Η Ελλάδα καλείται σήμερα να εφαρμόσει αποτελεσματικές πολιτικές, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και να καλύψει τους απαιτητικούς στόχους που έχουν τεθεί τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όσο και από την ελληνική κυβέρνηση. Ένας από τους βασικούς πυλώνες αυτής της προσπάθειας – στον οποίο η χώρα μας πρέπει να επιταχύνει τις δράσεις της – είναι η υιοθέτηση των αρχών της κυκλικής οικονομίας. Αναλαμβάνοντας ουσιαστικό ρόλο σε αυτό το επίπεδο, ο ΕΟΑΝ υποστηρίζει, ουσιαστικά, την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης, αποτελεσματικής εθνικής στρατηγικής για την κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον. Με το έργο του, βοηθά την Ελλάδα όχι μόνο να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της Ε.Ε. αλλά και να βρεθεί στην πρώτη γραμμή, σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης.

Μιλήσαμε με τον Πρόεδρο του Δ.Σ. του ΕΟΑΝ κ. Νίκο Χιωτάκη για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και την εναλλακτική διαχείριση και το ρόλο του οργανισμού στην εφαρμογή μιας αποτελεσματικής κυκλικής οικονομίας.

Ποιες πολιτικές εφαρμόζει ο οργανισμός που να οδηγούν σε μια αποτελεσματική κυκλική οικονομία;

Ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης – ΕΟΑΝ, αποτελεί βασικό πυλώνα για την υλοποίηση μιας νέας εθνικής αντίληψης και στρατηγικής για την προώθηση της κυκλικής οικονομίας στην Ελλάδα. Αντικείμενό του είναι ο σχεδιασμός και η εφαρμογή της πολιτικής της χώρας μας για την πρόληψη και την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων συσκευασιών και άλλων προϊόντων, για τα οποία εφαρμόζονται προγράμματα ανακύκλωσης. Στο πλαίσιο αυτής της αποστολής, εισηγείται σχετικά προγράμματα στον εκάστοτε υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εποπτεύει τη λειτουργία των Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης (Σ.Ε.Δ.), εκπονεί ή αναθέτει μελέτες, δημιουργεί βάσεις δεδομένων, συμμετέχει σε εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα, οργανώνει προγράμματα εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού, ενώ τηρεί και διαχειρίζεται το Εθνικό Μητρώο Παραγωγών συσκευασιών και άλλων προϊόντων (ΕΜΠΑ).

Ποιες είναι οι δράσεις του οργανισμού και με ποιους φορείς συνεργάζεται ο ΕΟΑΝ;

Οι δράσεις του ΕΟΑΝ καλύπτουν σφαιρικά τον τομέα της κυκλικής οικονομίας. Θεσπίζουμε και εποπτεύουμε μέτρα πρόληψης, με σκοπό τη μείωση της δημιουργίας αποβλήτων. Επιδιώκουμε την αύξηση της ανακύκλωσης, μέσω της υλοποίησης προγραμμάτων εναλλακτικής διαχείρισης, καθώς και την εποπτεία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ενώ παράλληλα σχεδιάζουμε και υλοποιούμε δράσεις για την εδραίωση της περιβαλλοντικής συνείδησης των πολιτών. Στο πλαίσιο αυτής της δραστηριότητας, συνάπτουμε στρατηγικές συνεργασίες με φορείς και θεσμικούς εκπροσώπους τόσο της Αυτοδιοίκησης, όσο και της επιχειρηματικότητας. Στόχος είναι να ενισχυθούν οι δράσεις σε τοπικό επίπεδο, αλλά και να τονωθεί η συμμετοχή των πολιτών στην ανακύκλωση μέσα από την παροχή κινήτρων, που θα αναπτυχθούν με άμεση εμπλοκή των Δήμων και των επιχειρήσεων.

Μπορεί η κυκλική οικονομία να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας;

Η κυκλική οικονομία είναι ένα μοντέλο που σήμερα σε όλο τον κόσμο δημιουργεί νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες, κινητοποιεί επενδύσεις, ενθαρρύνει την ανάπτυξη καινοτομιών και δημιουργεί θέσεις απασχόλησης, σε διάφορα αντικείμενα και σε όλα τα επίπεδα εξειδίκευσης. Έχουμε, λοιπόν, κάθε λόγο να επενδύσουμε στην υιοθέτηση στην υιοθέτηση του συγκεκριμένου προτύπου, προκειμένου να δημιουργήσουμε ζήτηση για καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες, να δώσουμε ώθηση σε νέες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες και να αξιοποιήσουμε καλύτερα το ανθρώπινο δυναμικό της χώρας μας, μέσα από νέες «πράσινες» θέσεις εργασίας.

Πως μπορεί να γίνει ορθή διαχείριση των στερεών αποβλήτων και τι εφαρμόζεται σήμερα στα βιοαπόβλητα;

Η ορθή διαχείριση των αποβλήτων μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην εξοικονόμηση πολύτιμων πρώτων υλών αλλά και στην οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Αυτή η προσπάθεια απαιτεί δράση σε ρυθμιστικό και ελεγκτικό επίπεδο, για την εφαρμογή της αναθεωρημένης νομοθεσίας σε σχέση με τα απόβλητα, αλλά και για την ανάπτυξη των αγορών δευτερογενών πρώτων υλών. Εξίσου απαραίτητη, όμως, είναι και η μετάβαση της κοινωνίας σε ένα νέο καταναλωτικό πρότυπο. Οι δράσεις του ΕΟΑΝ στοχεύουν σε αυτά τα δύο επίπεδα: προωθούν και υποστηρίζουν βιώσιμα μοντέλα παραγωγής και κατανάλωσης, ενθαρρύνουν το σχεδιασμό και την παραγωγή προϊόντων που διασφαλίζουν αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων, προωθούν την ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίσης των προϊόντων. Η δημιουργία ρεύματος χωριστής συλλογής βιοαποβλήτων δεν εμπίπτει στο αντικείμενο του ΕΟΑΝ, ωστόσο το τελευταίο διάστημα γίνονται σημαντικά βήματα στον τομέα αυτό από την πλευρά των Δήμων, με την ενίσχυση των «καφέ» κάδων και οχημάτων.

Πιστεύετε ότι υπάρχει ελλιπής ενημέρωση του κόσμου σχετικά με τα οφέλη της ανακύκλωσης και της κυκλικής οικονομίας;

Οι πολίτες ενδιαφέρονται για το περιβάλλον και θέλουν να ανακυκλώνουν, όπως τουλάχιστον προκύπτει από σχετικές έρευνες. Ωστόσο, αυτό το ενδιαφέρον δεν αποτυπώνεται ακόμη στα ποσοστά ανακύκλωσης στην Ελλάδα, συγκριτικά με άλλες χώρες. Αυτό εν μέρει οφείλεται στο έλλειμμα γνώσης, αλλά και δυσπιστίας σχετικά με τη λειτουργία των συστημάτων ανακύκλωσης. Κεντρική κατεύθυνση, λοιπόν, του ΕΟΑΝ είναι η υλοποίηση δράσεων επικοινωνίας με στόχο όχι μόνο την ευαισθητοποίηση, αλλά και την εκπαίδευση των πολιτών, ώστε η ανακύκλωση και ευρύτερα η κυκλική οικονομία να εδραιωθεί ως τρόπος ζωής. Για τη χρηματοδότηση αυτών των δράσεων, αξιοποιούμε το περιβαλλοντικό τέλος της πλαστικής σακούλας.

Τι είναι η εναλλακτική διαχείριση;

Η Εναλλακτική Διαχείριση περιλαμβάνει μια σειρά από εργασίες, στις οποίες περιλαμβάνεται η συλλογή, η μεταφορά, η μεταφόρτωση, η αποθήκευση, η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση, η ανακύκλωση και κάθε άλλο είδος ανάκτησης των χρησιμοποιημένων συσκευασιών ή αποβλήτων. Τα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης βασίζονται στην αρχή της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού. Μέσω της παροχής οικονομικών κινήτρων, οι παραγωγοί ενθαρρύνονται να σχεδιάζουν πιο φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα. Αναλαμβάνουν, παράλληλα, την ευθύνη για το κόστος της διαχείρισης των προϊόντων τους, στο τέλος του κύκλου της ζωής τους, όταν δηλαδή αυτά καταστούν απόβλητα. Ο ΕΟΑΝ είναι αρμόδιος για την έγκριση των όρων και την εποπτεία της λειτουργίας των Σ.Ε.Δ.

Ποιο είναι το μήνυμα του ΕΟΑΝ για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος;

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος μας υπενθυμίζει πόσο στενά συνδέεται η ποιότητα της ζωής μας με την υγεία και τη βιωσιμότητα του πλανήτη μας. Σήμερα, έχουμε το καθήκον αλλά και τη δυνατότητα να προστατέψουμε το περιβάλλον. Κι ένας τρόπος με τον οποίο όλοι μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά, είναι να αναλάβουμε συνειδητά την ευθύνη τόσο για τη μείωση, όσο και για τη σωστή διαχείριση των απορριμμάτων που παράγουμε: ανακυκλώνοντας συστηματικά και σωστά, με διαλογή των υλικών στην πηγή, αλλάζοντας τις καταναλωτικές μας συνήθειες, αφήνοντας πίσω τα πλαστικά μιας χρήσης και αναδεικνύοντας νέα, βιώσιμα πρότυπα παραγωγής. Η ανακύκλωση είναι ο καλύτερος τρόπος για να κάνουμε την περιβαλλοντική μας συνείδηση καθημερινή πράξη και στάση ζωής. Τα σκουπίδια δεν είναι για πέταμα.

Επιμέλεια: Kέλλυ Γρηγοριάδου

«Όπως ο βασιλιάς Μίδας μετέτρεπε ό,τι άγγιζε σε χρυσό, έτσι κι εμείς πρέπει να μετατρέψουμε όλα αυτά τα σκουπίδια της σύγχρονης κοινωνίας προς όφελός μας, να μετατρέψουμε το άχρηστο σε χρήσιμο» 

Με αφορμή αυτή τη φράση του Rem Koohlas γεννήθηκε η ιδέα για την επίσκεψή μας στο πράσινο χωριό της ΕΠΑΔΥΜ.

Ορμώμενοι από την επιθυμία μας να γνωρίσουμε από κοντά την διαδικασία της επεξεργασίας απορριμμάτων, οργανώσαμε μια μονοήμερη εξόρμηση στην  ΜΕΑ (Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων) της  ΕΠΑΔΥΜ Α.Ε, μια εταιρία που συστάθηκε για την εκτέλεση του έργου της μελέτης, κατασκευής, συντήρησης και λειτουργίας των εγκαταστάσεων του Ολοκληρωμένου Συστήματος  Διαχείρισης Απορριμμάτων της περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας.

Η περιπέτεια μας ξεκίνησε το πρωινό  της Πέμπτης.  Στη διαδρομή μας με προορισμό τη ΜΕΑ  περάσαμε μέσα  από το ορυχείο του νότιου πεδίου της ΔΕΗ, προσπεράσαμε  ταινιοδρόμους και εκσκαφείς και χαθήκαμε σε ένα «σεληνιακό-βιομηχανικό τοπίο». Μερικές εναλλαγές εικόνων και τοπίων αργότερα, βρεθήκαμε μπροστά σε ένα υπερσύγχρονο εργοστάσιο. Εκεί μας περίμενε η Αλίκη Αναστασοπούλου , Τεχνική Διευθύντρια ΕΠΑΔΥΜ, η οποία ανέλαβε χρέη ξεναγού, καθοδηγώντας μας μέσα σε ανθρώπους, διαδικασίες, μηχανήματα, εγκαταστάσεις και στάδια. Ξεναγηθήκαμε στους χώρους του εργοστασίου προσπαθώντας να κατανοήσουμε τη διαδικασία που ακολουθείται, αποτέλεσμα της  οποίας είναι η παραγωγή  compost τύπου Α και 8 κατηγορίες ανακυκλώσιμων υλικών  5 είδη πλαστικών, χαρτί / χαρτόνι, σιδηρούχα και μη σιδηρούχα μέταλλα).

Το υπερσύγχρονο εργοστάσιο  που λειτουργεί στην περιοχή, το μοναδικό Ολοκληρωμένο Σύστημα σε λειτουργία στην Ελλάδα,  ξεκίνησε και συνεχίζει την πετυχημένη του πορεία στον χρόνο, με την τεχνογνωσία που διαθέτει να είναι εμφανής και με πολλαπλά  κοινωνικά οφέλη, όπου και επικεντρώνεται η κουβέντα μας αρχικά.  Άλλωστε η μονάδα έχει εγκατασταθεί στην περιοχή της  Δυτικής Μακεδονίας, η οποία πλήττεται από την ανεργία, και οι θέσεις εργασίας είναι πάντα το ζητούμενο. Οι μόνιμες θέσεις εργασίας από την έναρξη της λειτουργία του, ξεπερνούν τις 125, και έχουν καλυφθεί στη συντριπτική τους πλειοψηφία από άτομα της περιοχής τα οποία καθοδηγούνται στις εξειδικευμένες απαιτήσεις της ΜΕΑ από έμπειρο και άρτια καταρτισμένο τεχνικό προσωπικό της ΗΛΕΚΤΩΡ.

Παράλληλα, σημαντική είναι και η συνεργασία με τις τοπικές επιχειρήσεις που υπάρχουν  στη Δυτική Μακεδονία, συμβάλλοντας με αυτόν τον τρόπο στην οικονομία του τόπου.

Πρόσθετα, έμμεσα οφέλη θα προκύψουν μέσω του αναπτυγμένου ενδιαφέροντος για το πρώτο Ολοκληρωμένο Σύστημα Διαχείρισης Απορριμμάτων στην Ελλάδα, με επισκέψεις σχολείων, πανεπιστημίων, εταιριών, κρατικών φορέων με συνακόλουθο την παραμονή τους στην ευρύτερη περιοχή. Είναι γεγονός ότι από την πρώτη στιγμή υπήρξε ενδιαφέρον από κάθε γωνιά της Ελλάδας, αλλά και από χώρες του εξωτερικού, καθώς η κατασκευή και λειτουργία της μονάδας  αποτελεί παράδειγμα καλής πρακτικής, αλλά και λύση για Δήμους της χώρας  που δίνουν καθημερινή μάχη με τα σκουπίδια.

Σημαντικό κομμάτι αποτελούν οι παράλληλες εκπαιδευτικές  δράσεις σε συνεργασία με τη ΔΙΑΔΥΜΑ και τους Δήμους της Περιφέρειας για την ενημέρωση σε θέματα που σχετίζονται με την ορθολογιστική αντιμετώπιση των οικιακών απορριμμάτων και τις ενέργειες που θα συμβάλλουν στην πρόληψη της επιβάρυνσης του περιβάλλοντος.

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή… τα σκουπίδια δεν είναι για πέταμα

Στις 10 Ιουνίου 2017 η ΕΠΑΔΥΜ Α.Ε., ολοκληρώνοντας και υλοποιώντας το όραμα της ΔΙΑΔΥΜΑ Α.Ε., πρωτοπόρησε  με την έναρξη και την ολοκλήρωση της κατασκευής  της εμπορικής λειτουργίας του 1ου  Ολοκληρωμένου Συστήματος Διαχείρισης Απορριμμάτων στην Ελλάδα.

Η Μονάδας Επεξεργασίας Απορριμμάτων, ο Χώρος  Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων, η  Μονάδα Επεξεργασίας Υγρών Αποβλήτων και ο Σταθμός Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων Κοζάνης ξεκίνησαν τη λειτουργία τους στην περιοχή μας.

Πιο συγκεκριμένα, η Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων (ΜΕΑ) Δυτικής Μακεδονίας με την υποστήριξη των 10 περιφερειακών Σταθμών Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων  επεξεργάζεται το σύνολο των Αστικών Σύμμεικτων Απορριμμάτων της Περιφέρειας .Το Έργο υποδέχεται τα Αστικά Σύμμεικτα Απορρίμματα των Δήμων σε ένα δίκτυο 10 περιφερειακών Σταθμών Μεταφόρτωσης Απορριμμάτων σε Κοζάνη, Αμύνταιο, Βόϊο, Γρεβενά, Δεσκάτη, Εορδαία, Καστοριά, Σέρβια, Σιάτιστα και Φλώρινα.

Από τους Σταθμούς Μεταφόρτωσης  εκτελείται η μεταφόρτωση και η μεταφορά στη Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων, όπου θα γίνεται η επεξεργασία και η διάθεση προϊόντων και υπολειμμάτων. Η μονάδα έχει μέγιστη δυναμικότητα 120.000 τόνων ανά έτος .

Πέραν της τεχνικής πρόκλησης της κατασκευής, η ΕΠΑΔΥΜ Α.Ε. κατάφερε να εξασφαλίσει χρηματοδότηση, δανεισμό και διάθεση ιδίων κεφαλαίων, εν μέσω κρίσης – η υπογραφή της σύμβασης έλαβε χώρα λίγες μέρες πριν την επιβολή των capital controls-, και να ολοκληρώσει την αδειοδότηση ενός έργου που παρόμοιό του οποίου δεν είχε σχεδιαστεί και ούτε υλοποιηθεί στην Ελλάδα, με τις όποιες αντιξοότητες, σε μία περίοδο πολιτικής αναταραχής για την χώρα.

Η ολοκλήρωση του εγχειρήματος δεν θα ήταν εφικτή χωρίς τη αμέριστη συμπαράσταση και υποστήριξη στρατηγικών συνεργατών όπως η αναθέτουσα υπηρεσία ΔΙΑΔΥΜΑ Α.Ε. και η ΔΕΗ Α.Ε.

Πως η ΕΠΑΔΥΜ συμβάλλει στη βελτίωση του περιβαλλοντικού μας αποτυπώματος

Ζυγιστήρια

Τα απορριμματοφόρα που εισέρχονται στη Μονάδα Επεξεργασίας Απορριμμάτων ζυγίζονται στη γεφυροπλάστιγγα εισόδου, η οποία καταγράφει το βάρος του μεταφερόμενου φορτίου. Στη συνέχεια οδηγούνται στη Μονάδα Υποδοχής για την εκφόρτωση των απορριμμάτων. Η θέση εκφόρτωσης και η σχετική προτεραιότητα των οχημάτων ελέγχεται από το σύστημα αυτοματισμού της Μονάδας.

Μονάδα Υποδοχής

Η Μονάδα Υποδοχής, είναι η πρώτη Μονάδα στην αλυσίδα επεξεργασίας, και αποτελείται από το κτίριο της Υποδοχής και το κτίριο της Προεπεξεργασίας. Εδώ πραγματοποιείται η εκφόρτωση των απορριμμάτων και η τροφοδοσία της γραμμής παραγωγής  ενώ απομακρύνονται τα πολύ ογκώδη απορρίμματα. Το αυτόματο σύστημα γερανογέφυρας με αρπάγη τροφοδοτεί το κινούμενο δάπεδο, το οποίο μεταφέρει τα απορρίμματα στο κτίριο της Προεπεξεργασίας.

Στο κτίριο Προεπεξεργασίας υπάρχει μια καμπίνα χειροδιαλογής για την απομάκρυνση ογκωδών και ανεπιθύμητων απορριμμάτων, έτσι ώστε να προστατευθεί ο κατάντι εξοπλισμός. Μετά την καμπίνα χειροδιαλογής, ακολουθεί ένας σχίστης σάκων ο οποίος απελευθερώνει τα απορρίμματα από τις πλαστικές σακούλες που τα περιβάλουν,  προκειμένου να διευκολυνθεί ο περαιτέρω  μηχανικός διαχωρισμός τους.

Μονάδα Μηχανικής Διαλογής

Τα απορρίμματα συνεχίζουν την πορεία τους πάνω σε ταινιόδρομο μέσω του οποίου  οδηγούνται στη Μονάδα Μηχανικής Διαλογής. Εκεί πραγματοποιείται ο διαχωρισμός των ανακυκλώσιμων προϊόντων, από το υλικό που θα οδηγηθεί για κομποστοποίηση και από τα άχρηστα υπολείμματα της διαδικασίας που οδηγούνται προς υγειονομική ταφή στο ΧΥΤΥ.

Στο αρχικό στάδιο επεξεργασίας ένα περιστροφικό και ένα δονητικό κόσκινο διαχωρίζουν τα απορρίμματα σε τρία ρεύματα, ανάλογα με το μέγεθός τους:

• Το λεπτόκοκκο οδηγείται προς την μονάδα κομποστοποίησης
• Το ενδιάμεσο οδηγείται σε περαιτέρω διαχωρισμό (κυρίως μέσω οπτικών διαχωριστών)
• Το κύριο ρεύμα ανακυκλωσίμων οδηγείται επίσης σε κυρίως οπτικό διαχωρισμό

Οπτικοί διαχωριστές πλαστικού             

Μετά τα κόσκινα τα απορρίμματα οδηγούνται προς τους πρώτους οπτικούς διαχωριστές, οι οποίοι ξεχωρίζουν τα πλαστικά υλικά που μπορούν να ανακτηθούν  και να διατεθούν προς ανακύκλωση. Ο οπτικός διαχωριστής είναι ένα οπτικό scanner το οποίο αναγνωρίζει το υλικό του απορρίμματος και με τη βοήθεια μίας συστοιχίας βαλβίδων αέρα, οι οποίες φυσούν κατάλληλα το αναγνωρισμένο από το σκάνερ απόρριμμα, του αλλάζει πορεία και έτσι αυτό διαχωρίζεται από τα υπόλοιπα απορρίμματα. Με κατάλληλες ρυθμίσεις στο λογισμικό του εξοπλισμού διαχωρισμού,   η διάταξη καταφέρνει να διαχωρίζει απορρίμματα διαφόρων υλικών και διαστάσεων.

Οπτικοί διαχωριστές χαρτιού  

Μετά από τον οπτικό διαχωριστή πλαστικού βρίσκεται ο οπτικός διαχωριστή του χαρτιού. Διαχωρίζει το χαρτί, το οποίο οδεύει προς την καμπίνα ποιοτικού ελέγχου.

Βαλλιστικός διαχωριστής           

Ο βαλλιστικός διαχωριστής τροφοδοτείται με το κλάσμα του πλαστικού από τους αντίστοιχους οπτικούς διαχωριστές. Σε αυτούς επιτυγχάνεται διαχωρισμός με βάση το σχήμα. Χωρίζεται το φίλμ πλαστικού από άλλα πλαστικά υλικά (όπως πλαστικά μπουκάλια).

Οπτικοί διαχωριστές φιλμ         

Τα σώματα σχήματος 2D όπως είναι οι πλαστικές σακούλες τροφοδοτούν τους δύο οπτικούς διαχωριστές του φίλμ.  Αυτοί διαχωρίζουν δύο ρεύματα καθαρού πλαστικού φιλμ – διάφανου και ανάμικτου/ έγχρωμου- και τα απορρίπτουν σε ταινιοδρόμους που τα προωθούν στην καμπίνα ποιοτικού ελέγχου για το τελικό καθαρισμό τους.

Οπτικοί διαχωριστές 3D πλαστικών      

Τα σώματα σχήματος 3D όπως οι σκληρές πλαστικές συσκευασίες (πλαστικές φιάλες συσκευασίας, πλαστικά μπουκάλια) τροφοδοτούν τους τρείς διαδοχικούς οπτικούς διαχωριστές που ανακτούν υλικά από PET, HDPE και PP. Όλα τα διαχωριζόμενα υλικά, μεταφέρονται με ανεξάρτητους ταινιοδρόμους στην καμπίνα  ποιοτικού ελέγχου.

Διαχωρισμός μετάλλων

Τα ρεύματα απορριμμάτων από τα οποία έχουν ανακτηθεί τα πλαστικά και το χαρτί, οδηγούνται σε μαγνητικούς διαχωριστές για την ανάκτησή των σιδηρούχων μετάλλων και σε αλουμινοδιαχωριστές για την ανάκτηση του αλουμινίου.

Καμπίνα Ποιοτικού Ελέγχου     

Τα ανακτημένα υλικά οδηγούνται σε δύο καμπίνες ποιοτικού ελέγχου των υλικών, μία για τα χαρτιά και τα πλαστικά και μία για τα μέταλλα. Εκατέρωθεν των ταινιοδρόμων αυτών βρίσκονται εργαζόμενοι οι οποίοι απομακρύνουν τυχόν προσμίξεις. Τα ανακτημένα και καθαρά υλικά αποθηκεύονται προσωρινά σε container μέχρι να οδηγηθούν για δεματοποίηση και διάθεση.

Δεματοποιητές               

Η μονάδα έχει έναν δεματοποιητή χαρτιού και πλαστικού και μία πρέσα μετάλλων. Τα ανακυκλώσιμα υλικά δεματοποιούνται για την ευκολότερη διάθεσή τους.

Κομποστοποίηση

Το οργανικό κλάσμα που έχει ανακτηθεί στη Μονάδα Μηχανικής Διαλογής οδηγείται στη Μονάδα Κομποστοποίησης για βιολογική επεξεργασία σε κλειστούς, οριζόντιους βιοαντιδραστήρες της Γερμανικής εταιρείας Herhof, η οποία είναι 100% θυγατρική της ΗΛΕΚΤΩΡ και διαθέτει τεχνογνωσία στην βιολογική επεξεργασία των απορριμμάτων.

Το υλικό παραμένει για 2 περίπου εβδομάδες  στα κουτιά κομποστοποίησης σε ένα πλήρως ελεγχόμενο περιβάλλον ως προς τις επικρατούσες συνθήκες θερμοκρασίας, υγρασίας και αερισμού.  Εντός των κλειστών βιοαντιδραστήρων, πραγματοποιείται αερόβια επεξεργασία σε ελεγχόμενες συνθήκες και παράγεται  ένα υγιεινοποιημένο και μερικώς σταθεροποιημένο οργανικό υλικό που οδηγείται προς περαιτέρω σταθεροποίηση στην Μονάδα Ωρίμανσης.

Μονάδα Ωρίμανσης

Το παραγόμενο οργανικό υλικό από τη Μονάδα Κομποστοποίησης εκφορώνεται στο χώρο ωρίμανσης με τη χρήση φορτωτή και διαστρώνεται σε τραπεζοειδείς σωρούς σε σκεπασμένο μεταλλικό υπόστεγο όπου παραμένει για  6 περίπου εβδομάδες. Όταν οι συνθήκες θερμοκρασίας και υγρασίας το απαιτούν αναδεύεται με τη χρήση ενός εξειδικευμένου μηχανήματος (compost turner).

Μονάδα Εξευγενισμού (Ραφιναρία) κόμποστ

Το σταθεροποιημένο προιόν από τη Μονάδα Ωρίμανσης οδηγείται τελικά στη Μονάδα Εξευγενισμού (ραφιναρία), όπου διαχωρίζεται το ώριμο, πλέον, υλικό από τις διάφορες προσμίξεις (σκληρά πλαστικά, χαλίκι, αδρανή, film πλαστικών, γυαλί). Οι προσμίξεις που απομακρύνονται στην Μονάδα Εξευγενισμού συλλέγονται και οδηγούνται προς τελική διάθεση στο Χυτύ ως υπολείμματα της Μονάδας.

Μετά και την τελική επεξεργασία που υφίσταται στη Μονάδα Εξευγενισμού το υλικό, που ονομάζεται Κόμποστ Τύπου – Α θεωρείται πλέον πλήρως εξευγενισμένο, πληροί τις προδιαγραφές της Ελληνικής Νομοθεσίας και είναι κατάλληλο προς τελική διάθεση.

Απόσμηση – Αποκονίωση           

Η σκόνη και οι οσμές απάγονται από όλους τους κλειστούς χώρους επεξεργασίας των απορριμμάτων και υφίστανται επεξεργασία σε κεντρικά συστήματα αποκονίωσης και  απόσμησης, με στόχο την μείωση των εκπομπών σε χαμηλά επίπεδα, ώστε το προσωπικό να εργάζεται άνετα, με ασφάλεια και χωρίς κίνδυνο για την υγεία του. Παράλληλα, αποφεύγεται η έκλυση σκόνης και οσμών εκτός των κτιρίων.

Η σκόνη παρακρατείται σε σακόφιλτρα και οι οσμές σε συστήματα πλυντηρίδων βιοφίλτρων.

Αυτοματισμός (PLC – SCADA)   

Για τον έλεγχο του εξοπλισμού έχει εγκατασταθεί πλήρες σύστημα αυτοματισμού, το οποίο περιλαμβάνει PLC και σύστημα SCADA. Έτσι ολόκληρη η μονάδα λειτουργεί αυτόματα, και ο υπεύθυνος λειτουργίας έχει τον πλήρη έλεγχο της λειτουργίας της Μονάδας Επεξεργασίας Απορριμμάτων.

Μονάδα Επεξεργασίας Υγρών Αποβλήτων

Το σύνολο των παραγόμενων Υγρών Αποβλήτων της εγκατάστασης οδηγείται σε ειδική Μονάδα Επεξεργασίας. Όλα τα είδη των υγρών αποβλήτων συλλέγονται σε διαφορετικές δεξαμενές, απ’ όπου κατάλληλο μείγμα τροφοδοτείται στους βιοαντιδραστήρες βιολογικής επεξεργασίας.

Η εκροή της βιολογικής επεξεργασίας οδηγείται σε μονάδα φυσικοχημικής επεξεργασίας, την Αντίστροφή Όσμωση,  με σκοπό την ανάκτηση νερού, κατάλληλου για τις βιομηχανικές χρήσεις στο έργο και τις ανάγκες άρδευσης των χώρων πρασίνου. Το σύνολο του επεξεργασμένου νερού επαναχρησιμοποιείται στη μονάδα.

ΧΥΤΥ

Τα υπολείμματα της Μονάδας Επεξεργασίας Απορριμμάτων οδηγούνται στον παρακείμενο Χώρο Υγειονομικής Ταφής Υπολειμμάτων, ο οποίος είναι πλήρως στεγανοποιημένος και διαθέτει δίκτυο συλλογής των στραγγισμάτων καθώς και δίκτυο συλλογής του εκλυόμενου βιοαερίου.

Η μονάδα συμπληρώνεται από βοηθητικές εγκαταστάσεις, όπως το κτίριο διοίκησης, όπου στεγάζονται το εργαστήριο-χημείο, το ιατρείο, η αίθουσα εκδηλώσεων και τα γραφεία της διοίκησης, πρατήριο καυσίμων, πλυντήριο οχημάτων, συνεργείο, πυρσό καύσης και δεξαμενές πυρόσβεσης καθιστώντας την εγκατάστασης σε πολύ μεγάλο βαθμό λειτουργικά αυτόνομη

«Χρειάζεται να κάνεις μια μεταστροφή στο τρόπο σκέψης σου

για να αρχίσουν να σου αρέσουν τα απορρίμματα ως υλικά» – Ed van Hinte

Η παρουσία μας στο εργοστάσιο αποτέλεσε έναυσμα για να ξεκινήσουμε και εμείς να βλέπουμε τα σκουπίδια ως κάτι χρήσιμο. Είναι πολύ διαφορετικό  να ακούς για μια διαδικασία μετατροπής και αξιοποίησης απορριμμάτων από το να τη βλέπεις να πραγματοποιείται. Μπροστά σε αυτό το θέαμα το μυαλό μας μπήκε σε σκέψεις. «Ο πλανήτης μας έχει γεμίσει σκουπίδια. Μέχρι το 2050 στους ωκεανούς θα κολυμπούν περισσότερα πλαστικά απ’ ότι ψάρια. Σήμερα,  οι πάγοι και οι βιότοποι της Ανταρκτικής είναι ρυπασμένοι με μικροπλαστικά απορρίμματα και επικίνδυνα χημικά». Γνωρίζοντας πλέον τη διαδικασία εκ των έσω, μπορούμε να ονειρευόμαστε μια κοινωνία και ένα περιβάλλον όπου η διαχείριση απορριμμάτων θα είναι συμβατή με την βιώσιμη ανάπτυξη  και είμαστε υπερήφανοι στο ενδεχόμενο και μόνο το έναυσμα για μια τέτοια εξέλιξη στην Ελλάδα να έχει δοθεί  από την περιοχή μας. Η πόλη μας στο μέλλον μπορεί να γίνει πράσινη, είναι στο χέρι μας, αρκεί να σκεφτούμε πως ό,τι πετάμε υποθηκεύει τη ζωή των μελλοντικών γενεών. Όσο κι αν φαίνεται περίεργο, το σημαντικότερο ίσως πρόβλημα για να γίνει μια πόλη βιώσιμη είναι η διάθεση των κατοίκων της να αλλάξουν τη ζωή τους, να κάνουν άλλες επιλογές και να τις επιβάλουν. Είναι ανάγκη, να ξανασυνδέουμε τις καθημερινές ανάγκες με την προσωπική μας ευθύνη, να προωθήσουμε  την επανάχρηση γιατί τίποτε δε πάει χαμένο. Να εξασφαλίσουμε το μέλλον του πλανήτη μας.

Τα σκουπίδια που κάνουν καλό στο περιβάλλον

Ό,τι προηγουμένως θεωρούνταν απόβλητο, πλέον μετατρέπεται σε πρώτη ύλη. Αυτό συμβαίνει συνδέοντας, δημιουργώντας και διατηρώντας την αξία του. Το μοντέλο της κυκλικής οικονομίας που χρησιμοποιεί η ΕΠΑΔΥΜ δεν οδηγεί κάποιο υλικό στο τέλος της ωφέλιμης ζωής του.  Αυτή η μετάβαση στο μοντέλο της κυκλικής οικονομίας πραγματοποιήθηκε με βάση την αλλαγή της εστίασης στην επαναχρησιμοποίηση, την επισκευή, την ανανέωση και την ανακύκλωση υφιστάμενων υλικών και προϊόντων.  Στηρίζεται στο έβδομο πρόγραμμα δράσης για το περιβάλλον, που προσδιόρισε η Ευρωπαϊκή Ένωση και τα κράτη μέλη της. Η διαχείριση των αποβλήτων είναι σημαντική για τον οικονομικό, τον κοινωνικό, τον αναπτυξιακό και τον επιχειρηματικό τομέα και αποτελεί καθοριστικό παράγοντα της βιώσιμης ανάπτυξης .

INFO:

Οι Δήμοι της Δυτικής Μακεδονίας, μέσω της ΔΙΑΔΥΜΑ Α.Ε., είχαν κινηθεί συντονισμένα ήδη από το 1998 για την διαχείριση των απορριμμάτων τους. Το έργο είναι το 1οΣΔΙΤ απορριμμάτων που μπήκε σε τροχιά υλοποίησης στη χώρα το 2007. Η σύμβαση για την κατασκευή και λειτουργία του υπογράφηκε στις 10/06/2015 και προέβλεπε 2 έτη για την Κατασκευή Νέων Υποδομών και 25 έτη για τη λειτουργία των Νέων και των Υφιστάμενων Υποδομών Μεταφόρτωσης της Περιφέρειας. Την κατασκευή του έργου ανέλαβε η ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ, μια εξειδικευμένη στην διαχείριση απορριμμάτων εταιρία του ομίλου της ΕΛΛΑΚΤΩΡ, με σημαντική εμπειρία στον σχεδιασμό, χρηματοδότηση, κατασκευή και λειτουργία Έργων Διαχείρισης Απορριμμάτων και γενικότερα έργων περιβαλλοντικής διαχείρισης. Σημαντική, αλλά και ουσιαστική ήταν και η στήριξη της ΔΕΗ ΑΕ στην υλοποίηση του έργου. Τη λειτουργία του ΟΣΔΑ έχει αναλάβει η ΕΔΑΔΥΜ ΑΕ, θυγατρική εταιρία της ΗΛΕΚΤΩΡ ΑΕ.

Περισσότερες πληροφορίες για το ΟΣΔΑ Δυτικής Μακεδονίας μπορείτε να βρείτε στην ιστοσελίδα www.epadym.gr