Σύμφωνα με το CNBC, έρευνα του LinkedIn διαπίστωσε ότι η συντριπτική πλειονότητα (το 87%) των εργαζομένων της GenZ θα ήταν διατεθειμένοι να παραιτηθούν από τη δουλειά τους για να εργαστούν αλλού, εάν οι αξίες της νέας εταιρείας ταίριαζαν περισσότερο με τα προσωπικά τους «πιστεύω».

μάθησης, η ποικιλομορφία και η ισορροπία μεταξύ επαγγελματικής και προσωπικής ζωής. Το τελευταίο αναφέρεται πλέον 65% συχνότερα, σύμφωνα με τα στοιχεία.

Αλλάζουν και επωφελούνται

Η αλλαγή αποδίδει καρπούς για τις εταιρείες – οι αγγελίες εργασίας που μιλούν για αξίες λαμβάνουν σχεδόν διπλάσιο αριθμό αιτήσεων σε σύγκριση με δύο χρόνια πριν, αναφέρει το LinkedIn.

Αυτό είναι ιδιαίτερα σημαντικό στο πλαίσιο της μεγάλης ζήτησης για εξειδικευμένους εργαζόμενους και της στενής αγοράς εργασίας, η οποία έχει δυσκολέψει ορισμένες εταιρείες να βρουν και να διατηρήσουν εργαζόμενους.

“Οι αξίες θα αποτελέσουν ένα ζήτημα επιβίωσης για πολλές εταιρείες κατά τις επόμενες δεκαετίες», επεσήμανε ο Graff.

Κάθε μήνα, στον Φάρο του ΚΠΙΣΝ, ο συνθέτης και ντράμερ Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης, έχοντας ως αφετηρία την τζαζ και τελικό προορισμό μια απελευθερωμένη από κανόνες συνομιλία, συμπράττει με εκλεκτούς καλεσμένους της εγχώριας μουσικής σκηνής.

Η ενότητα, που φέρει τον τίτλο Lighthouse Sessions και πραγματοποιείται χάρη στη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), κάνει πρεμιέρα την Κυριακή 24 Ιανουαρίου στις 20.30 και θα μεταδοθεί μέσω live streaming στην ιστοσελίδα του ΚΠΙΣΝ (ΕΔΩ), στη σελίδα του στο Facebook και στο κανάλι του στο YouTube.

Ο στόχος των νέων μουσικών ενοτήτων του ΚΠΙΣΝ
Στόχος των Lighthouse Sessions είναι να αναδείξουν τη δύναμη της μουσικής γλώσσας μέσα από πέντε πρωτότυπα πορτρέτα καλλιτεχνών, συνδέοντας την ελληνική παράδοση και τα ρεμπέτικα με την τζαζ και την κλασική μουσική, σε ένα απρόσμενο και, για αυτό, μοναδικό αποτέλεσμα, ανοικτό στον αυτοσχεδιασμό και την πειραματική διάθεση.

Οι καλεσμένοι στο ΚΠΙΣΝ
Κάθε φορά ο Κτιστάκης συνομιλεί με τον καλεσμένο του για τη ζωή και τις μουσικές του αναζητήσεις, ενώ, παράλληλα τον καλεί σε έναν μουσικό διάλογο, με τη συνοδεία ενός τζαζ τρίο και ενός κουαρτέτου εγχόρδων. Πρώτος καλεσμένος, την Κυριακή 24 Ιανουαρίου, είναι ο σπουδαίος τρομπετίστας της τζαζ Ανδρέας Πολυζωγόπουλος, ενώ τους επόμενους μήνες θα ακολουθήσουν η Σαβίνα Γιαννάτου, ο λαουτιέρης, δημιουργός των Couleur Locale, Γιώργης Μανωλάκης, το μουσικό σχήμα Τακίμ και ο Δημήτρης Μυστακίδης που συστήνει εκ νέου το ρεμπέτικο και την παράδοση με το δεξιοτεχνικό του παίξιμο στην κιθάρα.

Ο τρομπετίστας και συνθέτης Ανδρέας Πολυζωγόπουλος μεγάλωσε στο Σαμκό, ένα μικρό χωριό της Ηλείας. Ξεκίνησε την πορεία του στη μουσική παίζοντας κιθάρα, μέχρι που, στα 18, ανακάλυψε την τρομπέτα. Σπούδασε τζαζ τρομπέτα στο κονσερβατόριο του Άμστερνταμ (Bachelor of Arts) και στη Βασιλική Ακαδημία των Βρυξελλών (Master of Arts) όπου και κέρδισε τον διαγωνισμό «Toots Thielemans». Παράλληλα, έκανε μαθήματα με τον Markus Stockhausen και παρακολούθησε σεμινάρια με τον Paolo Fresu στη Σαρδηνία.

Από τα πρώτα του βήματα ξεκίνησε να συνθέτει. Το 2008 ηχογράφησε το πρώτο του άλμπουμ με τίτλο Perfumed Dreams με το σχήμα Poly Quartet και κέρδισε την πρώτη θέση στον διαγωνισμό «Motives For Jazz» του Βελγίου. Το 2010 ήταν μέλος της Ευρωπαϊκής Ορχήστρας Τζαζ Νέων και ακολούθησε μια περιοδεία  στην Ευρώπη. Έχει δώσει συναυλίες σε διάφορα σημαντικά φεστιβάλ και clubs όπως τα North Sea Jazz Festival, Odessa Jazz Festival, Shanghai World Music Festival, Berlin Jazz Festival, κ.ά. Έχει ηχογραφήσει τέσσερα προσωπικά άλμπουμ και συμμετείχε σε περισσότερες από εβδομήντα ηχογραφήσεις μέχρι σήμερα. Έχει συνεργαστεί με τους Jaques Morelembaum, Tore Brunborg,  Diederik Wissels, Tony Lakatos, Gunter “Baby” Sommer, Mode Plagal, Ψαραντώνη, Γιώργη Μανωλάκη, Γιώργο Παλαμιώτη, Σαβίνα Γιαννάτου, Μαρία Φαραντούρη, Dulce Pontes, Δημήτρη Καλαντζή, Νίκο Σιδηροκαστρίτη, David Lynch, Haig Yazdjan, Federico Casagrande, Βαγγέλη Κατσούλη, Γιώργο Κοντραφούρη, Βασίλη Ρακόπουλο, Σταύρο Λάντσια, Πέτρο Κλαμπάνη, Τάκη Μπαρμπέρη, Τάνια Γιαννούλη, Διονύση Σαββόπουλο, Θανάση Παπακωνσταντίνου κ.α.

Χαρακτηριστικό γνώρισμα του Ανδρέα Πολυζωγόπουλου είναι η αέναη αναζήτηση του καινούργιου, χωρίς τον φόβο του ρίσκου, είτε αυτό πρόκειται για τα ηχοχρώματα της τρομπέτας είτε για τα project που δημιουργεί. Αυτό αποδεικνύεται και από την προσωπική του δισκογραφία, με το Heart of the Sun, άλμπουμ αφιέρωμα στους Pink Floyd, να ακολουθείται από το, εμπνευσμένο από έναν δεκαήμερο σιωπηλό διαλογισμό, Anicca και τον ambient δίσκο One Inch of Love. Ο ευρωπαϊκός ήχος της τζαζ, πάντως, είναι ο χώρος που ο Πολυζωγόπουλος νιώθει περισσότερο προσφιλή και οικείο, θεωρώντας εξ’ ίσου σημαντικά στη μουσική τον ρυθμό αλλά και τη… σιωπή.

Ο συνθέτης, ενορχηστρωτής και ντράμερ Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης με ακαδημαϊκή πορεία στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου και τη μουσική εκπαίδευση, ασχολείται ενεργά με τη διδασκαλία, εμπνέοντας με τη δημιουργικότητά του τη νέα γενιά που θα αποτελέσει το νέο αίμα της εγχώριας μουσικής σκηνής. Πέντε χρόνια μετά το δισκογραφικό του ξεκίνημα με το άλμπουμ Tora και την υπογραφή του Alex Drakos Trio που δημιούργησε μαζί με τον κοντραμπασίστα Ντίνο Μάνο και τον πιανίστα Γιάννη Παπαδόπουλο, και εν αναμονή της νέας δισκογραφικής του δουλειάς, o Aλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης εξερευνά εκ νέου ήχους και μουσικές του κόσμου έχοντας πάντα ως αφετηρία την τζαζ, οδηγό τον αυτοσχεδιασμό και επιρροές από τη ροκ, την παραδοσιακή και την κλασική μουσική. Ο Κτιστάκης αποτελεί, λοιπόν, τον ιδανικό οικοδεσπότη για τη νέα σειρά πρωτότυπων συναυλιακών πορτραίτων που εγκαινιάζει το ΚΠΙΣΝ, η οποία θα σκιαγραφήσει σημαντικά πρόσωπα της πολυσύνθετης ελληνικής μουσικής πραγματικότητας συνενώνοντας τη διαχρονική αξία της παράδοσης με τη δημιουργική ανησυχία του σήμερα.

Συντελεστές: Ντίνος Μάνος – μπάσο / Γιάννης Παπαδόπουλος – πιάνο
Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης – ντραμς / Διονύσης Βερβιτσιώτης – βιολί
Κώστας Παναγιωτίδης – βιολί / Ηλίας Λιβιεράτος – βιόλα / Μαρίνα Κολοβού – τσέλο

Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης – σύνθεση & ενορχήστρωση εγχόρδων
Ανδρέας Πολυζωγόπουλος & Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης: διασκευή

Παρακολουθήστε τα Lighthouse Sessions ζωντανά ΕΔΩ καθώς και στη σελίδα του ΚΠΙΣΝ στο Facebook @SNFCC και στο κανάλι του στο YouTube την Κυριακή 24/01 στις 20.30.
Σε περίπτωση άρσης των μέτρων για την πανδημία COVID-19 η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί και με την παρουσία κοινού.

Ανδρέας Πολυζωγόπουλος, Φωτογραφία Πηνελόπη Γερασίμου
Πηγή: iefimerida.gr

Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή…

Το πρώτο φυτό ή αν θέλετε το πρώτο αμπέλι, βρέθηκε στη μακρινή Ισλανδία και χρονολογήθηκε πριν την τελευταία εποχή των παγετώνων. Πέρασε στην Ευρώπη, και συγκεκριμένα στην περιοχή του Καυκάσου και κάπου εκεί, περίπου 4500 χρόνια πριν τη γέννηση του θεανθρώπου, άρχισε και η εξημέρωση του μέχρι τότε άγριου φυτού της αμπέλου.

Το αρχαιότερο πατητήρι το οποίο σώζεται, βρίσκεται στο Μύρτο της Κρήτης. Έτσι λοιπόν , μπαίνει ο ελλαδικός χώρος στην ιστορία της αμπελοκαλλιέργειας και της οινοποίησης. Γνωρίζει άνθηση κατά την κλασσική εποχή η οποία συνεχίζεται μέχρι και τους αιώνες της ενετοκρατίας, μπαίνει στην εποχή της τουρκοκρατίας όπου η κάμψη είναι εμφανής (αλλά τότε ξεκινάει η άνοδος της ρακής και του τσίπουρου), έρχεται η φυλλοξήρα και η ταραγμένη περίοδος του πρώτου μισού του 20^ου αιώνα που αποδεκατίζει τον ελληνικό αμπελώνα και φτάνει η περίοδος της αναγέννησης του τα τελευταία 30 χρόνια. Οι νέες γενιές των ελλήνων οινοποιών και αμπελουργών έχουν γαλλική παιδεία και πλέον η οινοποίηση ανάγεται σε επιστήμη. Και αποκτά κουλτούρα το κρασί.

Ο καταναλωτής γίνεται δεκτικός στις προτάσεις σερβιρίσματος, τα σημεία πώλησης παρέχουν πληροφορίες σχετικές με την παραγωγή του εκάστοτε κρασιού και η κατανάλωση οίνου έχει πάρει την ανιούσα. Ώσπου μια μέρα μας χτύπησε την πόρτα το μνημόνιο…

Το κρασί για τα επόμενα χρόνια σαφώς ευνοήθηκε, αφού είδε τον ανταγωνισμό (αποστάγματα δηλαδή) να αυξάνει τις τιμές του λόγω της επιβολής του ειδικού φόρου κατανάλωσης. Η αύξηση της ζήτησης, η οποία είχε ξεκινήσει ήδη 10 με 15 χρόνια πριν αλλά οι ρυθμοί γίναν εκθετικοί, ήταν φυσικό επακόλουθο, όπως και ανάγκη για μεγαλύτερες ποσότητες σε μικρότερο χρόνο. Όπως όλα τα πράγματα στη ζωή, έτσι κι αυτό, είχε συνέπειες, με κυριότερη αυτήν της έκπτωσης της ποιότητας προς όφελος της ποσότητας.

Η οινοποίηση, είτε πρόκειται για λευκό, είτε για ροζέ, είτε για κόκκινο κρασί θέλει κυρίως δυο πράγματα: υπομονή και κατάλληλες συνθήκες.

Όταν πιέζεις κάποιο από τα δυο, η ποιότητα φθίνει. Έτσι λοιπόν, βγάζοντας πλέον πολλαπλάσιες ποσότητες κρασιού, η γεύση άρχισε να χάνεται και η μυρωδιά απλά θύμιζε κρασί. Η λύση για να μη γίνει όλο αυτό ξύδι και ζημιωθεί ο παραγωγός, ήταν η προσθήκη ζάχαρης (όλοι ξέρουμε την ετικέτα μεγάλου οινοποιείου που θυμίζει «καραμέλα»…) και η πώλησή του ως «χύμα». Η λέξη χύμα, χονδρικά, απελευθερώνει τον παραγωγό από κάθε υποχρέωση αναγραφής στο μπουκάλι της ποικιλίας του σταφυλιού και το τόπου προέλευσης. Με άλλα λόγια, δε σου δίνει λογαριασμό αν παίρνει τα σταφύλια από τη Βουλγαρία, τα Σκόπια, τη Μολδαβία ή αν τα καλλιεργεί ο ίδιος ή το κρασί παράγεται αλλού και εδώ λαμβάνει χώρα απλά η εμφιάλωση. Να σημειώσω εδώ πως κάθε χώρα έχει δικούς της κανόνες καλλιέργειας και παραγωγής γεωργικών προϊόντων, οπότε δε γνωρίζεις αν χρησιμοποιήθηκαν φυτοφάρμακα κατά τη διάρκειά της. Επίσης, το ίδιο ισχύει και για τη διαδικασία της οινοποίησης. Καταλάβατε που το πάω, σωστά;

Ακόμα και το κρασί λοιπόν , με ιστορία χιλιετιών στην πλάτη του, έχει γίνει κομμάτι της μαζικοποιημένης pop κουλτούρας της εποχής μας. Συνήθως το θέλουμε φθηνό, λευκό, να γλυκίζει και να έχει και ωραίο χρώμα, έντονο και διαυγές. Η ετικέτα, ο παραγωγός, η ποικιλία και η διαδικασία της οινοποίησης μας αφήνουν αδιάφορους. Αλήθεια όμως, το hangover πόσο λέτε να κόστιζε αν είχε τιμή; Τόσο όσο η διαφορά τιμής του επώνυμου με τον ανώνυμο οίνο λέω εγώ, πάντα μέσα σε λογικά πλαίσια, χωρίς υπερβολές, για να προλάβω όσους προτρέξουν στο επιχείρημα της ύπαρξης πολύ ακριβών κρασιών ή στην πολύ μεγάλη κατανάλωση…

Κλείνοντας, θα ήθελα να σας μεταφέρω τα λόγια ενός γνωστού οινοποιού και αποσταγματοποιού της Βόρειας Ελλάδας. Του ζητήθηκε να πιεί ένα ποτήρι κρασί ανταγωνιστικής ετικέτας και εκείνος είπε: «Αν έχει φελλό και ετικέτα, δεν είναι ανταγωνιστής αλλά συνοδοιπόρος».

Η πεμπτουσία αυτής της φράσης είναι πως η τιμή ενός μπουκαλιού περιλαμβάνει εκτός από το περιεχόμενο, τις γνώσεις του δημιουργού του, τον κόπο του και την ειλικρίνειά του, λέγοντας σε όλους ποιος είναι, τι έφτιαξε, που το έφτιαξε και πως το έφτιαξε, κάτι που εκπέμπει πολιτισμό και κουλτούρα. Κουλτούρα είναι η αναγνώριση της διαφορετικότητας και η παραδοχή της ύπαρξης ποιοτικής κλίμακας απαλλαγμένης από τις προσωπικές μας επιλογές. Η απάντηση στον τίτλο του άρθρου είναι πως υπάρχουν και τα δυο. Η επιλογή όμως εξαρτάται από την κουλτούρα του καθενός.

Μια ρετρό, μεταμοντέρνα παλέτα βασικών χρωμάτων συνδυάζεται με σύγχρονες μινιμαλιστικές γραμμές στο νέο burger’n’pizza εστιατόριο, δημιουργώντας μια μίξη διάφορων στυλ εμπνευσμένων από τη χιπ χοπ κουλτούρα της εποχής. Το Πολωνικό εστιατόριο, με τα νέον σήματα σε στυλ γκραφίτι, το δάπεδο με το στιγματισμένο μοτίβο και τα μεγάλα κοινά τραπέζια, παραπέμπουν σε μια αίσθηση παραδοσιακού εστιατορίου σε συνδυασμό με το έντονο γκλάμουρ των νυχτερινών μπαρ.

Το αρχιτεκτονικό στούντιο δηλώνει για το Biggy, πως πρόκειται για μια έντονη συνένωση του χαλαρού και ανέμελου στυλ ενός ταχυφαγείου με την κομψότητα και τον σύγχρονο μινιμαλισμό.

Και είναι Ινουίτ  κι όχι Εσκιμώοι∙ τη λέξη δηλαδή που σημαίνει τους ωμοφάγους και την οποία επέλεξε ο δυτικός εισβολέας για να τους την αποδώσει, επισυνάπτοντας ταυτόχρονα κι έναν ρόλο στο δίπολο πολιτισμένος-απολίτιστος.

ΟΙ ΕΡΕΥΝΗΤΕΣ ΤΗΣ ΚΟΥΛΤΟΥΡΑΣ ΤΩΝ ΙΝΟΥΙΤ, συμπληρώνοντας τις σχέσεις κατάκτησης που άνοιξαν μαζί τους οι οικονομικοί και άλλοι επιδρομείς, τους κατηγοριοποίησαν, τους κατέγραψαν και τους μετέφεραν στη μεγάλη θεατρική σκηνή που έφτιαξαν οι δυτικοί επιστήμονες για τον κόσμο.

Ο ΤΡΟΠΟΣ ΖΩΗΣ ΤΟΥΣ ΕΓΙΝΕ ΑΝΤΙΚΕΙΜΕΝΟ ΚΑΤΑΓΡΑΦΗΣ και προβληματισμού, όπως συνέβη και με τις κουλτούρες τόσων άλλων λαών που έζησαν σε μικρές ελεύθερες κοινότητες. Παρ’ όλη τη διαμεσολάβηση της επιστήμης, της τεχνολογίας, της απόστασης, τα λόγια τους παραμένουν ζωντανά. Η απλότητα και η αφαιρετικότητα των λέξεών τους τρέφουν τη φαντασία μας με ολοζώντανες εικόνες. Διαπερνούν τον τόπο και τον χρόνο, γιατί είναι το τραγούδι του ανθρώπου, που στέκει απλώς ως άνθρωπος μέσα στον κόσμο.

Τα παρακάτω ποιήματα είναι μόνο ερανίσματα αλλά αποτυπώνουν τη ζωτική δύναμη του πνεύματός τους. – Σκέφτομαι πάλι τις μικρές μου περιπέτειες, τους φόβους μου, Αυτούς τους τόσο μικρούς, που φαίνονταν τόσο μεγάλοι, Για όλα τα σπουδαία πράγματα Που έπρεπε να φτάσω και να καταφέρω. Κι όμως υπάρχει μόνο ένα σπουδαίο πράγμα, Το μόνο πράγμα∙ Το να ζεις, για να βλέπεις τη μεγάλη μέρα που ξημερώνει Και το φως που πλημμυρίζει τον κόσμο. –

Τραγούδι των Ινουίτ

Η μεγάλη θάλασσα με κινεί.

Με κλυδωνίζει κιαι μπορώ να κινούμαι σα ζιζάνιο στο ποτάμι.

Η αψίδα τ’ ουρανού Κι η δύναμη των καταιγίδων Με εμπεριέχει

Κι αφήνομαι στον τρόμο με χαρά.

Με θλίψη ανακαλώ Την πρώτη άνοιξη της νιότης μου: Το χιόνι που λιώνει, Τον πάγο που σπάει,

Μακράν πέρα απ’ το σύνηθες.

Οι γέροντες γυρεύουν δύναμη Στις νέες μέρες που λιώνουν.

Μεγάλη θα ’ναι η πορεία μου στη γη. Φαίνεται σαν να μη στάθηκα ποτέ πέρα απ’ τα χνάρια μου…

ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΤΟΥ EDMUNT CERPENTER (εισαγωγή απ’ το The Inuit Today), εκθέτουν περιεκτικά ό,τι συντελέστηκε στην κουλτούρα των Ινουίτ: «Εκτός απ’ τον αφανισμό των ανθρώπων, προκαλέσαμε ολοσχερή καταστροφή… Αδειάσαμε τάφους, απομακρύναμε ιερά αντικείμενα, μεταγράψαμε τραγούδια σε μαγνητοταινίες, αποθηκεύσαμε μύθους σε σκονισμένα αρχεία. Η ευλάβεια των άλλων μετατράπηκε σε αναφορά δική μας, το ιδιωτικό έγινε δημόσιο, το δικό τους δικό μας…

Όταν η ιστορία των Ινουίτ ταξινομήθηκε ως λάφυρο, το παρελθόν ξαναγράφτηκε για να δικαιώσει το παρόν. Ξανα-ανακαλύψαμε τους Ινουίτ και μετά τους προσλάβαμε για να παίξουν το «έργο» σε ταινία. Και όχι μόνον αυτό∙ επιπλέον, «ανακαλύψαμε» την τέχνη τους και μετά τους διδάξαμε πώς να την κάνουν».

ΤΑ ΛΟΓΙΑ ΤΩΝ ΙΝΟΥΙΤ, ΠΑΡ’ ΟΛΑ ΑΥΤΑ, ΜΑΣ ΘΥΜΙΖΟΥΝ πώς να είμαστε άνθρωποι, χωρίς να παίζουμε στο πολιτισμένο θέατρο της ιστορίας. Ζωντανεύουν μέσα μας τα τραγούδια της πιο ήρεμης και σιωπηλής στιγμής, στρέφουν το βλέμμα μας πάλι στον ουρανό και στη γη. Εκεί που κατάλευκη, σαν τα χιονισμένα τοπία των Ινουίτ, ανατέλλει η ελευθερία.

Δείτε τo κλασικό ντοκιμαντέρ για τη ζωή των Inuit του Robert J. Flaherty (1922)

Οι Ινουίτ ζουν στον Αρκτικό κύκλο, στην Αλάσκα, στη Γροιλανδία, στον Καναδά. Είναι απόγονοι της νομαδικής φυλής των Τούλε (Thule) που εμφανίστηκαν στην Αλάσκα το 1000 μ.Χ.  Ο παραδοσιακός τρόπος ζωής τους δεν έχει «δυτικοποιηθεί». Οι Ινουίτ πιστεύουν πως καθετί στον πλανήτη έχει ψυχή και πως όλα είναι συνδεδεμένα μεταξύ τους.

[Πηγή: www.doctv.gr]

Η σύγχρονη κοινωνία χαρακτηρίζεται από ένα zeitgeist συλλογικών εικόνων και ιδεών. Ο πολιτισμός υπαγορεύει τη διασταύρωση των παραδειγμάτων, της εικονογραφίας και των μεθόδων οικειοποίησης που συνδυάζουν την χαμηλή και τη μαζική κουλτούρα, φιλτραρισμένα μέσα από ένα διεθνές οπτικό λεξικό. Η εβδομάδα μόδας του Παρισιού, όπου επικράτησε το street style και η ιδέα των λογότυπων, δεν διαφέρει. Αυτός είναι και ο λόγος για τον οποίο η εκδήλωση για τον αείμνηστο Jean-Michel Basquiat, στο Foundation Louis Vuitton του Παρισιού, δεν θα μπορούσε να είναι περισσότερο επίκαιρη. Κανένας καλλιτέχνης σε όλη την ιστορία δεν είχε τόσο μεγάλη επιρροή στη θέσπιση του street style και πόσο μάλλον στην ψηφιακή εποχή που ζούμε.

Η αλήθεια είναι ότι θα του προκαλούσε έκπληξη να δει τις δημιουργίες του στο Παρίσι το απόγευμα της Δευτέρας. Προερχόμενος από μια μεσαίας τάξης οικογένεια στο Μπρούκλιν της Νέας Υόρκης, το 1960, ο Basquiat έκανε το ανεπιτήδευτο Lower East Side τον πρώτο του καμβά, προσθέτοντας ποιητικές επιγραφές στις προσόψεις των κτιρίων και στα λιθόστρωτα σοκάκια υπό το ψευδώνυμο SAMO. Ο κόσμος της τέχνης γρήγορα γνώρισε την πνευματική προσέγγιση αυτού του ριζοσπάστη νέου για την τέχνη του και ο τρόπος έκφρασης του Basquiat σύντομα μετατράπηκε σε ζωγραφική.

Το σύνολο του καλλιτεχνικού έργου του Basquiat, που εκτείνεται από το 1980 μέχρι τον πρόωρο θάνατό του το 1988, χαρακτηρίζεται σε μεγάλο βαθμό από την αισθητική της ανακύκλωσης και από τη μουσική, την εμπορική κουλτούρα, τις φυλετικές σχέσεις, την αστυνομική βία, τη λογοτεχνία και την ιστορία της τέχνης, αποτελούν σημαίνοντα στοιχεία σήμερα παρά ποτέ άλλοτε.

Η μουσική όλων των ειδών ήταν αδιάσπαστη σε όλο το έργο του Basquiat. Η ίδια η τέχνη του διέθετε ένα ύφος αυτοσχεδιασμού, καθώς το δημιουργικό του πινέλο και οι υγρές βούρτσες του πήραν το ρόλο του κλασικού συνθέτη. Από την τζατ και τη hip-hop μέχρι την κλασσική μουσική και το Bebop, με αναφορές στον Charlie Parker, τον Miles Davis και τον Beethoven να εμφανίζονται στη δουλειά του.

Αν και τα πρώτα χρόνια του αφροαμερικανού καλλιτέχνη στο κέντρο της Νέας Υόρκης στιγματίστηκαν από στερεότυπα και φυλετικές εντάσεις, ο Basquiat βγήκε από το δρόμο κερδίζοντας φήμη και διεθνή αναγνώριση. Παρόλο που η ζωή του τελείωσε πρόωρα σε ηλικία 27 ετών, από απαγορευμένες ουσίες, η κληρονομιά του ζει μέσα από το έργο που δημιούργησε, τα κινήματα που αναζωπύρωσε και τη βιομηχανία που ενέπνευσε.

Αλλά αν δεν δώσεις σε ένα παιδί τέχνη και ιστορίες και ποιήματα και μουσική, η ζημιά δεν είναι τόσο εύκολα ορατή. Είναι εκεί όμως. Τα σώματα τους είναι αρκετά υγιή• μπορούν να τρέξουν και να πηδήξουν και να κολυμπήσουν και να φάνε λαίμαργα και να κάνουν πολύ θόρυβο, όπως έκαναν πάντα τα παιδιά,  αλλά κάτι λείπει.
Είναι αλήθεια ότι μερικοί άνθρωποι μεγαλώνουν χωρίς να συναντήσουν ποτέ κάποιου είδους τέχνη, και είναι απόλυτα ευχαριστημένοι και ζουν καλές και πολύτιμες ζωές, και στων οποίων τα σπίτια δεν υπάρχουν βιβλία, και δεν ενδιαφέρονται πολύ για τις εικόνες, και δεν βρίσκουν κάποιο νόημα στη μουσική. Λοιπόν, αυτό είναι εντάξει. Ξέρω τέτοιους ανθρώπους. Είναι καλοί γείτονες και χρήσιμοι πολίτες.

Όμως άλλοι άνθρωποι, σε κάποιο στάδιο της παιδικής ή νεανικής τους ηλικίας, ή ακόμη και σε μεγαλύτερη ηλικία, έρχονται αντιμέτωποι με κάτι από ένα είδος που δεν ονειρεύτηκαν ποτέ. Είναι τόσο ξένο σε αυτούς όσο η σκοτεινή πλευρά της σελήνης.Αλλά μία μέρα ακούν μία φωνή στο ραδιόφωνο να διαβάζει ένα ποίημα, ή περνούν από ένα σπίτι με ένα ανοιχτό παράθυρο όπου κάποιος παίζει πιάνο, ή βλέπουν μία αφίσα από έναν συγκεκριμένο πίνακα σε κάποιου τον τοίχο, και τους αγγίζει τόσο πολύ που αισθάνονται ζαλάδα. Τίποτα δεν τους προετοίμασε γι’αυτό. 

Ξαφνικά συνειδητοποιούν ότι είναι γεμάτοι με μία λαχτάρα, παρόλο που δεν είχαν καμία ιδέα πριν ένα λεπτό• μία λαχτάρα για κάτι τόσο γλυκό και τόσο απολαυστικό που σχεδόν τους πληγώνει. Κλαίνε σχεδόν, αισθάνονται λύπη και χαρά και μόνοι και ευπρόσδεκτοι από αυτήν την εντελώς νέα και παράξενη εμπειρία, και θέλουν απεγνωσμένα να πλησιάσουν το ραδιόφωνο, παραμένουν έξω από το παράθυρο, δεν μπορούν να πάρουν τα μάτια τους από την αφίσα. Το ήθελαν αυτό, το χρειαζόντουσαν όπως ένας πεινασμένος χρειάζεται τροφή, και δεν το ήξεραν. Δεν είχαν ιδέα.

Έτσι είναι και για ένα παιδί που χρειάζεται μουσική ή εικόνες ή ποίηση και τα συναντάει τυχαία. Αν δεν υπήρχε η εν λόγω ευκαιρία, ίσως να μην το γνώριζε ποτέ, και θα μπορούσε να περάσει όλη του τη ζωή σε μία κατάσταση πολιτιστικής λιμοκτονίας χωρίς να το γνωρίζει.

Οι συνέπειες της πολιτιστικής λιμοκτονίας δεν είναι δραματικές και γρήγορες. Δεν είναι τόσο εύκολα ορατές. 

Και, όπως λέω, μερικοί άνθρωποι, καλοί άνθρωποι, καλοσυνάτοι φίλοι και χρήσιμοι πολίτες, απλά δε το βιώνουν ποτέ• είναι απολύτως πλήρεις χωρίς αυτό. Αν όλα τα βιβλία και όλη η μουσική και όλοι οι πίνακες του κόσμου ήταν να εξαφανιστούν εν μία νυκτί, δε θα ένιωθαν άσχημα• ούτε καν θα το παρατηρούσαν.

Αλλά αυτή η λαχτάρα υπάρχει σε πολλά παιδιά, και συχνά δεν ικανοποιείται ποτέ, διότι δεν έχει αφυπνισθεί ποτέ. Πολλά παιδιά σε κάθε μέρος του κόσμου πεινάνε για κάτι που τροφοδοτεί και θρέφει την ψυχή τους.

Εμείς λέμε, ορθώς, ότι κάθε παιδί έχει δικαίωμα σε τροφή και στέγη, παιδεία, ιατρική περίθαλψη , και ούτω καθεξής. Πρέπει να καταλάβουμε ότι κάθε παιδί έχει δικαίωμα στην εμπειρία του πολιτισμού. Πρέπει να καταλάβουμε καλά ότι χωρίς ιστορίες και ποιήματα και εικόνες και μουσική, τα παιδιά θα πεινάσουν. “

Ο Φίλιπ Πούλμαν (19 Οκτωβρίου 1946) είναι Βρετανός συγγραφέας, γνωστός κυρίως για την τριλογία φαντασίας, η Τριλογία του Κόσμου, (His Dark Materials) και τη μυθιστορηματική βιογραφία του Ιησού, Ο καλός άνθρωπος Ιησούς και ο παλιάνθρωπος Χριστός. Το πρώτο βιβλίο της Τριλογίας του Κόσμου έχει μεταφερθεί στον κινηματογράφο με τον τίτλο το Αστέρι του Βορρά (Golden Compass), καθώς και τα δύο πρώτα βιβλία της σειράς Σάλι Λοκχαρτ, όπως επίσης και το μυθιστόρημα παιδικής λογοτεχνίας Αυτό που ήμουν κάποτε (I was a Rat! or The Scarlet Slippers) έχουν μεταφερθεί στην τηλεόραση. Το 2008, η εφημερίδα The Times έβαλε το όνομα του Πούλμαν στη λίστα της: Οι 50 μεγαλύτεροι Βρετανοί συγγραφείς από το 1945. Αυτό το κείμενο το έγραψε για τη δέκατη επέτειο του Astrid Lindgren Memorial Award το 2012.

Πηγή: Astrid Lindgren Memorial Award/ Μετάφραση: The Whole Cow

Η ζωή του Χρόνη Μίσσιου δεν είχε μια παραμυθένια αφήγηση, όπως οι illustration βιογραφίες πλούσιων ανδρών. Ακολούθησε μια μυθιστορηματική πορεία, όπως οι δικοί μας «άγιοι» του περασμένου αιώνα, που όταν η Ιστορία τους κάλεσε, διάλεξαν πλευρά χωρίς μισόλογα και στάθηκαν στα ίσια απέναντι στον θάνατο, επειδή αγαπούσαν πολύ τη ζωή και την ελευθερία. Γεννήθηκε το 1930 στην Καβάλα από γονείς καπνεργάτες και πέρασε τα πρώτα του χρόνια στα Ποταμούδια, μια γειτονιά με πρόσφυγες, καπνεργάτες από τη Θάσο και κυνηγημένους κομμουνιστές. Ήταν ο μικρότερος από τρία αδέρφια. Ο πατέρας του πέθανε, όταν η μητέρα του ήταν έγκυος και η οικογένειά του ζούσε σε συνθήκες φτώχειας και στέρησης. Ο ίδιος σταμάτησε το σχολείο στη Β΄ Δημοτικού και ξεκίνησε να δουλεύει σ’ έναν φούρνο, μοιράζοντας ψωμί στη γειτονιά. Ο Πόλεμος και η Κατοχή τον βρήκαν στη Θεσσαλονίκη, όπου έκανε διάφορες δουλειές, από μικροπωλητής μέχρι λούστρος, ενώ καμιά φορά με την παρέα του «απαλλοτρίωναν» τρόφιμα από τους Γερμανούς Ναζί. Το 1943, η μητέρα του αποφάσισε να τον στείλει στον Ερυθρό Σταυρό για να σωθεί από την πείνα. Τον μετέφεραν μαζί με άλλα παιδιά σ’ ένα χωριό στα Γιαννιτσά. Οικογένειες της περιοχής αναλάμβαναν να φιλοξενήσουν τα παιδιά, με αντάλλαγμα να βοηθάνε σε γεωργικές–κτηνοτροφικές δουλειές. Ο Χρόνης κάποια στιγμή αποφάσισε να φύγει από την οικογένεια που έμενε και να δουλέψει μόνος του, ώστε να πληρώνεται.

Έγινε βοσκός την εποχή που το αντάρτικο φούντωνε. Ανήσυχος, λοιπόν, από πιτσιρικάς και με μια σχεδόν έμφυτη απέχθεια προς καθετί που υποδουλώνει τον άνθρωπο, ένα βράδυ ανέβηκε στο βουνό μαζί με το κοπάδι του και προσχώρησε στους αντάρτες. Σε ηλικία μόλις 14 ετών διετέλεσε σύνδεσμος του 16ου Συντάγματος του ΕΛΑΣ. Ακολούθησε τον ΕΛΑΣ στην πορεία απελευθέρωσης της χώρας. Όταν υπογράφηκε η συνθήκη της Βάρκιζας, ήταν στη Βέροια και βίωσε σοκαρισμένος το κλίμα μεταστροφής, πώς, δηλαδή, αυτοί που πολέμησαν τους Ναζί βρέθηκαν και πάλι διωκόμενοι από τους συνεργάτες τους. Ο Χρόνης συνέχισε τη δράση του και οργανώθηκε στον Δημοκρατικό Στρατό Πόλεων. Το 1947 τον συλλαμβάνουν, τον βασανίζουν και τον καταδικάζουν σε θάνατο. Πολλά χρόνια αργότερα, περιέγραψε το περιστατικό που τον μετέφεραν ως μελλοθάνατο από την Ασφάλεια στο Γεντί Κουλέ, δεμένο με χειροπέδες μέσα σ’ ένα τζιπ, ένα σαββατιάτικο απόγευμα που οι Θεσσαλονικείς ψώνιζαν αμέριμνοι και έκαναν βόλτες στην πόλη. «Βλέπεις, ρε μαλάκα; Ποιος νοιάζεται για σένα; Πας για εκτέλεση και είσαι μονάχα 16 χρονών», του ’λεγε ο χαφιές μέσα στο αυτοκίνητο, για να τον τσιγκλήσει. «Έπρεπε να περάσω πολλά και να διαβάσω πολλά, για να καταλάβω πόσο μοναδικός και μοναχικός είναι ο δρόμος του επαναστάτη», κατέληξε ο ίδιος πολύ καιρό μετά.

Μέσα στην ατυχία του, υπήρξαν και ορισμένες αναπάντεχες θετικές εκπλήξεις. Στο Γεντί Κουλέ συνέπεσε με τον Μανόλη Αναγνωστάκη, που ήταν επίσης καταδικασμένος σε θάνατο, ως στέλεχος της ΕΠΟΝ. Ο Αναγνωστάκης και μια παρέα μορφωμένων επονιτών τον βοήθησαν να μάθει γραφή και ανάγνωση. Έτσι, έμαθε να διαβάζει, με την απειλή του θανάτου να κρέμεται πάνω από το κεφάλι του. Γλίτωσε το εκτελεστικό απόσπασμα χάρη στον πατέρα του υπαρχηγού της ομάδας του, που ήταν ένας επιφανής Ελληνοκύπριος και άσκησε πιέσεις, για να τους δοθεί χάρη. Βέβαια, κάθε άλλο παρά ρόδινη ήταν η διαδρομή του. Μοιράστηκε το ίδιο πεπρωμένο με χιλιάδες αριστερούς εκείνης της εποχής: Αυτό σήμαινε φυλακή, απομόνωση, βασανιστήρια, καταναγκαστικά έργα, εξορία. Το ήπιε μέχρι το τέλος αυτό το ποτήρι. Άντεξε τη φυσική και ψυχολογική βία που μηχανεύεται η εξουσία, όταν θέλει να υποτάξει την ανθρώπινη συνείδηση και έδειξε πως ο τσαμπουκάς του ανθρώπου που πιστεύει σ’ ένα όραμα μπορεί να τσακίσει ηθικά και συμβολικά τον βασανιστή του. Η σκηνή που αρνήθηκε να χαμογελάσει μπροστά στον διευθυντή της Ασφάλειας, με αποτέλεσμα να πάει για έξι χρόνια στη φυλακή, είναι χαρακτηριστική:

«Η εξουσία των νικητών, το εφιαλτικό κράτος, ζητούσε από μένα τον παρία, που χρόνια και χρόνια προσπάθησε να με εξοντώσει, “απλώς” να του χαμογελάσω. Του λέω, κοίτα να δεις, δεν μπορώ να κρατηθώ άλλο, θα χαμογελάσω από ευτυχία για την αχρήστευση της βίας, θα χαμογελάσω για τον αδερφό μου τον άνθρωπο, για σας θα μου ήταν πιο εύκολο ένα δάκρυ. Ελπίζω αφού μου το ζητάτε, να καταλαβαίνεται γιατί αρνούμαι να χαμογελάσω. Παρόν στη συζήτηση και ο Αρτέμης. Ήθελε κάνα δυο μήνες να βγει στη σύνταξη και τον είχαν μόνιμο χαφιέ στα κρατητήρια. Όπως σου είπα, τον ήξερα από πιτσιρικάς, μια γειτονιά. Ποτέ δεν βασάνισε άνθρωπο, αντίθετα όπου μπορούσε και πέρναγε από το χέρι του, βοηθούσε.

Μέχρι το 1973 που αποφυλακίστηκε, πέρασε το μεγαλύτερο μέρος της ζωής του σε φυλακές και εξορίες, μ’ ένα διάλλειμα ελευθερίας από το 1962 ως το 1967, που ήταν στέλεχος της νεολαίας ΕΔΑ. Στη Μεταπολίτευση εντάχθηκε στο ΚΚΕ Εσωτερικού και την ΕΑΡ, ενώ μεταγενέστερα είχε σχέσεις με τους Οικολόγους-Πράσινους και ήταν ενεργός ακτιβιστής υπέρ της προστασίας του περιβάλλοντος. Παρότι στη συνέχεια απομακρύνθηκε από τους οργανωμένους φορείς της Αριστεράς και άσκησε κριτική σε πολλές ιστορικές αποφάσεις, δεν μετάνιωσε ποτέ για όσα έκανε, όσα υπέμεινε και κυρίως για την επιλογή που τον καθόρισε με αποτέλεσμα να περάσει 21 χρόνια στα κολαστήρια της μεταπολεμικής Ελλάδας.

«Καμιά φορά με ρωτούν οι δημοσιογράφοι: Χρόνη έχεις μετανιώσει για τη ζωή σου; Λέω όχι. Όχι! Τι πιο ωραίο να πεθαίνεις για ένα όραμα, για έναν όμορφο μύθο, απ’ το να ζεις συνεχώς μια χαμοζωή; […] Γιατί τα βιώματα ήταν ουσιαστικά. Κατάλαβες; Ζούσαμε. Είχε συνέχεια η ζωή μας, δεν ήταν αυτή γκρίζα καθημερινότητα, αλλά ήταν μεγάλο κατόρθωμα να παραμείνεις άνθρωπος. Ήταν πολύ σημαντικό να κοιτάξεις τη μάπα σου το πρωί στον καθρέφτη και να πεις “είμαστε εντάξει, ρε μάγκα, πάμε”. Δεκαεπτά χρονών παιδί ήμουν και καταδικασμένος σε θάνατο κι εγώ τους έγραφα».

Η άποψή του για τη σχέση του ανθρώπου με τη Φύση, που δεν περιοριζόταν σε μια απλή οικολογική ευαισθησία […] σήμερα μοιάζει επιτακτική.

Με τη λογοτεχνία ασχολήθηκε σε μεγάλη ηλικία και ήταν μια αποκάλυψη. Το 1985, εκδόθηκε το πρώτο του βιβλίο μ’ έναν τίτλο που έμελλε να χαραχτεί στην ελληνική γλώσσα ως σύνθημα: Καλά, Εσύ Σκοτώθηκες Νωρίς..Το βιβλίο ήταν ένα παρελθοντικό κάτοπτρο στην οδυνηρή εμπειρία των ανθρώπων που αγωνίστηκαν και διώχθηκαν για τους αγώνες τους, εντελώς διάφανο και αιχμηρό μαζί. Χωρίς ραφιναρίσματα και βερμπαλισμό, ο Χρόνης αποτύπωσε με απλότητα και λαϊκότητα το βίωμά του, μίλησε για τα βασανιστήρια, για τη φρίκη και για την ήττα. Εξιστορώντας τη δική του ιστορία, λειτούργησε ως ανεπίσημος, αλλά ιδανικός εκπρόσωπος μιας γενιάς που πήδηξε στη φωτιά, όταν έπρεπε και βγήκε από ’κει σημαδεμένη, αλλά περήφανη. Καθιερώθηκε ως το βιβλίο της χρονιάς, έκανε σε λιγότερο από έναν χρόνο 13 εκδόσεις, κόλλησε για μήνες στην πρώτη θέση του περιοδικού Διαβάζω και αποσπάσματά του δημοσιεύτηκαν μεταφρασμένα στη Monde Diplomatique.

«Αλλά σου έλεγα για τις λαχτάρες που έκανα στη μάνα μου. Όταν, που λες, είσαι για εκτέλεση, έχεις κάθε μέρα επισκεπτήριο. Ε, ήρθε η κακομοίρα η μάνα μου την πρώτη μέρα να με δει. Για να πάω στο στρατοδικείο, μου είχαν φέρει ένα κοστούμι του αδερφού μου, γιατί εγώ δεν είχα καλά ρούχα. Αφού είδα τη μάνα μου, την αγκάλιασα, της λέω, κοίτα να δεις, αύριο που θα ’ρθεις, να μου φέρεις τα παλιά μου τα ρούχα να φορέσω, γιατί, ε, αφού μεθαύριο θα μας σκοτώσουν, να μην πάει τζάμπα και το κουστούμι. Μπαμ η μάνα μου, κάτω, ξερή. Κάναμε επισκεπτήριο μαζί με τον Μαύρο, οπότε μου σφυρίζει μια σφαλιάρα και μου λέει, τι λες, ρε τσόγλανε, στη μάνα σου, είναι κουβέντες αυτές; Όχι, δεν το ’κανα επίτηδες, τα είχα χαμένα και ’γω ο φουκαράς, δεν ήξερα τι να της πω, όπως σπάραζε στην αγκαλιά μου. Τέλος, χεσ’ τα. Το κακό είναι πως ποτέ δεν μπόρεσα να της εξηγήσω μερικά πράγματα, όπως να πούμε πόσο πολύ την αγαπούσα και τι καταφύγιο ήταν για μένα στα μεγάλα μου ζορίσματα. Αλλά έτσι είναι πάντα, ποτέ δεν προλαβαίνουμε να πούμε τα πιο ουσιαστικά πράγματα και το καταλαβαίνουμε μόνο σαν χαθούμε», γράφει σε κάποιο σημείο για τη μάνα του.

Με την ίδια εναλλαγή ευθύτητας και τρυφερότητας έγραψε και τα επόμενα βιβλία του, Χαμογέλα, ρε… Τι σου Ζητάνε (1988), Τα Κεραμίδια Στάζουν (1991), Το Κλειδί Είναι Κάτω από το Γεράνι (1996), Ντομάτα με Γεύση Μπανάνας (2001 – όλα από τις εκδόσεις Γράμματα), ενώ το 2009 κυκλοφόρησε η συλλογή Ο Χρόνης Μίσσιος Διαβάζει Χρόνη Μίσσιο (εκδ. Bond Us Music) , με κείμενα και αφήγηση. Τα βιβλία του Μίσσιου συγκίνησαν, επειδή μετέφεραν ένα φορτίο αλήθειας. Ο Χρόνης γενικά έγραφε όπως ζούσε. Ήταν από εκείνα τα σπάνια υποδείγματα ανθρώπων που το είναι τους ταυτίζονταν με τη συνείδησή τους. Παρόλο που κουβαλούσε την απογοήτευση από τη συντριβή της αριστερής ουτοπίας, η σκέψη του παρέμεινε βαθιά πολιτική και σε ορισμένα σημεία εντελώς πρωτοποριακή, ακόμη και για τη δική μας εποχή. Η άποψή του για τη σχέση του ανθρώπου με τη Φύση, για παράδειγμα, που δεν περιοριζόταν σε μια απλή οικολογική ευαισθησία, αλλά έκανε κριτική στις αντιλήψεις της ιλιγγιώδους ανάπτυξης, της κυριαρχίας του ανθρώπου στο περιβάλλον, του ανθρωποκεντρικού πολιτισμού, σήμερα μοιάζει επιτακτική. Πίστευε στις μικρές αυτόνομες κοινότητες που μπορούν να αποκαταστήσουν τον δεσμό με τη Φύση και στην ισότιμη συνύπαρξη όλων των πλασμάτων στον πλανήτη. Τα τελευταία χρόνια της ζωής του τα πέρασε σ’ ένα αγροτόσπιτο στο Μικροχώρι, με τη σύντροφό του Ρηνιώ Παπατσαρούχα-Μίσσιου, τα σκυλιά τους και τα δέντρα τους.

Κάποιοι από τους παλιούς του συντρόφους τον αποκήρυξαν για ορισμένες από τις απόψεις που κατά καιρούς εξέφρασε. Σίγουρα υπάρχουν πράγματα που μπορείς να διαφωνήσεις μαζί του, αλλά είναι κοντόφθαλμο να προσκολληθείς μόνο σ’ αυτά. Χάνεις το μεγαλείο του. Ο Χρόνης δεν την πούλησε την παρτίδα: την έπαιξε με όλο του το πάθος – και ηττήθηκε. Η αγάπη και η χειραφέτηση, όμως, διασώθηκαν μέσα του. «Ο μόνος δρόμος, ο οποίος δεν μας οδηγεί σε κανένα λάκκο, σε καμία λακκούβα, σε κανένα κακό συναπάντημα, είναι ο δρόμος της αγάπης, της τρυφερότητας, της κατανόησης, της υπεράσπισης της διαφορετικότητας του άλλου», έγραφε – και το έκανε. Αντισυμβατικά πορεύτηκε. Μίλησε στο Κράξιμο της Πάολας Ρεβενιώτη, όταν πολλοί τιτλούχοι συνάδελφοι του δεν τολμούσαν να το κάνουν, για να μην σκανδαλίσουν το θρησκόληπτο και συντηρητικό κοινό τους. Έζησε στον καπιταλισμό, αλλά δε θαμπώθηκε από τη χρηματιστηριακή του λάμψη και προσπάθησε να αποτινάξει από πάνω του τα ίχνη της βαρβαρότητάς του. Συνειδητοποίησε τη διαβρωτική ισχύ της εξουσίας και στράφηκε σε μια ελευθεριακή προσέγγιση που δεν ευαγγελιζόταν καλύτερα πρόσωπα στις δομές εξουσίας, αλλά την κατάργηση αυτών των δομών. Παράλληλα, όμως, δεν βούλιαξε στον πεσιμισμό. Πίστευε αταλάντευτα στον άνθρωπο – «ο κάθε άνθρωπος είναι ένας κόσμος ολόκληρος», έλεγε. Πίστευε στον έρωτα, στη δυνατότητά του να μας ξυπνάει και να κάνει να επινοούμε ξανά τον κόσμο. Πίστευε στη χαρά και στην ηδονή. Γι’ αυτό έφτυνε κατάμουτρα τη σεμνοτυφία και τον ηθικισμό που δένουν με αλυσίδες το σώμα μας.

«Πιστεύω πως το πρόβλημα της ελευθερίας του ανθρώπου ξεκινάει από το σώμα του. Ισον, άμα δεν έχεις το δικαίωμα να χρησιμοποιήσεις το σώμα σου όπως σου γουστάρει, τότε μπορεί να αρνείσαι ένα ανελεύθερο σύστημα, αλλά ταυτόχρονα να αναπαράγεις ένα νέο σύστημα καταπίεσης. Τελικά, πιστεύω πως το όραμα μιας μελλοντικής κοινωνίας που επαγγέλλεται την ευτυχία του ανθρώπου, θα πρέπει να είναι μια κοινωνία όπου η κοινωνική πρακτική και δραστηριότητα θα ισούται, θα εκφράζεται με το παιχνίδι. Μια κοινωνία που θα κάνει οίστρο της ζωής τον φόβο του θανάτου».

«Έτσι, μ’ αυτήν την κωλοεφεύρεση που τη λένε ρολόι, σπρώχνουμε τις ώρες και τις μέρες σαν να μας είναι βάρος, και μας είναι βάρος, γιατί δε ζούμε, κατάλαβες;».

Ξέρεις τι παρατηρώ; Τον Χρόνη που ήταν από τα πρώτα μας νεανικά αναγνώσματα, τον ανακαλύπτουμε ξανά. Ίσως επειδή μ’ αυτήν τη λοξή εφηβική ματιά στην τσιχλόφουσκα της αλησμόνητης «ισχυρής Ελλάδας», δεν τον μετρήσαμε σωστά. Τώρα που και η δική μας ύπαρξη καίει περισσότερο, που η σύγχυση και η απώλεια νοήματος κατατρώνε και τη δική μας σάρκα, που μας περιβάλλει ένα πέλαγος βλακείας και ασχήμιας, μπορούμε να τον διαβάσουμε ξανά. Όχι για να μας παρηγορήσει. Για να μας τσιτώσει. Επειδή είναι ένα πολύτιμο μάθημα για το πώς θα δώσουμε ξανά αξία στις ζωές μας και στις ζωές των άλλων.

Η αποφώνηση στον ίδιο, σ’ ένα από τα πιο συγκλονιστικά του κείμενα για το πώς πρέπει να σταματήσουμε να σκορπάμε τις στιγμές μας.

Αυτές είναι η δική μας αιωνιότητα:

«Η ζωή μας μια φορά μάς δίνεται, άπαξ, που λένε, σαν μια μοναδική ευκαιρία. Τουλάχιστον μ’ αυτή την αυτόνομη μορφή της δεν πρόκειται να ξανα-υπάρξουμε ποτέ.

«Και μείς τι την κάνουμε ρε, αντί να τη ζήσουμε; Τι την κάνουμε; Τη σέρνουμε από δω κι από κει δολοφονώντας την…

«Οργανωμένη κοινωνία, οργανωμένες ανθρώπινες σχέσεις. Μα αφού είναι οργανωμένες, πώς είναι σχέσεις; Σχέση σημαίνει συνάντηση, σημαίνει έκπληξη, σημαίνει γέννα συναισθήματος, πώς να οργανώσεις τα συναισθήματα…

«Έτσι, μ’ αυτήν την κωλοεφεύρεση που τη λένε ρολόι, σπρώχνουμε τις ώρες και τις μέρες σαν να μας είναι βάρος, και μας είναι βάρος, γιατί δε ζούμε, κατάλαβες; Όλο κοιτάμε το ρολόι, να φύγει κι αυτή η ώρα, να φύγει κι αυτή η μέρα, να έρθει το αύριο, και πάλι φτου κι απ’ την αρχή.

«Χωρίσαμε τη μέρα σε πτώματα στιγμών, σε σκοτωμένες ώρες που θα τις θάβουμε μέσα μας, μέσα στις σπηλιές του είναι μας, στις σπηλιές όπου γεννιέται η ελευθερία της επιθυμίας και τις μπαζώνουμε με όλων των ειδών τα σκατά και τα σκουπίδια που μας πασάρουν σαν “αξίες”, σαν “ηθική”, σαν “πολιτισμό”.

«Κάναμε το σώμα μας ένα απέραντο νεκροταφείο δολοφονημένων επιθυμιών και προσδοκιών, αφήνουμε τα πιο σημαντικά, τα πιο ουσιαστικά πράγματα, όπως να παίξουμε και να χαρούμε μεταξύ μας, να παίξουμε και να χαρούμε με τα παιδιά και τα ζώα, με τα λουλούδια και τα δέντρα, να κάνουμε έρωτα, να απολαύσουμε τη Φύση, τις ομορφιές του ανθρώπινου χεριού και του πνεύματος, να κατεβούμε τρυφερά μέσα μας, να γνωρίσουμε τον εαυτό μας και τον διπλανό μας…

«Όλα, όλα τα αφήνουμε για το αύριο που δεν θα ‘ρθει ποτέ…

«Αφού ανατέλλει, δύει ο ήλιος και δεν πάμε πουθενά αλλού, παρά μόνο στον θάνατο και εμείς οι μαλάκες, αντί να κλαίμε το δειλινό που χάθηκε άλλη μια μέρα απ’ τη ζωή μας, χαιρόμαστε.

«Ξέρεις γιατί; Γιατί η μέρα μας είναι φορτωμένη, αντί να είναι μια περιπέτεια, μια σύγκρουση με τα όρια της ελευθερίας μας».

Αποσπάσματα και ο τίτλος του άρθρου, είναι από την Συνέντευξη στην Κρυσταλία Πατούλη, στο πλαίσιο της “Έρευνας για την κρίση (2010-2014)”, εκδόσεις Κέδρος

Πηγή vice.com.gr