Με την ονομασία «ΠΟΛΙΤΙΣΤΙΚΟ ΚΑΛΟΚΑΙΡΙ 2024» οι εκδηλώσεις στο Δήμο Γρεβενών, με τη σύμπραξη και τη θερμή υποστήριξη της ΠΕ Γρεβενών, αποτελούν μια όαση πολιτιστικής δράσης, συμμετοχής και δημιουργίας και αναδεικνύουν τον τόπο μας ως πόλο πολιτιστικής έκφρασης.

Μουσική, θέατρο, χορός, εκθέσεις, φεστιβάλ, εικαστικά, κινηματογράφος, σεμινάρια γαστρονομίας, συνδυάζονται και εναλλάσσονται αρμονικά και υπόσχονται όμορφες, δροσερές, διασκεδαστικές, δημιουργικές και ανθρώπινες στιγμές σε όλους τους συνδημότες μας, αλλά και στους επισκέπτες που θα βρεθούν στον πανέμορφο και ιστορικό Δήμο Γρεβενών.

Το Πρόγραμμα της 3^ης περιόδου (Αυγούστου)

Στοχευμένα φέτος, υποστηρίζοντας και υπηρετώντας τη συλλογική διάθεση και κάθε δημιουργική έκφραση και πρωτοβουλία ανθρώπων του τόπου μας, της νέας γενιάς, των Πολιτιστικών Συλλόγων και φορέων, το πρόγραμμα φιλοξένησε και φιλοξενεί πολιτιστικές παραγωγές που αναδεικνύουν τα ταλέντα, τις ομορφιές αλλά και την πλούσια παράδοση του Δήμου μας.

Έτσι, μετά τις αξέχαστες στιγμές που ζήσαμε όλοι μαζί τον Ιούνιο και τον Ιούλιο (1η  και 2η περίοδο των εκδηλώσεων «Πολιτιστικό Καλοκαίρι 2024), ανακοινώνουμε σήμερα το αναλυτικό πρόγραμμα του Αυγούστου.

Είμαστε έτοιμοι να υποδεχτούμε σπουδαίους καλλιτέχνες σε φεστιβάλ και γιορτές με μουσικές και τέχνες, να δούμε θεσμούς ετών να  εξελίσσονται και να γιγαντώνονται, αλλά και να δημιουργούνται νέοι…

Κυρίως, όμως, θα ζήσουμε εκδηλώσεις με τις οποίες τονίζονται οι δεσμοί και οι σχέσεις των ανθρώπων μέσα από τη δημιουργία και τη συνεργασία του πολιτισμού.

Να σημειωθεί, ότι το πρόγραμμα συνεχώς εμπλουτίζεται ενώ καθημερινά θα υπάρχει αναλυτική ενημέρωση για κάθε εκδήλωση ξεχωριστά.

Το καλοκαίρι είναι εδώ…

Ο Δήμος και η ΠΕ Γρεβενών «φόρεσαν» τα γιορτινά τους και μας καλούν  να συνθέσουμε μαζί τα Γρεβενά του κεφιού και της εξωστρέφειας…

 «Θάλασσα πλατιά
Σ’ αγαπώ γιατί μου μοιάζεις
Θάλασσα βαθιά
Μια στιγμή δεν ησυχάζεις
Λες κι έχεις καρδιά
Τη δικιά μου την μικρούλα την καρδιά…»

Τραγουδάει η Αλίκη Βουγιουκλάκη στην ταινία «Μανταλένα» το 1960, υπό την μελωδία του Μάνου Χατζιδάκι και ο νους μας ταξιδεύει στην Αντίπαρο, πάνω σε μία βάρκα να λιαζόμαστε και να συνοδεύουμε το τραγούδι της Αλίκης…

Για αιώνες, το γαλάζιο υδάτινο τοπίο αποτελεί την μόνιμη συντροφιά μικρών και μεγάλων, μία μεγάλη δεξαμενή φαντασίας και στοχασμού, έναν θελκτικό δρόμο ο οποίος καλεί σε ταξίδια και έξοδο προς μέρη άγνωστα και περιπέτειες, όπου η ξηρά δεν θα μπορούσε ποτέ να υποσχεθεί.

Το νερό στους αρχαίους πολιτισμούς θεωρείται πηγή ζωής και ενέργειας, καλή υγεία και δύναμη. Η ποιητική αποτύπωση της θάλασσας με τις πολλές ερμηνείες και συμβολισμούς, αποτέλεσε πηγή έμπνευσης για αρκετούς καλλιτέχνες. Πολλοί ήταν οι ζωγράφοι που αποτύπωσαν στα έργα τους την ομορφιά της θάλασσας, μέσα από τα μάτια τους.
Έτσι λοιπόν, η θαλασσογραφία αποτελεί ένα από τα είδη των παραστατικών τεχνών (ζωγραφική, σχέδιο, χαρακτική και γλυπτική) και απεικονίζει ή αντλεί την κύρια έμπνευση από τη θάλασσα και τα πλοία. Ο όρος συχνά καλύπτει σκηνές σε ποτάμια και εκβολές ποταμών,  παραλιών, θέματα που μπορούν να σχεδιαστούν ή να ζωγραφιστούν από την ξηρά.

Αν και τα πλοία και η θάλασσα απεικονίζονταν στην τέχνη από την αρχαιότητα, η θαλασσογραφία άρχισε να γίνεται ξεχωριστό είδος, με εξειδικευμένους καλλιτέχνες, προς το τέλος του Μεσαίωνα. Με την ανάπτυξη της τοπιογραφίας κατά τη διάρκεια της Αναγέννησης, τα θαλασσινά τοπία έγιναν σημαντικό στοιχείο της, παρόλο που οι καθαρές θαλασσογραφίες είναι σπάνιες μέχρι αργότερα.

Στους ξένους καλλιτέχνες που ασχολήθηκαν με την θαλασσογραφία συναντάμε τον πίνακα του Claude Monet «La terrace de Sainte Adresse», 1867 (Νέα Υόρκη, Μητροπολιτικό Μουσείο).

Αυτός ο ένδοξος πίνακας παρουσιάζει έναν περίεργο παραλληλισμό απεικονίζοντας τη θάλασσα (τον Ατλαντικό Ωκεανό) φιλική, προσβάσιμη, ακόμη και ως χώρο αναψυχής για τη κοινωνία. Η σύνθεση χωρίζεται σε τρία επίπεδα -ουρανό, θάλασσα και στεριά-. Θα μπορούσαμε να πούμε πως ο πίνακας είναι τόσο δελεαστικός όπου μπαίνουμε αμέσως στον πειρασμό να καθίσουμε σε μια από τις κενές καρέκλες για να απολαύσουμε αυτό το ηλιόλουστο απόγευμα της Κυριακής.
Εκτός από αυτό το ευγενικό θαλασσινό τοπίο, ο Μονέ έχει απεικονίσει και σε άλλα έργα του τη θάλασσα γεμάτη αγριότητα και μανία σε πίνακες όπως το « La Manneporte».

Ο ισπανός ζωγράφος Joaquín Sorolla y Bastida, ήταν γνωστός για το όμορφο ρευστό στυλ ζωγραφικής του. Οι πίνακές του φαίνονται απίστευτα ρεαλιστικοί και αβίαστοι. Αυτό το στυλ αποτέλεσε στοιχείο της θαλασσογραφίας του.
Στον πίνακα «San Vicente Cape» 1919, (Μουσείο Σοράγια, Ισπανία) αποτυπώνονται δύο εντελώς διαφορετικά θέματα που πλαισιώνουν την θαλασσογραφία. Το πρώτο αναπαριστά ημιδιαφανή γαλαζοπράσινα ήρεμα νερά, ενώ το δεύτερο καταγράφει τα κύματα που συντρίβονται με το μπεζ, γκρι και μπλε.

Θαλασσινά θέματα διατρέχουν ολόκληρη την ιστορία της ελληνικής τέχνης. Η θαλασσογραφία κυριαρχεί στην ελληνική ζωγραφική του 19^ου  αιώνα και οι μεγαλύτεροι τοπιογράφοι  διέπρεψαν σ’ αυτό το γοητευτικό είδος: Αλταμούρας, Βολανάκης, Χατζής κ.α. Αλλά και στον 20^ο  αιώνα η θάλασσα εξακολουθεί να συναρπάζει τους καλλιτέχνες με τα χρώματα και τις εναλλαγές της. Αλιεύουμε από τους θησαυρούς της Εθνικής Πινακοθήκης δέκα ξεχωριστές όψεις του υδάτινου κόσμου, σε ένα εικαστικό ταξίδι με τον χρωστήρα μεγάλων ελλήνων δημιουργών.

Ειδικότερα η θάλασσα, τα πλοία και τα λιμάνια ήταν η μόνιμη πηγή έμπνευσης του Βολανάκη. Μαζί με τον Θεόδωρο Βρυζάκη, τον Νικηφόρο Λύτρα, τον Νικόλαο Γύζη και τον Γεώργιο Ιακωβίδη, θεωρείται ένας από τους κυριότερους εκπροσώπους του ακαδημαϊκού ρεαλισμού, της λεγόμενης «Σχολής του Μονάχου». Ωστόσο τα ιδιαιτέρως φωτεινά έργα του δείχνουν κάποιες ιμπρεσιονιστικές τάσεις. Οι θαλασσογραφίες του κοσμούνε τις επισημότερες αίθουσες της Αυστρίας και της Ελλάδας, ακόμη και του ηλεκτρικού σταθμού (μετρό) του Πειραιά, ενώ κάποιοι άλλοι πίνακές του πωλήθηκαν σε διεθνείς δημοπρασίες για εκατοντάδες χιλιάδες ευρώ.

               Κωνσταντίνος Βολανάκης, (περ. 1895) Αραγμένα καράβια 

Τέλος, δεν θα μπορούσε να λείψει από την συλλογή ο διάσημος πίνακας του Νίκο Λύτρα Από τους ανανεωτές της νεοελληνικής τέχνης των αρχών του 20^ου αιώνα, ο Νικόλαος Λύτρας επηρέασε την εξέλιξη της ελληνικής ζωγραφικής χάρη στη διδασκαλία του στη Σχολή Καλών Τεχνών όσο και στο πρωτοποριακό του έργο. Προσωπογραφίες, τοπία και νεκρές φύσεις χτίζονται με πλατιές ελεύθερες πινελιές παχύρρευστου χρώματος και χειρονομιακή γραφή. Δεν έλειψε από τις τεχνικές του η απόδοση της θάλασσας μέσα από την θαλασσογραφία. Στον πίνακα, «Βάρκα με πανί» π. 1925. (Εθνική Πινακοθήκη), ο ζωγράφος μας κάνει να αισθανθούμε ότι βρισκόμαστε και εμείς μέσα στη βάρκα με τον νωχελικό ψαρά στην Τήνο, που λάμνει μόνο με ένα κουπί και μοιάζει να μας κοιτάζει, παρόλο που το πρόσωπό του είναι αδρά σκιτσαρισμένο. Η θάλασσα έχει αποδοθεί με πηχτό χρώμα και ρευστές πινελιές, που της προσδίδουν μια υλική υπόσταση.

Το 3ο ΓΕΛ Κοζάνης και η μαθητική ομάδα του περιοδικού ΟΝΕΙΡΑ ΨΥΧΩΝ σας προσκαλούν στη Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης από τις 11-21 Μαϊου στην έκθεσή τους με τίτλο:

ΜΕ ΤΗ ΦΑΝΤΑΣΙΑ ΜΟΥ ΤΑΞΙΔΕΥΩ…

Οι μαθητές/-τριες του 3 ου ΓΕΛ Κοζάνης εκθέτουν τα ζωγραφικά τους έργα, τις
φωτογραφίες και τα ποιήματά τους, μέσα από τα οποία αποτυπώνουν τα ταξίδια της
εφηβικής τους φαντασίας. Η γοητεία, οι προκλήσεις, οι προβληματισμοί, οι περιπέτειες, τα
όνειρα και οι ελπίδες, που γεννούν τα κάθε είδους ταξίδια στις εφηβικές ψυχές. Ελάτε να τα
ανακαλύψετε! Γιατί το ταξίδι είναι η απόλυτη ελευθερία!
Τα εγκαίνια της έκθεσης θα πραγματοποιηθούν την Πέμπτη 11 Μαΐου 2023 και ώρα
6μ.μ. στην Κοβεντάρειο Δημοτική Βιβλιοθήκη Κοζάνης. Στα εγκαίνια θα μιλήσουν οι
μαθητές/-τριες για τα εικαστικά τους έργα, θα απαγγείλουν τα ποιήματά τους και θα
επενδύσουν μουσικά την εκδήλωση. Η έκθεση θα διαρκέσει από τις 11-21 Μαΐου 2023.
Επισκεφθείτε την έκθεση, για να γνωρίσετε τη δημιουργικότητα των εφήβων της
πόλης μας, τις αγωνίες και τα οράματά τους. Ελάτε στα εγκαίνια για να τους ακούσετε
από κοντά.
Στην έκθεση συμμετέχουν με εικαστικά έργα και κείμενα οι μαθητές-τριες του 3 ου ΓΕΛ
Κοζάνης: Κωνσταντίνα Άγκο, Κασσάνδρα Αφούρα, Ιωάννα Βασιλειάδου, Θεοδώρα
Γεωρμπαλίδου, Άννα Μαρία Γιαννούλη, Εύη Γκαντιά, Γλυκερία Γκρανοπούλου, Χρήστος
Γούσιας, Σοφία Δεληγιάννη, Παύλος Διαμαντόπουλος, Οδυσσέας Δουγαλής, Δημήτρης Ζάχος,
Αφροδίτη Ζούγρα, Γιώργος Καζαντσίδης, Ιωάννα Καζαντσίδου, Μαρίνα Καντζόγλου,
Θεοδώρα Καραθανάση, Ευαγγελία Κοκκίνου, Ελευθερία Κουρκούτα, Βερενίκη Κουταβά,
Βασίλης Μεντελής, Κατερίνα Μήλιου, Ειρήνη Φ. Νάνου, Γεωργία Πατρασκάκη, Κατερίνα
Παυλίδου, Καλλιόπη Πούχια, Κατερίνα Ταραμίγκου, Νικολέτα Τζίκα, Μαρίτα Χαρισοπούλου,
Ευαγγελία Χατζηδάμου, Ελένη Χατζηιωάννου, Λεοντία Χατζησαββίδου, Ευθυμία
Χριστοφόρου.
Τα εγκαίνια της έκθεσης πλαισιώνουν μουσικά οι μαθητές/-τριες: Νάνσυ Σουλιώτη,
Χρήστος Φασνάκης και Θωμάς Παπαστέργιος.

Χάρη στη συμφωνία αυτή, επιστρέφουν από τη Νέα Υόρκη στην Ελλάδα 161 αρχαιότητες του Κυκλαδικού πολιτισμού, μοναδικής αρχαιολογικής και επιστημονικής αξίας, που βρίσκονταν σε ιδιωτική συλλογή. Πρόκειται για 161 αριστουργήματα τα οποία περιλαμβάνουν μοναδικής τέχνης ειδώλια, αγγεία, εργαλεία και κοσμήματα.

Πολλά από τα αντικείμενα της συλλογής, λόγω του τύπου και των διαστάσεών τους, αποτελούν παγκοσμίως εξαιρετικά σπάνια ή ακόμα και μοναδικά δείγματα της τέχνης και της τεχνικής του Κυκλαδικού Πολιτισμού της 3ης προχριστιανικής χιλιετίας, παρέχοντας νέα δεδομένα στην επιστημονικής γνώση για την εξέλιξη της πρωτοκυκλαδικής τέχνης κατά την 3η χιλιετία π.Χ..

Πρόκειται για τη μεγαλύτερη συλλογή, σε αριθμό τεχνουργημάτων, που επαναπατρίζεται χωρίς δικαστική εμπλοκή ενισχύοντας τη φυσιογνωμία της Ελλάδας ως πρωτεύουσας δύναμης στα θέματα διεκδίκησης και επαναπατρισμού των αγαθών της πολιτιστικής της κληρονομιάς, αλλά και ως σύγχρονης χώρας με εξωστρεφή μουσειακή πολιτική, που υποστηρίζει τη διεθνή προβολή του πολιτισμού της, αντανακλώντας έτσι το αξιακό σύστημα ενός ανεπτυγμένου κράτους με εγνωσμένο πολιτιστικό υπόβαθρο.

Οι ζωγράφοι του Βιτσίου

Οι ζωγράφοι του Βιτσίου προέρχονται από το μη αστικό χώρο του ομώνυμου ορεινού όγκου και κυρίως από τη Δροσοπηγή. Αυτοδίδακτοι κατέχουν από το δεύτερο μισό του 18ου αιώνα μια ισχυρή θέση στην καλλιτεχνική παραγωγή, με την αγιογραφία να είναι η παραδοσιακότερη καλλιτεχνική παραγωγή τους.

Οι λαϊκοί ζωγράφοι της Φλώρινας

Οι αυτοδίδακτοι ζωγράφοι της Φλώρινας, ως προς ένα μέρος του έργου τους, μπορεί να ειπωθεί ότι είναι λαϊκοί. Από εκεί και πέρα, πλουτίζοντας το θεματολόγιο και την εικαστική τους γλώσσα με την ακαδημαϊκή αντίληψη της αξιοποίησης του απεικονιστικού προβληματισμού, σχημάτισαν μία ιδιαίτερη δυναμική, ώστε δίκαια να χαρακτηρίζονται ωδ πρόδρομοι της έντεχνης εικαστικής κίνησης, που παρατηρήθηκε στα μετέπειτα χρόνια στην πόλη της Φλώρινας. Με εξαίρεση τον Ηλία Βυζάντη, οι υπόλοιποι δεν κατάφεραν να αποκτήσουν εκείνη την εικαστική γλώσσα με την οποία θα απέδιδαν, σε προσωπικό ύφος, την όποια θεματογραφία θα επέλεγαν. Επηρεασμένοι από τις δυτικές τάσεις, μέσα από την κυριαρχία του ονείρου και του λυρισμού, υπηρέτησαν το ρομαντικό δράμα αρχέγονων παθών, όπως ήταν ο έρωτας και το έπος.

Οι “εντεχνοι ζωγράφοι”

Το γεγονός που καθόρισε την πορεία των εικαστικών δρώμενων της Φλώρινας, χωρίς να αμφισβητείται από κανένα, είναι η ίδρυση του Φιλεκπαιδευτικού Συλλόγου Φλώρινας «Ο Αριστοτέλης» στις αρχές του Β ‘ Παγκοσμίου Πόλεμου και ειδικότερα του «Ομίλου Καλών Τεχνών» μιας σημαντικής ομάδας ατόμων με έντονα καλλιτεχνικά ενδιαφέροντα. Οι νεότεροι ζωγράφοι, ξεπέρασαν τα στενά πλαίσια των λαϊκών τους καταβολών και προσέγγισαν τους σύγχρονους εικαστικούς προβληματισμούς. Έτσι, δημιουργήθηκε το πρώτο ομαδικό εικαστικό εργαστήρι της Φλώρινας και ίσως το πρώτο του βορειοελλαδικού χώρου. Βασικό μέλος της ομάδας ο Γιώργος Λιναράς, ο μόνος με ακαδημαϊκή παιδεία, μετέφερε την εμπειρία του στο εργαστήρι, όπου δόθηκε μία πρώτη άποψη για την ερμηνεία των εικαστικών ερωτημάτων, που βασιζόταν όχι στον εμπειρισμό και την αντιγραφή, αλλά στην ακαδημαϊκή αντίληψη της παρατήρησης του εσωτερικού ή εξωτερικού μοντέλου και την προσωπική απόδοση – λύση των συλλογισμών αυτών στη ζωγραφική επιφάνεια.

Τα καλλιτεχνικά εργαστήρια

Στο επόμενο στάδιο της εικαστικής εξέλιξης στη Φλώρινα, η πρόοδος των καλλιτεχνών άρχισε να περνάει πλέον από το ομαδικό εργαστήρι σε εξατομικευμένες καλλιτεχνικές εστίες, που δημιούργησαν οι ίδιοι οι καλλιτέχνες, κυρίως σε ελεύθερους χώρους που υπήρχαν στα σπίτια τους και τα οποία αποτέλεσαν ένα είδος άτυπων σχολείων της γειτονιάς. Από τα πρώτα εργαστήρια που δημιουργήθηκαν τη δεκαετία του ’50 ήταν τα σπίτια των Δημήτρη Καλαμαρά, Στερίκα Κούλη, Βαγγέλη Μπάρα, θ. Μηνόπουλου, και Κωστάκη Λούστα. Αργότερα προστέθηκαν και αυτά των Νικόλα Δογούλη, Γ. Αντωνιάδη, Κ. Κοντογιάννη και Κ. Ευρυγένη, Θέμη Μηλώση. Η εικαστική κίνηση που παρατηρήθηκε το διάστημα 1950-70 είναι πιθανότατα η μεγαλύτερη που σημειώθηκε στο βορειοδυτικό μακεδονικό χώρο.

Η “Στέγη Φιλοτέχνων Φλώρινας”

Η έντονη παρουσία των καλλιτεχνών μέσα στην πόλη είχε ως αποτέλεσμα τον σχηματισμό μίας ισχυρής ομάδας πολιτών που, παρά τον φυσικό ως ένα βαθμό επαγγελματικό ανταγωνισμό, προχώρησαν σε μία ενέργεια καθοριστική για τα χρονικά του τόπου: τη συσπείρωση τους σ’ έναν πολιτιστικό φορέα με αποκλειστικό αντικείμενο τον εικαστικό λόγο. Ίδρυσαν τον σύλλογο «Στέγη Φιλοτέχνων Φλώρινας», που ωστόσο οι ρίζες του ανάγονται σε ανάλογες προσπάθειες του Στερίκα Κούλη, από το 1960, μέσα στους κόλπους του «Αριστοτέλη». Οι δραστηριότητες της «Στέγης Φιλοτέχνων Φλώρινας» είναι η σοβαρότερη προσπάθεια για τη βελτίωση της αισθητικής παιδείας των κατοίκων του τόπου. Η «Στέγη Φιλοτέχνων Φλώρινας» σήμερα είναι υπεύθυνη για το «Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης», το οποίο ιδρύθηκε το 1977, την «Πινακοθήκη Καλλιτεχνών Φλώρινας» η οποία ιδρύθηκε το 1985, την «Εικαστική Βιβλιοθήκη» η οποία λειτουργεί από το 1985 και το «Καλλιτεχνικό Εργαστήριο Νέων».

Οι συλλογές των καλλιτεχνών

Οι Φλωρινιώτες καλλιτέχνες κατέχουν και διαχειρίζονται μία σημαντική παραγωγή ατομικών έργων, η οποία δεν έχει ακόμη αξιολογηθεί με λεπτομέρεια. Μερικοί από αυτούς δε ζουν και η διαχείριση των έργων τους γίνεται από τους κληρονόμους τους εντός ή εκτός Φλώρινας.

Το Τμήμα Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών

Η αναγνώριση και η ανάδειξη της καλλιτεχνικής κληρονομιάς και εικαστικής αξίας της περιοχής πραγματοποιήθηκε με την ίδρυση του Τμήματος Εικαστικών και Εφαρμοσμένων Τεχνών του Πανεπιστημίου της Δυτικής Μακεδονίας στην πόλη της Φλώρινας, το οποίο λειτουργεί από το 2006.

Η εικαστική δραστηριότητα του σήμερα

Η Φλώρινα και η περιοχή της παρουσιάζει έντονη εικαστική δράση. Στις Πολιτιστικές Εκδηλώσεις που διοργανώνει κάθε Αύγουστο ο Δήμος Φλώρινας, πλήθος τοπικών καλλιτεχνών εκθέτουν τα έργα τους κατά μήκος του ποταμού Σακουλέβα και στους γύρω δρόμους. Συχνές επίσης είναι οι ομαδικές και ατομικές εκθέσεις που πραγματοποιούνται σε διάφορους χώρους, όπως café, στις αίθουσες του πολιτιστικού συλλόγου Φλώρινας «ο Αριστοτέλης», στο Μουσείο Σύγχρονης Τέχνης κ.λπ. Επιπλέον, σε διάφορους συλλόγους, λειτουργούν τμήματα ζωγραφικής, εκμάθησης της Βυζαντινής εικονογράφησης, ψηφιδωτού, προετοιμασίας σπουδαστών για είσοδο σε σχολές Καλών Τεχνών κ.λπ.

Το Τμήμα Εικαστικών & Εφαρμοσμένων Τεχνών έχει αναλάβει μια σειρά από δράσεις εξωστρέφειας. Κάθε χρόνο το φθινόπωρο, πραγματοποιείται η «Εικαστική Πορεία προς τις Πρέσπες», όπου φοιτητές και καθηγητές «συνομιλούν» με το φυσικό χώρο τον οποίο επισκέπτονται, δημιουργώντας έργα από φυσικά υλικά που βρίσκουν επί τόπου. Επίσης, μέσω του προγράμματος Δια Βίου Εκπαίδευσης του ΤΕΕΤ, λειτουργούν κάθε χρόνο εργαστήρια ζωγραφικής, γλυπτικής αλλά και φωτογραφίας (πληροφορίες στην ιστοσελίδα του Τμήματος www.eetf.uowm.gr). Έχει καθιερωθεί επίσης, οι απόφοιτοι του Τμήματος να παρουσιάζουν τις Πτυχιακές τους εργασίες σε χώρους μέσα αλλά και γύρω από την πόλη, όπως στο Μεσονήσι και στην Πρώτη. Έτσι, κάθε Οκτώβρη, Ιανουάριο και – κυρίως – τον Ιούνιο όπου δεκάδες φοιτητές εκθέτουν τις Πτυχιακές εργασίες τους, πλήθος επισκεπτών έρχεται στην πόλη και η Φλώρινα βιώνει ένα άτυπο εικαστικό φεστιβάλ.

Εμείς σε ρωτάμε

Ποιο είναι το βάθος ή αλλιώς η ανεξερεύνητη θάλασσα  που κωπηλατείς;

Η αλήθεια είναι ότι δεν το γνωρίζω.Και αυτή είναι η μαγεία.Νατ ραβάς κουπί κάθε μέρα…απολαμβάνω απλά το ταξίδι,το σκοτάδι που έχει το βάθος, δεν το φοβάμαι, έχω μάθει να βλέπω και στο σκοτάδι.

Το εμπόριο τέχνης είναι μια πισίνα, μια τεχνική λίμνη; Έχει βάθος;

Το εμπόριο τέχνης είναι θάλασσα…Κάποιοι το κάνουν γιατί τους αρέσουν οι καταδύσεις, άλλοι γιατί θέλουν απλά να κολυμπήσουν και άλλοι γιατί τους φτάνει απλά να επιπλέουν για τα μάτια του κόσμου…

Ποια είναι τα μέσα που χρησιμοποίησες ώστε επιφάνεια και βάθος να αξίζουν τον κόπο της βουτιάς. Κάνεις βουτιές;  Κάνεις βουτιές με άλλους;

Αν και προσωπικά είμαι μοναχικός άνθρωπος, έχω βουτήξει στα βαθιά από την αρχή της πορείας μου,πάντοτε απολαμβάνω να κολυμπάω και να κάνω βουτιές με άλλους, κυρίως καλλιτέχνες, εκείνοι ξέρουν από βουτιές..

Σε ποίες εμπειρίες κολυμπάς-άτε;

Σε εκείνες που θα με κάνουν αρχικά καλύτερο και πιο ολοκληρωμένο άνθρωπο και έπειτα επαγγελματία.

Υπάρχουν θεματολογικά βάθη και ρηχότητες όπου προτιμούν οι σύγχρονοι εικαστικοί να τσαλαβουτούν;

Αυτό εξαρτάται από την κρίση του καθένα. Από την δική μου ας πούμε σκοπιά, παρατηρώ ότι ο καθένας είναι διαφορετικός, μοναδικός, πρεσβεύει κάτι άλλο. Είναι ένα μοναχικό θα έλεγα μονοπάτι…Κάποιοι μένουν πιστοί στα πιστεύω τους και άλλοι πέφτουν σε παγίδες.

Οι καλλιτέχνες δουλεύουν για να εκφράσουν αυτά που ήδη γνωρίζουν για τον εαυτό τους και τον κόσμο ή δουλεύουν για να εξερευνήσουν αυτά που δεν ξέρουν; Εσύ που στέκεσαι;Kινείσαι ελεύθερα μέσα και έξω από φαινομενικά διχοτομικούς κόσμους;

Ο κάθε άνθρωπος βλέπει διαφορετικά την ζωή. Οι καλλιτέχνες έχουν την δυνατότητα να το αποτυπώσουν κιόλας. Και αυτό είναι μαγικό…άλλοι γυρεύουν απαντήσεις, άλλοι θέτουν ερωτήματα, άλλοι τα κάνουν όλα και άλλοι δεν κάνουν τίποτα. Προσωπικά, είμαι άνθρωπος που κινούμαι με βάση το ένστικτο μου. Έχω έντονη διαίσθηση και σπανίως πέφτω έξω. Αυτό με έχει δικαιώσει και είμαι ακόμα εδώ, έπειτα από τριάντα χρόνια πορείας στον χώρο.

Υπάρχει δυναμισμός, ποικολομορφία και αφθονία στην καλλιτεχνική σκηνή της Ελλάδας;

Φυσικά και υπάρχει. Δεν θα μπορούσε να είναι διαφορετικά. Επίσης οι νέοι σήμερα, έχουν περισσότερα εργαλεία σε σχέση με παλαιότερα. Είναιπερισσότερο καλλιεργημένοι, αν το επιλέξουν. Πολλά ταλέντα και μεγάλος ανταγωνισμός. Πιστεύω ότι είναι και λίγο αποτέλεσμα των δύσκολων συνθηκών της τελευταίας δεκαετίας. Υπάρχει μια καλλιτεχνική έξαρση!

Πέρα από την καθημερινή απόκτηση προοπτικής, τι θα έλεγες πως είναι ταραχώδες στο εμπόριο τέχνης;

Ίσως το γεγονός ότι υπάρχει μεγάλη προσφορά αλλά μικρή ζήτηση. Κυρίως λόγω των δύσκολων συνθηκών που βιώνουμε όλοι τα τελευταία χρόνια.Επίσης, το γεγονός ότι υπάρχουν και άνθρωποι που επωφελούνται με ύπουλους τρόπους και εκμεταλλεύονται κυρίως νέους καλλιτέχνες. Κυκλοφορούν στην αγορά και πολλά πλαστά έργα από μεγάλα ονόματα, ένα χάος…

Η νέα αυτή γενιά πιστεύω ότι είναι εν μέρει το μέλλον. Πρόκειται για νέους ανθρώπους που δεν έχουν απαραίτητα την μεγάλη οικονομική δυνατότητα να αποκτήσουν κάποιο έργο. Όμως παρακολουθούν τι γίνεται στην εικαστική σκηνή και τις εξελίξεις. Επενδύουν συνήθως σε έργα πιο οικονομικά και μικρότερης κλίμακας.Επίσης, μπορεί να επιλέξουν να στερηθούν κάτι για να αποκτήσουν κάποιο έργο και αυτό είναι πραγματική αγάπη για την τέχνη. Η γενιά αυτή ψάχνει αυτό που γίνεται σήμερα. Δεν την απασχολεί τόσο το χθες, το σέβεται, το εκτιμά όμως συνήθως κυνηγάει το σήμερα και το αύριο…

Το 1946, ο Marcel Duchamp επιμελήθηκε την πρώτη αναδρομική έκθεση του Μουσείου Μοντέρνας Τέχνης για μια γυναίκα καλλιτέχνιδα – την πρόσφατα αποθανούσα στενή του φίλη, Florine Stettheimer. Μια μοντερνίστρια και φεμινίστρια των αρχών του 20ου αιώνα, μια γυναίκα χαρακτηριστικά εσωστρεφής της οποίας το έργο δεν παρουσιάστηκε ξανά (ευρέως) μέχρι την αναδρομική έκθεση της το 1995.

Μέσω της ιστορικού τέχνης Barbara Bloemink, γνωρίζουμε τη Stettheimer ως μια λυσσαλέα, πνευματώδη Εβραία που κρατούσε τη δουλειά και την εικόνα της υπό αυστηρό έλεγχο και μυστικότητα.

Γεννημένη στο Ρότσεστερ το 1871, πέρασε μεγάλο μέρος της ζωής της ταξιδεύοντας μεταξύ ΗΠΑ και Ευρώπης, πριν εγκατασταθεί τελικά με τη μητέρα της και τις δύο αδελφές της σε ένα διαμέρισμα στη West 76th Street στη Νέα Υόρκη. Η Stettheimer είχε μια μακρά λίστα με διάσημους φίλους καλλιτέχνες, μεταξύ άλλων Georgia O’Keefe, Alfred Steiglitz και Gertrude Stein.

Πολλοί στον κόσμο της τέχνης τη βλέπουν ώς μια οραματίστρια φεμινίστρια καλλιτέχνιδα μπροστά από την εποχή της, αλλά η δική της επιφυλακτικότητα, μαζί με κάποιες άτυχες στιγμές, έκρυψαν την κληρονομιά της από το ευρύ κοινό για πολλά χρόνια.

Η Stettheimer είναι γνωστή για τη ζωγραφική της πρώτης γυμνής φιγούρας από “γυναικείο βλέμμα” (female gaze).H Stettheimer ζωγράφισε την πρώτη γυμνή αυτοπροσωπογραφία που ζωγραφίστηκε ποτέ από την οπτική γωνία του γυναικείου βλέμματος. Η Stettheimer ήταν 45 ετών όταν το ζωγράφισε, κάτι που θα είχε θεωρηθεί εξωφρενικό σε μια εποχή που τα γυναικεία φορέματα εξακολουθούσαν να αιωρούνται γύρω από τους αστραγάλους. Ο πίνακας δεν εκτέθηκε δημόσια κατά τη διάρκεια της ζωής της Stettheimer και δεν χαρακτηρίστηκε καν ως αυτοπροσωπογραφία μέχρι τα μέσα της δεκαετίας του ’90.

Σε συνέχεια αυτού υπερασπίστηκε

τον φεμινισμό και τη σεξουαλικότητα σε μια εποχή που το θηλυκό ήταν συνώνυμο με το κακό. Προκάλεσε διαμάχη χρησιμοποιώντας ένα “θηλυκό” στυλ στους πίνακές της. Αυτή η τάση την ευθυγράμμισε με τον ευρωπαϊκό μοντερνισμό σε μια εποχή που οι Αμερικανοί κριτικοί προειδοποιούσαν “ενάντια στους κινδύνους του θηλυκού στη ζωγραφική”. Οι πίνακες της Stettheimer αμφισβήτησαν την παραδοσιακή σεξουαλικότητα. Στον πίνακα της Lake Placid, αντιστρέφει τους ρόλους των φύλων των θεμάτων της, ζωγραφίζοντας τους άνδρες ως αντικείμενα ευχαρίστησης για το γυναικείο βλέμμα.

Χρησιμοποίησε τους πίνακές της για να αναδείξει τον ρατσισμό καθώς επέλεξε να ζωγραφίσει τοποθεσίες κοινωνικής αναταραχής, επιδιώκοντας να υπογραμμίσει τους αγώνες της εποχής. Η Bloemink φροντίζει να δηλώσει ότι η Stettheimer δεν ήταν ακτιβίστρια, αλλά ασχολήθηκε βαθιά με την προοδευτική πολιτική με τους δικούς της δημιουργικούς τρόπους.

Ασπάστηκε τον σουρεαλισμό και έγινε φίλη με τον Marcel Duchamp και την Georgia O’Keeffe. Φορούσε άμορφα, αυστηρά ρούχα και αποτύπωσε τον εαυτό της οκτώ χρόνια μετά την αρχική γυμνή αυτοπροσωπογραφία ως μια άφυλη, αιωρούμενη φιγούρα στον πίνακα, Portrait of Myself. Είχε μια ιδιαίτερα στενή σχέση με τον Marcel Duchamp, ο οποίος ήταν ένας από τους λίγους ανθρώπους που επέτρεψε να σχεδιάσουν το πορτρέτο της.

Ωστόσο, η κληρονομιά της δεν αναγνωρίζεται ακόμη. Η Stettheimer προτιμούσε να ζωγραφίζει πορτρέτα για τον στενό φιλικό της κύκλο και να τεκμηριώνει αθόρυβα τις δημιουργικές και κοινωνικές σκηνές ιδιαίτερα στη Νέα Υόρκη της εποχής της.

Ωστόσο, δεν ήταν απλώς το απόρρητο που κράτησε τη δουλειά της μακριά από την επικρατούσα τάση –στην πραγματικότητα την εξέθετε συχνά κατά τη διάρκεια της ζωής της– αλλά, κρατούσε μνησικακία και σνόμπαρε εκείνους που ένιωθε ότι την σνομπάρουν. Η αλήθεια είναι ότι παρά τους εσωστρεφείς τρόπους της, η Stettheimer ήταν καλλιτέχνης μπροστά από την εποχή της. Το έργο της ήταν προφητικό και αμφισβήτησε το status quo.

*Florine Stettheimer: A Biography by Barbara J. Bloemink 

Source | AnotherMag