Την ώρα που το Υπουργείο Πολιτισμού με ανακοίνωσή του αναφέρθηκε στα δημοσιεύματα σχετικά με την ενδεχόμενη επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα από το Βρετανικό Μουσείο, η βρετανική εφημερίδα «Telegraph» προχώρησε σε αποκαλύψεις για τις «διαπραγματεύσεις».

Ειδικότερα, η «Telegraph» αποκαλύπτει ακόμα και το τι θα μπορούσε να δώσει η Αθήνα ως αντάλλαγμα για την επιστροφή των Γλυπτών.
Στο συγκεκριμένο δημοσίευμα με τίτλο «Τα Ελγίνεια Μάρμαρα θα μπορούσαν να ανταλλαγούν με χάλκινο άγαλμα αναβάτη ηλικίας 2.000 ετών», η εφημερίδα αναφέρεται στον «Τζόκεϊ του Αρτεμισίου», και φιλοξενείται στο Εθνικό Αρχαιολογικό Μουσείο.

Επίσης, αναφέρει ότι η συμφωνία θα μπορούσε να συμπεριλαμβάνει ακόμα και το ηλικίας 3.600 ετών προσωπείο του Αγαμέμνονα, καθώς και το κύπελλο του Νέστορα.

«Εποικοδομητικές συζητήσεις» διεξάγονται για την επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα, στο πλαίσιο πολιτιστικής ανταλλαγής, επιβεβαίωσε το Βρετανικό Μουσείο, όπως αναφέρουν οι Times του Λονδίνου.
Όπως γράφει η βρετανική εφημερίδα, ο Τζορτζ Όσμπορν, πρώην υπουργός Οικονομικών της Βρετανίας και νυν πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου, φέρεται να έχει συντάξει μια συμφωνία για τον επαναπατρισμό των πολιτιστικών θησαυρών.

Το δημοσίευμα τονίζει, ωστόσο, ότι η νομοθεσία αποτρέπει την παραχώρηση αρχαιοτήτων από μουσείο, κάτι που σημαίνει ότι πρόκειται για μια «φόρμουλα» σύμβασης δανείου, βάσει της οποίας τα Γλυπτά θα μπορούσαν να μεταφερθούν στην Αθήνα.
Η εν λόγω συμφωνία προβλέπει την αποστολή των Γλυπτών στην Αθήνα με μακροπρόθεσμο δανεισμό, με αντάλλαγμα άλλων ελληνικών θησαυρών, που θα δοθούν επίσης ως δάνειο.

«Η πρόταση παρακάμπτει το εμπόδιο που προβάλλει το γεγονός ότι οι επίτροποι του βρετανικού Μουσείου είναι ιδιοκτήτες των ζωφόρων και απαγορεύεται από το νόμο να τις εκχωρήσουν» γράφει το εν λόγω άρθρο.
Η εφημερίδα, στο άρθρο της που τιτλοφορείται «Συμφωνία για τα Ελγίνεια Μάρμαρα: Οδεύουν προς το σπίτι», επαναλαμβάνει τη στήριξή της για την επανένωση των Γλυπτών.
Τονίζει δε, πως οι ενστάσεις για την επιστροφή του θησαυρού έχουν αποδυναμωθεί ενώ το κώλυμα που παρουσιάζεται λόγω της βρετανικής νομοθεσίας επιλύεται με ένα μακροπρόθεσμο δάνειο.
Το Βρετανικό Μουσείο θα εκθέτει αντίγραφα των Γλυπτών ενώ θα πρέπει να παρουσιάζονται και άλλοι θησαυροί που θα δανείζει η Ελλάδα.
Αξίζει να σημειωθεί ότι την Τρίτη 3/1 πηγές του υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού είχαν διαψεύσει αντίστοιχο δημοσίευμα του Bloomberg, το οποίο ανέφερε ότι το Μουσείο της Ακρόπολης και το Βρετανικό Μουσείο είναι κοντά σε συμφωνία που θα ανοίξει το δρόμο για τη σταδιακή επιστροφή των Γλυπτών στην Αθήνα.

Νωρίτερα, την πάγια θέση της Ελλάδας ότι δεν αναγνωρίζει στο Βρετανικό Μουσείο νομή, κατοχή και κυριότητα των Γλυπτών του Παρθενώνα, επαναλαμβάνει το υπουργείο Πολιτισμού εξαπολύοντας πυρά κατά του ΣΥΡΙΖΑ για ψέματα και μικροκομματικούς υπολογισμούς.
Ειδικότερα, τονίζει ότι η κυβέρνηση κινείται με σοβαρότητα και υπευθυνότητα για την επιστροφή των Γλυπτών και την επανένωσή τους στο Μουσείο της Ακρόπολης.
«Αυτό αναμφίβολα τεκμαίρεται από σειρά γεγονότων των τελευταίων δύο ετών: Από την απόφαση της ΟΥΝΕΣΚΟ, τον Σεπτέμβριο 2021, και την οριστική (sine die) επανένωση του θραύσματος Fagan, ως την μεταστροφή και τη στήριξη του ελληνικού αιτήματος από τη διεθνή κοινή γνώμη», τονίζει το υπουργείο Πολιτισμού.
Καλεί την αξιωματική αντιπολίτευση να σταματήσει τα κορυβαντιά και συστρατευτεί στον εθνικό στόχο.

«Δυστυχώς δεν το βλέπουμε. Για κάποιους πρώτος στόχος είναι η φθορά της κυβέρνησης, ακόμη και με ψέματα, αδιαφορώντας αν κάνουν ζημιά στη χώρα. Κρίμα», τονίζει το υπουργείο Πολιτισμού.

Πρόκειται για μία ακόμη θετική εξέλιξη στο πάγιο αίτημα της Ελλάδος για την επανασύνδεση των Γλυπτών του Φειδία, το οποίο τους τελευταίους μήνες έχει αποκτήσει μια πρωτοφανή δυναμική. Γεγονός που αποτυπώνεται, μεταξύ άλλων και σε πληθώρα βρετανικών δημοσιευμάτων. Είναι χαρακτηριστική ακόμη και η ιστορική μεταστροφή, της εφημερίδας Times όπου μετά από πολλά χρόνια άλλαξε θέση για το συγκεκριμένο ζήτημα.

«Για περισσότερα από 50 χρόνια, καλλιτέχνες και πολιτικοί υποστήριξαν ότι αυτά τα τόσο θεμελιώδη τεχνουργήματα για την πολιτιστική ταυτότητα ενός έθνους πρέπει να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Το μουσείο και η βρετανική κυβέρνηση, με την υποστήριξη της εφημερίδας Times, αντιστάθηκαν σε αυτήν την πίεση. Οι καιροί όμως και οι συνθήκες έχουν αλλάξει. Τα γλυπτά ανήκουν στην Αθήνα. Και πρέπει τώρα να επιστραφούν», έγραψε στο κεντρικό της άρθρο στις 12 Ιανουαρίου 2022.

Δημοσκόπηση δε του YouGov στο Ηνωμένο Βασίλειο τον περασμένο Νοέμβριο έδειξε ότι το 59% των ερωτηθέντων πιστεύει ότι τα Γλυπτά ανήκουν στην Ελλάδα, ενώ μόλις το 18% απάντησε ότι ανήκουν στην Βρετανία. Το υπόλοιπο 22% δήλωσε ότι δεν έχει άποψη.

Αξιοσημείωτη είναι επίσης και η δήλωση του αναπληρωτή διευθυντή του Βρετανικού μουσείου, Τζόναθαν Γουίλιαμς ο οποίος μόλις πριν από μια εβδομάδα πρότεινε «συνεργασία» σε νέα βάση μεταξύ Αθήνας και Λονδίνου. «Πιστεύω ακράδαντα ότι υπάρχει χώρος για μια εκ νέου δυναμική και θετική συζήτηση, ώστε να βρεθούν νέοι τρόποι συνεργασίας», δήλωσε σε συνέντευξη του στο πολιτιστικό περιοδικό της Sunday Times.

*ΑΠΕ-ΜΠΕ

Πώς θα μπορούσε όμως να γίνει κάτι τέτοιο ώστε να είναι ευχαριστημένες και οι δύο πλευρές; Ο Guardian – και συγκεκριμένα ο αρθρογράφος Σάιμον Τζένκινς, προσφέρει μια πρόταση: Να επιστρέψουν τα Γλυπτά του Παρθενώνα στην Ελλάδα – όπως τους αξίζει – και τη θέση τους στο Βρετανικό Μουσείο να πάρουν αντίγραφα 3D.

Σε δημοσίευμα του, λοιπόν στον Guardian, τονίζει για άλλη μία φορά πως τα Γλυπτά του Παρθενώνα πρέπει να επιστρέψουν στην Ελλάδα – δεν μοιράζεται ένα έργο τέχνης, όπως αναφέρει. Η πρότασή του λοιπόν, είναι η δημιουργία αντιγράφων.

«Δε γίνεται να τα έχουμε σε μια ψυχρή αίθουσα στο Λονδίνο»

Στο δημοσίευμα του λοιπόν, παρουσιάζοντας την πρότασή του, αναφέρει:

«Ο πρόεδρος του Βρετανικού Μουσείου Τζορτζ Όσμπορν συζήτησε την πρόσφατη επιστροφή των Γλυπτών του Παρθενώνα στην Ελλάδα. Αυτό είναι μια απολύτως καλή είδηση. Δεν είναι ο πρώτος που προτείνει μια «συμφωνία για τα μάρμαρα», αλλά είναι ο πρώτος που προτείνει ότι «το να τα δούμε στην Αθήνα στη μεγαλοπρέπειά τους» είναι μια αρετή που πρέπει να επιδιωχθεί».

«Ένα πράγμα είναι σαφές», συνεχίζει ο Σάιμον Τζένκινς: «Το να έχουμε τα μισά μάρμαρα κάτω από την σκιά της Ακρόπολης στην Αθήνα και τα άλλα μισά σε μια ψυχρή αίθουσα είναι λάθος. Δεν μοιράζεται ένα έργο τέχνης – είναι η διάσπαση ενός έργου τέχνης. Τα αριστουργήματα πρέπει να παρουσιαστούν σωστά μαζί και αυτό σημαίνει στον τόπο της δημιουργίας τους, στην Αθήνα. Με δανεισμό, ανταλλαγή, πώληση ή οτιδήποτε άλλο, θα πρέπει να επιστρέψουν στην Ελλάδα. Είναι κατανοητό πως οι Έλληνες δεν έπαψαν ποτέ να εκλιπαρούν για την επιστροφή τους».

Η πρόταση για αντίγραφα 3D

«Το μόνο ζήτημα είναι αν μπορεί να γίνει κάτι για να κατευναστεί η υπέρμετρη υπερηφάνεια και το ένστικτο της αποθησαύρισης του προσωπικού του Βρετανικού Μουσείου, το οποίο έχει φτάσει να θεωρεί τα μάρμαρα ως προσωπική του ιδιοκτησία. Υπάρχει πλέον μια σαφής απάντησε σε αυτό: Τρισδιάστατοι εκτυπωτές υπό την αιγίδα του Ινστιτούτου Ψηφιακής Αρχαιολογίας αναπαράγουν επί του παρόντος αρκετά από τα γλυπτά του Βρετανικού Μουσείου, χρησιμοποιώντας σύμφωνα με πληροφορίες, πέτρα από τα αρχικά λατομεία της Πεντέλης στην Ελλάδα. Αυτό συμβαίνει παρά την επίσημη καταγγελία του μουσείου. Φημολογείται ότι θα είναι δυσδιάκριτα από τα πρωτότυπα, με ελαττώματα και όλα τα υπόλοιπα».

Αυτό, σημειώνει ο Guardian, σίγουρα ανταποκρίνεται στην αισθητική απαίτηση του μουσείου να βλέπουμε τα μάρμαρα «ανάμεσα στα μεγαλεία άλλων πολιτισμών» στο Λονδίνο. Τα μουσεία της Ευρώπης είναι γεμάτα με αντίγραφα, καλά και κακά, και το Βρετανικό Μουσείο έχει πολλά. Το ζήτημα παύει έτσι να είναι αισθητικό.

«Οι Έλληνες είναι παθιασμένοι με αυτά τα γλυπτά – Οι Βρετανοί όχι»

Το θέμα περιορίζεται επομένως στην πολιτική. Η Ελλάδα θέλει απεγνωσμένα τα αυθεντικά «κοσμήματα του στέμματός» της να ενταχθούν στα υπόλοιπα. Αυτό δεν θα «άνοιγε» απαραίτητα την πόρτα για την επιστροφή κάθε αγγείου και κάθε πίνακα στην Ευρώπη στους τόπους προέλευσής τους, αν και το ζήτημα της επιστροφής παίζεται σήμερα παντού. Οι Έλληνες είναι παθιασμένοι με αυτά τα αγάλματα – και ειλικρινά, οι Βρετανοί δεν είναι. Τα αντίγραφα μπορούν να βρίσκονται στο Λονδίνο, όχι στην Αθήνα.

Και κλείνοντας, αναφέρει ο Guardian: Η Ελλάδα μπορεί να πληρώσει. Μπορεί να προσφέρει αγάλματα σε αντάλλαγμα ή να διαμορφώσει κάποια έξυπνη συμφωνία συνιδιοκτησίας. Αυτό θα επιτρέψει στο μουσείο να σώσει τα προσχήματα και θα πρέπει να το κάνει. Αν μπορέσει να επιλυθεί – και είναι παράλογο να κρατάει τόσο καιρό – τότε η Ελλάδα θα απονείμει σίγουρα στον Όσμπορν το βραβείο Βύρωνα για τον φιλελληνισμό του. Θα το άξιζε».