Το μπόνους παραγωγικότητας θα επεκταθεί σε όλες τις ειδικές θέσεις του δημόσιου τομέα, με ευρεία εφαρμογή. Αρχικά, η Επιτροπή Κινήτρων και Ανταμοιβής θα καθορίσει τους στόχους των δημόσιων φορέων που θα ανταμείβονται, βασιζόμενη στις προτεραιότητες κάθε υπουργείου. Οι υπάλληλοι που θα συμβάλλουν ουσιαστικά στην επίτευξη αυτών των στόχων θα λαμβάνουν το μπόνους.

Η ανταμοιβή κυμαίνεται από 6% έως 15% του ετήσιου βασικού μισθού, δηλαδή από έναν έως δύο μισθούς. Οι δικαιούχοι επιλέγονται από τους υπηρεσιακούς προϊσταμένους, και όχι από την πολιτική ηγεσία, με βάση τη συνεισφορά τους. Το 40% του μπόνους διανέμεται ισομερώς σε όλους τους δικαιούχους, ενώ το υπόλοιπο 60% κατανέμεται ανάλογα με την ατομική προσφορά του κάθε υπαλλήλου. Το νομοσχέδιο προβλέπει ασφαλιστικές δικλίδες για την αποφυγή της μετατροπής του μπόνους σε οριζόντιο επίδομα, ενώ περιλαμβάνονται και μη χρηματικές ανταμοιβές, όπως συμμετοχή σε προγράμματα πιστοποίησης δεξιοτήτων στο εξωτερικό, ιδιαίτερα για όσους υπαλλήλους δεν εμπλέκονται άμεσα στην επίτευξη στόχων.

Σύμφωνα με το νέο σύστημα, στην αρχή κάθε έτους θα καθορίζονται οι στόχοι και οι αρμόδιες μονάδες για την υλοποίησή τους, καθώς και συγκεκριμένοι δείκτες μέτρησης απόδοσης (KPIs). Με το πέρας του έτους, το ποσό της ανταμοιβής θα υπολογίζεται για κάθε φορέα, ανάλογα με το ποσοστό επίτευξης των στόχων. Για παράδειγμα, αν επιτευχθεί το 70% των στόχων, θα αποδοθεί το αντίστοιχο ποσοστό του συνολικού ποσού.

Ο ρόλος των προϊσταμένων αναβαθμίζεται σημαντικά, καθώς αναμένεται να λειτουργούν ως managers των μονάδων τους, σε συνδυασμό με άλλες πρωτοβουλίες, όπως το νέο σύστημα στοχοθεσίας και αξιολόγησης. Για τους υπαλλήλους που δεν λαμβάνουν το μπόνους παραγωγικότητας, προβλέπονται εναλλακτικές μη χρηματικές ανταμοιβές, όπως επιπλέον ημέρες άδειας ή προτεραιότητα συμμετοχής σε εκπαιδευτικά προγράμματα.

Η εφαρμογή του συστήματος αναμένεται να ωφελήσει τόσο τους υπαλλήλους, αναγνωρίζοντας την προσπάθειά τους, όσο και τους πολίτες, προσφέροντας μια πιο αποτελεσματική δημόσια διοίκηση. Για την παρακολούθηση του συστήματος, θα δημιουργηθούν ειδικά τμήματα και πληροφοριακά συστήματα, με χρηματοδότηση από το Ταμείο Ανάκαμψης και Ανθεκτικότητας.

Αξίζει να σημειωθεί ότι φέτος το μέτρο ισχύει σε πιλοτική βάση, με μπόνους για περίπου 50.000 υπαλλήλους που διαχειρίζονται κοινοτικούς πόρους, δημόσιες προμήθειες ή εργάζονται σε ελεγκτικές αρχές. Το διαθέσιμο κονδύλι ανέρχεται σε 40 εκατ. ευρώ και η ανταμοιβή θα κυμαίνεται από 800 έως 1.000 ευρώ, ανάλογα με την επίτευξη των στόχων.

Το νομοσχέδιο προβλέπει μέτρα για την εξασφάλιση της αντικειμενικότητας στη χορήγηση των μπόνους, με συγκεκριμένα κριτήρια και μαθηματικούς τύπους που αναφέρονται στο νομοσχέδιο. Οι δικαιούχοι επιλέγονται από τους υπηρεσιακούς προϊσταμένους, ενώ η Εθνική Αρχή Διαφάνειας θα μπορεί να διενεργεί ελέγχους. Οι στόχοι των υπηρεσιών διαμορφώνονται βάσει της μεθόδου SMART, εξασφαλίζοντας ότι είναι συγκεκριμένοι, μετρήσιμοι, επιτεύξιμοι, σχετικοί και χρονικά προσδιορισμένοι.

Αν ήταν στον ιδιωτικό τομέα, το μέλλον του θα ήταν μάλλον σκοτεινό. Η πόρτα της εξόδου θα άνοιγε διάπλατα και το αφεντικό του θα τον συνόδευε ευγενικά αλλά αποφασιστικά προς αυτή. “Ευχαριστούμε για τις υπηρεσίες σας, αλλά δεν είστε πλέον απαραίτητος,” θα του έλεγε, και το βιογραφικό του θα έπρεπε να ξεκινήσει ένα νέο ταξίδι αναζήτησης εργασίας.

Αλλά, στην περίπτωση του δημόσιου τομέα, τα πράγματα είναι πιο… δημιουργικά. Ο διευθυντής της Διεύθυνσης Αντιμετώπισης Εγκλημάτων Εμπρησμού μεταφέρθηκε στην Πυροσβεστική Ακαδημία, ενώ ένα ακόμη στέλεχος της ΔΑΕΕ βρέθηκε σε νέο πόστο. Δηλαδή, αντί να τους δουν να φεύγουν, τους μετακινούν σαν πιόνια σε μια σκακιέρα. Οι αποτυχίες τους; Απλά ένα νέο ξεκίνημα σε άλλη γωνιά του δημόσιου τομέα.

Είναι σαν μια μαγική καρέκλα, όπου κάθε φορά που κάποιος κάθεται και κάνει λάθος, απλά μεταφέρεται σε άλλη θέση. Ίσως να είναι και μια μορφή επιβράβευσης: “Δεν τα πήγες καλά εδώ, ας δούμε πώς θα τα πας εκεί”. Εντωμεταξύ, στον ιδιωτικό τομέα, κάθε λάθος μπορεί να είναι και το τελευταίο σου.

Η έρευνα για τη φωτιά είναι σε εξέλιξη, και οι κατεπείγουσες Ένορκες Διοικητικές Εξετάσεις (ΕΔΕ) δίνουν μια αίσθηση σοβαρότητας. Αλλά, ακόμα κι αν υπάρξει άσκηση ποινικών διώξεων, το θεσμικό πλαίσιο θα εξασφαλίσει ότι οι υπεύθυνοι θα λάβουν τις “προβλεπόμενες” πειθαρχικές ποινές. Δηλαδή, μια άλλη μετακίνηση ίσως;

Τελικά, ίσως να είναι πιο ασφαλές να είσαι δημόσιος υπάλληλος. Όχι μόνο γιατί το γραφείο σου είναι εγγυημένο, αλλά γιατί, ακόμα και αν κάτι πάει στραβά, η “τιμωρία” είναι απλώς μια νέα θέση με άλλη θέα.