Ο 31χρονος επιστήμονας επιλέγει συνειδητά να αγνοεί τα μειωτικά σχόλια για το πόσο μικροδείχνει. Αλλά υπάρχουν και φορές που τον έχουν προσβάλει αποκαλώντας τον ακόμα και φασίστα. Σχόλια όπως «κράτα κλειστό το ανόητο στόμα σου» συγκαταλέγονται στα πιο ψύχραιμα. «Θα μπορούσα να είχα κάνει κάμποσες καταγγελίες, ακόμη και επί καθημερινής βάσης» λέει ο άλλοτε ερευνητής του Ινστιτούτου Τεχνολογίας Καρλσρούης (KIT), ο οποίος σήμερα εργάζεται για την ομάδα της περιβαλλοντικής δημοσιογράφου Μάι Τι Νγκουιέν-Κιμ.

Αντίστοιχη αντιμετώπιση έχουν και πολλοί άλλοι επιστήμονες. Όποτε ποστάρουν κάτι online, δέχονται επικρίσεις, προσβολές, ακόμα και απειλές για τη ζωή τους. Έτσι, πολλοί ερευνητές προτιμούν να μην εκφράζονται καθόλου δημοσίως, προκειμένου να αποφύγουν την κατακραυγή που ακολουθεί. «Δεν πρέπει όμως να καταλήξουμε στο να εκφράζονται μονάχα οι χοντρόπετσοι» λέει ο Σάρουν.

Γιατί εχθρεύονται την επιστήμη;

Τον περασμένο Μάιο το Γερμανικό Κέντρο Ερευνών για τα Ανώτερα Εκπαιδευτικά Ιδρύματα και την Επιστήμη (DZHW) δημοσίευσε τα πορίσματα αντιπροσωπευτικής έρευνας, τα οποία καταδεικνύουν πως το 45% των ερευνητών έχει βιώσει κάποιας μορφής εχθρότητα σχετικά με την επιστημονική του δουλειά – και μάλιστα τα περιστατικά αυξάνονται με την πάροδο των χρόνων.

Οι επιθέσεις διαφόρων ειδών εναντίον επιστημόνων αποτελούν ένα πραγματικό πρόβλημα, το οποίο επιπλέον δεν παρατηρείται μόνο όταν αυτοί βρεθούν στο επίκεντρο της δημοσιότητας, όπως συνέβαινε για παράδειγμα κατά την περίοδο της πανδημίας. Αντιθέτως, επιθέσεις δέχονται και επιστήμονες που είναι μάλλον άγνωστοι, όπως λέει ο Σάρουν.

Μετά από διαλέξεις του σπανίως έρχονται άνθρωποι να του ασκήσουν κριτική – και όταν αυτό συμβαίνει, το κάνουν με ευγενικό τρόπο. Στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης όμως τα πράγματα ξεφεύγουν. Όταν για παράδειγμα ανεβάζει κάποια εργασία με θέμα την κλιματική αλλαγή, τότε υπάρχουν κύματα αντιδράσεων. «Σε αυτές τις περιπτώσεις μπορώ να υποθέσω πως μέσα σε λίγες μόνο ώρες θα μαζευτεί ο όχλος».

Πέρα από τους ψευδείς ισχυρισμούς των αρνητών της κλιματικής αλλαγής και τις προσβολές, η μπάλα γρήγορα χάνεται και τα σχόλια καταλήγουν να αφορούν ζητήματα όπως ο κορωνοϊός, η ρωσική εισβολή στην Ουκρανία και ο πόλεμος στη Γάζα. Μία κλασική προσβολή που δέχεται, ιδίως από τότε που ξεκίνησε να δουλεύει για την Νγκουιέν-Κιμ, είναι ότι πολλά απ’ όσα λέει του τα υπαγορεύουν «οι από πάνω», πως είναι στην πραγματικότητα «μαριονέτα της ελίτ».

Οι ερευνητές ξέρουν πού να απευθυνθούν

Ευτυχώς υπάρχουν υπηρεσίες που παρέχουν βοήθεια σε επιστήμονες που έχουν δεχθεί προσβολές, απειλές και μηνύματα μίσους, όπως το δίκτυο WissKon και η πρωτοβουλία “Scicomm-Support”, μία διαδικτυακή πλατφόρμα με έναν τηλεφωνικό αριθμό, στον οποίο μπορούν να μιλήσουν με κάποιον προσωπικό σύμβουλο.

Εκεί δεν προσφεύγουν μόνο επιστήμονες και ερευνητές που δραστηριοποιούνται σε πεδία όπως η κλιματική αλλαγή, η έρευνα με πειράματα σε ζώα ή γενικώς ζητήματα που προκαλούν συχνά έντονες συζητήσεις και πόλωση. «Οι κλήσεις γίνονται από ερευνητές όλων των επιστημονικών τομέων», αναφέρει η ομάδα πίσω από το Scicomm-Support – ακόμα δηλαδή και από κλάδους όπως η Θεολογία, η Φιλοσοφία και οι Οικονομικές Επιστήμες. Μεταξύ εκείνων που έχουν ζητήσει βοήθεια μέσω της πλατφόρμας είναι και ένας καθηγητής, θύμα επιθέσεων από συγκεκριμένο άτομο εδώ και οκτώ χρόνια – ακόμα και σωματικής βίας.

«Η παραπληροφόρηση αποτελεί όπλο»

Ο Σάρουν δεν θέλει να κλείσει τον λογαριασμό του στο X, διότι μέσω της πλατφόρμας μπορεί να έχει απήχηση σε πολλούς ανθρώπους – οι επιστημονικοί κλάδοι αποτελούν εξάλλου το πλέον κατάλληλο πλαίσιο ανταλλαγής απόψεων. Ο Σάρουν δραστηριοποιείται στην πλατφόρμα από τον Ιούλιο του 2021, όταν είχε κερδίσει σε έναν επιστημονικό διαγωνισμό. Σήμερα μετράει περισσότερους από 16.500 ακολούθους.

Ο ερευνητής έχει αποφασίσει να μην απαντά καθόλου σε λογαριασμούς με λίγους ακολούθους. Βέβαια, όταν απαντάει στους πιο γνωστούς λογαριασμούς ατόμων που διαδίδουν fake news και οι οποίοι μετρούν χιλιάδες ακολούθους, ο κόπος του είναι και τότε στο 99% των περιπτώσεων μάταιος, όπως παραδέχεται. «Αλλά ενδέχεται να βρω έτσι και κάποιον που να συμφωνεί». Και αυτό όμως είναι χρονοβόρα διαδικασία: «Είναι πολύ πιο εύκολο να διαδίδεις ανοησίες, παρά να τις διορθώνεις».

Τώρα ασχολείται περισσότερο με τη διάδοση των ψευδών πληροφοριών. Ο Σάρουν θα ήθελε να δει ένα αυστηρότερο πλαίσιο και στο Χ – να πρέπει για παράδειγμα ένας χρήστης να παραθέτει και τις πηγές του για τα στοιχεία ή την άποψη που δημοσιεύει. Παλαιότερα η πλατφόρμα μπλόκαρε πιο συχνά λογαριασμούς. Σήμερα θα ήταν ωφέλιμο να υπήρχε τουλάχιστον ενός είδους προειδοποίηση ότι ένας λογαριασμός πιθανότατα διαδίδει fake news. «Φυσικά ο καθένας θα πρέπει κατ’ αρχήν να μπορεί να πει ό,τι θέλει», λέει ο Σάρουν. «Αλλά η παραπληροφόρηση είναι και ένα όπλο».

Πηγή: DW

Εμείς, επιστήμονες και δημοσιογράφοι που εργαζόμαστε στη Ρωσία, διαμαρτυρόμαστε σθεναρά για τη στρατιωτική εισβολή που εξαπέλυσε ο ρωσικός στρατός στην Ουκρανία πριν από μία εβδομάδα, γράφουν στην ανοιχτή επιστολή τους, που δημοσιεύτηκε στην ιστότοπο trv-science.ru news.

Όσοι υπέγραψαν αυτή την επιστολή – περισσότεροι από 6.900 – μπορεί να τιμωρηθούν με πρόστιμο ή φυλάκιση, με βάση ένα νόμο που εγκρίθηκε πριν από μερικά χρόνια και επιτρέπει στις αρχές να διώκουν ποινικά όποιον πολίτη επικρίνει την κυβέρνηση. Αυτή την εβδομάδα, εξάλλου, το ρωσικό κοινοβούλιο άρχισε να συζητά ένα νομοσχέδιο που ενισχύει τις κυρώσεις σε βάρος των επικριτών του πολέμου στην Ουκρανία.

«Οι ανθρωπιστικές αξίες είναι το θεμέλιο στο οποίο οικοδομείται η επιστήμη. Τα πολλά χρόνια που χρειάστηκαν για να εδραιωθεί η φήμη της Ρωσίας ως μαθηματικού κέντρου της πρώτης γραμμής αφανίστηκαν με την πρωτοφανή στρατιωτική επίθεση από τη χώρα μας», συνεχίζουν οι επιστήμονες. Υπενθυμίζουν ότι για το λόγο αυτό ματαιώθηκε το Διεθνές Κογκρέσο Μαθηματικών, το πιο περίβλεπτο συνέδριο μαθηματικών του κόσμου, που επρόκειτο να φιλοξενηθεί στη Ρωσία τον Ιούλιο.

Οι επισήμονες σημειώνουν ότι ο στόχος της ανάδειξης της Ρωσίας σε «ένα μεγάλο επιστημονικό έθνος» δεν μπορεί να επιτευχθεί, «όταν η ζωή των στενότερων συναδέλφων μας, των επιστημόνων της Ουκρανίας, κινδυνεύει εξαιτίας του ρωσικού στρατού».

«Είμαστε πεπεισμένοι ότι κανένα γεωοπολιτικό συμφέρον δεν μπορεί να δικαιολογήσει τους νεκρούς και την αιματοχυσία. Ο πόλεμος θα οδηγήσει μονάχα στην πλήρη απώλεια της χώρας μας, για την οποία εργαζόμαστε», τόνισαν χαρακτηριστικά.

Το φθινόπωρο έχει μπει για τα καλά στο Δουβλίνο, δίνοντας ιδιαίτερη ομορφιά στη φύση που το περιβάλλει. Λίγα μέτρα μακριά από το τουριστικό κέντρο με τις διάσημες ιρλανδικές παμπ, μαθητές από όλο τον κόσμο βρίσκονται συγκεντρωμένοι στο κτίριο όπου εκτίθενται οι εργασίες τους για τον 30ό Ευρωπαϊκό Διαγωνισμό για Νέους Επιστήμονες 2018 (European Union Contest for Young Scientists – EUCYS), που διοργανώνεται από την Κομισιόν για όσους έχουν κλίση στις επιστήμες και είναι 14-20 ετών.

Στο περίπτερο με τον αριθμό 43 αναγράφονται τα ονόματα των τριών Ελλήνων μαθητών από τα Ιωάννινα. Τα παιδιά φαίνονται ιδιαίτερα ενθουσιασμένα και μόνο που βρίσκονται εκεί, ανάμεσα σε συνομήλικούς τους από όλον τον κόσμο. Το project τους Algorithm Guided Modular Probe (AGMP) επιλέχθηκε να εκπροσωπήσει την Ελλάδα στον διαγωνισμό από τον οποίο η χώρα μας απουσίαζε τα τελευταία χρόνια – και φέτος φαίνεται ότι επέστρεψε δυναμικά. Ο Νικόλαος Παναγιώτης Καλαμπόκης, πρώην μαθητής στο 7ο Λύκειο Ιωαννίνων και πλέον φοιτητής στο Α΄ έτος του Εμπορικού Ναυτικού, ο Κωνσταντίνος Λώλος, μαθητής της Γ΄ Λυκείου του 7ου Λυκείου Ιωαννίνων και η Βουλίνα Κανδρέλη, μαθήτρια της Β΄ τάξης του Λυκείου Ζωσιμαίας Ιωαννίνων, μαζί με τον καθηγητή τους Δημήτρη Κονετά, μηχανικό ηλεκτρονικών υπολογιστών, εδώ και δύο χρόνια, με τη βοήθεια και άλλων μαθητών και καθηγητών από τα δημόσια σχολεία των Ιωαννίνων, είναι οι άνθρωποι που εργάστηκαν πάνω στο συγκεκριμένο project*.

Τι ακριβώς, όμως, είναι το project τους, το οποίο μεταξύ άλλων μπορεί να χρησιμοποιηθεί και για ανθρωπιστική βοήθεια, αλλά και για αποστολές στο διάστημα; Οι ίδιοι οι μαθητές, μας εξηγούν με τα δικά τους λόγια:

Πώς ήταν η εμπειρία του ταξιδιού για τους μαθητές; «Νιώθουμε εκπληκτικά που έχουμε φτάσει μέχρι εδώ, ειδικά από μια τόσο μικρή πόλη, μας φαίνεται πολύ μεγάλη εμπειρία», λένε και, όπως σημειώνουν, γι’ αυτούς έχει σημασία το ταξίδι και όχι ο προορισμός:

Όταν, βέβαια, οι μαθητές έλεγαν ότι δεν τους νοιάζει τόσο το βραβείο και πως αν αυτό ερχόταν «θα ήταν μία ευχάριστη έκπληξη», πού να ήξεραν ότι λίγες ώρες μετά, στην τελετή λήξης του Διαγωνισμού στο Κάστρο του Δουβλίνου, η έκπληξη θα γινόταν πραγματικότητα – θα άκουγαν τα ονόματά τους από τα μεγάφωνα και θα σηκώνονταν να παραλάβουν το ειδικό βραβείο από το EUROFusion JET.

H στιγμή της απονομής.

Πρόκειται για μία υποτροφία που προσφέρει μία εβδομάδα στις εγκαταστάσεις του οργανισμού στο Κάλχαμ της Αγγλίας. Το Joint European Torus (JET) είναι παγκοσμίως το μεγαλύτερο πείραμα πυρηνικής σύντηξης και η ομάδα από την Ελλάδα θα έχει μια μοναδική ευκαιρία να δει το πρόγραμμα από κοντά. Τα παιδιά φαίνεται να πετάνε στα ουράνια, όπως το αλεξίπτωτο που έφτιαξαν.

*Αυτήν τη διετία, από την αρχική μορφή του πρότζεκτ μέχρι την τελική που παρουσιάστηκε στο Δουβλίνο, πήραν μέρος και αξίζει να αναφερθούν οι εξής μαθητές: Μυρσίνη Αναστασούλη, Κωνσταντίνος Βαράκας, Αποστολία Βλάχου, Δημήτρης Γεωργίου, Γεωργία Δασούλα, Κωνσταντίνος Λώλος, Βουλίνα Κανδρέλη, Νικόλας Καλαμπόκης, Γιώργος Καπέλης, Παρασκευή Καψάλη, Γιώργος, Οικονόμου, Άννα Πάνου, Κωνσταντίνος Πηλιός, Διαμάντης Πλαχούρας, Παρασκευή-Λυδία Σάκκου, Κωνσταντίνος Τόλης. Μέντορες των μαθητών υπήρξαν σε όλες τις φάσεις οι: Μαρέτας Νικόλαος (Βιολόγος, 7ο ΓΕΛ), Σκαργιώτης Γεώργιος (Ηλεκτρολόγος Μηχανικός, 9ο ΓΕΛ) και Τριανταφύλλου Παναγιώτης (Ηλεκτρονικός Τεχνικός εργαστηρίου στο Φυσικό του Πανεπιστημίου Ιωαννίνων). Στην πορεία σε διαφορετικές φάσεις συμμετείχε και ο Δημήτρης Κονετάς (Μηχανικός Ηλεκτρονικών Υπολογιστών & Πληροφορικής, ΓΕΛ Ελεούσας Ιωαννίνων).

Πηγή: vice.com/gr