Η συνάντηση με τον Χανς

Καθώς περιπλανιόμουν στον παλιό οικισμό της ΔΕΗ, είδα ένα τροχόσπιτο παρκαρισμένο σε μια σκιερή γωνιά με θέα τη λίμνη. Εκεί, συνάντησα τον Χανς, ο οποίος με καλωσόρισε θερμά και προσφέρθηκε να μου διηγηθεί την ιστορία του. Μου είπε ότι είχε ήδη επισκεφτεί αρκετά μέρη στην Ελλάδα, αλλά η λίμνη Πολυφύτου τον είχε γοητεύσει με την ηρεμία της και την εκπληκτική φυσική ομορφιά.

Η αναζήτηση για σπίτι

Ο Χανς δεν έψαχνε μόνο για ένα σπίτι. Έψαχνε για ένα μέρος που θα μπορούσε να αποκαλεί “σπίτι” μακριά από την πατρίδα του. “Η Ελλάδα έχει κάτι το μαγικό,” είπε. “Οι άνθρωποι είναι φιλόξενοι και το τοπίο υπέροχο. Η λίμνη Πολυφύτου είναι ένα μέρος όπου νιώθω ότι θα μπορούσα να ζήσω ευτυχισμένος τα υπόλοιπα χρόνια της ζωής μου.”

Οι επιπτώσεις και οι διαστάσεις μιας τέτοιας κίνησης

Η παρουσία συνταξιούχων από άλλες χώρες στην Ελλάδα έχει διάφορες επιπτώσεις και διαστάσεις:

• Οικονομική ανάπτυξη: Οι συνταξιούχοι που επιλέγουν να ζήσουν στην Ελλάδα φέρνουν μαζί τους την οικονομική τους δύναμη. Η αγορά ενός σπιτιού και οι καθημερινές τους δαπάνες συμβάλλουν στην τοπική οικονομία.
• Πολιτισμική ανταλλαγή: Η έλευση ανθρώπων από διαφορετικές κουλτούρες προάγει την πολιτισμική ανταλλαγή και ενισχύει την πολυπολιτισμικότητα στις τοπικές κοινωνίες.
• Αναζωογόνηση της υπαίθρου: Οι περιοχές που συνήθως επιλέγουν οι συνταξιούχοι για να εγκατασταθούν είναι συχνά απομονωμένες και λιγότερο ανεπτυγμένες. Η παρουσία τους μπορεί να συμβάλλει στην αναζωογόνηση αυτών των περιοχών, δημιουργώντας νέες ευκαιρίες για τοπικές επιχειρήσεις.
• Κοινωνική συνοχή: Αν και η έλευση νέων κατοίκων μπορεί να δημιουργήσει προκλήσεις στην κοινωνική συνοχή, ταυτόχρονα προσφέρει και ευκαιρίες για ενίσχυση των τοπικών κοινοτήτων μέσω της συμμετοχής και της ενσωμάτωσης.

Η ιστορία του Χανς είναι ένα παράδειγμα του πώς η Ελλάδα μπορεί να προσελκύσει ανθρώπους από όλο τον κόσμο, προσφέροντας όχι μόνο την φυσική ομορφιά αλλά και μια θερμή φιλοξενία. Καθώς οι συνταξιούχοι όπως ο Χανς αναζητούν νέες περιπέτειες και εμπειρίες, συμβάλλουν με τον δικό τους τρόπο στην ενίσχυση της ελληνικής οικονομίας και κοινωνίας.

Τα Χριστούγεννα παλιά ξυπνούν αναμνήσεις , ζωντανεύουν θύμησες και κάνουν το τώρα να φαίνεται τόσο διαφορετικό. Παρ’ ‘ολες τις αλλαγές που φέρνει ο χρόνος, η ιστορία ενός τόπου μένεις αναλλοίωτη και ζωντανεύει με την κάθε ευκαιρία. Ήθη και έθιμα που κρατούν ζωντανό το παρελθόν, φέρνουν αναμνήσεις στους μεγαλύτερους και χρέος να διατηρηθεί ζωντανή αυτή η παράδοση στους νεότερους.

Τα Χριστούγεννα στη Σιάτιστα σημαίνουν παράδοση, έθιμα όπως οι Κλάδαριές, τα Κόλιαντα, παραδοσιακά γλυκά και φαγητά, γεύσεις και αρώματα που μοσχοβολούν σε κάθε σπίτι, σε κάθε γειτονιά, ήχους και φωνές με αγάπη γι’ αυτόν τον τόπο που η παράδοση τον ξεχωρίζει.

Η Καλλιόπη Μπόντα,  η Σουζάννα Παπαναούμ – Σιάπαντα  και η Αικατερίνη Ζωγράφου, τρεις  κυρίες με δυναμισμό, εκπαιδευτικοί στο επάγγελμα,  που τους διακρίνει η αγάπη για τον τόπο τους, με πλούσια δράση και συγγραφικά έργα σχετικά με την ιστορία και την παράδοση της Σιάτιστας,   θυμούνται στιγμές από το παρελθόν και μας αφηγούνται αυτήν την ιστορία που έχει χαραχτεί τη μνήμη τους.

Τα Κόλιαντα στη Σιάτιστα

Είχαμε πάρει την απόφασή μας. Παρ’ όλες τις αντιρρήσεις των δικών μας, θα πηγαίναμε και φέτος να πούμε τα κόλιαντα. Ξεκινήσαμε στις 5 το πρωί. Πήγαμε σε όλα τα σπίτια της γειτονιάς, αλλά και σε σπίτια συγγενών μας σε άλλες γειτονιές. Αφού λέγαμε το τραγούδι που άρμοζε στην κάθε οικογένεια, μας έδιναν τα κόλιαντα, που ήταν κάστανα, καρύδια, φιρίκια, κολιαντίνες, μουστοκούλουρα. Οι πιο κοντινοί συγγενείς μάς έδιναν και σαλιάρια και βέβαια όλοι μας εύχονταν «και τα χρονάκια σας». Εκείνη τη χρονιά για πρώτη φορά πήγαμε για κόλιαντα και στον καθηγητή Καπνουκάγια. Του είπαμε το τραγούδι που άρμοζε σε κάθε μορφωμένο, «Γραμματικός εκάθονταν». Μας υποδέχτηκε χαμογελαστός, και πέρα από τα γνωστά κόλιαντα μας έδωσε και χρήματα. Καθώς φεύγαμε στρέφαμε το κεφάλι μας πίσω και ρίχναμε κλεφτές ματιές. Παρατηρήσαμε πως στέκονταν ακόμα στην πόρτα και μας κοίταζε. Κατά την επιστροφή μας μιλούσαμε συνέχεια γι’ αυτόν και τη συμπεριφορά του. Αναρωτιόμασταν μήπως κάναμε λάθος που πήγαμε. Όμως, φάνηκε πως αυτό του έδωσε χαρά. Το θέμα μάς απασχόλησε κάποιες ημέρες, μέχρι που ξεχάστηκε. Τις απόψεις του καθηγητή Καπνουκάγια για τα κόλιαντα τις έμαθα πολλά χρόνια αργότερα, όταν διάβασα το βιβλίο του Η ΜΗΤΕΡΑ ΜΟΥ όπου, μεταξύ άλλων, γράφει: Ο νεωτεριστής, αμέσως θα πει: Είναι εντροπή να στέλνωμεν τα παιδιά μας με το χειμερινό πρωινό χιονικό κρύο, να ζητούν «κόλιαντα». Την επαιτείαν θα επαναφέρωμεν; Αλλά, εάν ήξεραν πόσον υγιεινόν είναι δια τους μικρούς – το παρηκολούθησα και εκ πείρας το ξέρω- το πρωϊνό ξύπνημα και το υπό την τσουχτερή ψύχρα περπάτημα των μικρών με τους ομηλίκους των, δεν θα συνηγορούσαν εις την κατάργησιν του εθίμου. …Αυτό το πρωϊνό νυχτοπερπάτημα των μικρών είναι διδακτικώτατον κοινωνιολογίας μάθημα.

Όταν γυρίσει σπίτι, θα τον ερωτήσουν οι γονείς, οι αδελφοί, αι αδελφαί και ει τις άλλος, σε ποιό σπίτι πήγεν, τι τους έδωκαν, πως τους εδέχθησαν και τότε θα ιδούν, εάν ο μικρός διηγήται ελεύθερα, έχει λεκτικόν πλούτον, είναι φαντασιώδης, ή φιλαλήθης και εν τέλει, όταν μεγαλώσει θα έχει την ενεξίτηλον αυτήν ανάμνησιν της παιδικής του ζωής, ως χρονικόν αφετηρίας του βίου του όριον.

Καλλιόπη Μπόντα 

Χριστούγεννα αλλιώς

Αρχές της δεκαετίας του’50 οι απαιτήσεις της ζωής έφεραν την οικογένειά μου στα Σέρβια,   που τον Μάρτη του  1943 η ιταλική μεραρχία Penarolo είχε φροντίσει να τα μετατρέψει  σε «νεκρή ζώνη» ως τιμωρία για το κάψιμο της γέφυρας του Αλιάκμονα από αντιστασιακούς της περιοχής, γεγονός που την εμπόδισε να βοηθήσει τους Ιταλούς στη μάχη του  Φαρδύκαμπου.

Χριστούγεννα στα Σέρβια της δεκαετίας του ’50 στο  σπίτι  που νοικιάζαμε άκουγα τη Σιατιστινή μητέρα μου να λέει ιστορίες για  κόλιαντα,  ιτζιούκια, μουστουκούλουρα, τζιουμάκες κι ένας κόμπος στο λαιμό   δεν έλεγε να φύγει, γιατί είχα  τζιουμάκα, αλλά  δεν είχα συγγενική ή φιλική  πόρτα να χτυπήσω. .

Και τότε… η γειτόνισσά μου η Βάλια με  φώναξε να πάω μαζί της να πούμε τα «κάλαντα» στη θεία της την Πόπη.

Ακολούθησα μουδιασμένη, θα πήγαινα σε ένα «ξένο» σπίτι. Ένα  σπίτι κοντά στην Κεντρική Πλατεία. Πήγαμε και  χτυπήσαμε την πόρτα. Μια αρχοντική, γλυκιά μορφή μας άνοιξε. Μας χάρηκε και   μας δώρισε . Ναι, είχε δωράκι και για μένα, το «ξενάκι». Κοιτούσα έκπληκτη, δεν το περίμενα!   Η κυρία Πόπη με αγκάλιασε  τρυφερά λέγοντας: κι εσύ παιδί δικό μας είσαι.  ΤΟΤΕ ΕΝΟΙΩΣΑ ΧΡΙΣΤΟΥΓΕΝΝΑ!

Η φροντίδα και η καλοσύνη της Σερβιώτισας έφερε τη χαρά της Γέννησης στην καρδιά μου.

                                                                                                                                             Αικατερίνη Ζωγράφου

                                                                                                                                                Πικέρμι 14-11-2020

Σιάτιστα – Κλαδαρ’ές

Η πρώτη γιορταστική εκδήλωση του Δωδεκαημέρου στη Σιάτιστα, είναι το άναμμα της κλαδαριάς την 23^η Δεκεμβρίου. Η προετοιμασία άρχιζε περίπου στα τέλη Νοεμβρίου. Τα παιδιά κάθε γειτονιάς σχημάτιζαν ομάδες και ξεχύνονταν στ’ αμπέλια όπου μάζευαν ξερά χόρτα και φρύγανα (στη Χώρα τα ονόμαζαν «λόζιο», στη Γεράνεια «φουρφούρια»). Τα φόρτωναν σε ζώα και μόλις έφταναν στη Σιάτιστα τα αποθήκευαν σε κάποια αχυρώνα την οποία φύλαγαν καλά, μήπως μια αντίπαλη ομάδα πάρει για λογαριασμό της κάποια ποσότητα. Την άνοιγαν μόνο στις 23 Δεκεμβρίου για το στήσιμο της κλαδαριάς, που γινόταν ως εξής:

Σ’ ευρύχωρο χώρο της γειτονιάς, όπως και στις πλατείες, άνοιγαν τρύπα βάθους περίπου μισού μέτρου. Εκεί μέσα στερέωναν ένα ίσιο χοντρό ξύλο βελανιδιάς, το λουμάκι, ύψους περίπου 4-5 μέτρων. Στην κορυφή του τοποθετούσαν μια φούντα με ξερά χόρτα και το υπόλοιπο το σκέπαζαν τυλίγοντας γύρω του λόζιο, ώστε το σχήμα της κλαδαριάς να θυμίζει μεγάλο έλατο.

Όταν ήταν πια έτοιμη, τα παιδιά τη φύλαγαν και πάλι σαν τα μάτια τους, μη τυχόν έρθει κάποιος από άλλη γειτονιά και την ανάψει πριν την ώρα της. Μόλις νύχτωνε, ερχόταν ο Δήμαρχος με τη συνοδεία τοπικών οργάνων στην κλαδαριά κεντρικού δρόμου, την άναβε και έκανε την έναρξη του χορού. Μεγάλοι και μικροί που στέκονταν γύρω, έσειαν ρυθμικά κουδούνια από ζώα (κυπριά –  κουδούνι μπρούτζινο που κρεμούν στον λαιμό των τράγων) γκαβανούζες -μεγάλο σφαιρικό κουδούνι, που κρεμούν στον λαιμό των κριαριών  κ.ά.) προξενώντας μεγάλο θόρυβο, που όχι μόνο δεν ενοχλούσε αλλά παρακινούσε τον κόσμο να πάρει μέρος στο γλέντι.

Οι φλόγες της κλαδαριάς σκόρπιζαν ολόγυρα μια γλυκιά ζεστασιά, απομακρύνοντας για λίγο το δριμύ ψύχος που συνήθως επικρατούσε. Αυτή η λάμψη συμβολίζει τη φωτιά που άναψαν οι βοσκοί, όταν ήρθαν να προσκυνήσουν το Θείο Βρέφος. Όλοι οι παρευρισκόμενοι, συνόδευαν τα όργανα με το τραγούδι:

«Πιδιά μ’ ήρθαν τα κόλιαντα κι όλοι να συναχτήτι                                                                           κι απ’ τουν Αηλιά στον Πρόδρουμου στα τρία τα πηγάδια                                                           ικεί θα γίν’ του σύνταγμα κι όλου του συναγώγι».

Στη συνέχεια, αφού ο Δήμαρχος με τα όργανα έφευγαν για να πάνε και σ’ άλλες κλαδαριές, οι γείτονες και τα παιδιά έμεναν γύρω από τη φωτιά, τραγουδώντας κι άλλα τραγούδια των καλάντων και χτυπώντας τα κουδούνια.

[1] κυπρί = κουδούνι μπρούτζινο που κρεμούν στον λαιμό των τράγων

[2] γκαβανούζα = μεγάλο σφαιρικό κουδούνι, που κρεμούν στον λαιμό των κριαριών

Σουζάννα Παπαναούμ – Σιάπαντα

Η ομάδα του Together σας εύχεται

Καλές Γιορτές, Υγεία, Αγάπη και Ευημερία σε όλο τον κόσμο!

__________

Άντερσεν: Είμαι ο Χανς  Κρίστιαν , γεννήθηκα σε μια πόλη της Δανίας , στο  Όδενσε στις 2 Απριλίου 1805. Η οικογένεια μου ήταν πολύ φτωχή, η μητέρα μου ήταν πλύστρα και ο πατέρας  μου έφτιαχνε παπούτσια.

Πατέρας: Γιε μου δεν ξέρω αν ακολουθήσεις τη δική μου τέχνη, μα ό,τι και να κάνεις, να το κάνεις με αγάπη και μεράκι!

Άντερσεν: Δεν έγινα τελικά παπουτσής, αυτό που κληρονόμησα από τον πατέρα μου ήταν η τέχνη να φτιάχνω ιστορίες, με επηρέασε τόσο βαθιά ο ρομαντισμός του και η μεγάλη φαντασίαπου διέθετε, πράγμα που καθόρισε όλη τη ζωή μου. Πρώτη φορά πήγαμε μαζί θέατρο, αργότερα ο  πατέρας μου έφτιαξε κουκλοθέατρο, μαριονέτες και μοναχός μου έστηνα ολόκληρες παραστάσεις με δικές μου ιδέες. 

Η μάνα μου ήταν μεγαλόσωμη και δυνατή γυναίκα, αναγκάστηκε να ξενοπλένει από τότε που έφυγε ο πατέρας από τη ζωή.

Μάνα: Κούραση όλη μέρα για ένα κομμάτι ψωμί! Αχ! Αν δε μας παρατούσε ο πατέρας σου θα ΄ταν καλύτερα τα πράγματα… Δε μ΄ άκουσε, δε μ΄ άκουσε, έψαχνε για νέες περιπέτειες, τι περιπέτεια να  ‘ναι ο πόλεμος;

Πατέρας: Φεύγω… Έχω χρέος προς την πατρίδα και οφείλω να την υπερασπίσω.

Άντερσεν: Ο πατέρας μου επέστρεψε μετά από δυο χρόνια, φανερά εξαντλημένος, καταπονημένος. Μετά από λίγο μας άφησε και η μάνα μου ξαναπαντρεύτηκε, γεγονός που μ΄ έκανε να κλειστώ ακόμη περισσότερο στον εαυτό μου. Μοναδική μου διέξοδος οι βόλτες μου στις όχθες του ποταμού και οι επισκέψεις μου στο γηροκομείο να δω τη γιαγιά μου. Συναντούσα γριούλες, η καθεμιά είχε τη δική της ιστορία, ώρες περνούσα μαζί τους, μου ‘διναν τροφή να πλάθω τις δικές μου. Η έμπνευση μου είχε πολλές πηγές, αναμνήσεις από την παιδική ηλικία, οι εμπειρίες από ταξίδια, καταγραφές από την καθημερινή ζωή. 

Μάνα: Καλές οι ιστορίες και τα παραμύθια αλλά αυτά δε θα σου δώσουν να φας. Μάθε μια τέχνη αγόρι μου, μεγάλωσες πια , έφθασες σχεδόν 15 .

Άντερσεν: Τα όνειρα μου με κρατούν ζωντανό, δεν υποχωρώ, όσες δυσκολίες και να έρθουν, να το θυμάστε εγώ μια μέρα θα πραγματοποιήσω το όνειρο μου και θα γίνω διάσημος! 

Μάνα: Αχ! Ξεροκέφαλος σαν τον πατέρα σου… Τι να πω η κακομοίρα; Στο καλό αγόρι μου…

Άντερσεν: Αντίο μάνα, αντίο γιαγιά, τα όνειρα μου με καρτερούν στην Κοπεγχάγη και γω πρέπει να τα ακολουθήσω… Η αγάπη μου για το θέατρο και η καλή μου φωνή με βοήθησαν κι έγινα δεκτός ως μαθητευόμενος σ΄ ένα θέατρο της πρωτεύουσας. Μια μέρα όμως αρρώστησα, έχασα τη φωνή μου και απολύθηκα μετά από δυο χρόνια. Φτωχός, δίχως να ξέρω καμιά τέχνη, χωρίς καμιά βοήθεια από κανένα συγγενή, θα ΄πρεπε κανονικά να ΄χα χαθεί… Αλλά ξέρετε είχα μια παράξενη αυτοπεποίθηση, τόσο παράξενη που έκανε κάποιους ανθρώπους να με προσέξουν όπως ο γενικός διευθυντής του Εθνικού Θεάτρου , ο Jonas Collin.

Τζόνας Κόλιν.: Χανς είσαι ένας θαυμάσιος νεαρός που διαθέτει κάτι δυσεύρετο, μια σπάνια τόλμη, θα πας μπροστά νεαρέ μου!  

Άντερσεν: Στην ηλικία των 18, ο κ. Κόλιν  φρόντισε να πάω σχολείο. Τα πράγματα εκεί κι αν ήταν δύσκολα! Αισθανόμουν τόσο άσχημα, οι συμμαθητές μου ήταν μικρότερης ηλικίας.  Με θεωρούσαν περίεργο, αλλόκοτο, παράξενο, ένιωθα σαν το ασχημόπαπο που το πείραζαν, κορόιδευαν, το έσπρωχναν γιατί απλά ήμουν διαφορετικός!

Αλλαγή σκηνικού, παραμύθι « Το ασχημόπαπο»

Παπάκι 1: Πως είσαι έτσι;

Παπάκι 2: Γιατί είσαι έτσι; Δεν ταιριάζεις εδώ;

Παπάκι 1: Είσαι πολύ άσχημος!

Άντερσεν: Δεν είμαι άσχημος, είμαι απλά διαφορετικός από σας.

Παπάκι 2: Ακριβώς! Αυτήν η διαφορετικότητα σου σε κάνει κακάσχημο!

Παπάκι 1: Να φύγεις από δω! Δε σε θέλουμε!

Άντερσεν: Θα φύγω… Μάλιστα έχω τη φαντασία μου και τις ιδέες μου παρέα!

Παπάκι 2: Εγώ μόνο εσένα βλέπω εδώ πέρα!

Παπάκι 1: Νέους φίλους απέκτησες; 

Παπάκι 2: Ωχ! Λες αυτήν η φαντασία να είναι κολλητική; Να φύγεις, να φύγεις!

Άντερσεν: Έφυγα στεναχωρημένος, πικραμένος, πήδηξα τον μαντρότοιχο, μόνος. Πόσο χειρότερα θα ΄ναι στον έξω κόσμο;

Δυσκολεύτηκα πολύ, κυνηγοί και σκυλιά με κυνήγησαν, μια κοντοποδαρούσα κότα κι ένας γάτος γεμάτος με ψύλλους με έδιωξαν από ένα σπίτι που πίστευα θα βρω μια γωνιά. Χειμώνας, πείνα, κρύο, ατέλειωτες κοροϊδίες, ώσπου ήρθε η άνοιξη και ξεπρόβαλα από τη φωλιά μου. Το πρώτο πράγμα που αντίκρισα μπροστά μου ήταν τρεις κύκνοι.

Κύκνος: Είσαι πολύ όμορφος, έλα έλα μαζί μας!

 Άντερσεν: Εγώ όμορφος; Μη με κοροϊδεύετε!

Κύκνος: Είσαι αδελφός μας, είσαι πολύ όμορφος, κοίτα τον εαυτό σου στη λίμνη!

Άντερσεν: Μα πως; Πως έγινε αυτό;

Κύκνος: Είσαι ένας κύκνος! Άνοιξε τα άσπρα φτερά σου και πέτα ψηλά!

Αλλαγή σκηνικού

Τζόνας Κόλιν: Χανς άνοιξε τα φτερά σου, θα γίνεις σπουδαίος, πιστεύω σε σένα!

Άντερσεν: Όταν έγινα 25 χρονών τελείωσα το σχολείο και αφοσιώθηκα στο γράψιμο. Έγραψα ποιήματα, οι ποιητικές μου συλλογές έχουν ιδιαίτερη σημασία  για τη δανέζικη λογοτεχνία.

Στα 26 μου έκανα το πρώτο μου ταξίδι στη Βόρεια Γερμανία, “τα ταξίδια είναι ζωή”,ταξίδεψα σε πολλές χώρες, από τη Μεσόγειο μέχρι τον Βορρά, επισκέφτηκα την Ιταλία,την Ελλάδα, την Τουρκία, την Ελβετία. Το τοπίο της Ελβετίας μ’ εντυπωσίασε τόσο πολύ που έπειτα έγραψα τη “ Μικρή γοργόνα”. Στην Αγγλία είχα την τύχη να γνωρίσω τον Κάρολο Ντίκενς. Δεν παντρεύτηκα ποτέ. Στα 30 μου εκδόθηκε το πρώτο μου βιβλίο με παραμύθια.

Έγραψα πολλά μυθιστορήματα, θεατρικά έργα. Όλοι βέβαια με γνωρίζετε από τα παραμύθια μου. 

Η Βασιλική Οικογένεια με παρασημοφόρησε και με τίμησαν με πολλά διπλώματα. Η πόλη μου, το Όδενσε φωταγωγήθηκε και έκανε ειδική πομπή προς τιμή μου. Σήμερα το σπίτι μου μετατράπηκε σε μουσείο και πλήθος κόσμου το επισκέπτεται.

Ο αριθμός των παραμυθιών συνολικά ήταν 168, μεταφράστηκαν σχεδόν σ΄ όλες τις γλώσσες.

Ακούστε, δείτε γύρω σας, κάθε στοιχείο της φύσης, κάθε ζώο, κάθε λουλούδι είναι πρόθυμα να σας διηγηθούν από κάτι, αυτό που χρειάζεστε είναι χαρτί και μολύβι.

Και σήμερα με τιμάτε γιορτάζοντας τη γενέθλια μου μέρα  2 Απριλίου ως Παγκόσμια Ημέρα Παιδικού Βιβλίου.

Παραμύθια: Το ασχημόπαπο. Το κοριτσάκι με τα σπίρτα. Τα καινούρια ρούχα του βασιλιά.

Ο μολυβένιος στρατιώτης. Η μικρή γοργόνα. Ο τοσοδούλα. Το αηδόνι. Τα κόκκινα παπούτσια. Το ιπτάμενο μπαούλο. Το βουνό των ξωτικών. Το παλιό φανάρι. Ο χοιροβοσκός. 

Από παιδί είχα το κουσούρι της σιωπηλής παρατήρησης, παρατηρούσα ανθρώπους, τοπία, διαδρομές, καταστάσεις. Και είδα μάτια που είχαν πηδήξει στο κενό, είδα χέρια κρεμασμένα στα κάγκελα, είδα την παραίτηση να μένει σε όροφο ψηλό, είδα το σώμα να σκεπάζεται με κουβέρτες για μέρες και να κείτεται ζωντανό – νεκρό. Είδα την αποχή από την ζωή, αυτό το μικρό διάλειμμα από αυτήν, την απόρριψη στις εισερχόμενες κλήσεις, την απομάκρυνση από πρόσωπα αγαπημένα και οικεία, την απομόνωση σε δωμάτιο κλειστό. Χτύπησα και ξαναχτύπησα την πόρτα και ήμουν σχεδόν κάθε μέρα εκεί, από αγάπη και ενδιαφέρον. Όχι από οίκτο. Και έχει έναν τρόπο να εντοπίζει ακόμη και το ίχνος της λύπης στο λεπτό. Έχουν μια περηφάνια τα δύσκολα και ας είναι το κεφάλι σκυφτό και το πρόσωπο σκυθρωπό.

Μιλούσε ανοιχτά για την αρρώστια του, έτσι την αποκαλούσε και δεν ντρεπόταν για αυτήν. «Όλα είναι για τους ανθρώπους» είπε. Ένας άνθρωπος τόσο νέος μιλούσε καμιά φορά με μια σοφία βαρύτατη σαν και αυτήν που μόνο οι γηραιότεροι διαθέτουν. «Κάποτε οι ψυχικές ασθένειες ήταν ταμπού και συνυφασμένες με την τρέλα, τα τρελάδικα και τις χούφτες χαπιών. Κουτοί άνθρωποι που τους κυριεύει η άγνοια! Όλοι εν δυνάμει ασθενείς είμαστε. Η κατάθλιψη είναι ένας σκοτεινός ουρανός με σύννεφα που στέκουν εκεί και δεν σε αφήνουν να αντικρίσεις τον ήλιο. Έχω καιρό να αντικρίσω τον ήλιο, θέλω μια μέρα να τον κοιτάξω κατάματα και ας στραβωθώ. Δεν είμαι όμως, έτοιμος ακόμα. Ίσως να θέλω λίγο χρόνο παραπάνω».

Θυμάμαι τις συζητήσεις μας λέξη προς λέξη. Και ελπίζω και υπομένω. Περιμένω την μέρα που θα περπατήσουμε παρέα στη λιακάδα φορώντας τα γυαλιά μας και γελώντας, σπρώχνοντας ο ένας τον άλλον. Θα περιμένω όσο και αν χρειαστεί και θα είμαι εκεί. Είναι φυλακή να μην ξέρεις πώς να βοηθήσεις αυτόν που αγαπάς, είναι σαν να κρατάς ποτιστήρι και να μην μπορείς να ποτίσεις το λουλούδι που μαραίνεται, είναι σφαίρα στην καρδιά να μην μπορείς να σώσεις κάποιον που έχει αποφασίσει προς στιγμήν να πεθάνει. Και όμως ξέρω ένα γιατρικό που πιάνει αγάπη και επιμονή, μ’αυτά γιατρεύονται όλα…

της Μίλα Κύρου

Αεροδρόμιο Στάνστετ για Θεσσαλονίκη, μέσα στο αεροπλάνο, κάπου μέσα Ιουλίου, μας ανακοινώνουν πως για 2,5 ώρες θα έχουμε καθυστέρηση, πρόσθεσε 3,5 το ταξίδι, σύνολο 6 ώρες και έχοντας υπόψη πως ταξιδεύεις με εταιρία που το εισιτήριο της κοστίζει όσο ένα εισιτήριο από Κοζάνη για Θεσσαλονίκη με επιστροφή, καταλαβαίνεις πως αυτό το 6ωρο δεν θα ‘ναι και πολύ ευχάριστο!

Και άντε το στρίμωγμα παλεύεται, αχάριστη να μην είμαι, τόσο φθηνά που δώρο κάνει η συγκεκριμένη εταιρία την επιστροφή μου αλλά ένα 6ωρο με ένα πιτσιρίκι που γλώσσα δεν έβαλε σ’ όλη τη διάρκεια και είχε το κάθισμα μου για σάκο του μποξ, δεν το λες και το καλύτερο δώρο!

Ώρες είναι θα περάσουν… Αμ! Δεν περνούσαν τόσο εύκολα όμως και εννοείται, άλλη επιλογή δεν έχεις παρά να επιστρατεύσεις όλη σου την υπομονή και να πορεύτεις μ’ αυτό και άντε το τετράχρονο να το δεχτείς, παιδί είναι, θα γκρινιάξει, θα κλάψει… Αλλά τον πατέρα που συνοδεύει το παιδί και που δεν ξέρει πως να μιλήσει, να διαχειριστεί την κατάσταση  είναι δύσκολο να τον δεχτείς!Σιωπάς και κρατάς τα προσχήματα ή τελικά μιλάς;

Μάθαμε όλοι άμεσα ότι σήμερα μαζί μας θα ταξιδέψει και ο Αλεξ, θα βρίσκεται στο αεροπλάνο μαζί με τη μεγαλύτερη αδερφή του και τον πατέρα τους, όχι δε μας συστήθηκε, τον μάθαμε από τον πατέρα του που συνεχώς έλεγε το όνομα του!

Ο Άλεξ γεμάτος ενέργεια και άγχος, χαρούμενος και λαλίστατος κάθισε πίσω από τη θέση  μου.

– Μπαμπά τι ώρα είναι; Τι ώρα θα φύγουμε; Τι ώρα θα φθάσουμε; Τι; Γιατί; Πως; Που; Πότε; Μπόλικες οι ερωτήσεις, ελάχιστες οι απαντήσεις και όσο δεν έπαιρνε απάντηση τόσο αυξανόταν ο αριθμός των ερωτημάτων του, απτόητος ο Άλεξ, που και που σταματούσε για να μαλώσει με την αδερφή του και άντε πάλι τα ίδια…

Ώσπου, ο μπαμπάς τους είχε τη φαεινή ιδέα να του πει

– Άλεξ κοίτα! The Police is coming! Κοιτάω κι εγώ μπροστά, πειστικός ο μπαμπάς, δε λέω, τα κατάφερε, σώπασε και ο Άλεξ!

– Ωχ! Τι φάση;! αναρωτιέμαι, κάλεσε η εταιρία τους Police? Ο Sting  θα μας τραγουδήσει; Ωραία θα ‘ταν μα, μήτε δε Πόλις, μήτε ο Στινγκ φανερώθηκαν! Άδικα έψαχνε και το πιτσιρίκι για κανέναν μπαμπούλα αστυνομικό!

Όσο ο Άλεξ εξακολουθούσε να έχει το βλέμμα καρφωμένο προς τα μπρος, επικρατούσε ησυχία αλλά πόσο να κρατήσει όμως αυτό; Είδε κι ο ίδιος ότι δεν πλάκωσε η αστυνομία και συνέχισε το έργο του! Ο πατέρας διαπιστώνοντας πως με  μ’ αυτό είχε έστω ένα μικρό αποτέλεσμα, κάθε τρεις και λίγο τον ακούγαμε να  λέει the Police is coming… Δε πολίς ις κάμιγκ!

-Το πες μια, το πες δυο, πέντε-έξι… Εεεε φθάνει, λέω μέσα μου! Γυρίζω κι εγώ προς το μέρος του με ένα πρόσωπο που έσφυζε από ειρωνεία, να του δείξω πως αυτό που έλεγε, έπαψε να είναι αστείο εδώ και ώρα και να σταματήσει αλλά αμ…! Δε! Ακάθεκτος κι αυτός σαν τον υιό!

Ίσως, σκέφτηκα, αν του έλεγα πως εγώ είμαι αστυνομικός και ήρθα να συλλάβω τον Άλεξ λόγω της ανάρμοστης συμπεριφοράς του, πως θα του φαινόταν;

Ή θα ‘ταν προτιμότερο να του ‘λεγα πως είμαι αστυνομικός και ήρθα να συλλάβω τον ίδιο διότι χρησιμοποιεί το επάγγελμα μου για να τρομοκρατήσει τον γιο του;

Κάποτε ήταν ο μπαμπούλας, ήταν ο γύφτος, τώρα ο αστυνομικός, αργότερα ίσως ο αστροναύτης που παίρνει παιδιά και τα αφήνει στο διάστημα, ποιος ξέρει τι άλλο θα πούμε;

Καλώς ή κακώς δε μίλησα, ίσως τον λυπήθηκα, είχε τα παιδιά του που δε μπορούσε να τα ηρεμήσει, είχε επίσης, τα βλέμματα των συνεπιβατών να τον κοιτούν επίμονα, να ‘χει και μένα να του λέω πόσο λάθος κάνει να χρησιμοποιεί τέτοια μέσα για να καθησυχάσει τον αγχωμένο, δραστήριο γιο του; Οπότε, αποφάσισα να μην του προσθέσω κάτι επιπλέον…

Ίσως τώρα να το μετανιώνω γιατί αναμφίβολα , ο μικρός Άλεξ θα ‘χει στο νου ότι κάθε φορά που ανεβαίνει σε αεροπλάνο, ίσως εμφανιστεί ξαφνικά ο κακός αστυνομικός που κατεβάζει παιδιά και τα στέλνει φυλακή!

Πως δίνεις νέα μορφή και ζωή σε ένα «παλιό περιοδικό»;

To Σάββατο 9 Ιουνίου, στις 11:30-13:00 στην Κεντρική πλατεία Κοζάνης θα μαζευτούμε όχι για να πούμε ιστορίες αλλά για να τις δημιουργήσουμε. Θα περιηγηθούμε πίσω από τις λέξεις μαζί με την ΑΡΣΙΣ Κοζάνης, τη Δομή Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, την Κοιν.Σ.Επ Κρατήρας  για να γεμίσουμε την πλατεία μας με αγάπη,σεβασμό, αλληλεγγύη και δημιουργία, ενισχύοντας την περιβαλλοντική μας συνείδηση.

Ελάτε να γεμίσουμε την πλατεία μας με χάρτινα καράβια, δράκους και ιστορίες.

Ελάτε, στη Γιορτή Ανακύκλωσης να ταξιδέψουμε παρέα, να ανακυκλώσουμε και να δημιουργήσουμε.

Ελάτε, να βοηθήσετε να φτιάξουμε δράκους και ιστορίες.

Ελάτε, μαζί με τα παιδιά σας.

Ελάτε, παρέα με την ΑΡΣΙΣ Κοζάνης, τη Δομή Φιλοξενίας Ασυνόδευτων Ανηλίκων, την Κοιν.Σ.Επ Κρατήρας και το Together free press.

Ελάτε, σας περιμένουμε!!!