Αν το καλοκαίρι ήταν φρούτο, θα ήταν σίγουρα καρπούζι. Βαρύ και επιβλητικό, δεν κρύβεται με τίποτα. Δεν κουβαλιέται εύκολα και σε ξεγελά με την εμφάνιση του. Δεν είναι όλα μέλι, δεν είναι όλα γευστικά μπορεί να αποδειχθεί και μάπα. Είναι των αντιθέσεων. Καταπράσινο απέξω και κατακόκκινο μέσα. Μέχρι να φτάσεις στο μέσα του θα ταλαιπωρηθείς, μέχρι να κερδίσεις το πιο γλυκό κομμάτι του, την καρδιά του, ίσως και να κοπείς. Με μαχαίρι, με κάτι αιχμηρό αλλιώς δεν ανοίγει…Εκτός αν χάσεις την υπομονή σου και το αφήσεις με δύναμη κάτω να σκάσει….σα καρπούζι. Συνοδεύεται με τυρί φέτα και ψωμί. Άλλοι το προτιμούν σκέτο, άλλοι στο πιατάκι διαχωρίζοντας τα κουκούτσια και άλλοι μια φέτα στο χέρι και με τα μούτρα στην καρδιά. Τους αρέσει να φτύνουν τα κουκούτσια επιδεικτικά. Φτου! Μεσημεράκι μετά το φαγητό στη μεγάλη πιατέλα την πορσελάνινη ή αργά το απόγευμα στη βεράντα, στην αυλή με το φως του κεριού να τρεμοπαίζει και να φωτίζει το βαθύ κόκκινο ακόμη πιο πολύ. Ή θα το λατρέψεις ή θα το μισήσεις. Ακόμα και αν δεν το τρως δεν μπορείς να το μισήσεις, κουβαλά τόσες αναμνήσεις, κουβαλά και εσένα μέσα. Σου θυμίζει καλοκαίρια, διακοπές, θάλασσα, αμμουδιά, ταβερνάκια, τραπέζια οικογενειακά, φασαρία και ησυχία, σου θυμίζει κάτι παλιά μωσαϊκά στρωμένα πάνω στο τραπέζι, σου θυμίζει χρόνια παιδικά, λαϊκές και καρότσα αγροτική. Τρέχανε στη γειτονιά να προλάβουν να τη σταματήσουν με το πορτοφόλι στη μασχάλη. “Ένα καλό θέλω, είναι για τα παιδιά”. Και η κίνηση αυτή του δακτύλου για να τεστάρεις αν αξίζει. “Κράτα το στην αγκαλιά σου καμία σακούλα δεν το βαστάει”. -Μα τι παράξενοι άνθρωποι είστε; Μα με τυρί και ψωμί; -Α! Δεν ξέρεις τι χάνεις. Δεν μάθαμε ποτέ, άλλοι πάλι δοκίμασαν και άλλαξαν συνήθειες, άλλοι πάλι σκέτο. Άλλη χάρη. Αξία διαχρονική.

Το καλοκαίρι είναι καρπούζι, τραγανό, δροσερό, ξεχωριστό, αγαπημένο.

Όσα και αν φας φέτος δε θα συγκρίνονται με το περσινό ούτε με αυτό που θα γευτείς του χρόνου. Κάθε χρόνο άλλη γεύση, παίρνει μακριά αυτή που είχες όλους τους προηγούμενους μήνες.

Είναι κι αυτές οι καλοκαιρινές νύχτες που μου την φέρνουν συνέχεια στο νου, την νοσταλγία όπως τα παιδικά χρόνια. Ήμασταν τσούρμο ζωηρό, ανεβαίναμε τα σκαλιά λαχανιάζοντας μέχρι τον τρίτο και τα υπόλοιπα τα “βγάζαμε” με το ζόρι μέχρι να φτάσουμε στην πόρτα του παραδείσου. Ξύλινη που πάντοτε έτριζε! Μα όταν άνοιγε αντικρύζαμε τον παράδεισό μας… μια τσιμεντένια απέραντη πλάκα. Μια ταράτσα που λατρεύαμε να πηγαίνουμε. Την περπατούσαμε σπιθαμή προς σπιθαμή και αποφεύγαμε με προσοχή τις κατά λάθος σιδεριές της. Ένας πλαστικός κουβάς ήταν η σήμανση του κινδύνου.
Οι μεγάλοι με τους μεγάλους και οι μικροί με τους μικρούς. Μας έκανε τραπέζι οικογενειακό, ένα μεγάλο ορθογώνιο που πάνω του είχε όλα τα καλούδια. Ακόμη θυμάμαι την χαρακτηριστική μυρωδιά του κάρβουνου, ότι τρώγαμε ήταν πιο γευστικό, πιο νόστιμο, πιο ωραίο, όλα πιο….. Και μετά το φαγητό παιχνίδι, πολύ παιχνίδι χαράζαμε με τις κιμωλίες τετράγωνα για το κουτσό, αφού πρώτα είχαμε προλάβει να γράψουμε τα ονόματά μας. Ακόμα απορώ πως βρέθηκαν οι κιμωλίες εκεί. Από την άλλη τα αγόρια ζωήρευαν, τρέχανε και μαζεύανε παρατηρήσεις.
Έπειτα όλοι ξαπλωμένοι στη σειρά, η πλάτη μας ένιωθε τη ζέστη που είχε απορροφήσει η τσιμεντένια πλάκα από τον ήλιο του μεσημεριού. Κοιτούσαμε ουρανό και μετρούσαμε αστέρια, παραμονεύαμε αν θα πέσει κανένα για να κάνουμε ευχή! Οι ευχές γίναν πολλές και τα αστέρια αμέτρητα. Ήμασταν ευτυχισμένοι τόσο που αγγίζαμε ουρανό. Χαζεύαμε τα αστέρια και συζητούσαμε, κάναμε όνειρα, τέτοια που πάψαμε να κάνουμε. Τέτοια που είχαν όλη την λάμψη των αστεριών μέσα τους. Ξαφνικά πεταγόταν οι μεγάλοι με τις συμβουλές τους και μας το χαλούσαν “Να προκόψετε στη ζωή σας, να γίνετε άνθρωποι”. Και κάναμε την προκοπή των μεγάλων και θυσιάσαμε πολλά από τα όνειρα. Ήρθαν όμως όλα με τη σειρά και πήγαν όλα κατ΄ευχήν.
Όλοι στην ” ταράτσα των ευχών”, η Ολυμπία, ο Θωμάς, η Κατερίνα, ο Αντρέας, ο Παναγιώτης, ο Γιώργος, η Αναστασία, ο Χρήστος και η Μαρία. Τι και αν τα χρόνια πέρασαν, τι και αν μετράμε λιγότερα αστέρια και δεν κάνουμε ευχές; Πάντα θα αναπολούμε την ταράτσα μας. Η ταράτσα των ευχών, των ονείρων, της ευτυχίας, των επιθυμιών, της αθωότητας της ξεγνοιασιάς, της μαγευτικής θέας.
Παρόλου που σκεπάστηκε με κεραμίδια ακόμα μας επιτρέπει να την κοιτάζουμε, όταν περνάμε από κει. Τι δύσκολου που είναι να κάνεις ευχή από τόσο χαμηλά; Μεγάλη η απόσταση μέχρι τα αστέρια.

Πιτσιρίκια τότε με άδεια τσέπη αλλά με καρδιά που φτερούγιζε και έδινε δύναμη και γέμιζε όνειρα και σε άφηνε να πιστέψεις πως μπορείς να κατακτήσεις τον κόσμο μόνο αν πιαστείς χέρι χέρι. Κότσια! Τέτοια είχαν και ας ήταν σχεδόν παιδιά και αποφάσισαν να φύγουν μακριά να δημιουργήσουν και να δημιουργηθούν, για μια καλύτερη ζωή τι και αν ήταν ξενιτιά, είχε ο ένας τον άλλον. Και μιλούσαν τα μάτια…Πάμε; Πάμε! Χωρίς δεύτερες σκέψεις. Μα δεν ξέρουμε ούτε μια λέξη…Σιγά το δύσκολο θα την μάθουμε την γλώσσα. Και πιάσανε δουλειά, καλούτσικη για μια αρχή. Δυσκολίες και κλάματα, μα πάλεψαν. «Φτιάξαμε οικογένεια, έχουμε μια δουλίτσα, είμαστε μια χαρίτσα». Μικροπράγματα που ανταγωνίζονται τα πιο μεγάλα επιτεύγματα. Και όταν ο ένας από τους δυο δεν άντεξε και νοστάλγησε πατρίδα, επέστρεψαν μαζί…Τι και αν ο ένας ήθελε να μείνει. Φτου και πάλι απ’την αρχή… «Μα δεν βαριέσαι, βαδίζουμε μαζί».

Θυσίες, μάχες, νίκες, ήττες…

Αγάπη είναι φιλί στο μέτωπο σε χρόνο ανύποπτο, είναι ανυπόφορη γκρίνια, είναι χαμόγελο σκυθρωπό, είναι θυμός, είναι καυγάς τρικούβερτος, είναι συγχώρεση, είναι έντονη επιθυμία, είναι 2 χωριστά δωμάτια μέχρι να ξαναγίνουν ένα, είναι η λαχτάρα να σε ξαναδώ και ας σε έχω βαρεθεί, είναι ελάττωμα που έχω συνηθίσει, είναι μια ξεχασμένη αγκαλιά, είναι η έγνοια που σου έχω όταν λείπεις, είναι η σκέψη μου, είναι ο θαυμασμός μου για σένα, είναι το μίσος που εξατμίζεται, είναι τα λόγια που λένε τα βλέμματα, είναι η ασυνεννοησία, είναι η σιωπή σου, είναι ο εκνευρισμός, είναι η αμηχανία, είναι η αναζήτηση, είναι τα κουτά ψέματα σου, είναι τα έξυπνα αστεία σου, είναι η προσπάθεια να γκρεμίσω τα τείχη που χτίζεις, είναι δάκρυα, είναι το χαραγμένο όνομα σου στην άβγαλτη βέρα μου, είναι τα χρόνια της υπομονής, του σεβασμού, της εμπιστοσύνης και τα 40 κεριά που τα σβήνει ο χρόνος δίπλα σου.

Και γιόρταζα την αγάπη μαζί τους από τότε που την κατάλαβα και ήμουν παρούσα στα γενέθλια της, από την στιγμή της ύπαρξής μου. Αγάπη λοιπόν είναι το μαζί στις χαρές και στις λύπες, στην ευτυχία και στη δυστυχία, στην υγεία και στην αρρώστια, αγάπη είναι «σήκω ψυχή μου να πάμε βόλτα», να πέφτεις στο πάτωμα μαζί του και να τον σηκώνεις με όλη σου την δύναμη. Αγάπη είναι να λύνω τους κόμπους από τα αχτένιστα μαλλιά σου. Αγάπη είναι να πεθαίνεις για τον άλλον. Είναι το μαζί μέχρι το τέλος…

Δεν χωράει σε ρεπό και αργίες, δεν της αρέσουν τα παιχνίδια, δεν έχει ανάγκη από αλατοπίπερα, δεν πάει σ’αυτούς που δεν την αντέχουν, δεν φωλιάζει σε ψυχές που δεν την έχουν ακουστά. Δεν μοιράζεται με τρίτους. Σιχαίνεται τα ψέματα και λείπει από τους δήθεν όρκους που για να γίνουν αιώνιοι θα πρέπει να τους γράψεις με πράξεις. Αν χαθεί δεν ήταν η ίδια, ήταν μια άλλη που ήθελε να είναι σαν κιαυτήν. Να επιμένεις, να την υπομένεις, να μεγαλώνεις μαζί της, να ψάχνεις την αλήθεια της. Να μην χάνεις ούτε λεπτό μακριά της. Να την δίνεις απλόχερα και να την μοιράζεσαι. Πάντα θα σε βρίσκει και ας είσαι χαμένος. Πώς να συμβιβαστείς μωρέ με μια κατώτερη της, όταν έχεις γνωρίσει την αληθινή;

Αγάπη είναι μια φράση που πέρασε από 40 κύματα…
Σήκω ψυχή μου να πάμε βόλτα!

Αφιερωμένο στον Γιάννη και στην Δέσποινα

Επισκεφτήκαμε το «Θεαγένειο» Νοσοκομείο, ένα από τέσσερα ειδικά αντικαρκινικά νοσοκομεία της χώρας που μετρά τρεις και πλέον αιώνες συνεχούς προσφοράς στη Θεσσαλονίκη. Γνωρίσαμε από κοντά την Κοινωνική Υπηρεσία του Νοσοκομείου και ενημερωθήκαμε τόσο για τον ρόλο της όσο και για την εξειδικευμένη βοήθεια που παρέχει στους ασθενείς και στις οικογένειες τους.    

Κάνοντας μια σύντομη ιστορική αναδρομή, το Θεαγένειο  υπήρξε «το Νοσοκομείο της Ελληνικής Ορθοδόξου Κοινότητας», που ονομάστηκε «ΧΑΡΙΣΕΙΟ» προς τιμήν του ευεργέτη του Θεαγένους Χαρίση, ο οποίος το 1863 άφησε με διαθήκη το μεγαλύτερο μέρος της περιουσίας του στην Ελληνική Κοινότητα για το Νοσοκομείο.  

Σήμερα, το Θεαγένειο καλύπτει ιατρικές ανάγκες των κατοίκων της Μακεδονίας, της Θράκης και της Θεσσαλίας και εκτός από το νοσοκομείο περιλαμβάνει το Κέντρο Προληπτικού Ελέγχου «Γεώργιος Γεννηματάς» καθώς επίσης λειτουργεί και την Κινητή Μονάδα που διεξάγει προληπτικό γυναικολογικό έλεγχο στη Μακεδονία, τη Θράκη και τη Θεσσαλία.

Το Θεαγένειο αναπτύσσεται συνεχώς ανανεώνοντας την υποδομή του όσον αφορά τον ιατροτεχνολογικό εξοπλισμό του, έχοντας ως κύριο στόχο την καλύτερη εξυπηρέτηση των πολιτών. Διαθέτει επιστημονικό προσωπικό υψηλοτάτου επιπέδου δίνοντας έμφαση και στην εκπαίδευση των αυριανών ιατρών. Φιλοδοξεί να είναι ένα από τα κορυφαία νοσοκομεία στην παροχή υπηρεσιών υγείας.

Αφού συναντήσαμε την ομάδα των κοινωνικών λειτουργών, ρωτήσαμε όλα όσα μας ανησυχούν και μας προβληματίζουν, για τον τρόπο που χειρίζεται η ομάδα την κάθε περίπτωση του ασθενούς ξεχωριστά, πως διαχειρίζεται ο καρκίνος μαζί με την οικογένεια σε συνεργασία με τους ειδικούς και πόση μεγάλη σημασία έχει η ψυχή, η δύναμη και η επιμονή στην αντιμετώπιση του.  

Ποιος είναι ο ρόλος των κοινωνικών λειτουργών στο αντικαρκινικό νοσοκομείο; Παίρνει άλλη υπόσταση εδώ;  

Ο ρόλος του Κοινωνικού Λειτουργού σε ένα Νοσοκομείο και ιδιαίτερα σε ένα αντικαρκινικό Νοσοκομείο είναι πολυδιάστατος.

Ο Κοινωνικός Λειτουργός στο νοσοκομείο στηρίζει συναισθηματικά τους ασθενείς αλλά και τους συγγενείς για να μπορέσουν να αποδεχτούν την νέα κατάσταση στη οποία βρίσκονται βοηθώντας τους να εκφράσουν τα συναισθήματα, τους φόβους και τις αγωνίες τους.

Ενημερώνει τους ασθενείς για θέματα που αφορούν σε ασφάλειες, συντάξεις, επιδόματα και λοιπές παροχές των ασφαλιστικών ταμείων με ταυτόχρονη βοήθεια – αν χρειάζεται- για την συγκέντρωση των απαιτούμενων δικαιολογητικών.

Οι ανασφάλιστοι ασθενείς ενημερώνονται για τη δωρεάν νοσηλεία τους και τις παροχές που δικαιούνται.

Βοήθεια στους ασθενείς κατά την επιστροφή στο σπίτι τους  για να δημιουργηθούν οι κατάλληλες συνθήκες διαμονής. Εισαγωγή σε δομές φιλοξενίας αν αδυνατεί το οικογενειακό περιβάλλον να τον φροντίσει ή αν ο ασθενής δεν έχει οικογενειακό περιβάλλον .

Ενημέρωση ασθενών και συνόδων για την λειτουργία του ξενώνα φιλοξενίας και περίθαλψης Καρκινοπαθών που στεγάζεται στην Πυλαία και λειτουργεί με την ευθύνη του Θεαγενείου και μπορεί να φιλοξενήσει ασθενείς που υποβάλλονται σε θεραπείες αλλά και τους συνοδούς τους. Επίσης, η Κοινωνική Υπηρεσία έχει αναλάβει τη λειτουργία  ξενώνα του Θεαγενείου  στον οποίο μπορούν να φιλοξενηθούν μόνο συνοδοί των ασθενών.

Βοήθεια των συνοδών σε αλλά πρακτικά θέματα π.χ. κατάθεση δικαιολογητικών που αφορούν  στο ασθενή, παραπομπή σε άλλες υπηρεσίες.

Ποια είναι η διαδικασία που ακολουθείται από την στιγμή που ο ασθενής εισάγεται στο νοσοκομείο και ξεκινά την θεραπεία του;

Ο ασθενής εισάγεται στο Νοσοκομείο είτε για να χειρουργηθεί είτε για να υποβληθεί σε θεραπείες, χημειοθεραπείες ή ακτινοβολίες. Στην Κοινωνική Υπηρεσία απευθύνεται είτε ο ασθενής αυτοβούλως είτε μετά από παραπομπή από το προσωπικό, το γιατρό, τη νοσηλεύτρια, κ.α. Αν ο ασθενής μπορεί και θέλει επισκέπτεται το γραφείο, ή διαφορετικά τον επισκεπτόμαστε στο θάλαμo νοσηλείας. Οι συναντήσεις είναι συνήθως περισσότερες από μια και εξαρτώνται πάντα από τις ανάγκες του. Επίσης, εκτός από τους ασθενείς στο γραφείο μας απευθύνονται οι συγγενείς τους, οι οποίοι έχουν πολύ μεγάλη ανάγκη όχι μόνο για στήριξη αλλά και για βοήθεια σε πρακτικά θέματα που προκύπτουν από την ασθένεια.

Η ομάδα των κοινωνικών λειτουργών παρέχει ψυχολογική υποστήριξη τόσο στους ασθενείς όσο και στις οικογένειες τους. Πόσο εύκολη είναι η ανάληψη της κάθε περίπτωσης ξεχωριστά;

Οι ασθενείς και οι συνοδοί που απευθύνονται στην Κοινωνική Υπηρεσία εξυπηρετούνται άμεσα από τους Κοινωνικούς Λειτουργούς. Οι επισκέψεις στους θαλάμους των ασθενών είναι καθημερινές με σκοπό να εκφράσουν τις ανάγκες, τις δυσκολίες και τους προβληματισμούς τους. Ο κάθε ασθενής είναι ξεχωριστή – μοναδική προσωπικότητα και σαν τέτοια αντιμετωπίζεται.

Όταν υπάρχει ανάγκη για περαιτέρω διερεύνηση ή  πιο εξειδικευμένη παρέμβαση, συστήνεται η παραπομπή τους στους ειδικούς επαγγελματίες ψυχικής υγείας, όπως στον ψυχίατρο ή στην ψυχολόγο του νοσοκομείου. Έτσι ώστε ο καθένας συμβάλει με την δική οπτική, στο να διαχειριστεί τόσο ο ασθενής όσο και ο συνοδός του με το καλύτερο δυνατό τρόπο την νέα κατάσταση.

Είναι επαρκής η επιστημονική ομάδα για να καλύψει τις ανάγκες όλων  των ασθενών;  

Όλοι οι ασθενείς που ζητάνε ψυχολογική και συναισθηματική υποστήριξη και απευθύνονται  στους ειδικούς ψυχικής υγείας εξυπηρετούνται άμεσα. Στο γραφείο της Κοινωνικής Εργασίας υπάρχει πάντα Κοινωνικός Λειτουργός για να υποδεχτεί τους ασθενείς και τους συγγενείς που προσέρχονται. Υπάρχει άμεση ανταπόκριση στις παραπομπές από το προσωπικό του Νοσοκομείου και αφορούν τόσο εσωτερικούς όσο και εξωτερικούς ασθενείς μας .

Με την αύξηση του προσωπικού θα μπορούσαν να διευρυνθούν και ίσως να διαφοροποιηθούν οι δραστηριότητες του τμήματος μας εντός του νοσοκομείου όσων αφορά στην συχνότερη παρουσία στο πλευρό των ασθενών. Επίσης, και στην εκπόνηση άλλων προγραμμάτων που θα αφορούσε στην ενημέρωση και στην συναισθηματική τους αποφόρτιση ασθενών και συνοδών.

Ανάμεσα στις αρμοδιότητες σας υπόκειται και η διαμεσολάβηση με δημοσίους φορείς για την διευθέτηση διαφόρων ζητημάτων που αφορούν στους ασθενείς;

Αρχικά μέσα στο Νοσοκομείο συνεργαζόμαστε με όλο το ιατρικό , νοσηλευτικό και λοιπό προσωπικό για την καλύτερη εξυπηρέτηση των ασθενών, καθώς επίσης και με το  γραφείο προστασίας δικαιωμάτων ληπτών υπηρεσιών υγείας στο όποιο μπορούν να απευθύνονται οι ασθενείς για να ενημερώνονται για τα δικαιώματα τους κατά την παραμονή τους στο Νοσοκομείο.

Στις αρμοδιότητες μας είναι  επίσης και η διαμεσολάβηση σε άλλους δημόσιους φορείς για να επιλυθούν ζητήματα των ασθενών π.χ. το ΙΚΑ για την παράταση της ασφαλιστικής κάλυψης κάποιου ασθενή, τα Κέντρα Πιστοποίησης αναπηρίας για να εξεταστεί ο ασθενής και να πάρει ποσοστό αναπηρίας που θα το χρησιμοποιήσει για τη έκδοση σύνταξης ή για λοιπές παροχές. Επίσης, μπορεί να γίνει παραπομπή του ασθενή σε άλλη υπηρεσία π.χ. «Βοήθεια στο σπίτι» για να τον εξυπηρετεί όταν επιστρέφει στο σπίτι του. Εκτός από δημόσιους φορείς υπάρχει συνεργασία με ιδιωτικούς φορείς και ΜΚΟ προκειμένου να ενταχθούν στα προγράμματα τους.

Περιγράψτε μας μια τυπική μέρα της καθημερινότητάς σας. Πως καταφέρνετε να αποφορτιστείτε στο τέλος αυτής;

Μια τυπική μέρα στο γραφείο Κοινωνικής Εργασίας του Νοσοκομείου περιλαμβάνει συναντήσεις με ασθενείς  που συνήθως δεν είναι  με εισαγωγή στο Νοσοκομείο, οι οποίοι έρχονται για θεραπείες και ταυτόχρονα απευθύνονται στην Κοινωνική Υπηρεσία για να συζητήσουν θέματα που τους απασχολούν, να ενημερωθούν για τα δικαιώματα τους, για παροχές ταμείων και να ζητήσουν βοήθεια για να την τακτοποίηση και διεκπεραίωση διοικητικών διαδικασιών. Επισκέψεις στους θαλάμους των ασθενών που χρειάζονται βοήθεια από Κοινωνική Λειτουργό ή έχουν ανάγκη απλά μιας  παρουσίας.  Συνεργασία με φορείς για την καλύτερη εξυπηρέτηση των ασθενών. Τηλεφωνικές επικοινωνίες με άλλες υπηρεσίες για παραπομπές ασθενών. Αναζήτηση και συνεργασία με συνοδούς για την  εξυπηρέτηση των ασθενών τους.

Η καθημερινή αποφόρτιση δεν είναι πάντα εύκολη. Με τα χρόνια εμπειρίας όμως αναπτύσσουμε τεχνικές για να μπορούμε να το ελέγχουμε. Η θετική εξέλιξη της πορείας ενός ασθενή ή το «ευχαριστώ» του  για τη βοήθεια που δέχτηκε αποτελεί ηθική ικανοποίηση για τον Κοινωνικό Λειτουργό.

Λόγω της δουλειάς σας καθημερινά αντικρίζετε τον καρκίνο, αλήθεια μπορεί κανείς να συνηθίσει την μορφή του, την ύπαρξη του;

Η λέξη καρκίνος περικλείει  πολλές προκαταλήψεις και έντονη συναισθηματική φόρτιση. Δεν πρέπει να μας τρομάζει αυτή η  λέξη. Πρέπει να δούμε τον καρκίνο  σαν  μια ασθένεια που έχει δύσκολη αντιμετώπιση. Όλοι οι ασθενείς αντιμετωπίζουν δυναμικά τον καρκίνο τους και αναπτύσσουν ο καθένας το δικό του τρόπο διαχείρισης. Πολλές φορές ακούμε από ασθενείς που αναρωτιούνται, που βρίσκουν τόση δύναμη και αντιμετωπίζουν όλες τις δυσκολίες της ασθένειας.

Τις περισσότερες φορές δεν είναι μόνο ο καρκίνος αλλά και όλα τα άλλα προβλήματα που τον συνοδεύουν και συνεχίζουν να μας ευαισθητοποιούν. Υπάρχουν όμως περιπτώσεις ασθενών, άσχετα από την εμπειρία μας, που μας αγγίζουν περισσότερο. Π.χ. μοναχικοί ασθενείς που χειρουργούνται και νοσηλεύονται χωρίς να έχουν κανένα συνοδό.

Έχετε καταφέρει να γίνετε σημαντικό κομμάτι της ζωής των ανθρώπων που παλεύουν την νόσο. Πως νιώθετε γι’ αυτό;    

Το Θεαγένειο έχει γίνει κομμάτι της ζωής των ογκολογικών ασθενών. Οι επισκέψεις του ασθενή είναι πολύ συχνές. Όλο το προσωπικό του Νοσοκομείου προσπαθεί να βοηθήσει τους ασθενείς να αντιμετωπίσουν την δύσκολη κατάσταση που βιώνουν και να βγουν από αυτή όσο γίνεται πιο αλώβητοι. Βρίσκονται κοντά τους στις δύσκολες στιγμές τους και προσπαθούν να μειώσουν τον πόνο τους.

Σαν Κοινωνικοί Λειτουργοί αν καταφέρουμε να βοηθήσουμε τους ασθενείς να αντιμετωπίσουν  μέρος των δυσκολιών που προκύπτουν στη ζωή τους και που σχετίζονται και επιβαρύνονται από τη ασθένεια αυτό αποτελεί για μας πολύ μεγάλη ικανοποίηση.

                                                                     Οι Κοινωνικοί Λειτουργοί

                                                                    Βάγια Καραμήτρου Προϊσταμένη

                                                                        Τμημ. Κοιν. Εργασίας

                                                                       Γλυκερία Κουρνιώτη

                                                                        Κοιν.  Λειτουργός

«Είμαι ο πόθος να μην πεθάνω. Είμαι η ανάγκη να πλάσω ένα όνειρο σταθερό και μόνιμο που θα με βοηθήσει να διατηρήσω την ύπαρξή μου…»

Με αυτά΄τα λόγια του Γιώργου Πολυράκη, από το βιβλίο του «Μακρινοί ορίζοντες» η Κατερίνα Μάτσου περιγράφει τον δικό της αγώνα ζωής, σε μια δύσκολη πραγματικότητα παλεύοντας με την Σκλήρυνση κατά πλάκας.

Η Σκλήρυνση κατά πλάκας ή πολλαπλή σκλήρυνση είναι μια χρόνια φλεγμονώδης αυτοάνοση νόσος που προσβάλλει το κεντρικό νευρικό σύστημα, δηλαδή τον εγκέφαλο, το νωτιαίο μυελό και οπτικά νεύρα και εάν δεν αντιμετωπιστεί έγκαιρα, μπορεί να οδηγήσει σε αναπηρία. Ωστόσο, η εξέλιξη, η σοβαρότητα και τα συμπτώματα της πολλαπλής σκλήρυνσης είναι απρόβλεπτα και διαφέρουν σε κάθε ασθενή και η έγκαιρη λήψη της θεραπείας παίζει πολύ σημαντικό ρόλο στην ποιότητα της ζωής των ασθενών.

Εμφανίζεται κυρίως σε νεαρούς ενήλικες μεταξύ 20-40 ετών και προσβάλλει τις γυναίκες πιο συχνά απ’ ότι τους άντρες.Η πολλαπλή σκλήρυνση επηρεάζει περισσότερους από 2,5 εκατομμύρια ανθρώπους σε όλο τον κόσμο, με περισσότερους από 600.000 πάσχοντες στην Ευρωπαϊκή Ένωση. Στην Ελλάδα υπολογίζεται πως πάσχουν από πολλαπλή σκλήρυνση περίπου 10.000-12.000 ασθενείς.

Πολλές είναι οι ιστορίες που ξεπερνούν την ανθρώπινη λογική. Ιστορίες ανθρώπων που κατάφεραν να ανέβουν το δικό τους Γολγοθά  πραγματοποιώντας τα όνειρά τους.

Η Κατερίνα Μάτσου μίλησε στο Together σε μια συνέντευξη-κατάθεση ψυχής και μας αποκάλυψε  τα προβλήματα που αντιμετωπίζει στην καθημερινότητα της αλλά και τον αγώνα που δίνει κόντρα στην ασθένεια της ενώ ονειρεύεται και  περιμένει υπομονετικά αισιοδοξώνταςτην στιγμή που η επιστήμη θα ανακαλύψει την θεραπεία για την αντιμετώπιση της ασθένειας.

Κατερίνα, πότε διαγνώστηκες με ΣΚΠ, ποια ήταν τα πρώτα συμπτώματα και πως αντέδρασες;

Τελευταίο χρόνο των σπουδών μου στη Θεσσαλονίκη, τελευταίο μήνα, πάνω ακριβώς στις εξετάσεις του εξαμήνου κατάλαβα ότι το αριστερό μου μάτι δεν μπορούσε απλά να γυρίσει αριστερά. Πίστεψα πως ήταν κάτι εξαιτίας της μυωπίας μου, αρκετά υψηλή και συνεχώς αυξανόμενη μέχρι σήμερα και επειδή ήταν ακριβώς πάνω στις εξετάσεις του εξαμήνου και δεν είχα έντονο πρόβλημα, το άφησα να το φροντίσω, όταν θα επέστρεφα στην Κοζάνη. Πράγματι, μόλις επέστρεψα δυο τρεις βδομάδες μετά επισκέφτηκα τον οφθαλμίατρό μου, τον αείμνηστο Γιώργο Γκάσταρη ο οποίος κατάλαβε από την πρώτη ματιά πως αυτό που είχα δε χρειαζόταν οφθαλμίατρο, αλλά νευρολόγο. Είναι αυτό που λέμε νευροκαβαλίκεμα μου είπε χαρακτηριστικά, πιάστηκε το νεύρο του ματιού, αυτό πρέπει να διορθώσουμε και με συμβούλευσε να επισκεφτώ κάποιο νευρολόγο. Μου πρότεινε μάλιστα κάποιον γνωστό νευρολόγο εδώ στην Κοζάνη τον οποίο επισκέφτηκα το ίδιο απόγευμα.

Ο γιατρός, αξιόλογος επιστήμων κατά τ’ άλλα, μάλλον δεν είχε αντιμετωπίσει κάποια παρόμοια περίπτωση. Θεώρησε λοιπόν καλό να εφαρμόσει πάνω μου όλα όσα είχε μάθει στην ιατρική σχολή, να μου πει με λεπτομέρειες τα χειρότερα που μπορούσαν να μου συμβούν, να μου προτείνει κάποιας υπερβολικές θεραπείες με αποτέλεσμα να γίνω έξαλλη, να μη θέλω να κάνω τίποτα απολύτως. Άλλωστε το μάτι είχε αρχίσει σιγά-σιγά να επανέρχεται και έβαλε τα κλάματα στη μέση της πλατείας. Οπότε είπαμε, με τους γονείς μου ήμουν, να πάμε για μία δεύτερη γνώμη στο Χρήστο το Μπέσα. Εκλεκτός επιστήμων, ίσως να είχε μια πιο απλή λύση. Κι εκείνος μόλις είδε τι μου συμβαίνει, έβαλε απλά τα γέλια! Όχι γιατί ήταν γελοία η κατάστασή μου, καθόλου γελοία δεν ήταν, τα νεύρα μου είχαν χτυπήσει ήδη κόκκινο, αλλά γιατί, όπως μου είπε αυτό είναι κάτι που εμφανίζεται κάθε μέρα σε πάρα πολλούς ανθρώπους. Υπάρχουν τρόποι να το περιορίσουμε. Και πήρε εκείνη τη στιγμή τηλέφωνο το γιατρό, κορυφαίο μελετητή της Σ.Κ.Π. και καθηγητή του Α.Π.Θ. Κωνσταντίνο Κώνστα στη Θεσσαλονίκη και μου έκλεισε ένα ραντεβού για την επομένη.

Προσαρμόστηκες όμως στα νέα δεδομένα.

Προσαρμόστηκα. Δεν μπορούσα να κάνω κάτι άλλο. Μόνο να προσαρμοστώ. Στην αρχή, όταν ο Κωνσταντίνος Κώνστας μου είπε να μάθω να αφήνω στην άκρη αναίτια άγχη και στρες μου φάνηκε τρομερά δύσκολο, έως αδύνατο για μένα κάτι τέτοιο. Τότε αγχωνόμουν ακόμη με το κάθε τι. Τελικά κατάλαβα πως μπορούσα να το κάνω. Τίποτα δεν είναι αδύνατο. Ειδικά όταν μπλέξεις με τη σκλήρυνση. Όσες φορές δεν άκουσα τη συμβουλή του το μετάνιωσα πικρά. Έμαθα να ζω πλέον τη ζωή μου κάπως αλλιώς και έτσι συνεχίζω. Και προσπαθώ να κρατώ την ασθένεια πάντα κοιμισμένη και να μη τη θυμάμαι και πολύ.

Πως ισορροπείς  όταν πάσα στιγμή μπορεί να αντιμετωπίσεις ένα νέο επεισόδιο;

Δεν απογοητεύομαι. Απλά. Δεν υπάρχει άλλος τρόπος. Η ΣΚΠ επηρρεάζεται από την ψυχική μας διάθεση. Ας φροντίσουμε αυτή να είναι πάντα καλά. Σε μένα, ευτυχώς, δεν εμφανίστηκε ποτέ με τόσο άγρια διάθεση, όπως σε άλλους συνασθενείς μου.

Ποια συμπεριφορά είναι αυτή που εκτιμάει περισσότερο ένας μακροχρόνιος ασθενής; Τι περιμένεις από τους ανθρώπους που είναι γύρω σου;

Να καταλάβουν ότι έχω ένα πρόβλημα και κάποιες φορές χρειάζομαι τη βοήθειά τους. Όχι πάντα. Κάποιες στιγμές. Μην ανησυχείτε, δε θα πεθάνω απ’ αυτό. Κι αν σας βασανίζω συγνώμη. Απλά δεν μπορώ ν κάνω κάτι για να διώξω την αρρώστια οριστικά από πάνω μου. Ίσως κάποτε να βρεθεί η λύση. Μέχρι τότε …υπομονή.

Η ασθένεια σε περιορίζει; Δυσκολεύει την καθημερινότητα σου; Θα μπορούσες να μου περιγράψεις μια σου ημέρα;

Η ΣΚΠ έχει κλέψει την ισορροπία μου. Και χωρίς ισορροπία κανείς άνθρωπος δεν μπορεί να περπατήσει. Και για μένα που γυρνούσα όλη την Κοζάνη και τη μισή Θεσσαλονίκη με τα πόδια αυτό είναι φρικτό. Το να μην μπορώ να περπατάω άνετα είναι μεγάλοι πλήγμα. Μου έχει κλέψει τις βόλτες μου στην πόλη.

Είναι αισιόδοξα τα μηνύματα από τον ιατρικό κόσμο όσον αφορά στην ασθένεια;

Είναι πολύ αισιόδοξα και υπάρχει μεγάλη εξέλιξη από τότε που εγώ την ανακάλυψα μέσα μου μέχρι τώρα, δηλαδή τα τελευταία 16 χρόνια. Σίγουρα θα βελτιωθεί και άλλο στα χρόνια που θα ακολουθήσουν. Δεν υπάρχει απλά ακόμα ριζική θεραπεία. Προς το παρόν τη βάζουμε για ύπνο και φροντίζουμε να την ξεχνάμε κοιμισμένη εκεί. Και είμαι πολύ ευτυχισμένη που οι τρεις τελευταίες μαγνητικές εξετάσεις που έκανα είναι σχεδόν όμοιες. Δηλαδή η αρρώστια δεν έχει κάποια εξέλιξη, που σίγουρα θα ήταν αρνητική, πάνω μου.

Ποια είναι αρνητική αλλα και η πιο θετική εμπειρία που έχεις αποκομίσει μέσα από την ΣΚΠ;

Δεν ξέρω αν είναι θετική ή αρνητική εμπειρία και συνέπεια, μα η ΣΚΠ με έφτασε στα όριά μου και στ’ αλήθεια μ’ έκανε ακόμα και άθελά της πιο δυνατή. Έχω πλέον μάθει να τα αντιμετωπίζω όλα λίγο πιο ψυχρά, από λίγο πιο μακριά και λένε πως έχω γίνει σκληρή, μα πρέπει κάπως να προστατέψω την υγεία μου. Δε θέλω να αφήνω την αρρώστια να με παίρνει από κάτω. Μου έχει φάει τουλάχιστον πέντε χρόνια απ’ τη ζωή μου, κοιμήθηκα 33 και ξύπνησα 39. Δεν έχω σκοπό να την αφήσω να μου φάει και άλλα.

Είσαι ένας δραστήριος άνθρωπος με πλήθος πραγμάτων στο ενεργητικό σου, η συγγραφή όμως σε κέρδισε. Τι έχεις καταθέσει μέχρι σήμερα;

Μέχρι σήμερα έχουν υπάρξει δύο βιβλία μου, το ΣΤΗ ΠΟΛΗ ΧΩΡΙΣ ΙΣΤΟΡΙΑ το 2010 και Ο ΘΑΝΑΤΟΣ ΤΗΣ ΩΡΑΙΑΣ ΕΛΕΝΗΣ τον περασμένο Φλεβάρη. Σίγουρα θα υπάρξουν και άλλα, ο εκδότης μου περιμένει ήδη με αγωνία δύο ακόμα μυθιστορήματά μου και συνεχίζω. Ευτυχώς η ΣΚΠ όσο κι αν σε βασανίζει, δε σου μπερδεύει το μυαλό.

Τι στόχους έχεις θέσει, ποιο είναι το όνειρο σου;

Πολλούς στόχους και πολλά όνειρα. Είπαμε, είμαι αισιόδοξο άτομο και παραμένω αισιόδοξη ό,τι κι αν κάνει η ΣΚΠ μέσα μου και πάνω μου. Άλλωστε έχω βάλει ένα στοίχημα. Να την πατήσω εγώ κάτω κι όχι αυτή εμένα. Κι αυτό το στοίχημα θα το κερδίσω.

Εν κατακλείδι θέλω να πω πως η ΣΚΠ δεν είναι τόσο τρομερή ασθένεια κι ας μας βασανίζει αλύπητα, όταν εμφανίζεται. Δεν είναι μεταδοτική ασθένεια, ούτε κληρονομική ή ψυχική διαταραχή. Μη μας φοβάστε δε θα προκαλέσουμε εμείς το τέλος του κόσμου, ούτε θα μολύνουμε τους υπόλοιπους «υγιείς» λέτε, ανθρώπους.

Ειλικρινά, δε θέλω να με αντιμετωπίζουν σαν άρρωστη ή σαν ΑΜΕΑ. Έχω σκλήρυνση και μάλλον θα την έχω πάντα, μα δεν είμαι προβληματικό άτομο. Δεν τη θέλω, μα δυστυχώς δεν μπορώ ακόμα να τη διώξω από πάνω μου. Κι εκείνος που θα επιλέξει να με αγαπήσει και να σταθεί δίπλα μου πρέπει να αγαπήσει παθιασμένα και να ανεχτεί κι εκείνη. Ίσως να με ακούτε θυμωμένη. Δεν έχω θυμώσει με τους ανθρώπους. Με τη σκλήρυνση έχω θυμώσει, η σκλήρυνση με έχει κάνει έξαλλη. Τόσο που λέω πως αν η ΣΚΠ ήταν άνθρωπος και την συναντούσα τυχαία στο δρόμο θα την έσπαγα στο ξύλο! Και ξέρω πως έχω πολλούς συμπαραστάτες. Μη της κάνετε τη χάρη και τη θεωρείτε τρομερή ασθένεια, αν και είναι πολύ κακιά. Θα το πάρει πάνω της. Καθόλου τρομερή δεν είναι, κουραστική είναι, αφόρητα κουραστική, μα μπορούμε να τη νικήσουμε. Η ίαση βρίσκεται στο παντοδύναμο μυαλό μας. Με αυτό οδηγό και τις συμβουλές εκλεκτών γιατρών, μπορούμε να τη νικήσουμε. Και να τη βάλουμε στον αιώνιο ύπνο. Είναι δύσκολο, μα δεν είναι αδύνατο.

Απόσπασμα από το βιβλίο της Κατερίνας Μάτσου «Η άσπονδη,καλή μου φίλη»

«Μήπως είμαστε τα αφανή θύματα του Τσέρνομπιλ; Καταμεσής ενός καυτού Ιούλη, εν μέσω μιας γρανίτας λεμόνι και μίας κρύας σοκολάτας, ο φίλος μου, ο Κώστας έψαχνε πάλι μια δικαιολογία για την αρρώστια, που κάποια χρόνια πριν εισέβαλλε απρόσκλητη στη ζωή του. Καχύποπτος -και πώς να μην είναι μετά απ’ όλα αυτά- ψάχνει από τότε έναν επαρκή και αρκετά ισχυρό λόγο να δικαιολογήσει αυτό που του συνέβη, που δεν έπρεπε ποτέ να του συμβεί, μα κάποιος κακός θεός τον ζήλεψε και τον τιμωρεί για το κακό που ποτέ δεν έκανε. Δεν είναι ο μόνος. Όλοι όσοι έχουμε ασθενήσει, περνάμε μια τέτοια φάση. Άλλος περισσότερο κι άλλος λιγότερο. Γιατί η σκλήρυνση κατά πλάκας μοιάζει πάντα να ήρθε στη ζωή μας, χωρίς κανένα απολύτως λόγο, την καλύτερη μας στιγμή. Σαν ένας κακός θεός να μας ζήλεψε και να μας την έστειλε για να μας τιμωρήσει για το κακό που ποτέ δεν κάναμε. Οι αφορμές εκατομμύρια, μα πάντα τις ανακαλύπτουμε εκ των υστέρων. Στη σκλήρυνση άλλωστε δεν υπάρχει ποτέ πρόβλεψη».

Η Κατερίνα Μ. Μάτσου γεννήθηκε στις 22 Αυγούστου 1975 στην Κοζάνη. Είναι δημοσιογράφος. Κατά τον 27ο Πανελλήνιο Λογοτεχνικό Διαγωνισμό, που προκήρυξε η Πανελλήνια Ένωση Λογοτεχνών (Π.Ε.Λ.) για το 2008 βραβεύτηκε με το 3ο Βραβείο για το μυθιστόρημα «Στην πόλη χωρίς ιστορία». Είναι μέλος της Ένωσης Δημοσιογράφων Περιοδικού & Ηλεκτρονικού Τύπου (Ε.ΔΗ.Π.Η.Τ.) Μακεδονίας-Θράκης και της Πανελλήνιας Ένωσης Συνεργασίας Νέων Λογοτεχνών.

*εικόνα εξωφύλλου: Αντίληψη Ταυτότητας-Hanna Laycock

Δημοσιεύτηκε  στο 23ο τεύχος του Together Free Press