Άρθρο:

Λ. Ιωαννίδης, τ. δήμαρχος Κοζάνης, εκπρόσωπος του «ΠΡΑΣΙΝΟ & ΜΩΒ» στη Δυτ. Μακεδονία
Λ. Τσικριτζής, Πρόεδρος Οικολογικής Κίνησης Κοζάνης

Η απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα είναι ΑΜΕΣΗ προτεραιότητα για να αποτρέψουμε
τις ολέθριες επιπτώσεις από την καταστροφή του κλίματος. Έχουμε περιθώριο μόλις 10-20
χρόνια. Συνεπώς όσοι (φορείς και κόμματα) απορρίπτουν συλλήβδην κάθε έργο ΑΠΕ,
κολακεύοντας τις εύλογες ανησυχίες των τοπικών κοινωνιών θα πρέπει να μας πουν
συγχρόνως πώς θα καλύψουμε τις τόσο μεγάλες ανάγκες μας σε ΑΠΕ μέσα σε τόσο
μικρό χρονικό διάστημα. Με τον πολλαπλά χρεωκοπημένο και τελειωμένο λιγνίτη ;
Προφανώς όχι.
Η λύση πατά σε τρεις πυλώνες : ΑΠΕ- Εξοικονόμηση- Αποθήκευση. Το 2030 το μερίδιο των
ΑΠΕ στην ηλεκτροπαραγωγή πρέπει να ξεπεράσει το 80%. Αντίθετα δεν υπάρχει κανένα
μέλλον για το φυσικό (ορυκτό) αέριο.
Οι ΑΠΕ δεν προκαλούν καμιά επιβάρυνση στο κλίμα, αλλά έχουν και αυτές ένα οικολογικό
κόστος, πολύ χαμηλότερο όμως από το λιγνίτη. Πώς θα το ελαχιστοποιήσουμε ; Με την
κατάλληλη σχεδίαση και χωροθέτηση των ΑΠΕ
Βασική δυσκολία είναι ότι τα 2/3 της ηλεκτρικής ενέργειας «ταΐζουν» τρεις μόνο νομούς:
Αττικής, Βοιωτίας και Θεσσαλονίκης. Αυτή η υπερσυγκέντρωση της κατανάλωσης είναι
αδύνατο να καλυφθεί επιτόπου με ΑΠΕ (εγκατεστημένες στους 3 νομούς) και οδηγεί
αναγκαστικά στο σχεδιασμό των ΑΠΕ σε εθνική κλίμακα.
Το πρώτο ζητούμενο είναι η ολοκλήρωση του Ειδικού Χωροταξικού ΑΠΕ (που έχει βαλτώσει
εδώ και χρόνια ). Βασικοί παράμετροι σχεδίασης :
1. Καθορισμός εθνικών στόχων ΑΠΕ για το 2030, 2040, 2050, με κριτήρια α) τις ανάγκες της
χώρας και β) τη μέγιστη εξοικονόμηση. Οι εθνικοί στόχοι κατανέμονται ανά Περιφέρεια
και Νομό, με βάση α) το δυναμικό τους σε ΑΠΕ, β) την ενεργειακή κατανάλωση ανά
κάτοικο και γ) το οικολογικό κόστος. Συνυπολογίζονται και οι εγκαταστάσεις που ήδη
λειτουργούν. Η κατανομή πρέπει να υπηρετεί έναν κύριο στόχο: τη συνολική
ελαχιστοποίηση του οικολογικού κόστους σε επίπεδο χώρας. Δήμοι με μεγάλη
ενεργειακή κατανάλωση και πληθυσμό (π.χ στην Αττική), εξαντλούν κάθε περιθώριο
εγκατάστασης ΑΠΕ στα όριά τους.
2. Περιφέρειες, δήμοι και φορείς έχουν σοβαρό λόγο στην εξειδίκευση των
χωροθετήσεων με καθορισμένα κριτήρια και αυστηρά χρονικά όρια.
3. Αιολικοί Σταθμοί παραγωγής ηλεκτρ. ενέργειας (ΑΣΠΗΕ). Το σημερινό πλαίσιο ενθαρρύνει
την αναζήτηση υψηλού αιολικού δυναμικού σε κορφές και νησιά. Το οικολογικό κόστος
λίγο λαμβάνεται υπόψη. Πώς θα εκτρέψουμε τους ΑΣΠΗΕ από τα ψηλά βουνά ;
Α) Να καθιερώσουμε οικονομικά αντικίνητρα. Ένας τρόπος είναι η επιβολή ακριβού
τέλους σε ΑΣΠΗΕ που εγκαθίστανται σε περιοχές με υψηλό αιολικό δυναμικό, π.χ σε
βουνοκορφές. Αυτό θα αναγκάσει τους επενδυτές να «κατηφορίσουν» χαμηλότερα, όπου
το αιολικό δυναμικό είναι μεν μικρότερο, αλλά και τα τέλη λιγότερα. Έτσι το οικολογικό
κόστος θα είναι μικρότερο. Η πρόταση θέλει νομοτεχνική διερεύνηση.
Β) Να κατευθύνουμε τους ΑΣΠΗΕ (και τα μεγάλα Φ/Β) σε περιοχές ήδη επιβαρυμένες
από την ανθρώπινη παρέμβαση, όπως αυτές που γειτνιάζουν με βιομηχανικές,
βιοτεχνικές ζώνες, οδικές αρτηρίες και εμπορευματικά κέντρα, καθώς και θαλάσσιες
περιοχές με προσιτό βάθος (μέχρι 50 μ.). Αυτό η γειτνίαση ελαχιστοποιεί και το κόστος
μεταφοράς ρεύματος («Από την παραγωγή στην κατανάλωση»).

Γ) Να ορίσουμε ένα υψόμετρο για τους ορεινούς όγκους, πάνω από τον οποίο δεν θα
επιτρέπεται εγκατάσταση ΑΣΠΗΕ. Το ύψος θα εξαρτάται από τους στόχους μετάβασης
κάθε Περιφέρειας. Δεύτερος όρος είναι το αιολικό να είναι κοντά σε υπάρχοντα δρόμο,
ώστε να μη γίνονται πολλά οδικά έργα. Η άποψη για οριζόντιες απαγορεύσεις , δηλαδή
«τίποτα σε κανένα βουνό» είναι ανεδαφική (δεν ισχύει σε καμιά χώρα), διότι χωρίς τα
αιολικά δεν πιάνουμε τον ευρωπαϊκό στόχο μείωσης του CO2 κατά 55% ως το 2030.
Η στείρα άρνηση επιταχύνει την καταστροφή του κλίματος, (η οποία -εκτός των άλλων- θα
δημιουργήσει 200 εκατ. περιβαλλοντικούς πρόσφυγες !).
Δ) Προστατευόμενες περιοχές. Πέραν της εφαρμογής των νομοθετημένων περιορισμών
επείγει η ολοκλήρωση των Ειδικών Περιβαλλοντικών Μελετών και Διαχειριστικών
Σχεδίων, ώστε οι νέες αιτήσεις ΑΠΕ (και τα έργα κατηγορίας Α) να κρίνονται πιο αυστηρά.
Επίσης:
 Να υιοθετηθούν πλήρως όλα τα μέτρα που προτείνουν η Διεθνής Ένωση Προστασίας
της Φύσης και η Ε.Ε για το μετριασμό των ΑΣΠΗΕ στη φύση και τη βιοποικιλότητα.
 Να γίνει χαρτογράφηση της «ευαισθησίας της άγριας ζωής», όπως προτείνει η ΕΕ και να
αξιοποιηθεί ως εργαλείο σχεδιασμού.
4. Εξέταση ΟΛΩΝ των παραμέτρων ΠΡΙΝ την έκδοση τελικής άδειας έργων ΑΠΕ. Σήμερα
δίνεται το αρχικό okey, αλλά προχωρά μόλις 3-5% των Αδειών Παραγωγής. Έτσι
δημιουργείται παραπλανητική εικόνα για επικείμενη υλοποίηση πολλών έργων και
προκαλούνται αντιδράσεις χωρίς λόγο (π,χ το Φ/Β της λίμνης Πολυφύτου δεν πληρούσε
τους όρους αδειοδότησης και δεν προχώρησε)
5. Ενδυνάμωση της περιβαλλοντικής νομοθεσίας, με κατάργηση των αμφιλεγόμενων
διατάξεων του Ν. 4685/2020. Ενίσχυση της ανεξαρτησίας των μελετητών, της αξιοπιστίας
των ΜΠΕ και του αυστηρού ελέγχου των ΑΕΠΟ (περιβαλλοντικοί όροι λειτουργίας)
6. Προώθηση των μικρών & μεσαίων φωτοβολταϊκών (πέρα από τις στέγες). Πρέπει να
εξαντλήσουμε κάθε διαθέσιμη επιφάνεια για εγκατάστασή τους σε αυτοκινητοδρόμους,
αεροδρόμια, λιμάνια κλπ. Δεκτά και τα υπερυψωμένα αγροβολταικά που δεν δεσμεύουν
γεωργική γη.
7. Πλωτά αιολικά. Προβλέπεται να είναι οικονομικά βιώσιμα σε 5 χρόνια περίπου.
8. Μεγιστοποίηση του μεριδίου ενεργειακών κοινοτήτων, που -κατά τεκμήριο- σέβονται
το περιβάλλον και πρέπει να έχουν πρόσβαση κατά προτεραιότητα στο ηλεκτρικό
δίκτυο. Απώτερος στόχος να παράγεται το 30% ΑΠΕ από τους ίδιους τους πολίτες.
9. Υποχρεωτικές δημοτικές ενεργειακές κοινότητες, με φωτοβολταϊκά στα δημοτικά
κτίρια για να καλύπτουν τις ανάγκες του δήμου και να διαθέτουν δωρεάν το πλεόνασμα σε
ευάλωτα νοικοκυριά.
 ΝΑΙ στις ΑΠΕ υπό τον όρο της ορθής χωροθέτησης
 ΟΧΙ σε «προκλητικά» έργα ΑΠΕ, όπως αυτά στην κορφή του Μπούρινου και στην Καλαμιά
 ΟΧΙ στο μαζικό όχι όλων των έργων ΑΠΕ

Πολλά αρνητικά περιβαλλοντικά ρεκόρ και ένας θλιβερός πόλεμος έφερε το 2022 την Ευρώπη αντιμέτωπη με τα πλανητικά και οικονομικά της όρια. Ωστόσο παράλληλα με την οπισθοχώρηση σε σημαντικές περιβαλλοντικές κατακτήσεις, συνέβησαν και μερικές αξιόλογες εξελίξεις που μπορούν να διαπλατύνουν τον ήδη στενό και γεμάτο εμπόδια δρόμο προς κλιματική ουδετερότητα και την βιωσιμότητα του πλανήτη μας.

Διεθνής κοινότητα: αργά βήματα προς τη διατήρηση της κλιματικής σταθερότητας και της βιοποικιλότητας

Το 2022 σηματοδοτήθηκε από δύο παγκόσμιες συναντήσεις της διεθνούς κοινότητας, κρίσιμες τόσο για τον πλανήτη όσο και για το μέλλον μας: την 27^η Διάσκεψη για την Κλιματική Αλλαγή (COP27) και τη 15^η Διάσκεψη για τη Βιοποικιλότητα (COP15). Μπορεί να μην κατέληξαν σε φιλόδοξες δεσμευτικές συμφωνίες, όμως σηματοδότησαν δειλά αλλά σαφή βήματα προς διατήρηση της κλιματικής σταθερότητας, της προστασίας της βιοποικιλότητας και της διεκδίκησης της κλιματικής δικαιοσύνης. Τη στιγμή που ο γενικός γραμματέας του ΟΗΕ δήλωνε ότι «βρισκόμαστε σε μία λεωφόρο προς την κλιματική κόλαση με το πόδι μας κολλημένο στο γκάζι», η επιστημονική κοινότητα προειδοποίησε ηχηρά για ακόμα μία φορά για την τεράστια απειλή που αυτές οι δίδυμες κρίσεις επιφυλάσσουν για το παρόν και το μέλλον της ανθρωπότητας και της ζωής στον πλανήτη μας.

Σύμφωνα με τα δεδομένα που δημοσίευσε φέτος ο Διεθνής Μετεωρολογικός Οργανισμός, οι παγκόσμιες εκπομπές αερίων που ευθύνονται για την πρόκληση της κλιματικής κρίσης ήδη αυξήθηκαν σε σύγκριση με τα επίπεδα προ πανδημίας, του 2019, ενώ μάλιστα σε αρκετές χώρες ακόμα ισχύουν περιορισμοί. Σύμφωνα με τα ευρήματα της φετινής έκθεσης του WWF «Ζωντανός Πλανήτης» καταγράφεται σε όλο τον κόσμο μια κατακόρυφη μείωση κατά μέσο όρο 69% στους πληθυσμούς άγριας ζωής, για τους οποίους υπάρχουν δεδομένα παρακολούθησης, με τους πληθυσμούς των ειδών που συναντώνται σε οικοσυστήματα γλυκού νερού να έχουν υποστεί τη μεγαλύτερη μείωση (83%) από όλα τα είδη συνολικά. Δυο και πλέον χρόνια πανδημίας φαίνεται πως δεν ήταν αρκετά για να συνειδητοποιήσει σύσσωμη η δική μας «τελευταία γενιά που μπορεί να σώσει τον πλανήτη», ότι υπό την απειλή της κλιματικής κρίσης και της κατάρρευσης της βιοποικιλότητας, η μοίρα για όλους τους λαούς της Γης είναι κοινή και ότι κανένας οικονομικός ή γεωπολιτικός ανταγωνισμός δεν έχει νόημα.

Αυτή η χρονιά σήμανε καθαρά τη δύση των ορυκτών καυσίμων, ιδιαίτερα δε του αερίου που μέχρι πολύ πρόσφατα οι μεγάλοι πετρελαϊκοί κολοσσοί προωθούσαν με την ταμπέλα του ‘πράσινου’ μεταβατικού καυσίμου. Στην τελευταία του έκθεση «World Energy Outlook 2022», ο ιστορικά συντηρητικός Διεθνής Οργανισμός Ενέργειας (ΙΕΑ) περιλαμβάνει ειδικό κεφάλαιο με τίτλο «Μήπως το φυσικό αέριο εξατμίζεται;». Στο κεφάλαιο αυτό ο ΙΕΑ εξηγεί ότι η κρίση που εντάθηκε με τον πόλεμο της Ρωσίας κατά της Ουκρανίας έδειξε για πρώτη φορά την κορύφωση και το τέλος των ορυκτών καυσίμων, ενώ παράλληλα τονίζει πως εάν θέλουμε να φτάσουμε σε καθαρό μηδενισμό των εκπομπών μέχρι το 2050, δεν δικαιολογείται καμία νέα υποδομή ή εξόρυξη πετρελαίου και αερίου.

Ευρώπη: ο πανικός δεν είναι καλός περιβαλλοντικός σύμβουλος

Ο πόλεμος που ξεκίνησε η Ρωσία κατά της Ουκρανίας, ενέτεινε την ενεργειακή κρίση και έφερε στο προσκήνιο την κρίση των ορυκτών καυσίμων. Δεν ξέρω τι νόημα μπορεί να έχει τώρα αυτή η διαπίστωση, όμως δυστυχώς είχαμε δίκιο όταν από το 2009 προειδοποιούσαμε για τις επιπτώσεις της βαθιάς ενεργειακής εξάρτησης της ‘γηραιάς’ αλλά διόλου σοφής ηπείρου μας, από ρωσικές ενεργειακές πηγές και ιδίως από το ορυκτό αέριο. Όπως σταθερά δείχνουν όλες οι αναλύσεις για την αγορά ενέργειας, το μέλλον της βιομηχανίας αερίου απειλείται υπαρξιακά από το ράλι τιμών που έχει βυθίσει την Ευρώπη σε πρωτοφανή ενεργειακή κρίση.

Το αέριο ήδη ηττάται κατά κράτος στο πεδίο του ανταγωνισμού με τις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Πρόσφατη έκθεση της Rystad Energy δείχνει ότι στην Ευρώπη θα είναι 10 φορές ακριβότερη η λειτουργία υφιστάμενων μονάδων με καύσιμο ορυκτό αέριο, σε σύγκριση με την κατασκευή νέων φωτοβολταϊκών. Παρά την αναμενόμενη πτώση των τιμών, όταν με το καλό τελειώσει ο πόλεμος, το αέριο δύσκολα θα παραμείνει ανταγωνιστικό χωρίς σημαντικές κρατικές ενισχύσεις, δηλαδή χωρίς να το πληρώσουν οι ευρωπαϊκές οικονομίες και τα νοικοκυριά. Η ρωσική επιθετικότητα κατά της Ουκρανίας, με κύριο όπλο μαζικού εκβιασμού την ενεργειακή εξάρτηση της Ευρώπης, έβαλε την Ευρωπαϊκή Ένωση σε τροχιά επείγουσας απελευθέρωσης από τις ρωσικές ενεργειακές πηγές. Επέφερε όμως και συνειδητοποίηση των γεωπολιτικών, οικονομικών και (δυστυχώς τελευταίων στην πολιτική ιεράρχηση) περιβαλλοντικών ωφελειών που θα φέρει η μετάβαση σε ένα ενεργειακό σύστημα που θα θεμελιώνεται στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας και θα μηδενίσει την εξάρτηση από τα ρυπογόνα και κλιματικά καταστροφικά ορυκτά καύσιμα.

Μέσα στον πανικό των προβλέψεων για ενεργειακή κρίση άνευ ιστορικού προηγουμένου που θα προκληθεί από την περικοπή της προμήθειας ορυκτού αερίου, η Ευρώπη προχωρά σε μια άτακτη μαζική μετάβαση στην καθαρή ενέργεια. Πρόκειται για μάχη με τον χαμένο χρόνο που όμως η Ευρώπη τον δίνει με όπλο μια σειρά από επείγουσες ρυθμίσεις που μπορούν να προκαλέσουν περισσότερη ζημιά στο φυσικό περιβάλλον από την ωφέλεια που θα προσφέρουν στο μέτωπο της απεξάρτησης από το αέριο και στη μάχη κατά της κλιματικής αλλαγής. Παράδειγμα, το σχέδιο REPowerEU και ο κατεπείγων κανονισμός για την ανάπτυξη των ΑΠΕ που φέρνουν στο προσκήνιο ένα δίλημμα, το οποίο θα έπρεπε να θεωρείται ανύπαρκτο: είναι η ανάπτυξη της καθαρής ενέργειας στόχος υπέρτερου δημόσιου συμφέροντος που υπερβαίνει ακόμα και τον στόχο για προστασία των περιοχών Natura; Η απάντηση είναι «προφανώς όχι!». Οι ΑΠΕ ως υποδομές περιβαλλοντικού σκοπού θα πρέπει να αναπτύσσονται με τους ασφαλέστερους για τη βιοποικιλότητα και τους δικαιότερους για την κοινωνία όρους και προϋποθέσεις.

Άλλη μια σημαντική εξέλιξη, της οποίας όμως η πρόοδος έχει επιβραδυνθεί ανησυχητικά λόγω της κρίσης, είναι η πρόταση για ευρωπαϊκό νόμο για την αποκατάσταση της φύσης. Μετά από αρκετές αναβολές, η πρόταση αυτή βρέθηκε στο τραπέζι των υπουργών περιβάλλοντος της ΕΕ μόλις στην εκπνοή του 2022. Πρόκειται για μια εξαιρετικά σημαντική νομοθετική πρωτοβουλία της Κομισιόν, η οποία έρχεται ως αποτέλεσμα διεκδικήσεων από την ευρωπαϊκή κοινωνία των πολιτών που με κάθε τρόπο και σε κάθε γωνιά της Ευρώπης δείχνει δυναμικά την αγωνία της για το μέλλον της ευρωπαϊκής φυσικής κληρονομιάς. Στις θετικές εξελίξεις της χρονιάς ο νέος ευρωπαϊκός κανονισμός για την καταπολέμηση της αποδάσωσης που προκαλεί το εμπόριο συγκεκριμένων προϊόντων που φθάνουν στις αγορές της Ευρώπης, ο οποίος αποτέλεσε μεγάλη νίκη για το ευρωπαϊκό δίκτυο του WWF που  έδωσε πραγματική μάχη με ισχυρά συμφέροντα που λυμαίνονται τα δάση φτωχότερων κρατών με υποσχέσεις για οικονομικά κέρδη πάνω από τον πλανήτη.

Ελλάδα: ένα περιβαλλοντικό βήμα εμπρός, δέκα πίσω

Στην Ελλάδα του 2022, εμβληματική ήταν η ψήφιση του πρώτου εθνικού κλιματικού νόμου. Ένα μικρό μεν, αλλά σαφές βήμα προς τα εμπρός, καθώς παρότι οι στόχοι που θέτει η Ελλάδα για την μείωση των εκπομπών υπολείπονται σημαντικά εκείνων που απαιτούνται για να ευθυγραμμιστεί με τους παγκόσμιους κλιματικούς στόχους, το γεγονός ότι το εθνικό θεσμικό πλαίσιο εμπλουτίστηκε με νόμο που τοποθετεί την κλιματική αλλαγή στο πολιτικό προσκήνιο είναι μια σαφώς θετική εξέλιξη.

Σε παράλληλη τροχιά, η πορεία ανάπτυξης των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας ήταν θεαματικά ταχύτερη από τις πολιτικές εξελίξεις για την απεξάρτηση από τα ορυκτά καύσιμα: μέχρι και τον Νοέμβριο, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας προσέφεραν και το 47,23% της συνολικής παραγωγής ηλεκτρισμού (μαζί με το ισοζύγιο διασυνδέσεων). Εντυπωσιακό, αν σκεφτεί κανείς πως ο ισχύων εθνικός στόχος για τις ΑΠΕ είναι 61% μέχρι το 2030.

Διάγραμμα: Συνολικής παραγωγή ηλεκτρισμού & ισοζύγιο διασυνδέσεων (GWh)

Στοιχεία: ΑΔΜΗΕ

Στο πεδίο των συγκεκριμένων πολιτικών και ρυθμίσεων για το περιβάλλον και το κλίμα, εκεί όπου όλες οι κυβερνήσεις δίνουν τις πραγματικές εξετάσεις τους, τα πράγματα δεν είναι καλά. Μια σειρά από πολιτικές αποφάσεις δείχνουν ότι στην Ελλάδα οι πολιτικές ηγεσίες απεχθάνονται τον σχεδιασμό και τον έλεγχο της συμμόρφωσης με τους νόμους, ενώ οι δεσμεύσεις τους απέχουν πολύ από την πράξη. Επιπλέον, σε επίπεδο ΕΕ, η Ελλάδα υποστηρίζει μερικές από τις χειρότερες για το περιβάλλον πολιτικές πρωτοβουλίες, όπως ο χαρακτηρισμός των επενδύσεων σε ορυκτό αέριο και σε πυρηνική ενέργεια ως ‘πράσινων’.

Η προσκόλληση της χώρας μας σε ξεπερασμένους αναπτυξιακούς μύθους, όπως οι εξορύξεις υδρογονανθράκων, είναι δυστυχώς απόδειξη της μεγάλης απόστασης που πρέπει οι Έλληνες να διανύσουμε μέχρι τη συνειδητοποίηση της ανάγκης για ριζική αναθεώρηση του οικονομικού μοντέλου και του οράματος για την ανάπτυξη της χώρας. Ενώ οι πετρελαϊκοί κολοσσοί αναγνωρίζουν πλέον πως τα ορυκτά καύσιμα βρίσκονται στη δύση τους, στην Ελλάδα οι κυβερνήσεις από το 2014 και μετά παραμένουν πεισματικά και δίχως καμία προφανή εθνική αιτιολογία κολλημένες στο αφήγημα ενός ορυκτού πλούτου που ανάλογα με την περίσταση χρησιμοποιείται είτε ως μυθικών διαστάσεων υπόσχεση οικονομικού πλουτισμού, είτε ως γεωπολιτικό ‘όπλο’ στο πεδίο ανταγωνισμού με την ταραχοποιό γειτόνισσα Τουρκία. Στην πραγματικότητα όμως, δεν προσφέρουν ούτε οικονομική άνθιση ούτε γεωπολιτική σταθερότητα. Ήδη δυο πετρελαϊκές ανακοίνωσαν ότι εγκαταλείπουν τις έρευνες και το ενδιαφέρον για εξόρυξη υδρογονανθράκων στην Ελλάδα: φέτος η TOTALEnergies και πέρυσι η REPSOL.

Βήματα προς τα πίσω έγιναν και σε σχέση με την απολιγνιτοποίηση, η ανακοίνωση της οποίας από τη σημερινή κυβέρνηση το 2019 χαιρετίστηκε ως εμβληματική πρωτοβουλία προς ένα καθαρότερο μέλλον. Δυο φορές μέσα στον τελευταίο χρόνο, κατά παράβαση της νομοθεσίας της ΕΕ για τη βιομηχανική ρύπανση, η κυβέρνηση έδωσε νέες παρατάσεις λειτουργίας σε λιγνιτικές μονάδες που θα έπρεπε να έχουν κλείσει εδώ και καιρό, καθώς εκπέμπουν ρύπους πολύ πάνω από τα όρια της ΕΕ, κάνοντάς μας να αναρωτηθούμε πότε πραγματικά θα ξεκινήσει η απολιγνιτοποίηση.

Συνολικά, η Ελλάδα αντιμετωπίζει πολλά πολιτικά και θεσμικά κενά που εμποδίζουν την πορεία της προς την κλιματική ουδετερότητα. Ιδίως όσον αφορά κρίσιμα πεδία περιβαλλοντικής πολιτικής, σημειώνεται σοβαρή οπισθοδρόμηση που μόνο με την οκταετία της οικονομικής κρίσης και της επίκλησης μνημονιακών δεσμεύσεων μπορεί να συγκριθεί.

1. Ελλειμματική προστασία των περιοχών Natura 2000: Η χώρα συνεχίζει την αδικαιολόγητη κωλυσιεργία στη θέσπιση ειδικών μέτρων διατήρησης για όλους τους πυρήνες βιοποικιλότητας που προστατεύονται από τη νομοθεσία της ΕΕ ως περιοχές Natura. Φέτος, το ΥΠΕΝ απείλησε ευθέως τις περιοχές Natura με ένα από τα χειρότερα πλήγματα των τελευταίων ετών. Ευτυχώς, τα επικίνδυνα άρθρα αποσύρθηκαν λόγω των έντονων αντιδράσεων. Για την απαράδεκτη πολιτική αδιαφορία και νομική επιδείνωση της κατάστασης των περιοχών Natura, το WWF Ελλάς υπέβαλε στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή σχετική αναφορά, στην οποία η Κομισιόν απάντησε ότι είναι σαφές πως η Ελλάδα παραβιάζει την οδηγία 92/43/ΕΟΚ για τους οικοτόπους.
2. Αρνητική πρωτιά στις παραβιάσεις του ευρωπαϊκού περιβαλλοντικού δικαίου: Η Ελλάδα κατατάσσεται στην πρώτη θέση σε παραβιάσεις του περιβαλλοντικού δικαίου της ΕΕ. Οι περισσότερες υποθέσεις (77%) αφορούν κακή εφαρμογή, στοιχείο που δείχνει ότι τα προβλήματα ενέχουν πολιτική ευθύνη και αφορούν βαθιά ελλείμματα μηχανισμών περιβαλλοντικής συμμόρφωσης και ελέγχων. Επίσης η χώρα βαρύνεται με τις περισσότερες υποθέσεις αγνόησης καταδικαστικών αποφάσεων του Δικαστηρίου της ΕΕ. Αν και οι δυο από τις τέσσερις ανοιχτές υποθέσεις με χρηματική ποινή έχουν πλέον κλείσει, το συνολικό ποσό που έχει καταβληθεί από το 2015 για περιβαλλοντικά πρόστιμα ως αποτέλεσμα καταδικών από το ευρωδικαστήριο ανέρχεται σε 187.308.072 ευρώ.

Πίνακας: Ανοιχτές υποθέσεις παραβίασης του περιβαλλοντικού δικαίου της ΕΕ (2021)

1. Διάλυση των επιθεωρητών περιβάλλοντος: Από τα (ήδη πενιχρά) δημόσια διαθέσιμα δεδομένα προκύπτει ότι στο 2022 το κρίσιμης σημασίας Σώμα Επιθεωρητών Περιβάλλοντος που υπάγεται στον υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας δεν έχει διενεργήσει κανέναν έλεγχο. Επίσης, για πρώτη φορά στην ιστορία του πολύ σημαντικού αυτού θεσμού, από το 2020 δεν δημοσιεύεται καμία ετήσια έκθεση και κανένα δεδομένο για το έργο τους. Το WWF Ελλάς  ζητάει εδώ και χρόνια την ίδρυση ανεξάρτητης αρχής περιβαλλοντικών ελέγχων.

Το 2022 ήταν μία χρονιά που έφερε στο προσκήνιο κρίσεις, κενά και αστοχίες. Πλέον όμως ο χρόνος δεν είναι με το μέρος μας. Αντιθέτως, είναι ο μεγαλύτερος εχθρός μας. Με τη βοήθεια της επιστήμης μπορούμε ατομικά και συλλογικά να προστατεύσουμε τη ζωή στον πλανήτη μας και να διεκδικήσουμε ασφάλεια, δικαιοσύνη και ένα βιώσιμο μέλλον. Το 2023 πρέπει να είναι η χρονιά μαζικής δράσης για έναν ζωντανό πλανήτη.

Θεοδότα Νάντσου, επικεφαλής πολιτικής, WWF Ελλάς

Η έρευνα αναφέρει ότι οι αναδυόμενες τεχνολογίες και τα πράσινα καύσιμα θα διαδραματίσουν κεντρικό ρόλο στη μείωση της εξάρτησης από το φυσικό αέριο, παγκοσμίως, ενώ τα πλωτά αιολικά και ηλιακά πάρκα ενδέχεται να γίνουν πιο δημοφιλή, καθώς η ζήτηση για νέες πηγές ανανεώσιμης ενέργειας αυξάνεται.

Ειδικότερα, η ενεργειακή ασφάλεια έχει αναδειχθεί στην κορυφαία προτεραιότητα των κυβερνήσεων, εν μέσω γεωπολιτικής αστάθειας και κατακόρυφων αυξήσεων στην τιμή του φυσικού αερίου. Ως αποτέλεσμα, οι κυβερνήσεις ανά τον κόσμο αναζητούν τρόπους να επιταχύνουν και να επεκτείνουν τα εθνικά προγράμματα ανανεώσιμων πηγών ενέργειας (ΑΠΕ), με στόχο να μειώσουν τον βαθμό εξάρτησης σε εισαγωγές ενέργειας, σύμφωνα με την έκθεση της EY.

Η έκθεση διερευνά πώς οι αναδυόμενες τεχνολογίες ανανεώσιμης ενέργειας και τα πράσινα καύσιμα, έχουν τη δυνατότητα να μειώσουν ουσιαστικά το μερίδιο του  φυσικού αερίου στο ενεργειακό μίγμα, δημιουργώντας ένα ιδανικό επενδυτικό περιβάλλον για τις ΑΠΕ. Στην Ευρώπη, για παράδειγμα, η αύξηση της χωρητικότητας εισαγωγών υγροποιημένου φυσικού αερίου (LNG), φαίνεται να έχει αναπτύξει δυναμική, όπως και η ενίσχυση της παραγωγής πράσινου αερίου, καθώς και η ανάπτυξη άλλων, εναλλακτικών καυσίμων. Η έκθεση σημειώνει ότι, παρότι η εισαγωγή αερίου από άλλες αγορές με στόχο τη μείωση της εξάρτησης από το ρωσικό αέριο, δεν είναι μια άμεση διαδικασία, εντούτοις η σημαντική δυναμική που έχει αναπτυχθεί είναι πλέον εμφανής.

Η Ελλάδα κατακτά την ιστορικά υψηλότερη θέση της στον δείκτη

Η ελκυστικότητα της Ελλάδας ως προς τις επενδύσεις σε ΑΠΕ, αυξήθηκε σημαντικά στο διάστημα που μεσολάβησε από την προηγούμενη έκδοση της έκθεσης τον Οκτώβριο του 2021, με τη χώρα να «κερδίζει» ακόμη τρεις θέσεις στη σχετική κατάταξη, καταλαμβάνοντας την 21η θέση, ανάμεσα σε 40 άλλα κράτη – μια ιστορικά υψηλή επίδοση, για τρίτη συνεχόμενη έκδοση του δείκτη RECAI.

Αυτή η βελτίωση, σύμφωνα με την έκθεση της EY, οφείλεται στη στόχευση της Ελλάδας να διπλασιάσει την εγκατεστημένη χωρητικότητα παραγωγής ανανεώσιμης ενέργειας, σε περίπου 19GW, μέχρι το 2030, και στην πρόσφατη λειτουργία ενός φωτοβολταϊκού πάρκου με πάνελ διπλής όψης, ισχύος 204MW, ένα από τα μεγαλύτερα στο είδος του στην Ευρώπη.

Οι πλωτές τεχνολογίες κερδίζουν έδαφος      

Η έκθεση εξετάζει, επίσης, τις ευκαιρίες που δημιουργούνται από τις πλωτές τεχνολογίες. Η υπεράκτια παραγωγή αιολικής ενέργειας εξακολουθεί να παρουσιάζει υψηλές προοπτικές για επενδύσεις, καθώς το κόστος της παραγόμενης ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να μειωθεί στα $70 δολ./MWh ή και χαμηλότερα, μέχρι το 2030. Επιπλεόν των 11 πλωτών υπεράκτιων αιολικών πάρκων που βρίσκονται ήδη σε λειτουργία, περισσότερα από εκατό ακόμη – με συνδυαστική δυναμικότητα πάνω από 26.300MW – βρίσκονται είτε υπό κατασκευή, είτε έχουν εξασφαλίσει χρηματοοικονομική / ρυθμιστική έγκριση, ή βρίσκονται ακόμη στα πρώτα στάδια του σχεδιασμού.

Παράλληλα, η υπεράκτια παραγωγή ηλιακής ενέργειας συγκεντρώνει μεγαλύτερη προσοχή, καθώς το κόστος των φωτοβολταϊκών πάνελ έχει μειωθεί δραστικά, και η παγκόσμια δυναμικότητα έχει αυξηθεί περισσότερο από 100 φορές, τα τελευταία πέντε χρόνια. Μέχρι σήμερα, τα περισσότερα πλωτά φωτοβολταϊκά έργα έχουν αναπτυχθεί σε τεχνητά σώματα φρέσκου νερού, σε σχετικά ελεγχόμενο περιβάλλον, όμως υπάρχουν σχέδια για την υπεράκτια μετακίνησή τους, με στόχο την αξιοποίηση των απείρως πλουσιότερων πόρων της ανοικτής θάλασσας.

Λοιπά ενδιαφέροντα ευρήματα του δείκτη RECAI

Ενώ οι ΗΠΑ και η Κίνα παραμένουν οι δύο πιο ελκυστικές χώρες για επενδύσεις σε ΑΠΕ, σημειώθηκαν αρκετές αλλαγές στην πρώτη δεκάδα του δείκτη της EY, με το Ηνωμένο Βασίλειο να αναρριχάται δύο θέσεις (3η θέση), τη Γερμανία τρεις θέσεις (4η θέση), και τις Ισπανία (9η θέση) και Ολλανδία (10η θέση) να σκαρφαλώνουν από μια θέση. Ορισμένες από τις αγορές που πέτυχαν αξιοσημείωτη πρόοδο, σύμφωνα με αυτή την έκδοση της έκθεσης, συμπεριλαμβάνουν τη Δανία (+4 θέσεις), την Πολωνία (+3), τη Φινλανδία (+7) και την Αυστρία (+7).

Σχολιάζοντας τις επιδόσεις της Ελλάδας, ο κος Τάσος Ιωσηφίδης, Εταίρος και Επικεφαλής του Τμήματος Συμβούλων Εταιρικής Στρατηγικής και Συναλλαγών της EY Ελλάδος, δήλωσε: «Ο πόλεμος στην Ουκρανία και η ραγδαία αύξηση των τιμών του φυσικού αερίου, ανέδειξαν με τον πιο εύγλωττο τρόπο την ανάγκη επιτάχυνσης της στροφής στις ανανεώσιμες πηγές ενέργειας. Το γεγονός ότι στο περιβάλλον αυτό, η Ελλάδα εξακολουθεί να βελτιώνει σημαντικά τη θέση της ως ελκυστικός προορισμός για επενδύσεις στις ΑΠΕ, επιβεβαιώνει ότι κινούμαστε στη σωστή κατεύθυνση. Για να υλοποιηθούν, ωστόσο, οι φιλόδοξοι στόχοι που έχουμε θέσει, θα χρειαστούν και περαιτέρω παρεμβάσεις στο ρυθμιστικό και το αδειοδοτικό πλαίσιο. Δε χωρά εφησυχασμός».

Αντίθετα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας χωρίς τα μεγάλα υδροηλεκτρικά παρέμειναν στα πολύ υψηλά επίπεδα του προηγούμενου μήνα (1658 GWh), καταγράφοντας την τρίτη ιστορικά υψηλότερη επίδοσή τους. Τα στοιχεία προκύπτουν από την ανάλυση του Green Tank με βάση τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ για τις πηγές κάλυψης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας τον προηγούμενο μήνα. Αξιοσημείωτη είναι και η αύξηση των εισαγωγών οι οποίες έφθασαν στα υψηλότερα επίπεδα από τα μέσα του 2020 (793 GWh).

Έτσι, τον Απρίλιο 2022, οι ΑΠΕ μαζί με τα μεγάλα υδροηλεκτρικά κάλυψαν το 51.2% της ζήτησης, το ορυκτό αέριο το 22.4%, οι καθαρές εισαγωγές το 21.5%, ενώ ο λιγνίτης περιορίστηκε μόλις στο 4.8%.

Η εξέλιξη στο μείγμα παραγωγής αποδίδεται αφενός στο γεγονός ότι παραδοσιακά ο Απρίλιος (λόγω ευνοϊκών καιρικών συνθηκών) είναι μήνας χαμηλής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και υψηλής παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές. Έτσι, περιορίζεται η συμμετοχή των συμβατικών μονάδων (λιγνίτης και φυσικό αέριο) στην αγορά.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι συνολικά, στο πρώτο τετράμηνο του 2022, οι ΑΠΕ (μαζί με τα μεγάλα υδροηλεκτρικά), υποσκέλισαν τα ορυκτά καύσιμα (ορυκτό αέριο και λιγνίτη), για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Συγκεκριμένα το μερίδιο της «πράσινης» ενέργειας διαμορφώθηκε στο 44,4% (36,1% οι ΑΠΕ και 8,3% τα μεγάλα υδροηλεκτρικά) ενώ το μερίδιο του λιγνίτη μαζί με το φυσικό αέριο ήταν 44,3 % (10,2% και 34,1% αντίστοιχα).

Ενδεικτικό των τεκτονικών αλλαγών στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας είναι ότι πριν από μόλις 10 χρόνια, στο πρώτο τετράμηνο του 2011 ο λιγνίτης κάλυψε το 54,2% της ζήτησης και το φυσικό αέριο το 27,2% (συνολικά τα ορυκτά καύσιμα ήταν συνεπώς στο 81,4 %), οι ΑΠΕ ήταν μόλις στο 4,7% και τα υδροηλεκτρικά 7,6%.

Οι μονάδες που προστίθενται στο δυναμικό της ΔΕΗ είναι ισχύος 200 μεγαβάτ στην Πτολεμαΐδα και 50 μεγαβάτ στη Μεγαλόπολη που προβλέπεται να ολοκληρωθούν σε ορίζοντα εξαμήνου. Ακόμη φωτοβολταϊκά και αιολικά 100 μεγαβάτ που επίσης είναι υπό κατασκευή αναμένεται να ολοκληρωθούν ως το τέλος του 2023. Οι άδειες που διαθέτει η ΔΕΗ σε διάφορα στάδια ωρίμανσης είναι συνολικά 5,9 γιγαβάτ από τα οποία 4,7 γιγαβάτ είναι φωτοβολταϊκά και 1 γιγαβάτ μονάδες αποθήκευσης. Στα μεγέθη αυτά δεν περιλαμβάνονται δηλαδή τα υδροηλεκτρικά που λειτουργεί η επιχείρηση. Όπως επισημάνθηκε ακόμη, το 80% του στόχου για ΑΠΕ το 2026 έχει διασφαλιστεί ενώ είναι υπό εξέταση πιθανές εξαγορές στον κλάδο.

Από τα στοιχεία που παρουσιάστηκαν χθες προκύπτει σημαντική επιτάχυνση των επενδύσεων στα δίκτυα για την υποδοχή νέων ΑΠΕ. Στο πρώτο τρίμηνο του 2022 υπερδιπλασιάστηκε το πλήθος των μονάδων που τέθηκαν σε λειτουργία, σε σχέση με το πρώτο τρίμηνο του 2021 ενώ η ισχύς των νέων μονάδων είναι αυξημένη κατά 62%.

Σκοπός του ΣΔΑΕΚ είναι η οργάνωση μιας συνολικής στρατηγικής με γνώμονα την αειφόρο και βιώσιμη ανάπτυξη, ενώ για την επίτευξή του απαιτείται η θέσπιση των παρακάτω στόχων:

• Καταγραφή και παρακολούθηση όλων των καταναλώσεων ενέργειας εντός των ορίων του Δήμου από διάφορες δραστηριότητες συμπεριλαμβανομένου του οικιακού τομέα, με ιδιαίτερη έμφαση στις καταναλώσεις του ίδιου του Δήμου.
• Μείωση της καταναλισκόμενης ενέργειας η οποία συνεπάγεται μειωμένα λειτουργικά κόστη καθώς και μειωμένες εκπομπές διοξειδίου του άνθρακα στα γεωγραφικά όρια του Δήμου.
• Μειωμένη εξάρτηση από τους υδρογονάνθρακες, με χαρακτηριστικό παράδειγμα το πετρέλαιο.
• Εξεύρεση μέτρων για εξοικονόμηση ενέργειας, Μείωση χρήσης ορυκτών καυσίμων, αύξηση της αξιοποίησης των ΑΠΕ και αξιοποίηση μηχανισμών δέμευσης CO₂.
• Εξεύρεση χρηματοδοτικών προγραμμάτων για τις προτεινόμενες δράσεις.
• Δημιουργία νέων θέσεων εργασίας και κατ’ επέκταση συμβολή στην τοπική ανάπτυξη.
• Δημιουργία ενός υγιέστερου περιβάλλοντος διαβίωσης και αναβάθμιση της ποιότητας ζωής των κατοίκων της περιοχής.

Στο σχέδιο υπολογίστηκε το σύνολο των εκπομπών του Δήμου με έτος αναφοράς το 2020 αναδεικνύοντας το ήδη σχετικά μικρό αποτύπωμα που οφείλεται τόσο σε δράσεις εξοικονόμησης όσο και το εξαιρετικά χαμηλό αποτύπωμα του οικιακού τομέα λόγω της εκτεταμένης χρήσης βιομάζας για την θέρμανση κτιρίων. Έτσι οι συνολικές εκπομπές στον Δήμο Πρεσπών ανέρχονται σε 9.210 ΜΤ CO₂ το έτος.

Στο σχέδιο αποτυπώνονται δράσεις που έχει αναλάβει ήδη ή σχεδιάζει ο Δήμος Πρεσπών για την ενέργεια και την αντιμετώπιση της κλιματικής αλλαγής όπως είναι

• Η ενεργειακή αναβάθμιση των εν λειτουργία Δημοτικών κτιρίων, με τελευταίο παράδειγμα το κτίριο του Δημαρχείου και του Παιδικού Σταθμού που θα μετατραπούν σε κτίρια μηδενικών εκπομπών.
• Η εγκατάσταση φωτοβολταϊκών σταθμών για τον συμψηφισμό καταναλώσεων (net metering) σε ενεργοβόρες εγκαταστάσεις (Δημαρχείο, αντλιοστάσια, Εγκαταστάσεις Επεξεργασίας Λυμάτων).
• Η μετατροπή του στόλου δημοτικών οχημάτων σε ηλεκτρικό με παράλληλη εγκατάσταση ΑΠΕ για την φόρτισή τους.

Υπολογίστηκαν επίσης δράσεις που θα μπορούσαν να αναληφθούν για εξοικονόμηση ενέργειας, παραγωγή από ΑΠΕ καθώς και δέσμευση διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα. Η συνολική μείωση που μπορεί να επιτευχθεί με τις δράσεις αυτές, χωρίς να συνυπολογίζεται η παραγωγή από Αιολικά και Φωτοβολταϊκά, είναι 33.524 ΜΤ/έτος που υπερβαίνει κατά πολύ τις συνολικές εκπομπές του έτους βάσης. Κατά συνέπεια είναι ρεαλιστικός ο στόχος της εξασφάλισης μείωσης εκπομπών κατά 10.000 ΜΤ/έτος που θα οδηγήσει τον Δήμο Πρεσπών σε αρνητική συνεισφορά στο φαινόμενο του Θερμοκηπίου.

Εκτός από τις δράσεις αυτές που σχεδιάζει και υλοποιεί μόνος του, ο Δήμος Πρεσπών αναπτύσσει ευρύτατες συνεργασίες για να πετύχει την ενεργειακή μετάβαση. Έτσι, συμμετέχει μαζί με τους υπόλοιπους Δήμους της Δυτικής Μακεδονία καθώς και την Περιφέρεια Δ.Μ. και το Πανεπιστήμιο Δ.Μ. στην Ενεργειακή Κοινότητα Δυτικής Μακεδονίας, ενώ έχει συστήσει με τον Δήμο Φλώρινας και τα νομικά της πρόσωπα την ενεργειακή κοινότητα Φλώρινας-Πρεσπών. Τέλος συμμετέχει ενεργά, ασκώντας τα τελευταία χρόνια την προεδρία, στο Ευρωπαϊκό δίκτυο RURENER πάνω από 85 μικρών επαρχιακών δήμων από όλη την Ευρώπη για την ενεργειακή μετάβαση.

Ο Δήμος Πρεσπών επενδύει σταθερά, εδώ και πάνω από μια δεκαετία, στα θέματα εξοικονόμησης ενέργειας και ΑΠΕ ενώ στο επόμενο διάστημα θα προχωρήσει και στα ζητήματα της αποθήκευσης ενέργειας αλλά και δέσμευσης διοξειδίου του άνθρακα από την ατμόσφαιρα δήλωσε ο Δήμαρχος Πρεσπών Παναγιώτης Πασχαλίδης. Φιλοδοξία μας για το 2030 είναι να συνεισφέρουμε στον στόχο του 55% για την Ευρώπη πετυχαίνοντας αρνητικό ισοζύγιο εκπομπών ΑΤΘ, εξοικονομώντας ταυτόχρονα πόρους και βελτιώνοντας τις υπηρεσίες που προσφέρουμε στους Δημότες μας.

Έως το 2029 η εταιρεία θα αυξήσει την εγκαταστημένη ισχύ στα 6,4 GW, από σχεδόν 900 ΜW σήμερα, μέσα από την υλοποίηση ενός φιλόδοξου επενδυτικού πλάνου ύψους 6 δισ. ευρώ. Ο αναβαθμισμένος στόχος για την «πράσινη» ισχύ αντικατοπτρίζει την εκτίμηση για αύξηση των ΕBITDA πάνω από τα 700 εκατ. ευρώ το 2029, από 162 εκατ. ευρώ το 2021, και των εσόδων πάνω από το 1,25 δισ. ευρώ, από 405 εκατ. ευρώ το 2021.

Στην παρουσίαση καταγράφονται δέκα πλεονεκτήματα του τομέα Ανανεώσιμων Πηγών Ενέργειας της Ελλάδας, με την εταιρεία να κάνει λόγο για άνευ προηγουμένου ανάπτυξη του κλάδου τα επόμενα 30 χρόνια προκειμένου να επιτευχθούν οι στόχοι απανθρακοποίησης.

Ειδικότερα, το ΑΠΕ-ΜΠΕ συνοψίζει τις θετικές εξελίξεις που αναμένονται για την περίοδο ως το 2030, σύμφωνα με την ΤΕΡΝΑ Ενεργειακή:

1. Επιτάχυνση της απανθρακοποίησης, που σημαίνει ότι η εγκατεστημένη ισχύς των ΑΠΕ και της αποθήκευσης ενέργειας θα φθάσει στα 30 γιγαβάτ ως το 2030.
2. Ελκυστικό ρυθμιστικό πλαίσιο που συνοδεύεται από πλεονασματικό λογαριασμό χρηματοδότησης των ΑΠΕ.
3. Θέσπιση πλαισίου για τα υπεράκτια αιολικά τα οποία αναμένεται να ξεπεράσουν τα δύο γιγαβάτ ως το 2030.
4. Φιλόδοξο πρόγραμμα από τους διαχειριστές των δικτύων και του συστήματος για κατασκευή νέων διασυνδέσεων με τις γειτονικές χώρες, διασύνδεση των νησιών και αναβάθμιση του δικτύου ηλεκτροδότησης.
5. Νέο θεσμικό πλαίσιο για την ανάπτυξη της αποθήκευσης ενέργειας (υδροηλεκτρικά και μπαταρίες) τα οποία αναμένεται να φτάσουν στα 5 γιγαβάτ ως το 2030.

Για την περίοδο μετά το 2030 αναμένονται:

1. Επιπλέον 10 GW ανανεώσιμων πηγών και αποθήκευσης ως το 2040 που σημαίνει ότι η συνολική ισχύς των “πράσινων” μονάδων θα φτάσει τα 40 GW.
2. Η ζήτηση ηλεκτρικής ενέργειας αναμένεται να αυξηθεί σημαντικά εξαιτίας του εξηλεκτρισμού και του πράσινου υδρογόνου.
3. Ανάπτυξη ώριμων πλωτών υπεράκτιων αιολικών πάρκων.
4. Η Ελλάδα αναμένεται να γίνει κόμβος ηλεκτρικής ενέργειας για την Νοτιοανατολική Ευρώπη.
5. Η εγκατεστημένη ισχύς των μονάδων αποθήκευσης (υδροηλεκτρικά και μπαταρίες) αναμένεται να φτάσει στα 7,5 γιγαβάτ ως το 2040.

Ως ο μεγαλύτερος προμηθευτής ενέργειας από ανανεώσιμες πηγές, η ΔΕΗ εγγυάται πως όση ενέργεια καταναλωθεί στις 22 Απριλίου, τόση θα δεσμευτεί από πιστοποιημένες ΑΠΕ της ΔΕΗ. Με αυτόν τον τρόπο, οι εκπομπές του διοξειδίου του άνθρακα (CO2) από οικιακή χρήση θα μειωθούν κατά 16.000 τόνους μέσα σε μία μόνο ημέρα.

Η ΔΕΗ παραμένει σταθερά προσηλωμένη στην υλοποίηση δράσεων με περιβαλλοντικό αντίκτυπο που περιλαμβάνουν:

–  την αύξηση της εγκατεστημένης ισχύος από ΑΠΕ (συμπεριλαμβανομένων των υδροηλεκτρικών) στο 39% της συνολικής εγκατεστημένης ισχύος των ΑΠΕ της χώρας,

–  την αναδάσωση και αποκατάσταση πυρόπληκτων περιοχών (με την εκτέλεση αντιδιαβρωτικών και αντιπλημμυρικών έργων σε μια περιοχή 35 χιλ. στρεμμάτων στη Β. Εύβοια, τη διάθεση 80 χιλ. δενδρυλλίων ελιάς στην Ολυμπία κ.α.),

–  τη συμμετοχή στην πρωτοβουλία GR-eco Islands για την πράσινη μετάβαση των νησιών της Ελλάδας, με στόχο την ενεργειακή και κλιματική τους ουδετερότητα,

–  τη δημιουργία 1.000 σταθμών φόρτισης ηλεκτρικών αυτοκινήτων μεσοπρόθεσμα και 10.000 μακροπρόθεσμα,

–  την υλοποίηση προγραμμάτων για τον καθαρισμό των ακτών και την προστασία του παράκτιου και θαλάσσιου οικοσυστήματος (Project Paralies),

–  την υλοποίηση επενδύσεων για την αντικατάσταση παλαιών Θερμικών Μονάδων Παραγωγής με νέες σύγχρονης τεχνολογίας, αυξημένης απόδοσης με λιγότερες εκπομπές,

–  τη συνέχιση των εκτεταμένων προγραμμάτων περιβαλλοντικής αποκατάστασης των εδαφών με διαμορφώσεις τελικών επιφανειών, δενδροφυτεύσεις, αναδιάρθρωση καλλιεργειών, δημιουργίας ζωνών πρασίνου, όπως και της προστασίας των υδάτων και της πανίδας, με τη δημιουργία κατάλληλων έργων υποδομής (λιμνών και υδροβιοτόπων). Μόνο το 2021 αποκαταστάθηκαν εδάφη 7.455 m² και πραγματοποιήθηκαν δενδροφυτεύσεις σε έκταση 1.125 m².

Η Σοφία Δήμτσα, Διευθύντρια Εταιρικών Σχέσεων και Επικοινωνίας της ΔΕΗ δήλωσε: 

«Η ενίσχυση της ενεργειακής ανεξαρτησίας σε εθνικό επίπεδο και η μείωση από συμβατικές μορφές ενέργειας αποτελούν προϋποθέσεις για την υπέρβαση της ενεργειακής κρίσης. Το 2021, η ΔΕΗ μείωσε τις εκπομπές CO2 από την παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας κατά 32% σε σχέση με το 2019, αύξησε κατά 88% τους σταθμούς ΑΠΕ που εντάχθηκαν στο Δίκτυο, σε σχέση με το 2020, ενώ το 93% του συνόλου της ηλεκτρικής ενέργειας που παρήγαγε προήλθε από μονάδες με πιστοποιημένα συστήματα περιβαλλοντικής διαχείρισης. Συνεχίζουμε με σταθερά και σίγουρα βήματα την  περαιτέρω ενίσχυση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας, μειώνουμε το ενεργειακό μας αποτύπωμα, επιβεβαιώνουμε για ακόμη μια φορά τον ηγετικό μας ρόλο στην ενεργειακή μετάβαση.  Στις 22 Απριλίου, η ΔΕΗ γίνεται αρωγός και η κοινωνία συμμέτοχος στη μεγάλη μάχη υπέρ του περιβάλλοντος, υπέρ του μέλλοντος της Γης».