Η βιώσιμη ενεργειακή μετάβαση μπορεί να φέρει ανατρεπτικές αλλαγές, όπως υψηλότερο κόστος ζωής, μετατόπιση θέσεων εργασίας και απώλεια εισοδήματος ή αυξημένη ενεργειακή ανασφάλεια. Είναι σημαντικό οι χώρες να ενεργήσουν για τον μετριασμό αυτών των ακούσιων επιπτώσεων, για παράδειγμα, σε περιοχές με συγκεντρωμένη εκβιομηχάνιση και σε ευάλωτους πληθυσμούς. Μερικοί τομείς που εξαρτώνται σε μεγάλο βαθμό από τα ορυκτά καύσιμα και συμβάλλουν σημαντικά στις παγκόσμιες εκπομπές περιλαμβάνουν τις μεταφορές (13,7%), τη μεταποίηση και τις κατασκευές (12,7%) και τα κτίρια (6,6%). Η ηλεκτροδότηση που τροφοδοτείται από καθαρή ενέργεια είναι η πιο αποτελεσματική οδός για την απαλλαγή από τον άνθρακα ορισμένων από αυτούς τους τομείς. Ωστόσο, η ραγδαία επέκταση των ανανεώσιμων πηγών ενέργειας και η άνοδος των ηλεκτρικών οχημάτων απαιτούν αντίστοιχη αύξηση των τεχνολογιών αποθήκευσης ενέργειας για να διασφαλιστεί η σταθερότητα και η αξιοπιστία του δικτύου. Μια άλλη κρίσιμη πτυχή της βιώσιμης ενεργειακής μετάβασης που θα πρέπει να λαμβάνεται υπόψη είναι η ενεργειακή απόδοση – η χρήση λιγότερης ενέργειας για την επίτευξη του ίδιου επιπέδου παραγωγής ή απόδοσης, είτε σε κτίρια, βιομηχανίες, μεταφορές είτε σε οικιακές συσκευές.

Για να μπορέσει να υπάρξει μετάβαση η οποία θα πρέπει να είναι από τα θεμέλια της δίκαιη είναι απαραίτητη η δημιουργία ενός ευνοϊκού περιβάλλοντος. Η ενεργειακή μετάβαση στις αναδυόμενες αγορές και τις αναπτυσσόμενες οικονομίες (εκτός της Κίνας), οι οποίες επί του παρόντος προσελκύουν μόνο το ένα πέμπτο των παγκόσμιων επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια, περιορίζεται από συστημικά εμπόδια που απαιτούν ισχυρή, συντονισμένη δράση. Η δημιουργία ενός σταθερού ευνοϊκού περιβάλλοντος με μείωση του κινδύνου στις πολιτικές είναι κεντρικής σημασίας για την προσέλκυση επενδύσεων σε καθαρή ενέργεια σε αυτές τις αγορές και οικονομίες. Συνδέοντας ένα ευνοϊκό περιβάλλον είναι απαραίτητο να υιοθετηθούν καινοτόμοι μηχανισμοί χρηματοδότησης. Ενώ η δημόσια χρηματοδότηση είναι απαραίτητη για την προώθηση έργων υποδομών, ιδίως εκείνων που ενδέχεται να μην είναι εμπορικά βιώσιμα από μόνα τους, οι καινοτόμοι χρηματοοικονομικοί μηχανισμοί είναι απαραίτητοι για την τόνωση των επενδύσεων του ιδιωτικού τομέα.

Τέλος, η επίτευξη των στόχων της συμφωνίας του Παρισιού απαιτεί τολμηρές δράσεις που αξιοποιούν τις δυνατότητες της ψηφιακής καινοτομίας, των δεδομένων και της τεχνητής νοημοσύνης. Με την ενεργειακή ζήτηση να προβλέπεται να αυξηθεί κατά 18% έως το 2050 και την αναποτελεσματικότητα της διαχείρισης της ενέργειας στο 60%, η ψηφιοποίηση προσφέρει πολλές δυνατότητες για τη βελτιστοποίηση ολόκληρης της αλυσίδας αξίας της ενέργειας, από την παραγωγή και αποθήκευση ανανεώσιμων πηγών ενέργειας έως την πιο αποτελεσματική διανομή και κατανάλωση.

Η Δίκαιη Μετάβαση δεν πρέπει απλώς να μετατοπίσει τις τεχνολογίες (π.χ., από τον άνθρακα στην ηλιακή ενέργεια), αλλά να μετασχηματίσει τις δομές ενέργειας, τα μοντέλα διακυβέρνησης και τα συστήματα διανομής. Σε παγκόσμιο επίπεδο, αυτό σημαίνει να γίνει ενσωμάτωση της δικαιοσύνης στη χρηματοδότηση για το κλίμα και στη διεθνή ενεργειακή συνεργασία. Θα πρέπει να γίνει ανάδειξη μοντέλων με επικεφαλής την κοινότητα και την πολυεπίπεδη διακυβέρνηση, αναγνωρίζοντας ότι δεν μπορεί να υπάρξει μια ενιαία προσέγγιση για όλους, το πλαίσιο έχει σημασία.

Στην παρουσίαση συμμετείχαν ο διοικητής της Ειδικής Υπηρεσίας Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης κ. Πελοπίδας Καλλίρης, ο Γενικός Γραμματέας Δημοσίων Επενδύσεων και ΕΣΠΑ, κ. Δημήτρης Σκάλκος, ο Επικεφαλής της αντιπροσωπείας της Γενικής Δ/νσης Περιφερειακής Ανάπτυξης της Ευρωπαϊκής Επιτροπής κ. Carsten Rasmussen , ο Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας, κ. Γεώργιος Κασαπίδης, φορείς και εκπρόσωποι της τοπικής κοινωνίας.

Στην εκδήλωση παρουσιάστηκαν η πορεία κατάρτισης των Προγραμμάτων ΔΑΜ σε ευρωπαϊκό επίπεδο, το Πρόγραμμα ΔΑΜ 2021-2027 και η πορεία εφαρμογής του στη χώρα μας, καθώς και άλλες διαθέσιμες χρηματοδοτικές δυνατότητες για τη δίκαιη μετάβαση. Επίσης, παρουσιάστηκε η πορεία αποκατάστασης των εδαφών στα λιγνιτικά πεδία και η συγκρότηση των Εδαφικών Επιτροπών, σύμφωνα με τη διαμορφωμένη εταιρική σχέση των Εδαφικών Σχεδίων & του Προγράμματος ΔΑΜ.

Η Δυτική Μακεδονία στο επίκεντρο του επενδυτικού ενδιαφέροντος.

Περισσότερα από τα μισά κονδύλια θα στηρίξουν την επιχειρηματικότητα μέσω της χρηματοδότησης υφιστάμενων και νέων επιχειρήσεων, επιχειρηματικών υποδομών και ισχυρότερων δεσμών μεταξύ επιχειρήσεων έρευνας και καινοτομίας.

Ένα άλλο μεγάλο μέρος των κονδυλίων θα ενισχύσει τους ανθρώπινους πόρους και τις δεξιότητες του εργατικού δυναμικού στις επηρεαζόμενες περιοχές (απόκτηση δεξιοτήτων, αναβάθμιση δεξιοτήτων, επανειδίκευση) και θα προωθήσει την απασχόληση.  Η στήριξη του ΤΔΜ στοχεύει επίσης στην ενεργειακή μετάβαση, την προσαρμογή της χρήσης γης και την κυκλική οικονομία (ενεργειακές αναβαθμίσεις, ενίσχυση της ιδιοπαραγωγής μέσω ενεργειακών κοινοτήτων, ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, ηλεκτροκίνηση και συστήματα αποθήκευσης ενέργειας).

Ένα ποσοστό 63% από το 1,6 δις ευρώ για όλη την Ελλάδα, που αναλογεί σε 1,026 δις ευρώ, θα διανεμηθεί στη Δυτική Μακεδονία.

Συγκεκριμένα:

• 544,120 εκατομμύρια θα είναι για την Ενίσχυση και Προώθηση της Επιχειρηματικότητας και σε Υφιστάμενες Επιχειρήσεις,
• 226,857 εκατομμύρια για την Εργασιακή Μετάβαση και την Ενδυνάμωση του Ανθρώπινου Κεφαλαίου,
• 152,713 εκατομμύρια για την Ενεργειακή Μετάβαση και την Κλιματική Ουδετερότητα,
• 46 εκατομμύρια για την Αναπροσαρμογή Χρήσεων Γης και την Κυκλική Οικονομία,
• 16 εκατομμύρια για τις Ολοκληρωμένες Παρεμβάσεις Μικρής Κλίμακας και τις Ευφυείς Κοινότητες
• 40,998 εκατομμύρια για Τεχνική Βοήθεια.

Πέρα από τους συγχρηματοδοτούμενους πόρους του Προγράμματος ΔΑΜ, η στήριξη της Περιφέρειάς μας επεκτείνεται και στο Πρόγραμμα Απολιγνιτοποίησης που τρέχει μέσω του Πράσινου Ταμείου αλλά και στην ενεργοποίηση του πρώτου επενδυτικού σχεδίου της χώρας μας στο πλαίσιο του Πυλώνα 3 του Μηχανισμού Δίκαιης Μετάβασης, ύψους περίπου 80 εκ. ευρώ.

“Σας καλούμε να απαντήσετε, να πείτε την γνώμη σας και να ενημερώσετε όσο περισσότερους συμπολίτες μας μπορείτε για να εκφραστεί η βούληση της κοινωνίας της Δυτικής Μακεδονίας.Γιατί η μετάβαση θα είναι δίκαιη μόνο αν συμφωνεί με την γνώμη μας.”

Το παρακάτω ερωτηματολόγιο έχει στόχο να δώσει βήμα σε όσους ζουν στην Δυτική Μακεδονία να εκφράσουν την γνώμη τους για όσα σχεδιάζονται ερήμην τους.

Τα αποτελέσματα θα ανακοινώνονται τακτικά και στην τελική τους μορφή θα επιδοθούν στην δημόσια σφαίρα και σε κάθε αρμόδιο φορέα.

www.varometro-gnomi.org

Η περιβαλλοντική δεξαμενή σκέψης The Green Tank, σε συνεργασία με το γραφείο του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ στην Ελλάδα, διοργανώνουν μια διαδικτυακή συζήτηση-χαρτογράφηση του Πράσινου μονοπατιού για την Δίκαιη Μετάβαση της Δυτικής Μακεδονίας, την Τρίτη 26 Ιανουαρίου 2020, στις 6 μ.μ. 

Τοποθετήσεις:

• Δίκαιη Μετάβαση στη μεταλιγνιτική εποχή: Από το γκρίζο στο πράσινο 

Νίκος Μάντζαρης – Συνιδρυτής The Green Tank, Αναλυτής πολιτικής

• Η χρόνια πανδημία του «λιγνιτοϊού» και ο Οικολογικός αντίλογος

Ιστορικά λάθη και ευθύνες, αλλά και ελπίδα για μια τελευταία ευκαιρία

Λάζαρος Τσικριτζής –  Καθηγητής Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας, Πρόεδρος Οικολογικής Κίνησης Κοζάνης

• Δίκαιη Μετάβαση, ο ρόλος της τοπικής αυτοδιοίκησης και των τοπικών φορέων

Λευτέρης Ιωαννίδης – Πρώην Δήμαρχος Κοζάνης (2014 – 2019), Μέλος της Οικολογικής Κίνησης Κοζάνης, Μέλος του Δημοτικού Συμβουλίου Κοζάνης

• “Μεταλιγνιτική εποχή… Μια κοινωνική αντανάκλαση” 

Δήμητρα Καραγιάννη – Φιλόλογος, Συγγραφέας, Εκδότρια και Υπεύθυνη δράσεων του περιοδικού Παρέμβαση

Συντονισμός: Βασιλική Γραμματικογιάννη – Δημοσιογράφος, Ecovoice –Athens Voice

Το βίντεο της εκδήλωσης θα είναι διαθέσιμο με υποτίτλους σε Ελληνικά και Αγγλικά, μέσα από το κανάλι του Ιδρύματος Χάινριχ Μπελ στο youtube, μετά το πέρας της εκδήλωσης.

Δυνατότητα συμμετοχής μέσω ΖΟΟΜ [κωδικός: 635419]  και στο You Tube.

Παρακαλούμε πριν από την εκδήλωση εγγραφείτε εδώ.

Περισσότερες πληροφορίες θα βρείτε εδώ και εδώ.