τα 6,695 δισ. ευρώ και σε ποσοστό επί του φορολογητέου εισοδήματος το 6,8%.
• Το φορολογητέο εισόδημα που αποκτούν οι αξιωματικοί και το κατώτερο πλήρωμα που υπηρετούν σε πλοία του εμπορικού ναυτικού είναι τελευταίο στην κατάταξη με βάση την εισοδηματική πηγή καθώς δεν υπερβαίνει το ποσό των 900 εκατ. ευρώ ή το 0,9% του συνόλου.

enikonomia.gr

• Πάνω από το 50% των μισθωτών στον ιδιωτικό τομέα αμείβονται με 800 ή λιγότερα ευρώ καθαρά τον μήνα. Δηλαδή οι μισοί μισθωτοί του ιδιωτικού τομέα ζουν σε κατάσταση φτώχειας.
• Το 70% των μισθωτών αμείβεται μέχρι 950 ευρώ καθαρά τον μήνα. Δηλαδή στην κατάσταση του χαμηλόμισθου βρίσκονται 7 στους 10 εργαζόμενους στον ιδιωτικό τομέα.
• Μόνο το 10% αμείβεται με πάνω από 1.450 ευρώ. Δηλαδή αυτοί που παίρνουν έναν καλό μισθό για τα δεδομένα της εποχής αποτελούν έναν πολύ μικρό μέρος του συνόλου των εργαζομένων, μόλις 1 στους 10.
• Μόλις το 3,63% των μισθωτών αμείβεται πολύ καλά, δηλαδή παίρνει πάνω από 2.025 ευρώ καθαρά.

Σύμφωνα με τα στοιχεία της Eurostat, η Ελλάδα βρίσκεται στην προτελευταία θέση (-33%) αγοραστικής δύναμης ανάμεσα στις χώρες της ΕΕ, ενώ τελευταία είναι η Βουλγαρία.

Κι όμως, αναρωτιέσαι, πού οδηγεί αυτή η φορολογική διαστρέβλωση; Οι ελεύθεροι επαγγελματίες, οι αγωνιστές της επιχειρηματικότητας, όχι όλοι, και της δημιουργικότητας, μπαίνουν στον τελικό χορό χωρίς την περίφημη πρόσκληση. Παρά το γεγονός ότι αποτελούν τη σπονδυλική στήλη της οικονομίας, επιλέγονται ως θύματα μιας φορολογικής ανοησίας.

Ας στρέψουμε το φως στην αλήθεια! Το κράτος πρέπει να είναι ο σύντροφος του επιχειρηματία, όχι ο μηνιαίος βραχνάς. Όχι ο δυσμενής επικριτής των φιλοδοξιών τους, αλλά ο συνοδοιπόρος στον δρόμο της ανάπτυξης και της καινοτομίας.

Καθώς οι οικονομολόγοι της κρατικής σκουριασμένης μηχανής συνεχίζουν να χορεύουν στη μελωδία της γραφειοκρατίας και της φορολογικής αποφυγής, οι ελεύθεροι επαγγελματίες εξακολουθούν να πληρώνουν τον λογαριασμό. Ίσως ήρθε η ώρα να θέσουμε το ερώτημα! Ποιος πληρώνει τον τελικό λογαριασμό για την παραμέληση των αληθινών ηρώων της οικονομίας;

Το μόνο σίγουρο είναι ότι οι ελεύθεροι επαγγελματίες θα συνεχίσουν να χορεύουν στις νότες της άδικης φορολογίας, ενώ οι τεχνοκράτες θα εξακολουθούν να παίζουν το παιχνίδι τους στα χρηματιστήρια της γραφειοκρατίας.

Σύμφωνα με την εφημερίδα Τα Νέα, πρόκειται κατά βάση για στεγαστικά δάνεια και λιγότερο για επισκευαστικά. Στόχος είναι η αναθέρμανση της αγοράς ώστε να λυθεί ένα βασικό πρόβλημα που έχει προκύψει μετά τη μαζική στροφή προς τις βραχυχρόνιες μισθώσεις και την αναταραχή που δημιούργησε στην αγορά ακινήτων, ειδικά σε νέους ανθρώπους αλλά και οικογένειες, που δεν έχουν δική τους κατοικία.

Το γεγονός αυτό έχει τη σημασία του διότι υπάρχουν χιλιάδες διαμερίσματα και μονοκατοικίες, είναι σε πολύ κακή κατάσταση ή στερούνται βασικών υποδομών, που έχουν τα σύγχρονα ακίνητα με ό, τι αυτό συνεπάγεται και για την υγεία των ενοίκων τους.

Με τη νέα γενιά δανείων εξασφαλίζεται γρήγορη προέγκριση και άμεση εκταμίευση κι υπάρχει η δυνατότητα ενσωμάτωσης επιδοτήσεων από διάφορα προγράμματα προσαρμόζοντας επιτόκια και ποσά. Τα στεγαστικά αυτά τα δάνεια «Πρώτο μου Σπίτι», «Πρώτη Κατοικία» κ.ά. κυμαίνονται μέχρι 300.000 -350.000 ευρώ αναλόγως την τράπεζα και συνδέονται και με την εμπορική αξία του ακινήτου. Υπό όρους όμως υπάρχουν και δάνεια αξίας έως 500.000 ευρώ.

Η ζήτηση σε κατοικίες αυξάνεται και δημιουργεί ντόμινο ανατιμήσεων

Με τα προγράμματα αυτά οι τράπεζες εκτιμούν πως θα βελτιωθούν οι διαδικασίες χορήγησης δανείων και θα καλυφθεί η ζήτηση σε κατοικίες, η οποία έχει δημιουργήσει ντόμινο ανατιμήσεων στην αγορά ακινήτων, ακόμη και σε περιοχές που μέχρι πρότινος βρίσκονταν έξω από το κάδρο των πωλήσεων. Η διάρκεια αποπληρωμής των δανείων φτάνει κατά περίπτωση ακόμη και τα 40 χρόνια.

Τα δάνεια αυτά έρχονται να προστεθούν στα ανανεωμένα προγράμματα «Σπίτι μου» και «Ανακαινίζω». Η προέγκρισή τους μπορεί να συμβεί πολύ γρήγορα κι είναι πιο εύκολη σε σχέση με τα προηγούμενα έτη. Η χρηματοδότηση αναλόγως μπορεί να φτάσει έως και το 90% της αξίας του ακινήτου.

Προς αυτή την κατεύθυνση εξάλλου υπάρχουν και τα σχετικά συγχρηματοδοτούμενα προγράμματα, που αφορούν είτε στην αγορά ή ενοικίαση κατοικίας με χαμηλό τίμημα είτε στην ενεργειακή αναβάθμιση ήδη υπαρχόντων ιδιόκτητων κατοικιών.

Τα πακέτα νέων δανείων περιλαμβάνουν και επιδοτήσεις για ενεργειακή αναβάθμιση ενώ αφορούν ακόμη και νέους που θέλουν να προχωρήσουν σε σπουδές. Τα δάνεια αυτά δίνονται με εγγυήσεις του Ευρωπαϊκού Ταμείου Επενδύσεων στο πλαίσιο του προγράμματος InvestEU και περιλαμβάνουν και ειδικά χρηματοδοτικά προγράμματα για προπτυχιακές και μεταπτυχιακές σπουδές αλλά και σεμινάρια.

Προτείνονται σημαντικές αλλαγές, όπως η ρύθμιση του επιδόματος ανεργίας με βάση το χρόνο προϋπηρεσίας και τις εισφορές, καθώς και η αύξηση της υποστήριξης κατά τους πρώτους μήνες ανεργίας, μετά από την οποία ακολουθεί κλιμάκωση ανάλογα με τα έτη ασφάλισης. Επιπλέον, προβλέπεται η ενσωμάτωση ενός επιπλέον ποσού για 12 μήνες, με βάση το ασφαλιστικό ιστορικό και τις προηγούμενες αποδοχές του δικαιούχου.

Οι αλλαγές αυτές αποτελούν μέρος ευρύτερου σχεδίου για τη βελτίωση της κοινωνικής προστασίας και την αντιμετώπιση των δημογραφικών προκλήσεων της χώρας, ενώ αναμένεται η πιλοτική εφαρμογή ορισμένων αλλαγών από τον ερχόμενο Σεπτέμβριο.