Βαθυλάκκος Κοζάνης

Ο Βαθύλακκος Κοζάνης με την σημερινή του μορφή είναι ο πέμπτος μεγαλύτερος οικισμός του δήμου Σερβίων. Υπήρξε πάντοτε Κεφαλοχώρι χτισμένο ανάμεσα σε δυο πόλεις (Κοζάνης και Σέρβια) και τον διασχίζει κεντρικός δρόμος ( εθνική οδός Λαρίσης ).

Ο πληθυσμός του ανέρχεται σήμερα  στα 615 άτομα ( απογραφή 2011 ) και ανήκει στα προσφυγικά χωριά της περιοχής με πληθυσμό από την Μικρά Ασία ( Καππαδοκία, Δυτικό Πόντο, Προύσα ). Στο χωριό υπάρχουν εξαιρετικές ταβέρνες και καφέ για να απολαύσετε την παραμονή σας!

Βράχος Καστοριάς

Ο Βράχος είναι ορεινή κοινότητα του Άργους Ορεστικού, στην Περιφερειακή Ενότητα Καστοριάς σε υψόμετρο 1.080 μέτρων. Είναι κτισμένος σε ύψωμα του βόρειου τμήματος του όρους Βόιο. Ο Βράχος απέχει 36 χιλιόμετρα από την πόλη της Καστοριάς και 25 χιλιόμετρα από την κωμόπολη του Άργους Ορεστικού.

Στην περιοχή δημιουργήθηκε φράγμα εξαιτίας προβλημάτων υδροδότησης με αποτέλεσμα να σχηματιστεί μία μοναδική τεχνητή λίμνη που είναι από τις νεότερες στον ελλαδικό χώρο. Η λίμνη προσφέρεται για κολύμβηση και διάφορες ακόμη δραστηριότητες κατά την διάρκεια της θερινής περιόδου. Από τον Βράχο επίσης, ξεκινούν αρκετές διαδρομές για πεζοπορία στις πλαγιές του όρους Βοΐου.

Αλατόπετρα Γρεβενών

Η Αλατόπετρα βρίσκεται στις πλαγιές του όρους Όρλιακας, στα βορειοανατολικά όρια του Εθνικού Πάρκου Βόρειας Πίνδου. Είναι κτισμένο μέσα σε δάσος βελανιδιάς και σπάνιων ειδών χλωρίδας, γι΄αυτό και η γύρω του περιοχή έχει χαρακτηριστεί ως Άλλος Βιότοπος.

Το χωριό απέχει 28,5 χλμ. δυτικά από τα Γρεβενά και βρίσκεται σε απόσταση 22 χλμ. ανατολικά από το χιονοδρομικό κέντρο Βασιλίτσας με αποτέλεσμα να έχει εξελιχθεί σε οργανωμένο χειμερινό θέρετρο με ταβέρνα και ξενοδοχειακά καταλύματα. Δίπλα του περνάνε ο χείμαρρος Σμιξιώτικος και ο Βελονιάς που καταλήγουν στον Βενέτικο. Χαρακτηριστικό του χωριού είναι η ύπαρξη αρκετών νερών και πηγών.

Ακρίτας Φλώρινας

Μόλις 16 χλμ από τη Φλώρινα συναντάμε το γραφικό Ακρίτα, χτισμένο σε 1050μ. Το χωριό κατοικείται από 140 άτομα το χειμώνα που αυξάνονται σε 180 το καλοκαίρι, τα οποία ασχολούνται με τη γεωργία και την κτηνοτροφία. Από την ανεύρεση διαφόρων αντικειμένων, φαίνεται ότι αρχικά το χωριό ήταν χτισμένο κάτω από το παρεκκλήσι του Αγίου Γεωργίου και η μετακίνηση των κατοίκων από εκεί έγινε το 15ο αι.

Στα μεταγενέστερα χρόνια ο Ακρίτας υπήρξε κεφαλοχώρι με 1.700 κατοίκους, από τους οποίους πολλοί το 1920 μετανάστευσαν στο εξωτερικό. Το οικιστικό σύνολο του Ακρίτα συνιστά μία ξεχωριστή περίπτωση σε σχέση με τους υπόλοιπους οικισμούς της περιοχής, αφού εκεί συνυπάρχει μεγάλος αριθμός κτισμάτων που ανήκουν σε μία ευρεία γκάμα αρχιτεκτονικών στυλ. Πανηγύρι γίνεται στη γιορτή του Αγίου Πνεύματος, που συνδυάζει τις ομορφιές της φύσης με γλέντι. Πρόκειται για ένα από τα μεγαλύτερα πανηγύρια της ΠΕ Φλώρινας.

Ο Εθνικός Δρυμός Πίνδου “Βάλια Κάλντα” είναι ένας από τους σπουδαιότερους και πιο παρθένους Δρυμούς της Ελλάδας. Ιδρύθηκε με το Β.Δ. 487/1966 (ΦΕΚ 120/Α΄/66) με σκοπό την προστασία της πλούσιας χλωρίδας και πανίδας. Έχει έκταση περίπου 69.000 στρέμματα που χωρίζονται στον πυρήνα και την περιφερειακή ζώνη του δρυμού. Βρίσκεται στην οροσειρά της Πίνδου στα όρια των νομών Γρεβενών και Ιωαννίνων.

Περιλαμβάνει την κοιλάδα της Βάλια Κάλντα, η οποία βρίσκεται σε υψόμετρο 1400 περίπου μέτρα και περιτριγυρίζεται από τα βουνά Λύγκος και Μαυροβούνι (Φλέγκα 2.159 μέτρα) μέχρι και τις κορυφές του βουνού Αυγό (Υψ. 2177 μέτρα). Την κοιλάδα διασχίζουν αρκετά ρέματα με σημαντικότερο το Αρκουδόρεμα, το οποίο αποτελεί παραπόταμο του Αώου.

Το όνομα “Βάλια Κάλντα” σημαίνει στα βλάχικα ζεστή κοιλάδα. Προφανώς ο δρυμός πήρε το όνομά του κατ’ ευφημισμό, λόγω του ότι αποτελεί μία από τις πιο κρύες και υγρές περιοχές της Ελλάδας. Το κλίμα είναι ορεινό – μεσογειακό, από τα πλουσιότερα στην Ελλάδα σε κατακρημνίσματα (1.500mm/έτος) και χιονοπτώσεις. Τα καλοκαίρια είναι δροσερά με αρκετές τοπικές βροχές.

Η νέφωση είναι υψηλή και οι παγετοί συνηθισμένοι από τον Οκτώβριο μέχρι τον Μάιο, ενώ το χιόνι καλύπτει τον Δρυμό 7 με 8 μήνες το χρόνο.

Η γεωλογική συγκρότηση του Δρυμού αποτελείται από πετρώματα της ομάδας του φλύσχη με αρκετό οφείτη, γάβρο, ασβεστόλιθο και δολομίτη με κυρίαρχη εμφάνιση του σερπεντίνη.

Τα εδάφη του δρυμού σχηματίστηκαν από την αποσάθρωση του περιδοτίτη και του σερπεντίνη. Είναι αργιλώδους, αργιλοπηλώδους υφής, όξινης χημικής αντίδρασης και πλούσια σε μαγνήσιο και σίδηρο ενώ πολλές φορές περιέχουν τοξικές συγκεντρώσεις χρωμίου, νικελίου, μαγγανίου και αλουμινίου.

Ο Εθνικός Δρυμός Βάλια Κάλντα αποτελεί έναν από τους τελευταίους βιότοπους της καφετιάς αρκούδας και τόπος που βρίσκουν χειμερινό καταφύγιο διάφορα είδη της ελληνικής πανίδας. όπως αγριόγιδα, ζαρκάδια, αγριογούρουνα, γύπες, δρυοκολάπτες, χρυσαετοί, μαυροπελαργοί, αρπακτικά νυχτόβια πουλιά και άλλα πτηνά, ερπετά, αμφίβια και θηλαστικά. Συνολικά έχουν καταμετρηθεί 72 είδη πουλιών, 6 είδη αμφιβίων και 7 είδη ερπετών, τα οποία είναι αρκετά σπάνια και προστατεύονται σε όλο τον κόσμο.

Εκτός από την πλούσια πανίδα του δρυμού, ιδιαίτερα χαρακτηριστική είναι και η χλωρίδα του. Τεράστια και πυκνά δάση μαύρης και λευκόδερμης πεύκης και οξιάς καλύπτουν μεγάλο μέρος του δρυμού. Επίσης, υπάρχουν διάσπαρτα δέντρα άλλων ειδών όπως ελάτη, δρυς, σφένδαμος και άλλα φυλλοβόλα πλατύφυλλα δέντρα.

Παραποτάμια, η βλάστηση περιλαμβάνει πλατάνια, διάφορα είδη ιτιάς, σκλήθρου, αριάς κ.λπ. Στην υποβλάστηση κυριαρχεί το πυξάρι, πολλά είδη βάτου, αναρριχητικά φυτά καθώς και φυλλοβόλοι θάμνοι. Επίσης φύονται πολλά προστατευόμενα ενδημικά και σπάνια είδη χλωρίδας. Τέλος, αξιοσημείωτο είναι η εμφάνιση δύο μικρών συστάδων δασικής πεύκης (κόκκινη πεύκη) με 32 δέντρα και με 30 δέντρα αντίστοιχα στην κοιλάδα και κοντά στο ρέμα Σαλιατούρα.

Εξαιρετικά πλούσια είναι και η μυκοχλωρίδα του δρυμού.Τα μανιτάρια είναι από τις πιο ενδιαφέρουσες και εντυπωσιακές μορφές ζωής που φιλοξενούνται στο δρυμό.

Γενικά το τοπίο στη Βάλια Κάλντα είναι εντυπωσιακό. Τα πυκνά δάση εναλλάσσονται από γυμνές υπαλπικές και βραχώδεις εκτάσεις και τεράστιους γκρεμούς, ενώ η έντονη παρουσία του υγρού στοιχείου σε συνδυασμό με την εξαιρετικά πλούσια πανίδα και την εντυπωσιακή μορφή πολλών μανιταριών καθιστά τον Εθνικό Δρυμό Πίνδου ξεχωριστό προορισμό ετησίως για εκατοντάδες φυσιολάτρες περιηγητές.

Οδικώς η πρόσβαση γίνεται από τον πολύπαθο – λόγω κατολίσθησης – δρόμο Βελβεντού– Καταφυγίου και μέσω Αγίας Κυριακής (Σκούλιαρη).

Δύο ορειβατικά μονοπάτια οδηγούν στο καταφύγιο, που όταν συνδεθούν δημιουργούν μια υπέροχη κυκλική διαδρομή (ανάβαση από το Ε4 – κατάβαση απ’ το Κοφτό).

Το πρώτο ξεκινάει από το εξοχικό κέντρο «Μετόχι», κοντά στο γήπεδο και το κλειστό γυμναστήριο του Βελβεντού. Μέσω του ιστορικού μονοπατιού Ε4 ( συνέδεε τον πολυπληθή κάποτε οικισμό Καταφυγίου με το Βελβεντό ) ανεβαίνουμε για τη γενέτειρα του Αλέξη Ζορμπά, το Καταφύγι. Πεντακόσια περίπου μετρά πριν την γέφυρα της Αγ. Παρασκευής, αφήνοντας το Ε4, ακολουθούμε τη διαδρομή που μας οδηγεί δεξιά και καταλήγει στη Λαγομάνα. Συνολικά καλύπτεται μια απόσταση 8,2 χιλιομέτρων περίπου, σε χρόνο 3 ωρών. Με υψομετρική διαφορά 875 μέτρα περίπου.

Το δεύτερο μονοπάτι, γνωστό ως «κοφτό», ξεκινάει και αυτό από το εξοχικό κέντρο «Μετόχι» Βελβεντού. Φεύγει όμως και τραβερσάρει Νότιο – Νοτιοανατολικά, διασχίζοντας το ρέμα του Θωλόλακκα και μέσα από το φαράγγι του Αγίου Νικολάου, ανηφορίζει απότομα. Συναντάει τα χαλάσματα από τα μαντριά του «Κουσκίρη» – σε χρήση μέχρι τη δεκαετία του ’50 – και καταλήγει σε σύντομο χρονικό διάστημα στη καταφύγιο Λαγομάνα. Συνολικά απαιτούνται περίπου 2,5 ώρες.

Το καταφύγιο διαθέτει 3 δωμάτια, είναι χωρητικότητας 30 ατόμων, με κουζίνα – εστιατόριο και σαλόνι. Θερμαίνεται από δύο μεγάλες μαντεμένιες σόμπες. Στο ισόγειο υπάρχει μικρό μονόχωρο καταφύγιο.

Το συγκεκριμένο καταφύγιο μπορεί να αποτελέσει ορμητήριο εξορμήσεων στα Βορειοδυτικά Πιέρια. Πολλαπλές είναι οι επιλογές μονοπατιών που μπορούν να ικανοποιήσουν όλα τα γούστα και τις δυνατότητες ορειβατικών ομάδων. Μέλη του ΕΟΣ Κοζάνης με ζήλο φροντίζουν για την διάνοιξη – συντήρηση και σηματοδότηση των γύρω μονοπατιών. Πρόσφατα συντηρήθηκαν τα μονοπάτια Λιβάδια – χωριό Καταφύγι , Λιβάδια – κορυφή Φλάμπουρο, Σκεπασμένο Βελβεντού – Αγία Κυριακή – Καταφύγι.

Το καταφύγιο λειτουργεί και διαχειρίζεται από τον ΕΟΣ Κοζάνης, ακολουθώντας τις διατάξεις του κανονισμού λειτουργίας καταφυγίων της Ελληνικής Ομοσπονδίας Ορειβασίας – Αναρρίχησης (ΕΟΟΑ).  Μπορεί και είναι ανοικτό καθ’ όλη τη διάρκεια του έτους, κατόπιν συνεννόησης με τον υπεύθυνο καταφυγίου ( Φίλιος Μάνθος, αρ. επικοινωνίας 696948874853 ) και τα μέλη του ΔΣ.Στο Facebookθα μας βρείτε στο: Ορειβατικό Καταφύγιο Λαγομάνας Πιερίων – ΕΟΣ Κοζάνης (@katafygiolagomanas).

Για περισσότερες πληροφορίες μπορείτε να επισκεφθείτε το fb του συνδέσμου: Ελληνικός Ορειβατικός Σύνδεσμος Κοζάνης αλλά και στην ιστοσελίδα eoskozanis.gr.

Ας χαρούμε τα βουνά και την ομορφιά της ελληνικής φύσης!