Γράφει ο Γιάννης Αντωνιάδης

Για άλλη μια φορά η σειρά Μικρομέγκα των εκδόσεων Ροές κάνει το θαύμα της. Όσοι τολμήσουν και διαβάσουν αυτό το εξαιρετικά διδακτικό μανιφέστο θα κατανοήσουν άμεσα την πνευματική εγρήγορση που αυτό το βιβλίο θα επιφέρει στο μυαλό τους και την ψυχή τους. Μπορεί να μην γνωρίζουν το όνομα του συγγραφέα, μπορεί πάλι να θεωρούν πως αυτό το μανιφέστο απευθύνεται σε πιο ειδικούς, σε πιο προχωρημένους. Αν συνέβαινε αυτό κανένας δεν θα διάβαζε τίποτε σε αυτόν τον κόσμο. Και όμως πρόκειται για ένα εγχειρίδιο μέσω του οποίου ο καθένας από εμάς μπορεί και προσεγγίζει τον εαυτό του, επιλέγοντας να καταπιαστεί με ένα κείμενο που μοιάζει με εσωτερικό διάλογο. Ο συγγραφέας, σε αντίθεση με τους αρχαίους Έλληνες συγγραφείς, οι οποίοι πάντα είχαν δύο συνομιλητές να ανταλλάσσουν απόψεις, επιχειρεί έναν εσωτερικό διάλογο και απαντά μόνος του στα ερωτήματα που ο ίδιος με επιμονή θέτει.

Ένας αυθεντικός εκφραστής ενός αληθινού λόγου που πιστεύει στο καλό και το δίκαιο

Ο Ράινερ έχει μελετήσει αρκετά προτού αποφασίσει να γράψει, έχει εντρυφήσει σε έργα πολλών διανοητών, συγγραφέων, φιλοσόφων, αναλυτών. Παρατηρούμε εξάλλου πως μέσα στο βιβλίο υπάρχει πλήθος αναφορών σε προσωπικότητες προγενέστερες ή και σύγχρονές του, όπως για παράδειγμα ο Τολστόι, χάρη στον Γιάννη Μπαρτσώκα, ο οποίος και έχει αναλάβει με επιτυχία τη μετάφραση και την επιμέλεια της εισαγωγής αλλά και τα σχόλια, και χάρη στον Ήρκο Αποστολίδη, ο οποίος ανέλαβε την επιμέλεια του βιβλίου. Η τολστοϊκή φιλοσοφία τον έχει άμεσα επηρεάσει στον τρόπο σκέψης και κατάθεσης αυτών των σκέψεων, σκέψεις που έχει επεξεργαστεί. Ο Τολστόι, μέσα στα βιβλία του, τόσο τα μυθιστορήματα, τα διηγήματα όσο και τα δοκίμια, είχε ανέκαθεν την ανάγκη να καταφύγει στο θείο, να στοχαστεί, να συλλογιστεί την θέση του στον κόσμο που τόσο αλλάζει. Εξάλλου, οι χαρακτήρες του έχουν μία αθόρυβη φυγή προς το δρόμο της σωτηρίας μέσα από γεγονότα που κλονίζουν και ξαφνιάζουν τους ίδιους.

Ο τρόπος με τον οποίο ο Ράινερ προσεγγίζει το έργο του Τολστόι και απαντά στις απορίες που ο ίδιος έχει πριν θέσει στον εαυτό του αναδεικνύει έναν άνθρωπο και μελετητή που έχει μια θέαση του κόσμου εντελώς διαφορετική. Όπως ο μέγας Τολστόι καταφέρνει πλήγματα στους ήρωές του και τους θέτει τα αιώνια ερωτήματα της ύπαρξης, της αγάπης, της πίστης, έτσι και ο Ράινερ, δίχως άλλο, έχει τον καθρέφτη του εαυτού του απέναντι για να αντλήσει τα συμπεράσματα που θα τον βοηθήσουν να πάει ένα βήμα παραπέρα και να γίνει λίγο σοφότερος. Ο ίδιος ο Ράινερ υπήρξε ανέκαθεν υπερασπιστής της ειρήνης, της δικαιοσύνης και του καλού που οφείλει να υπερνικά το κακό. Να θυμηθούμε εδώ τον Νίτσε στο «Πέρα από το καλό και το κακό», τον οποίο επίσης έχει διαβάσει μα δεν συμφωνεί σε όλα μαζί του.

Διαμορφώνει λοιπόν με μια ευρύτητα πνεύματος και μια αξιοπρόσεκτη ευρυμάθεια όλα αυτά που βρίσκονται γραμμένα στο βιβλίο του, προσπαθώντας να δώσει ο ίδιος το στίγμα του για έναν κόσμο καλύτερο, μια πιο βελτιωμένη έκδοσή του, κάτι που ελπίζει πως μπορεί να συμβεί. Ο άνθρωπος που περιγράφει, ως λειτουργός του ατομικισμού, είναι εκείνος που σύμφωνα με εκείνον εφαρμόζει “την ηθική θεωρία που, εδραζόμενη σε κανένα δόγμα, σε καμμιά παράδοση και καμμία έξωθεν θέληση, απευθύνεται μονάχα στην προσωπική συνείδηση”. Είναι δηλαδή η θεωρία εκείνη που πρέσβευαν οι μάρτυρες αυτού του μάταιου κόσμου, όπως ο Σωκράτης, ο Χριστός, ο Γκάντι και τόσοι άλλοι μάρτυρες και οσιομάρτυρες που πλήρωσαν μέσα στους αιώνες με τίμημα τη ζωή τους τις επαναστατικές ιδέες τους. Στην πραγματικότητα, ιδέες που δεν ήταν διόλου επαναστατικές αλλά βαφτισμένες έτσι από κάποιους για να δαιμονοποιηθούν και να αποκρουστούν ως επικίνδυνες, ως απειλητικές. Γιατί η αλήθεια, σκληρή και επικίνδυνη ούσα, δεν μπορεί και δεν πρέπει να λέγεται, βλέπετε, επηρεάζει συνειδήσεις.

“Αντικληρικαλιστής, πασιφιστής, χορτοφάγος, σκληρός ατομικιστής, δεν παραδέχεται – στ’ όνομα ανθρωπιστικών ιδανικών – τον εξίσου ανυποχώρητο και ιδεολογικά συγγενή εγωτισμό, απορρίπτοντάς τον ως “βίαιο”. Ωθεί στα άκρα τη μη συμμετοχή του Τολστόι, μην πιστεύοντας σε καμμιά “σωτηρία” από την κοινωνία ή εντός αυτής. Στεριώνει τη σκέψη του στους Κλασσικούς, βαθαίνοντας τη θεωρία του: αρύεται από Σωκράτη, Επίκουρο κ’ Επίκτητο”. Ο Ράινερ είναι κοντά στην φιλοσοφία επιφανών ανδρών διότι κατενόησε ή τουλάχιστον επιχείρησε να κατανοήσει τον κόσμο και να δώσει με τον τρόπο του την κατεύθυνση που εκείνος είχε κατά νου μέσα από αυτό το μανιφέστο. Το μανιφέστο είναι εύληπτο και χωρίς πολλές περικοκλάδες, γιατί αυτό που τον νοιάζει είναι να μεταλαμπαδεύσει τις απόψεις του στο ευρύ κοινό για το κοινό καλό, χωρίς προσωπικό όφελος.

Οι ερωτήσεις και οι απαντήσεις είναι σύντομες, είναι ειλικρινείς, χωρίς πολλές επεξηγήσεις που θα τοποθετούσαν τον αναγνώστη σε μια θέση δύσκολη ως προς την κατανόηση των όσων πρεσβεύει. Μιλάει εξ ιδίας πείρας και απευθύνεται με απλό λόγο σε καθέναν ξεχωριστά, χωρίς διανοουμενίστικες φανφαρολογίες. Είναι δε σαφώς επίκαιρος, γιατί όσα κηρύττει σχεδόν εκατόν πενήντα χρόνια πριν ακούγονται και διαβάζονται σαν να γράφτηκαν μόλις χθες. “Πώς η μηχανή, ενώ πολλαπλασιάζει τα προϊόντα, δεν μειώνει την ποσότητα εργασίας που παρέχεται;/Ο άνθρωπος είναι άπληστος κι η τρέλλα των επινοημένων αναγκών μεγαλώνει όσο την ικανοποιούμε – ο ανόητος, όσο περσότερα άχρηστα πράγματα έχει, τόσο περισσότερα θέλει”. Αυτή είναι η ανθρώπινη φύση, ακριβώς όπως την περιγράφει, και ο ατομικισμός ουσιαστικά θέλει να σπάσει τις αλυσίδες που κρατούν τον άνθρωπο του τότε και του τώρα δέσμιο ενός υλικού σύμπαντος, που δεν προσφέρει όσα θα προσέφερε ο πνευματικός κόσμος και η λογική, έτσι όπως ο ίδιος θεωρεί. Η φιλοσοφία του Ράινερ μπορεί να λειτουργήσει ως φάρμακο και θεραπεία σε έναν κόσμο αλλοτριωμένο.

Αποσπάσματα από το βιβλίο:

“Μπορεί ο ατομικιστής να είναι στρατιώτης σε καιρό ειρήνης; Ναι, όσο δεν τον διατάζουν να εγκληματίση”

“…δεν υπάρχει εδώ δάσκαλος να ρωτάη και μαθητής να απαντάη, παρά ένας ατομικιστής που θέτει ερωτήσεις στον εαυτό του. Θέλησα να δείξω απ’ την πρώτη αράδα πως πρόκειται για εσωτερικό μονόλογο”

ΛΟΓΟΤΕΧΝΙΑ – ΑΣΤΥΝΟΜΙΚΟ – ΔΟΚΙΜΙΑ ΚΑΙ ΑΛΛΑ

Υποδεχόμαστε τη νέα χρονιά με μια μεγάλη λαχτάρα να μοιραστούμε μαζί σας τα νέα εκδοτικά μας σχέδια που αφορούν την ελληνική και ξένη λογοτεχνία, το αστυνομικό, τα δοκίμια και τις υπόλοιπες εκδόσεις για ενήλικες που θα κυκλοφορήσουν μέχρι τον Ιούνιο του 2023. Παρακάτω σας δίνουμε μια καλή πρόγευση των νέων βιβλίων που θα μας συντροφεύσουν από τώρα ως το καλοκαίρι. Ξεκινήστε την ανάγνωση και θα καταλάβετε γιατί ανυπομονούμε τόσο!

Το Υπουργείο Πολιτισμού και Αθλητισμού ανακήρυξε το 2023 ως Λογοτεχνικό Έτος Άλκης Ζέη, καθώς φέτος συμπληρώνονται 100 χρόνια από τη γέννηση της αγαπημένης συγγραφέα. Με αυτή την αφορμή, θα επανακυκλοφορήσουν σε επετειακές συλλεκτικές εκδόσεις, με προλόγους που υπογράφουν σημαντικές προσωπικότητες από τον χώρο της λογοτεχνίας και του βιβλίου, τα έργα της που έδωσαν το στίγμα της γραφής της και της χάρισαν μια θέση στο πάνθεο των σημαντικότερων συγγραφέων της χώρας μας. Συγκεκριμένα, θα επανακυκλοφορήσουν τα βιβλία της για ενήλικες Με μολύβι φάμπερ νούμερο 2 (πρόλογος: Χριστίνα Ντουνιά) και Η αρραβωνιαστικιά του Αχιλλέα (πρόλογος: Βαγγέλης Χατζηβασιλείου), καθώς και τα βιβλία για παιδιά Το καπλάνι της βιτρίνας (πρόλογος: Μαρίζα Ντεκάστρο), Ο μεγάλος περίπατος του Πέτρου (πρόλογος: Αγγελική Δαρλάση) και Ένα παιδί από το πουθενά (πρόλογος: Ελένη Μπούρα).

Στην ελληνική λογοτεχνία θα κυκλοφορήσουν ακόμα: Η πρώτη λέξη, ένα από τα σημαντικότερα βιβλία του Βασίλη Αλεξάκη, που εκδόθηκε πρώτη φορά το 2011, το νέο βιβλίο του Δημήτρη Στεφανάκη με τίτλο Ο Μινώταυρος, ένα ιστορικό μυθιστόρημα που καλύπτει τη χρονική περίοδο από τα τέλη του 19ου αιώνα ως τον Β΄ Παγκόσμιο Πόλεμο και εκτυλίσσεται κατά κύριο λόγο στην Κρήτη, η συλλογή διηγημάτων Ακούω φωνές της Λουκίας Δέρβη, καθώς και το νέο μυθιστόρημα του Μάκη Καραγιάννη με τίτλο Η σκόνη του κόσμου όταν γκρεμίζεται, που αναφέρεται σε όσα συνέβησαν στη διάρκεια του ελληνικού εμφυλίου, σε μια πορεία γεμάτη ενέδρες, στρατό και παρακρατικούς.
Ο καθιερωμένος πλέον συγγραφέας της εγχώριας αστυνομικής λογοτεχνίας Δημήτρης Σίμος μας παραδίδει το νέο του ψυχολογικό θρίλερ Πάρε ανάσα.

---

Φεύγουμε από τη λογοτεχνία και κάνουμε στάση στην πολιτική και στην ιστορία.
Στο βιβλίο του Η πτώση – 2011: Το έτος μηδέν της Κεντροαριστεράς ο έγκριτος δημοσιογράφος Παντελής Καψής, έχοντας γνωρίσει εκ των έσω το πολιτικό παρασκήνιο της χώρας, διερευνά τον άγνωστο πόλεμο στη σκιά του μνημονίου και αναζητά απαντήσεις γύρω από την περιπέτεια της Κεντροαριστεράς, θέτοντας καυτά ερωτήματα που πυροδοτούν έντονες συζητήσεις.
Ο Γιάννης Γρυντάκης, ο Γιώργος Δάλκος, ο Άγγελος Χόρτης και ο Έκτορας Χόρτης, η γνωστή πλέον και αγαπητή ομάδα ιστορικών και συγγραφέων, επιστρέφουν με το βιβλίο Όσα δεν γνωρίζατε για την Αρχαία Ελλάδα.
Τέλος, για τις Βελονιές της πρωτοπορίας γράφει η Ζέφη Κόλια σε ένα πολύ ενδιαφέρον βιβλίο για μια διαφορετική πτυχή της Ιστορίας: για τους μόδιστρους, τις υποκουλτούρες, τα κινήματα και τις μόδες του δρόμου που διαμόρφωσαν την ενδυματολογική αισθητική του 20ού αιώνα.

---

Στις προθήκες της ξένης πεζογραφίας οι αναγνώστες θα βρουν βιβλία σπουδαίων σύγχρονων συγγραφέων, καθώς και βιβλία που έχουν σπάσει το φράγμα του χρόνου και διεκδικούν μια θέση στη βιβλιοθήκη μας.
Συνεχίζουμε την έκδοση έργων της βραβευμένης με Νόμπελ Λογοτεχνίας Annie Ernaux. Συγκεκριμένα, θα κυκλοφορήσουν το Πάθος, στο οποίο η ανώνυμη αφηγήτρια επιχειρεί να καταγράψει τη φυσική και σωματική πορεία της διετούς σχέσης της με έναν παντρεμένο ξένο, και Η ντροπή, ένας δυνατός στοχασμός για την εμπειρία και τη δύναμη μιας βίαιης ανάμνησης.
Η Παρακαταθήκη του Αργεντινού, μεγαλωμένου στη Σουηδία, Hernán Diaz, που αναμένεται να κυκλοφορήσει σε περισσότερες από 30 χώρες και βρέθηκε στη μακρά λίστα του Booker, είναι ένα δεξιοτεχνικό παζλ που μας αναγκάζει να ξανασκεφτούμε τις αξίες μας και το σύστημα μέσα στο οποίο ζούμε και καθιερώνει τον δημιουργό του ως έναν από τους σημαντικότερους χρονογράφους της αμερικάνικης χίμαιρας.
Ανοιχτή θάλασσα τιτλοφορείται το εντυπωσιακό πρώτο μυθιστόρημα του Βρετανογκανέζου συγγραφέα και φωτογράφου Caleb Azumah Nelson, του νέου βιρτουόζου στον χώρο της λογοτεχνίας, για δύο νεαρούς μαύρους καλλιτέχνες στο Λονδίνο, την αρχή και το τέλος του έρωτά τους. Το βιβλίο έχει βρεθεί στις λίστες σημαντικών λογοτεχνικών βραβείων, απέσπασε το Βραβείο Costa 2021 και αναμένεται να κυκλοφορήσει σε τουλάχιστον 15 χώρες.
Το λαμπρό ντεμπούτο της Αμερικανίδας Shelby van Pelt, με τίτλο Πανέξυπνα πλάσματα, το οποίο πραγματεύεται την απίθανη φιλία μιας χήρας με ένα γιγάντιο χταπόδι του Ειρηνικού που διαμένει απρόθυμα στο τοπικό ενυδρείο, είναι μια όμορφη εξερεύνηση της φιλίας και της ελπίδας, ένα χαριτωμένο, καθηλωτικό στην ανάγνωση, και πνευματώδες βιβλίο, το οποίο αναμένεται να κυκλοφορήσει σε τουλάχιστον 20 χώρες.

Ο Paul Auster, ένας από τους πλέον διακεκριμένους συγγραφείς της παγκόσμιας λογοτεχνίας, στο εξαίσιο Φλεγόμενο αγόρι: Η ζωή και το έργο του Stephen Crane διερευνά την ψυχή του συγγραφέα Crane με αλάνθαστο βλέμμα και ερμηνεύει εκ νέου την ιδιοφυΐα του.
Η Γερμανίδα Juli Zeh με το νέο της μυθιστόρημα Περί ανθρώπων, το πρώτο ευφάνταστο έργο για τον κορονοϊό που διαδραματίζεται καταμεσής της καραντίνας την άνοιξη του 2020, παραδίδει μια ψύχραιμη και πολιτικά οξυδερκής απεικόνιση ενός χωριού όπου η ζωή είναι επισφαλής και ταλανίζεται από θνήσκουσες υποδομές και ακροδεξιές αντιλήψεις.
Η εποχή του κακού της Ινδής Deepti Kapoor αποτελεί το πρώτο μέρος μιας τριλογίας που έχει περιγραφεί ως «ο Νονός μεταφερμένος σε ινδικό έδαφος». Ένα πολυσύνθετο, συναρπαστικό, σαρωτικό page-turner επικών διαστάσεων, για το οποίο δόθηκε μεγάλος πλειστηριασμός στην έκθεση της Φρανκφούρτης.
Οι Ιστορίες καθημερινής τρέλας του εμπρηστικού Τσαρλς Μπουκόβσκι εμπεριέχουν ιστορίες χιουμοριστικές και στοιχειωτικές, θυμωμένες αλλά και τρυφερές απεικονίσεις της ζωής στο υπογάστριο του Λος Άντζελες.
Μετά Το τραγούδι της γοργόνας, η Αυστραλή Charmian Clift συνεχίζει την αφήγησή της με θέμα την παραμονή της στην Ελλάδα αλλάζοντας νησί. Στο Καθάρισέ μου έναν λωτό από την Κάλυμνο μεταφερόμαστε στην Ύδρα, όπου εκείνη, ο σύζυγός της, επίσης συγγραφέας, George Johnston και τα παιδιά τους βρίσκονται στο επίκεντρο μιας άτυπης μποέμικης κοινότητας καλλιτεχνών και συγγραφέων.

---

Στην κατηγορία της κλασικής λογοτεχνίας θα έχουμε την ευκαιρία να διαβάσουμε τον Ροβινσόνα Κρούσο του Daniel Defoe, ένα βιβλίο που σηματοδότησε την έναρξη της ρεαλιστικής μυθοπλασίας ως λογοτεχνικού είδους, το πρώτο σημαντικό λογοτεχνικό έργο του οποίου η ιστορία ήταν ανεξάρτητη από μυθολογίες, θρύλους ή προηγούμενη βιβλιογραφία. Κι ακόμα, το Ένας πολύ γλυκός θάνατος που αποτελεί το χρονικό του θανάτου της μητέρας της Simone de Beauvoir, ένα βαθιά συγκινητικό κείμενο, το σχεδόν αυτοβιογραφικό μυθιστόρημα του Βρετανού D. H. Lawrence Γιοι και εραστές, ένα κλασικό αριστούργημα για τις σχέσεις ανάμεσα στα μέλη μιας οικογένειας της εργατικής τάξης της Αγγλίας στις αρχές του 20ού αιώνα, καθώς και το μεγάλο αμερικανικό κλασικό, πολυδιαβασμένο και πολυμεταφρασμένο Ένα δέντρο μεγαλώνει στο Μπρούκλιν της Betty Smith.
Επανεκδίδεται το μυθιστόρημα Κάρολ της Αμερικανίδας Patricia Highsmith, μια ιστορία ερωτικού πάθους ανάμεσα σε δύο γυναίκες, ένα μαγευτικό ταξίδι θάρρους, αυτογνωσίας και έντονων αισθημάτων.

Μετά την επιτυχία τους στο #BookTok έρχονται και στα ελληνικά: το Διαλυμένο κορίτσι της Αμερικανίδας Kathleen Glasgow, ένα βαθιά συγκινητικό πορτρέτο μιας κοπέλας σ’ έναν κόσμο που δεν της χρωστάει τίποτα, αλλά της έχει πάρει τόσα και τόσα, και της διαδρομής της για να ξαναγίνει καλά∙ το Καλοκαίρι χωρίς κανόνες της Αμερικανίδας K. L. Walther, ένα ρομαντικό μυθιστόρημα εμπνευσμένο από τα τραγούδια της Taylor Swift, που σκοπό έχει να μας πείσει ότι η ζωή πάντα συνεχίζεται και πρέπει να τη ζήσουμε∙ το βιβλίο Μια τελευταία στάση, ένα μαγικό, σέξι, μεγαλόκαρδο ρομαντικό μυθιστόρημα από την πένα της Casey McQuiston, μια πολυεπίπεδη ιστορία αγάπης, που εξυμνεί τη μαγεία των ανθρώπινων δεσμών.

---

Στην αστυνομική λογοτεχνία η αγωνία χτυπάει κόκκινο με νέες αφίξεις και νέα βιβλία πολυαγαπημένων συγγραφέων που υπόσχονται εκρήξεις αδρεναλίνης.
Με το 1795: Η ώρα της κάθαρσης, ο πολυσυζητημένος Σουηδός Niklas Natt och Dag ολοκληρώνει την μπεστ σέλερ νουάρ ιστορική τριλογία του μέσα από την οποία απέδωσε με εξαιρετική γλαφυρότητα, πιστότητα και ζωντάνια τις ίντριγκες του αιματοβαμμένου 18ου αιώνα. Ο Arne Dahl επιστρέφει με την πέμπτη περιπέτεια της σειράς με πρωταγωνιστές τους Μπέργερ και Μπλουμ. Τρία στην πέμπτη είναι ο τίτλος του άγριου θρίλερ που καταλήγει σε ένα αποτρόπαιο κρεσέντο, επιδέξια ενορχηστρωμένο με τον μοναδικό τρόπο του Σουηδού συγγραφέα. Με το νέο του βιβλίο, Η ώρα του εκτελεστή, ένα εντυπωσιακό πολιτικό θρίλερ, απολαυστικό από την αρχή μέχρι το τέλος, ο Αμερικανός Matthew Quirk επιδεικνύει ακόμα μια φορά τον πυρετώδη ρυθμό για τον οποίο φημίζεται. Η Γερμανίδα Romy Hausmann παίρνει αυτό που έκανε εξαιρετικά στο Καλό μου παιδί και το κάνει ακόμα καλύτερα στο νέο της ψυχολογικό θρίλερ με τίτλο Perfect Day: διεισδύει στην ανθρώπινη ψυχή, εξερευνά τα πιο βαθιά σκοτάδια της και εντέλει αφήνει τους αναγνώστες συγκλονισμένους, αλλά και με μια γλυκόπικρη αίσθηση ελπίδας.

Η Σουηδή βασίλισσα των μπεστ σέλερ Camilla Lackberg καταπιάνεται ξανά, προς μεγάλη χαρά και προσμονή του φανατικού κοινού της, με τη σειρά που την ανέδειξε. Στον Κούκο, το ενδέκατο βιβλίο της σειράς με πρωταγωνιστές τον αστυνόμο Πάτρικ και τη συγγραφέα Ερίκα, το κακό πλήττει για ακόμα μία φορά την ειδυλλιακή ζωή στη Φιελμπάκα. Η Αερογέφυρα του Γερμανού Harald Gilbers, η έκτη περιπέτεια του επιθεωρητή Οπενχάιμερ της σειράς «Germania», μας μεταφέρει στο 1948, όπου το Βερολίνο είναι αποκλεισμένο κατά τη διάρκεια ίσως της πιο επικίνδυνης φάσης του Ψυχρού Πολέμου. Ματωμένη σελήνη είναι ο τίτλος του νέου βιβλίου του ροκ σταρ του αστυνομικού Jo Nesbo. Η δέκατη τρίτη περιπέτεια του θρυλικού ήρωά του Χάρι Χόλε, που θα κυκλοφορήσει σε τουλάχιστον 29 χώρες, θα είναι σίγουρα το μπεστ σέλερ του καλοκαιριού. Όσα δεν θέλω να πω είναι ο τίτλος του νέου αστυνομικού του Ian Rankin, ένα από τα καλύτερα μυθιστορήματά του των τελευταίων ετών με πρωταγωνιστή τον Ρέμπους.

---

Ιστορικά, πολιτικά δοκίμια, φιλοσοφία, βιβλία που θα μας κάνουν καλύτερους, αλλά και δοκίμια σύγχρονου προβληματισμού από κορυφαίους διανοούμενους θα κυκλοφορήσουν στα βιβλιοπωλεία.
Ο Henrik Fexeus, ο πιο διάσημος ομιλητής στη Σουηδία, στο βιβλίο που τον έκανε γνωστό σε όλο τον κόσμο, Η τέχνη να διαβάζεις τη σκέψη, μας αποκαλύπτει, με συγκεκριμένα παραδείγματα, τα μυστικά της γλώσσας του σώματος και τις τεχνικές της ψυχολογικής επιρροής, για να ενισχύσουμε τις κοινωνικές μας δεξιότητες και να εντυπωσιάσουμε τους συνομιλητές μας.
Η δημοφιλής σχολιάστρια σε θέματα γυναικείας υγείας Leah Hazard στο βιβλίο της Μήτρα: Εκεί που αρχίζουν όλα μας παρουσιάζει ένα από τα πιο θαυμαστά όργανα του ανθρώπινου σώματος.
Το βραβευμένο με Πούλιτζερ βιβλίο Ο έκτος αφανισμός: Μια αφύσικη ιστορία της Αμερικανίδας δημοσιογράφου και συγγραφέα που καταπιάνεται με περιβαλλοντικά κυρίως θέματα Elizabeth Kolbert είναι ένα πολύ σημαντικό έργο για το μέλλον του κόσμου μας, που συνδυάζει τη φυσική ιστορία με την αυτοψία σε ένα δυνατό χρονικό της μαζικής εξαφάνισης που συμβαίνει μπροστά στα μάτια μας.
To παιχνίδι της φιλοσοφίας: Πώς τα παιδιά μάς βοηθούν να κατανοήσουμε τον κόσμο του καθηγητή Δικαίου και Φιλοσοφίας στο Πανεπιστήμιο του Μίσιγκαν Scott Hershovitz είναι μια πρωτότυπη και βαθιά ανθρώπινη φιλοσοφική μελέτη την οποία θα απολαύσουν οι αναγνώστες που αγαπούν τον στοχασμό και το χιούμορ.

Το Κάθε μέρα με τους Στωικούς: 366 στοχασμοί για τη σοφία, την επιμονή και την τέχνη της ζωής των Ryan Holiday και Stephen Hanselman, που έχει μεταφραστεί σε περισσότερες από 25 γλώσσες, προσφέρει 366 μέρες στωικών ιδεών και ασκήσεων και λειτουργεί σαν βιβλίο συμβουλευτικής / αυτοβοήθειας, αλλά και σαν εισαγωγή στη στωική φιλοσοφία.
Στη Σύντομη ιστορία της δημοκρατίας ο καταξιωμένος πολιτικός στοχαστής John Keane ακολουθεί την περίπλοκη ιστορία της δημοκρατίας, από την Εκκλησία του Δήμου στην Αθήνα μέχρι τις μέρες μας, και προειδοποιεί ότι, σε μια εποχή γεμάτη fake news και μισές αλήθειες, οι ριζοσπαστικές δυνατότητες της δημοκρατίας είναι σημαντικότερες από ποτέ. Τη Σύντομη ιστορία της Σοβιετικής Ένωσης αφηγείται η πολυβραβευμένη Αυστραλή ιστορικός Sheila Fitzpatrick, σε ένα ζωντανό βιβλίο, γεμάτο αποκαλυπτικές λεπτομέρειες και διανθισμένο με πινελιές μαύρου χιούμορ.
Ο Patrick Radden Keefe, βραβευμένος συγγραφέας του μπεστ σέλερ Μην πεις λέξη, επιστρέφει με το βιβλίο του Καθάρματα: Απατεώνες, δολοφόνοι, επαναστάτες και εγκληματίες. 12 αληθινές ιστορίες, το οποίο περιέχει δώδεκα συναρπαστικές ιστορίες απάτης και δολοπλοκίας.
Ο Σουηδός δημοσιογράφος Patrik Svensson στο νέο του βιβλίο Βαθύ μπλε: Η θάλασσα, τα βάθη της και η αναζήτηση του αγνώστου μάς παίρνει μαζί του σε ένα νέο ταξίδι, σε μια κατάδυση στο τελευταίο μυστήριο που απομένει επί γης: τη θάλασσα.

---

Οι σύγχρονοι γονείς θα βρουν τον καλύτερο σύμμαχο για την ανατροφή των παιδιών τους σε τέσσερα βιβλία που μεταξύ άλλων εμπλουτίζουν τον κατάλογό μας σε αυτή την κατηγορία:
Η Βρετανίδα συγγραφέας βιβλίων αυτοβοήθειας και συμβουλευτικής Vicki Vrint στο βιβλίο της Πώς να βοηθήσω το παιδί μου να μην αγχώνεται προτείνει στους γονείς τρόπους για την αντιμετώπιση του άγχους του παιδιού τους και την καλλιέργεια της ηρεμίας. Το παιδί μου δεν με ακούει! Πώς μπορώ να βάλω όρια χωρίς φωνές; της Nina Bataille θα βοηθήσει κάθε γονιό, αλλά και εκπαιδευτικό και επαγγελματία ειδικής αγωγής, να θέσει όρια με ηρεμία και χωρίς αυταρχισμό.

Ο εκπαιδευτικός Μάριος Μάζαρης, ιδιαίτερα αγαπητός και δημοφιλής σε παιδιά και γονείς, καθώς έχει ξεχωρίσει για τον πρωτότυπο τρόπο διδασκαλίας του και τις δράσεις που υλοποιεί με τους μαθητές του, στο βιβλίο Καλώς ήρθες στον κόσμο που μπορείς: 50+2 δραστηριότητες για την ψυχική ενδυνάμωση του παιδιού έχει συμπεριλάβει δράσεις που στοχεύουν στην καλλιέργεια της ενσυναίσθησης των μαθητών Νηπιαγωγείου και Δημοτικού. Η Άδα Σταματάτου, που έχει αφιερωθεί στην ενημέρωση της κοινωνίας για την αποδοχή του αυτισμού και διατηρεί τη δημοφιλή σελίδα στο facebook «Η ζωή μου με τον Γιάννη», με το εικονογραφημένο βιβλίο συμπεριφοράς Τι έχει ο Γιάννης; Μιλώντας στα παιδιά για τον αυτισμό απευθύνεται σε μικρούς αναγνώστες από 4 ετών και στους γονείς τους με στόχο να κατανοήσουμε όλοι μας τι σημαίνει αυτιστικό άτομο και πώς να αλληλεπιδρούμε μαζί του.
Τέλος, στο βιβλίο Το σώμα μου είναι μόνο δικό μου: Πώς να μιλήσουμε στα παιδιά για τα προσωπικά όρια, τον σεβασμό και τη συναίνεση η Elizabeth Schroeder δίνει όλες τις πληροφορίες και τα εργαλεία για να «δουλέψει» ο γονιός και ο παιδαγωγός με το παιδί το θέμα των ορίων και της σεξουαλικής παρενόχλησης.

Και θεωρώ ότι ο έρωτας –αυτό που αποκαλώ η «σκηνή του Δύο»– είναι αυτή η εμπειρία. Υπό αυτή την έννοια κάθε έρωτας που αποδέχεται τη δοκιμασία, που αποδέχεται τη διάρκεια, που αποδέχεται ακριβώς αυτή την εμπειρία του κόσμου από τη σκοπιά της διαφοράς παράγει με τον τρόπο του μια νέα αλήθεια πάνω στη διαφορά.

Γι΄ αυτό ακριβώς κάθε αληθινός έρωτας ενδιαφέρει ολόκληρη την ανθρωπότητα, όσο ταπεινός κι αν είναι φαινομενικά, όσο κρυμμένος κι αν είναι. Ξέρουμε καλά ότι οι ερωτικές ιστορίες παθιάζουν όλο τον κόσμο. Ο φιλόσοφος οφείλει να ρωτήσει γιατί μας παθιάζουν. Γιατί όλες αυτές οι ταινίες, όλα αυτά τα μυθιστορήματα, όλα αυτά τα τραγούδια εξ ολοκλήρου αφιερωμένα σε ερωτικές ιστορίες; Πρέπει σίγουρα να υπάρχει κάτι το καθολικό στον έρωτα ώστε αυτές οι ιστορίες να ενδιαφέρουν ένα τόσο μεγάλο κοινό.

Το καθολικό που υπάρχει είναι ότι κάθε έρωτας προτείνει μια καινούργια εμπειρία αλήθειας σχετικά με το να είμαστε δύο και όχι ένας. Το ότι μπορούμε να συναντήσουμε και να αποκτήσουμε την εμπειρία του κόσμου με έναν άλλο τρόπο απ΄ ότι μέσω μιας μοναχικής συνείδησης, ιδού αυτό για το οποιοσδήποτε έρωτας μας προσφέρει μια καινούργια απόδειξη. Και γι΄ αυτό αγαπάμε τον έρωτα, όπως λέει ο Άγιος Αυγουστίνος, αγαπάμε να αγαπάμε, αλλά επίσης αγαπάμε να μας αγαπούν και οι άλλοι. Πολύ απλά γιατί αγαπάμε τις αλήθειες. Αυτό ακριβώς είναι που προσδίδει όλο το νόημά της στη φιλοσοφία: οι άνθρωποι αγαπούν τις αλήθειες, ακόμα κι όταν δεν ξέρουν ότι τις αγαπούν.

Ερωτεύομαι σημαίνει έρχομαι αντιμέτωπος, πέρα από κάθε μοναξιά, με ότι από τον κόσμο μπορεί να εντατικοποιήσει την ύπαρξη. Μέσα σ’ αυτόν τον κόσμο βλέπω, άμεσα, την πηγή της ευτυχίας που μου προσφέρει η παρουσία του άλλου δίπλα μου. Το «σ’ αγαπώ» γίνεται: υπάρχεις και είσαι η πηγή της ύπαρξής μου μέσα στον κόσμο. Στο νερό αυτής της πηγής βλέπω τη χαρά μας, τη δική σου πρώτα από όλα. Βλέπω, όπως στο ποίημα του Μαλλαρμέ:

Στον κυματισμό εσύ να γίνεσαι

Η γυμνή σου αγαλλίαση

Αποσπάσματα από το βιβλίο του Alain Badiou, Εγκώμιο για τον έρωτα, εκδ. Πατάκης.

Ο Αλεν Μπαντιού (17 Ιανουαρίου 1937) είναι Γάλλος φιλόσοφος της Μαρξιστικής σχολής και καθηγητής στο European Graduate School, πρώην κάτοχος της έδρας της Φιλοσοφίας στην École Normale Supérieure (ENS). Θεωρείται ως ένας από τους σημαντικότερους εν ζωή στοχαστές και από τους σπουδαιότερους Γάλλους φιλόσοφους της δεκαετίας του ’60. Εκτός από αμετανόητος κομμουνιστής είναι και υπέρμαχος του Μαοϊσμού και της Κινέζικης πολιτιστικής επανάστασης, καθώς γοητεύτηκε από τις ιδέες τους. Ο ίδιος έχει ταχθεί υπέρ ενός μη- Σταλινικού Κομμουνισμού και παρότι έχουν σχολιαστεί κατά καιρούς οι ακροαριστερές του απόψεις, αυτό δεν τον εμπόδισε από το να δώσει δεκάδες διαλέξεις σε πολλά μέρη του κόσμου, μεταξύ των οποίων και η Ελλάδα. Συχνά δίνει συνεντεύξεις στον τύπο, όπου εκφράζει την άποψή του για ζητήματα της επικαιρότητας.

“Όταν είμαστε άρρωστοι”. 

” Επομένως όταν βρισκόμαστε σε μάλλον δυσάρεστη κατάσταση, τότε οι επιθυμίες του σώματος γεννούν τις πιο ζωηρές και τις πιο συχνές απαιτήσεις”. 

” Έτσι είναι”. 

” Άρα ένας άνθρωπος βρίσκεται σε καλύτερη κατάσταση, όταν έχει λιγότερες ανάγκες αυτού του είδους. Το ίδιο συμβαίνει και όταν πρόκειται για δύο άτομα, από τα οποία το ένα τυχαίνει να έχει ζωηρές και πολλές επιθυμίες, ενώ το άλλο λίγες και χωρίς ένταση. Όπως για παράδειγμα συμβαίνει σε ανθρώπους που παίζουν κύβους, στους μέθυσους και στους λαίμαργους, γιατί όλα αυτά τα ελαττώματα δεν είναι τίποτα άλλο από επιθυμίες”.

“Ασφαλώς “. 

” Και όλες οι επιθυμίες δεν είναι τίποτα άλλο παρά ανάγκες για κάποια πράγματα. Οι άνθρωποι, λοιπόν, που γεύονται περισσότερα αγαθά, βρίσκονται σε πιο άσχημη κατάσταση από αυτούς που δοκιμάζουν τα λιγότερα”.

“Σίγουρα. Κι εγώ θα τους θεωρούσα πάρα πολύ δυστυχισμένους. Γιατί όσο περισσότερες επιθυμίες έχουν τόσο πιο δυστυχισμένοι είναι.”…” Όποιος,λοιπόν, τυχαίνει να έχει περισσότερα αγαθά χρήσιμα για τις ανάγκες του σώματος, φαίνεται ότι έχει εξίσου και τις περισσότερες ανάγκες για την ικανοποίηση τους, αφού χρειάζεται όλα τα χρήσιμα πράγματα “. 

“Νομίζω ότι κάπως έτσι πρέπει να είναι”. 

“Σύμφωνα με αυτή τη συλλογιστική σειρά φαίνεται ότι είναι απαραίτητο, όσοι τυχαίνει να έχουν πολλά χρήματα να αισθάνονται και την ανάγκη περισσότερων μέσων για την ικανοποίηση τους. Γιατί τα χρήσιμα για τον σκοπό αυτό αγαθά τα θεωρήσαμε χρήματα. Επομένως αυτοί που είναι πολύ πλούσιοι κατά την άποψή μας είναι αξιολύπητοι αφού αισθάνονται την έλλειψη τοσο πολλών πραγμάτων”. 

Πλάτων, Ερυξίας ή Περί Πλούτου 

Εκδόσεις ΕΝΑΛΙΟΣ, μετάφραση Μαρία Κεκροπούλου

 

 

Το ασήμαντο αιώνια επαινούν

Άρθουρ Σοπενχάουερ 1788-1860, Γερμανός φιλόσοφος.

Μια ήρεμη και χαρωπή ιδιοσυγκρασία που απορρέει από απόλυτη υγεία και ευτυχή εσωτερική οργάνωση, ένα καθαρό, ζωηρό, διεισδυτικό,με σωστή αντίληψη των πραγμάτων μυαλό, μια μετρημένη, ήπια βούληση και συνεπώς μια ήσυχη συνείδηση- αυτά είναι προτερήματα που κανένα αξίωμα και κανένας πλούτος δεν μπορεί να αντικαταστήσει. Γιατί αυτό που είναι ο καθένας για τον εαυτό του, αυτό που τον συνοδεύει στη μοναξιά και που κανένας δεν μπορεί να του το  δώσει ή να του το πάρει, είναι γι’ αυτόν ουσιαστικότερο απ’ όλα όσα έχει ή, επίσης, από το πώς μπορεί να είναι στα μάτια των άλλων. Ένας άνθρωπος με πλούσιο πνεύμα σε πλήρη μοναξιά ψυχαγωγείται θαυμάσια με τις δικές του σκέψεις, ενατενίσεις και φαντασίες, ενώ η συνεχής εναλλαγή από παρέες, θεάματα, εορταστικές εκδηλώσεις, εκδρομές δεν μπορεί να αποτρέψει τη βασανιστική πλήξη ενός πνευματικά αμβλυμένου. Ένας καλός, μετριοπαθής, ήπιος χαρακτήρας μπορεί να είναι ευχαριστημένος υπό συνθήκες φτώχειας, ενώ ένας άπληστος, φθονερός και κακός δεν είναι ευχαριστημένος μέσα σε όλα τα πλούτη. Ακόμη, για κάποιον που έχει διαρκώς απόλαυση μιας εξαιρετικής, πνευματικής σημαντικής ατομικότητας, οι περισσότερες των  γενικά επιδιωκόμενων απολαύσεων είναι εντελώς περιττές, και μάλιστα μόνο ενοχλητικές και βαρετές. Και ο Σωκράτης, βλέποντας κάποια πολυτελή εμπορεύματα που ήταν απλωμένα για πούλημα, είπε: “Πόσα πράγματα λοιπόν υπάρχουν που δεν έχω ανάγκη!”

Από αυτό συνάγεται ότι η εξάρτηση του ανθρώπου από τις εξωτερικές περιστάσεις είναι πολύ μικρότερη απ’ ό,τι νομίζουμε συνήθως. Μόνο ο παντοδύναμος χρόνος ασκεί και εδώ τα δικαιώματα του, σ’ αυτόν υποκύπτουν σιγά σιγά τα σωματικά και τα πνευματικά χαρίσματα. Μόνο ο ηθικός χαρακτήρας δεν καταβάλλεται από τον χρόνο.

Από το βιβλίο του Κώστα  Αξελού “ΟΗράκλειτος και η Φιλοσοφία” 

Η αντίθεση ανάμεσα στο θείο και στο ανθρώπινο, ανάμεσα στους θνητούς και στους αθάνατους,  διερευνάται και διατυπώνεται με αναλογίες. Έτσι οικοδομείται μια ολόκληρη ιεραρχία. Στα πιο χαμηλά επίπεδα τοποθετείται το είδος των ζώων και στην κορυφή αυτού του είδους τοποθετείται ο πίθηκος, το πιο ανθρωπόμορφο ζώο. Στο δεύτερο σκαλί τοποθετείται το παιδί. Μετά έρχεται ο άνθρωπος και τέλος το θείο. Το ζώο συγκρίνεται με τον άνθρωπο κι ο άνθρωπος το ξεπερνάει, όπως ξεπερνάει ο έφηβος το παιδί και ο Θεός τον άντρα. Το χάσμα που υπάρχει ανάμεσα στο ζώο και τον άντρα κι ανάμεσα στο παιδί και τον έφηβο υπάρχει κι ανάμεσα στον άντρα και τον Θεό. Αυτή η αντίθεση ανάμεσα στο ανθρώπινο και το θείο έγκειται στην ίδια φύση του ανθρώπου και του Θεού. Ο άνθρωπος μπορεί να ξεπεράσει τις ζωώδεις ορμές του, την παιδικότητα και τη μη αυθεντικότητα του, παραμένει όμως ανθρώπος. Προσπαθεί να φτάσει στην αληθινή σοφία αλλά δεν έχει σοφία, γιατί η σοφία είναι γνώρισμα πολύ περισσότερο από ανθρώπινο. Ο άνθρωπος έχει τη δυνατότητα να είναι ηλίθιος ή σοφός. Οφείλει να γίνει σοφός. Ακόμα κι ο πιο σοφός άνθρωπος πρέπει να παραδεχτεί τα όρια του και να συνειδητοποιήσει πως όταν συγκρίνεται με τον Θεό μοιάζει με πίθηκο, πιθηκίζει. Βέβαια, το ανθρώπινο με το θείο επικοινωνούν, ο άνθρωπος όμως, παρ’ όλη τη φιλοδοξία, δεν μπορεί να γίνει Θεός. 

Τα αφιερώματα επιμελείται η κ. Γερούση Ελένη, εκπαιδευτικός και διδάκτορας φιλοσοφίας του ΑΠΘ, που αυτή τη φορά δίνει το λόγο στον κ. Γιώργο Μωραΐτη, μεταδιδακτορικό ερευνητή πολιτικής φιλοσοφίας, που θα παρουσιάσει το θέμα «ελευθερία καιεξουσία στη σκέψη του Ζαν- Ζακ Ρουσσώ».

Ελευθερία και εξουσία στη σκέψη του Ζαν-Ζακ Ρουσσώ

Ποιος είναι ο πυρήνας και η σημασία της πολιτικής σκέψης της περιόδου του Διαφωτισμού; Ποια η αξία της θεωρίας του Ζαν-Ζακ Ρουσσώ περί δημοκρατίας για τα σημερινά πολιτικά αδιέξοδα; Πώς επικαιροποιείται εκ νέου η κλασική συζήτηση περί κυριαρχίας, πολιτικής εξουσίας και της νομιμοποίησής τους εντός των σύγχρονων, δυτικών, πολιτικών κοινωνιών; Αυτά και πολλά ακόμα ερωτήματα θα απασχολήσουν το σεμινάριο φιλοσοφίας που αφιερώνεται στην πολιτική και κοινωνική θεωρία του Ζαν-Ζακ Ρουσσώ και θα εστιάσει σε έννοιες όπως πολιτική ελευθερία, ανισότητα, κοινωνικό συμβόλαιο και γενική βούληση.

Ποιος είναι ο κ. Γιώργος Μωραΐτης

Ο Γιώργος Μωραΐτης είναι μεταδιδακτορικός ερευνητής πολιτικής φιλοσοφίας. Το 2014 αναγορεύτηκε διδάκτωρ φιλοσοφίας (ΑΠΘ) και επί διετία εργάστηκε στο Ινστιτούτο Διαπολιτισμικών και Διεθνών Σπουδών (In.I.I.S.) του Πανεπιστημίου της Βρέμης με υποτροφία MarieSkłodowska-Curie.

Άρθρα του έχουν δημοσιευτεί σε διεθνή και ελληνικά επιστημονικά περιοδικά, ενώ συμμετέχει σταθερά σε συνέδρια τόσο στην Ελλάδα όσο και στο εξωτερικό. Το βιβλίο του με τίτλο Φιλοσοφία της Κυριαρχίας πρόκειται να κυκλοφορήσει το αμέσως επόμενο διάστημα από τις εκδόσεις Νήσος.