Σήμερα, νέες γυναίκες συγγραφείς αναζωογονούν τον γοτθικό τρόμο , εξερευνώντας περιθωριοποιημένες ταυτότητες, σεξ καιευρύτερα κοινωνικά και πολιτιστικά ζητήματα που αντιμετωπίζουν οι γυναίκες σήμερα. Αυτή η τάση φαίνεται να αυξάνεται ενώ το The Bookseller σημειώνει μια πως υπάρχει μια έκρηξη στα μυθιστορήματα για βαμπίρ.

Τι είναι όμως ο γοτθικός τρόμος που τραβάει τις νεαρές γυναίκες συγγραφείς και τους αναγνώστες τους προς αυτό;

«Η γοτθική φαντασία τρόμου είναι ένας τρόπος να μιλήσουμε για οτιδήποτε δεν θα μπορούσε να συζητηθεί  συμβατικά», λέει ο David Melville Wingrove του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου. «Ιστορικά, αυτό περιελάμβανε πάντα τις γυναίκες και γυναικεία ζητήματα, ιδίως όσον αφορά το φύλο και τους ρόλους τους. Φυσικά, αυτά τα ζητήματα συζητούνται πολύ περισσότερο σήμερα από ό,τι στο παρελθόν αλλά είναι εξίσου ανησυχητικό το πόσες πτυχές της εμπειρίας των γυναικών εξακολουθούν να βρίσκονται εκτός των επίσημου λόγου».

Rebecca, 2022

Φέτος κυκλοφόρησε μια πληθώρα από τέτοιου είδους βιβλία. Η πρώτη συλλογή διηγημάτων της Leon Craig, το Parallel Hells (Sceptre), εξερευνά την queer ταυτότητα και την αγάπη μέσα από απόκοσμους χαρακτήρες.  Η Claire Kohda’s Woman, στο Eating (Virago) δίνει στη νεαρή βρικόλακα Lyd την ευκαιρία να φροντίσει τον εαυτό της για πρώτη φορά, καθώς προσπαθεί να καταλάβει πόσο δύσκολο είναι να αρνηθεί την αιμοδιψή φύση της και να μείνει μακριά από τους ανθρώπους . Η σχέση μεταξύ της Miri και της Leah είναι στο επίκεντο  του Our Wives Under The Sea της Τζούλια Άρμφιλντ (Picador) που  επηρεάζεται από την παράξενη επιστροφή της Leah από μια ερευνητική αποστολή στα βαθιά ύδατα όπου κάτι πήγε στραβά.

Αυτά τα  βιβλία θρέφονται από το άγνωστο.

Ο Craig και η Kohda στήνουν τη γοτθική φρίκη τους μέσα στο οικείο τοπίο της πόλης και κινούνται στις λιγότερο κατοικημένες πλευρές. Η Άρμφιλντ χρησιμοποιεί ένα σκηνικό στον ωκεανό ως μυστηριώδες και απειλητικό. Και τα τρία μυθιστορήματα προσφέρουν την αίσθηση του σκότους. Οι ιστορίες της Craig διαδραματίζονται τη νύχτα, σε κλαμπ και σε βιβλιοθήκες που λειτουργούν εκτός ωραρίου. Το βαμπίρ της Kohda δεν γίνεται σκόνη στο πρώτο φως του ήλιου, αλλά υποφέρει από αυτό, και έτσι περνά τον περισσότερο χρόνο του στο σκοτάδι  ή  περιπλανιέται στο σκοτεινό στο Λονδίνο. Η εναλλασσόμενη δράση της Άρμφιλντ πραγματοποιείται στον πυθμένα του ωκεανού, όπου δεν φτάνει ποτέ το φως.

Τοποθετώντας τους χαρακτήρες τους, σε σκοτεινούς, οριακούς κόσμους, οι συγγραφείς καταφέρνουν να προκαλέσουν την ίδια ανησυχητική αίσθηση του άγνωστου όπως έκανε η Mary Shelley τοποθετώντας τον Frankenstein στην Ελβετία, τη Γερμανία και (προφανέστερα) την Αρκτική, μέρη που πολλοί από τους αναγνώστες της δεν επισκέφτηκαν ποτέ.

Στα Ανεμοδαρμένα ύψη της Emily Brontë και στη Rebecca της Daphne du Maurier  οι συγγραφείς  παγιδεύοντας τους χαρακτήρες τους σε τεράστιες επαύλεις αφήνουν τα τέρατα, αληθινά και φανταστικά, να ζωντανέψουν. Ακόμη και αυτές οι πιο παραδοσιακές μεταφορές προσφέρουν την ίδια ευκαιρία στο να αφήσουμε τους φόβους μας να έρθουν στην επιφάνεια.

Η κλασική ρομαντική πτυχή του γοτθικού τρόμου δίνει στους συγγραφείς την ευκαιρία να εξερευνήσουν το queerness, με τον ίδιο τρόπο που τα προηγούμενα γοτθικά μυθιστορήματα αντιμετώπιζαν την γυναικεία επιθυμία, αλλά εξερευνούν ταυτόχρονα την ταυτότητα των ηρώων στο σύνολό τους, με τρόπο που ένα ρεαλιστικό μυθιστόρημα δεν έχει αυτό το εύρος. Χρησιμοποιώντας φανταστικά στοιχεία,  οι συγγραφείς ωθούν τους χαρακτήρες τους σε καταστάσεις απόκοσμες. Από την πλευρά της, η Craig λέει « ο γοτθικός τρόμος από την Ann Radcliffe και τη Mary Shelley, τον 18ο αιώνα, ήταν μια φανταστική αποθήκη που έκρυβε τους χειρότερους φόβους των γυναικών. Την απέχθεια, την απώλεια την προδοσία. Έδινε όμως και την ευκαιρία να δημιουργηθεί ένα σκηνικό πιο αποκαλυπτικό, σκοτεινό,  συναρπαστικό.  Είναι περίεργο αλλά θέλω να αποκηρύξω το ευπαρουσίαστο πρόσωπο μου για να γυαλίζω φανταστικούς κυνόδοντες»

Wuthering Heights, 2011

Διαβάζοντας αυτά τα μυθιστορήματα στον απόηχο μιας  συνεχούς πλημμύρας ειδήσεων σχετικά με τη βία κατά των γυναικών, είναι μια ευκαιρία για τις γυναίκες να έχουν περισσότερη δύναμη από αυτή που τους δίνει η πραγματικότητα.

Αυτοί οι φανταστικοί κυνόδοντες για τους οποίους μιλάει η Craig είναι μια ελκυστική προοπτική, που λειτουργεί ως προστασία . Σε έναν κόσμο γεμάτο τερατουργία, η μυθοπλασία προσφέρει στις γυναίκες τη δυνατότητα να είναι και οι ίδιες τερατώδεις. Είναι ένας τρόπος να αντισταθούν, ακόμα κι αν τα σενάρια είναι υπερφυσικά ή μη ρεαλιστικά. Σε αυτούς τους κόσμους, το φρικτό έχει ήδη συμβεί, οπότε δεν υπάρχει λόγος να φοβόμαστε να το συζητήσουμε. Οι δαίμονες κυκλοφορούν, οι βρικόλακες είναι αδιαπέραστοι, τα τέρατα έχουν βγει από τη θάλασσα.  Ο ασφαλής χώρος του υπερφυσικού σημαίνει ότι ο τρόμος μπορεί να διεκδικηθεί και οι συγγραφείς είναι σε θέση να ωθήσουν τις αφηγήσεις τους σε νέες κατευθύνσεις, εξερευνώντας ζητήματα σεξουαλικότητας, φυλής και απομόνωσης, χωρίς τον φόβο για το τι τους περιμένει στον πραγματικό κόσμο.

Πηγή: Anothermag.gr

Πέντε ταλαντούχες κυρίες από το Βόιο παρουσιάζουν τον αγαπημένο τους πίνακα και αποδεικνύουν πως η αγάπη για την τέχνη μπορεί να φέρει όμορφα και ξεχωριστά αποτελέσματα.

Καθεμία με τη δική της συλλογή έργων, εμπνέεται από τα πιο απλά , από εικόνες της καθημερινότητας ή πρόσωπα αγαπημένα, από τοπία που έχουν λατρέψει κι αυτά που ονειρεύονται και θέλουν να ζωντανέψουν στο μυαλό. Στη συλλογή τους μπορεί να βρει κάποιος έργα με ευαισθησία και απερίγραπτη ομορφιά. Ζητήσαμε να διαλέξουν ένα αγαπημένο τους έργο και να σας το παρουσιάσουμε , με την ευχή η νέα χρονιά να είναι ακόμη πιο δημιουργική και με περισσότερες όμορφες εικόνες και συναισθήματα.

“Η ζωγραφική είναι εικόνες, αναμνήσεις, αγαπημένα πρόσωπα, αγαπημένοι προορισμοί, πόθοι και επιθυμίες. Η αγάπη για τη φύση και την ομορφιά που την περιβάλλει, τα ζώα και τα τοπία αποτελούν πηγή έμπνευσης για να αποτυπωθούν σε έναν πίνακα αυτό που θέλω να δώσω ζωή”, Κατερίνα Μαλιάγκα.

Η νεκρή φύση απεικονίζει με μία ψευδαίσθηση τα υλικά αγαθά, συμβολίζει την ευμάρεια και προορίζεται να στολίσει τραπεζαρίες ή σαλόνια. Ειδικότερα τα ώριμα φρούτα συμβολίζουν τη γονιμότητα, την αφθονία, μεταφορικά τον πλούτο και την ευημερία.

“Ψάχνοντας στο διαδίκτυο να βρω μια φωτογραφία που θα μπορούσα να ζωγραφίσω για να στολίσει τον τοίχο στην τραπεζαρία του σπιτιού μου έπεσα πάνω στον συγκεκριμένο πίνακα…..τα χρώματα και οι παραπάνω συμβολισμοί σε συνδυασμό με την ύπαρξη του ελληνικού στοιχείου (του πλεκτού), με οδήγησε να δημιουργήσω αυτόν τον πίνακα με μικρές αλλαγές από την πρωτότυπη φωτογραφία” , Ολυμπία Λαζόγκα.

“Ένα έργο εμπνευσμένο από την αγράμπελη της αυλής μου και τα υπέροχα χρώματα του φθινοπώρου”, Αγγελική Κακούλη.

“Αρχοντικό Πούλκως, αυτή η αρχοντιά των σιατιστινών σπιτιών μιας άλλης εποχής εμπνέει και συγκινεί”, Έφη Ώττα.

Αλλά αν δεν δώσεις σε ένα παιδί τέχνη και ιστορίες και ποιήματα και μουσική, η ζημιά δεν είναι τόσο εύκολα ορατή. Είναι εκεί όμως. Τα σώματα τους είναι αρκετά υγιή• μπορούν να τρέξουν και να πηδήξουν και να κολυμπήσουν και να φάνε λαίμαργα και να κάνουν πολύ θόρυβο, όπως έκαναν πάντα τα παιδιά,  αλλά κάτι λείπει.
Είναι αλήθεια ότι μερικοί άνθρωποι μεγαλώνουν χωρίς να συναντήσουν ποτέ κάποιου είδους τέχνη, και είναι απόλυτα ευχαριστημένοι και ζουν καλές και πολύτιμες ζωές, και στων οποίων τα σπίτια δεν υπάρχουν βιβλία, και δεν ενδιαφέρονται πολύ για τις εικόνες, και δεν βρίσκουν κάποιο νόημα στη μουσική. Λοιπόν, αυτό είναι εντάξει. Ξέρω τέτοιους ανθρώπους. Είναι καλοί γείτονες και χρήσιμοι πολίτες.

Όμως άλλοι άνθρωποι, σε κάποιο στάδιο της παιδικής ή νεανικής τους ηλικίας, ή ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία, έρχονται αντιμέτωποι με κάτι από ένα είδος που δεν ονειρεύτηκαν ποτέ. Είναι τόσο ξένο σε αυτούς όσο η σκοτεινή πλευρά της σελήνης.Αλλά μία μέρα ακούν μία φωνή στο ραδιόφωνο να διαβάζει ένα ποίημα, ή περνούν από ένα σπίτι με ένα ανοιχτό παράθυρο όπου κάποιος παίζει πιάνο, ή βλέπουν μία αφίσα από έναν συγκεκριμένο πίνακα σε κάποιου τον τοίχο, και τους αγγίζει τόσο πολύ που αισθάνονται ζαλάδα. Τίποτα δεν τους προετοίμασε γι’αυτό. 

Ξαφνικά συνειδητοποιούν ότι είναι γεμάτοι με μία λαχτάρα, παρόλο που δεν είχαν καμία ιδέα πριν ένα λεπτό• μία λαχτάρα για κάτι τόσο γλυκό και τόσο απολαυστικό που σχεδόν τους πληγώνει. Κλαίνε σχεδόν, αισθάνονται λύπη και χαρά και μόνοι και ευπρόσδεκτοι από αυτήν την εντελώς νέα και παράξενη εμπειρία, και θέλουν απεγνωσμένα να πλησιάσουν το ραδιόφωνο, παραμένουν έξω από το παράθυρο, δεν μπορούν να πάρουν τα μάτια τους από την αφίσα. Το ήθελαν αυτό, το χρειαζόντουσαν όπως ένας πεινασμένος χρειάζεται τροφή, και δεν το ήξεραν. Δεν είχαν ιδέα.

Έτσι είναι και για ένα παιδί που χρειάζεται μουσική ή εικόνες ή ποίηση και τα συναντάει τυχαία. Αν δεν υπήρχε η εν λόγω ευκαιρία, ίσως να μην το γνώριζε ποτέ, και θα μπορούσε να περάσει όλη του τη ζωή σε μία κατάσταση πολιτιστικής λιμοκτονίας χωρίς να το γνωρίζει.

Οι συνέπειες της πολιτιστικής λιμοκτονίας δεν είναι δραματικές και γρήγορες. Δεν είναι τόσο εύκολα ορατές. 

Και, όπως λέω, μερικοί άνθρωποι, καλοί άνθρωποι, καλοσυνάτοι φίλοι και χρήσιμοι πολίτες, απλά δε το βιώνουν ποτέ• είναι απολύτως πλήρεις χωρίς αυτό. Αν όλα τα βιβλία και όλη η μουσική και όλοι οι πίνακες του κόσμου ήταν να εξαφανιστούν εν μία νυκτί, δε θα ένιωθαν άσχημα• ούτε καν θα το παρατηρούσαν.

Αλλά αυτή η λαχτάρα υπάρχει σε πολλά παιδιά, και συχνά δεν ικανοποιείται ποτέ, διότι δεν έχει αφυπνισθεί ποτέ. Πολλά παιδιά σε κάθε μέρος του κόσμου πεινάνε για κάτι που τροφοδοτεί και θρέφει την ψυχή τους.

Εμείς λέμε, ορθώς, ότι κάθε παιδί έχει δικαίωμα σε τροφή και στέγη, παιδεία, ιατρική περίθαλψη , και ούτω καθεξής. Πρέπει να καταλάβουμε ότι κάθε παιδί έχει δικαίωμα στην εμπειρία του πολιτισμού. Πρέπει να καταλάβουμε καλά ότι χωρίς ιστορίες και ποιήματα και εικόνες και μουσική, τα παιδιά θα πεινάσουν. “

Ο Φίλιπ Πούλμαν (19 Οκτωβρίου 1946) είναι Βρετανός συγγραφέας, γνωστός κυρίως για την τριλογία φαντασίας, η Τριλογία του Κόσμου, (His Dark Materials) και τη μυθιστορηματική βιογραφία του Ιησού, Ο καλός άνθρωπος Ιησούς και ο παλιάνθρωπος Χριστός. Το πρώτο βιβλίο της Τριλογίας του Κόσμου έχει μεταφερθεί στον κινηματογράφο με τον τίτλο το Αστέρι του Βορρά (Golden Compass), καθώς και τα δύο πρώτα βιβλία της σειράς Σάλι Λοκχαρτ, όπως επίσης και το μυθιστόρημα παιδικής λογοτεχνίας Αυτό που ήμουν κάποτε (I was a Rat! or The Scarlet Slippers) έχουν μεταφερθεί στην τηλεόραση. Το 2008, η εφημερίδα The Times έβαλε το όνομα του Πούλμαν στη λίστα της: Οι 50 μεγαλύτεροι Βρετανοί συγγραφείς από το 1945. Αυτό το κείμενο το έγραψε για τη δέκατη επέτειο του Astrid Lindgren Memorial Award το 2012.

Πηγή: Astrid Lindgren Memorial Award/ Μετάφραση: The Whole Cow

Το Μάη του ’68 οι Καλές Τέχνες βρίσκονται στους δρόμους, η φαντασία στην εξουσία και οι αφίσες στους τοίχους είναι το καλύτερο όπλο, ακόμα και από τα παβέ, τις κυβικές πέτρες των παρισινών πεζόδρομων. Στηρίζοντας τη δράση στους δρόμους, τις απεργίες, τις διαδηλώσεις, τις καταλήψεις, οι αφίσες  και τα συνθήματα καθρέφτιζαν την καθημερινότητα του Μάη.  Μηνύματα αμφισβήτησης, υπέρβασης, επανάστασης, αυθορμητισμός, φαντασία,  φρεσκάδα, αποφασιστικότητα

Για τη συμπλήρωση 50  χρόνων από το Μάη του 68, λοιπόν, σκεφτήκαμε να μην ανατρέξουμε στα γεγονότα εκείνης της χρονιάς αλλά στην αποτύπωσή τους από τις φωνές και τους τοίχους…

Απαγορεύεται το απαγορεύεται.

Η Φαντασία στην Εξουσία

Να 'στε ρεαλιστές, ζητήστε το αδύνατο.



Διαβάστε λιγότερο, ζήστε περισσότερο.

Η ανία είναι αντεπαναστατική.

Δεν θα αξιώσουμε τίποτα, δεν θα ζητήσουμε τίποτα. Θα πάρουμε, θα καταλάβουμε.

Εργαζόμενε: Είσαι 25 χρονών αλλά το συνδικάτο σου είναι του προηγούμενου αιώνα.

Αγοράζουν την ευτυχία σου... Κλέψ' την.

Ήρθα. Είδα. Πίστεψα.

Η ποίηση βρίσκεται στους δρόμους.

Εμπρός του Πανεπιστημίου οι κολασμένοι.

Κάτω από τα πεζοδρόμια, η παραλία!





Σ' αγαπώ! Ω, πες το με πέτρες!

Ούτε Θεός ούτε αφέντης!

Ακόμη κι αν κόψουν όλα τα λουλούδια η Άνοιξη θα έλθει

Απολαύστε τη ζωή εδώ και τώρα

Αν έχουμε ελπίδα, τη χρωστάμε σ’ αυτούς που δεν έχουν καμία

Αφήστε το φόβο του κόκκινου στα κερασφόρα ζώα

Γράψτε παντού! Πριν γράψετε, μάθετε να σκέφτεστε













Γονείς , μην κάνετε τα παιδιά σας σαν τα μούτρα σας

Δεν θέλουμε έναν κόσμο όπου η βεβαιότητα ότι δεν θα πεθάνουμε από ασιτία ανταλλάσσεται με τη βεβαιότητα ότι θα πεθάνουμε από πλήξη

«Δεν είναι παρά μόνο μια αρχή, ας συνεχίσουμε»

«Δεν υπάρχουν επαναστατικές σκέψεις, μόνο πράξεις



 Έχω κάτι να πω, αλλά δεν ξέρω τι

Ζωή όχι επιβίωση

Η ποίηση είναι στους δρόμους

Η οικονομία είναι τραυματισμένη, άφησέ τη να ψοφήσει

Η μόνη αλήθεια είναι επαναστατική, θέλω να ζήσω τώρα

 θα σας πεθάνουν οι ανέσεις





Θεέ, υποψιάζομαι ότι είστε αριστερός διανοούμενος

 Κάτω η κοινωνία του θεάματος και του εμπορίου

Κάτω η κοινωνία της κατανάλωσης

 Μη με απελευθερώνεις, θα φροντίσω ο ίδιος

Να κηρύξετε την πόλη σε κατάσταση διαρκούς ευτυχίας

 Ξεχάστε ό, τι σας έχουν μάθει. Αρχίστε να ονειρεύεστε

 Ο επαναστάτης είναι ένας ακροβάτης του ονείρου»

 Όσο περισσότερο κάνω επανάσταση, τόσο περισσότερο θέλω να κάνω έρωτα

 Οι ανέσεις είναι το όπιο του λαού

Όσο περισσότερο καταναλώνεις, τόσο λιγότερο ζεις

Ο εκπαιδευτής πρέπει να εκπαιδευτεί






Πάρε τηλέφωνο τη μοναξιά σου ή βγες ξανά στους δρόμους της φωτιάς

Προσοχή! Οι τοίχοι έχουν αυτιά και τα αυτιά έχουν τοίχους

Πρέπει συστηματικά να ερευνούμε το τυχαίο

Συμμετέχω, συμμετέχεις, συμμετέχει, 
συμμετέχουμε, συμμετέχετε…αυτοί κερδίζουν

Χάσου, αντικείμενο

Καταργείστε το Άρχω, θα έχετε το Υπ-άρχω

Κάτω απ’ τα πεζοδρόμια υπάρχει ακρογιαλιά

Πηγές:

Λένα Χαραλαμποπούλου – Ζάκη Κουνάδης  “Οι δρόμοι του Μάη – Γαλλία ‘68”

Άγονη γραμμή

Wikipedia