Η παράδοση των πανηγυριών συνδέεται κυρίως με τον αγροτικό χώρο, με επίκεντρα τόσο τις εκκλησίες των οικισμών, όσο και τα υπαίθρια εξωκλήσια. Παλαιότερα την οργάνωση των πανηγυριών αναλάμβαναν οι κοινότητες, οι επαγγελματικές συντεχνίες, καθώς και οι γεωργικοί και κτηνοτροφικοί σύλλογοι.

«Το µεγάλο πανηγύρι του χωριού µας είναι µέρα ξεχωριστή για όλους µας»

Τα περισσότερα και τα πιο γνωστά πανηγύρια λαμβάνουν χώρα το καλοκαίρι και προ παντός το Δεκαπενταύγουστο! Το «Πάσχα του Καλοκαιριού»! Τα τελευταία είναι αφιερωμένα στην Παναγία, περίοδο κατά την οποία τα αστικά κέντρα αδειάζουν, και όλοι συρρέουν στα χωριά για να γιορτάσουν, να χορέψουν, να γλεντήσουν, μα πάνω από όλα να ανταμωθούν!

Τα πανηγύρια, το σπουδαίο αυτό κομμάτι της ελληνικής παράδοσης, συμπυκνώνουν ως κοινωνικό γεγονός, τόσο πολιτισμό, όσο καμία άλλη εκδήλωση.

Το ελληνικό καλοκαίρι έχει γεύση από καρπούζι, μεσημέρια κάτω από πλατάνια και παραδοσιακά πανηγύρια, που στήνονται σε κάθε μικρή πλατεία τα καλοκαιρινά βράδια.

 Ζαχαρίας Στέλλας: Τόσο οι φωτογραφίες όσο η έρευνά του για τη ζωή και την παράδοση των Κυκλάδων έχει γίνει πλέον κομμάτι της ιστορίας   

Οι ασπρόμαυρες φωτογραφίες του από τα ελληνικά καλοκαίρια της Πάρου και των Κυκλάδων ήταν για πολλές δεκαετίες άγνωστες. Ο Στέλλας δεν πουλούσε την τέχνη του, συνήθιζε να φτιάχνει λευκώματα που τα χάριζε. Πολλές από τις φωτογραφίες του δημοσιεύθηκαν σε περιοδικά και βιβλία, διακρίθηκαν και βραβεύτηκαν σε εκθέσεις στην Ελλάδα μας και στο εξωτερικό ενώ σήμερα το φωτογραφικό του αρχείο βρίσκεται στο Μουσείο Μπενάκη.

Ο φωτογράφος Ζαχαρίας Στέλλας γεννήθηκε στην Αθήνα το 1931. Η μητέρα του ήταν Αθηναία και ο πατέρας του Παριανός, από το χωριό Μάρπησσα. Στον βιβλιοδέτη πατέρα του οφείλει τη μεγάλη του αγάπη για το νησί αλλά και για τα βιβλία.

Οι βιολόγοι απέδειξαν πως η ζωή γεννήθηκε στο αρμυρό νερό, για να ξεστρατίσει αργότερα στη στεριά. Το ίδιο και οι κοινωνιολόγοι επιμένουν ότι ο χερσαίος άνθρωπος έγινε αμφίβιος και χίμηξε στην θάλασσα, να βρει τον πολιτισμό.

Πως ό,τι ωραίο και ανώτερο κερδίσαμε, η θάλασσα μας το ‘δωσε

– Ο μεγάλος τούτος δρόμος της πανανθρώπινης επικοινωνίας, που μας ανοίγει τις πύλες της γνώσης. Πάνω στα κύματα της δεν κυκλοφορεί μονάχα ο υλικός, μα κι ο ηθικός πλούτος της γης.

Ο ναύτης, στα μακρινά λιμάνια, μαζί με τη σερμαγιά, εμπορεύεται και τις ιδέες του Γυρνώντας στην πατρίδα, δεν φέρνει μόνο το καράβι του φορτωμένο πραμάτειες ζωτικές, αλλά και το μυαλό του γεμάτο νοήματα ενός άλλου κόσμου. Πάνω στα κύματα σφυρηλατήθηκε η νοημοσύνη του ανθρώπου.

Ο Μ. Καραγάτσης (23 Ιουνίου 1908 − 14 Σεπτεμβρίου 1960) ήταν Έλληνας πεζογράφος, ένας από τους σημαντικότερους συγγραφείς της «Γενιάς του ’30». Το πραγματικό του όνομα ήταν Δημήτριος Ροδόπουλος. Το ψευδώνυμο Καραγάτσης προήλθε από το δέντρο φτελιά ή καραγάτσι στο εξοχικό της οικογένειάς του. Το «Μ.» του ψευδωνύμου του παραπέμπει στο όνομα Μιχάλης όμως το μυστήριο του γράμματος «Μ» δεν θα μπορέσει να λυθεί, διότι ο ίδιος δεν δήλωσε ποτέ ρητά τη σημασία του. Ο Μ. Καραγάτσης πρωτοεμφανίστηκε στο λογοτεχνικό χώρο του 1927, στον Α΄Λογοτεχνικό Διαγωνισμό της Νέας Εστίας με το διήγημα Η κυρία Νίτσα, όπου και απέσπασε τον Α’ Έπαινο. Η μετέπειτα πορεία του τον ανέδειξε ως έναν από τους πολυγραφότερους συγγραφείς της γενιάς του Τριάντα. Ασχολήθηκε με την πεζογραφία (μυθιστόρημα – διήγημα – νουβέλα), το θέατρο, τη λογοτεχνική μετάφραση, τη θεατρική κριτική, την ταξιδιωτική λογοτεχνία, την ιστορία. Από το πεζογραφικό του έργο σημειώνουμε ενδεικτικά τα Ο συνταγματάρχης Λιάπκιν, Η μεγάλη χίμαιρα, Το μπουρίνι, Σέργιος και Βάκχος, Ο Κίτρινος φάκελλος

Φωτογραφία: Λουκάς Μπενάκης, Μύκονος, 1965, Φωτογραφικά Αρχεία Μουσείου Μπενάκη

Σε απόσταση μιας περίπου ώρα από την Αμοργό, συναντά κανείς τα Κουφονήσια, ένα σύμπλεγμα νησιών που αποτελείται από το πάνω και το κάτω Κουφονήσι και ανήκει στις Μικρές Κυκλάδες. Το πάνω Κουφονήσι είναι το μόνο από τα δύο που κατοικείται και ακόμα κι αν αποτελεί δημοφιλή τουριστικό προορισμό, δεν έχει χάσει ακόμα την αυθεντικότητα του. Η έκταση του είναι τόσο μικρή, που μόλις σε τρεις ώρες μπορεί κανείς να κάνει το γύρω του νησιού περπατώντας.

Κάτω Κουφονήσι

Για τους λάτρεις του ελευθέρου κάμπινγκ, ενδείκνυται το κάτω Κουφονήσι. Απέχει μόλις λίγα λεπτά από το πάνω Κουφονήσι και η πρόσβαση γίνεται με ένα μικρό βαρκάκι σε τακτά δρομολόγια.

Ηρακλειά

Το δυτικότερο νησί των Μικρών Κυκλάδων αποτελεί ιδανικό προορισμό για όσους επιθυμούν γαλήνιες διακοπές. Γαλαζοπράσινα νερά και ναυάγια στο βυθό (Αλιμιά), μεγαλειώδη σπήλαια (του Αϊ-Γιάννη), και ένα αυθεντικό κυκλαδίτικο τοπίο συνθέτουν τον μικρό παράδεισο. Η Ηρακλειά έχει 151 κατοίκους και αποτελείται από δύο οικισμούς: τη Παναγία ή Χώρα και τον Άγιο Γεώργιο όπου βρίσκεται το λιμάνι του νησιού. Δεν έχει έντονη νυκτερινή ζωή, αλλά οι επισκέπτες μπορούν να απολαύσουν ήσυχους περιπάτους ή καταδύσεις για να θαυμάσουν τον πλούσιο βυθό.

Δονούσα

Ο Κέδρος είναι μία από τι ελάχιστες ελληνικές παραλίες όπου το κάμπινγκ επιτρέπεται από τις δημοτικές αρχές. Εκεί μπορείτε να απολαύσετε την χρυσή αμμουδιά και τα πεντακάθαρα νερά της. Δυστυχώς ίσκιος δεν υπάρχει, πέρα από τους λιγοστούς κέδρους που έχουν απομείνει, αλλά μπορείτε να ξαποστάσετε στο beach bar και να δροσιστείτε με μια σπιτική λεμονάδα. Όσοι θέλουν να είναι πιο απομονωμένοι μπορούν να κατασκηνώσουν στο Λιβάδι, όπου δεν υπάρχει ίχνος πολιτισμού. Για να φτάσετε εκεί θα πρέπει διασχίσετε ένα μονοπάτι για 20 περίπου λεπτά. Οι προμήθειες έρχονται με τη λάντζα του καπετάν Ηλία, τη «Δονούσα μάγισσα». Με αυτήν μπορείτε να πάτε πιο εύκολα στις παραλίες, έτσι κι αλλιώς.

Ύδρα

Σε απόσταση αναπνοής από την Αθήνα, αφού απέχει μόλις 50 λεπτά, βρίσκεται ένα κοσμοπολίτικο νησί που θα συναρπάσει με τη γραφικότητα και την αρχιτεκτονική του. Αφήστε στην άκρη τα αυτοκίνητα και απολαύστε τις βόλτες στα στενά του νησιού, μέχρι να φτάσετε Κοντυλένια ή την Μονή του Προφήτη Ηλία για να απολαύσετε την όμορφη θέα. H Ύδρα δεν φημίζεται για τις παραλίες της, ωστόσο μπορείτε να βουτήξετε στο Μανδράκι ή στις βραχώδεις Πλάκες Βλυχού και Καουμίθι, φτάνοντας σε αυτές με θαλάσσιο ταξί ή καραβάκι.

Γαϊδουρονήσι, Κρήτη

Eξωτικές παραλίες με ψιλή χρυσαφένια αμμουδιά και τουρκουάζ νερά δίπλα στους αιωνόβιους κέδρους, συνθέτουν ένα μοναδικό φυσικό τοπίο που η αύρα του σου δημιουργεί την αίσθηση ότι εδώ ο χρόνος έχει σταματήσει. Η Χρυσή ή αλλιώς Γαϊδουρονήσι βρίσκεται νότια της Κρήτης και ειδικότερα νότια της Ιεράπετρας και έχει το μεγαλύτερο φυσικό κεδρόδασος της Ευρώπης. Πρόκειται για ένα ακατοίκητο νησί με παραδεισένιες παραλίες που δίνει τη εντύπωση στον επισκέπτη ότι βρίσκεται σε κάποιο εξωτικό νησί. Η απόσταση από τη βόρεια στη νότια πλευρά του νησιού είναι περίπου δέκα λεπτά, ενώ το μήκος του νησιού φτάνει μόλις τα 5 χλμ. Εδώ κατασκηνώνετε ελεύθερα όπου θέλετε, εκμεταλλευόμενοι τις σκιές των κέδρων.

Via