Γνώρισα λίγους τέτοιους, μετρημένους στα δάχτυλα του ενός χεριού. Διάβασα για πολλούς περισσότερους, άκουσα για κάποιους άλλους.

Για όλους αναρωτήθηκα. Καλή η θετική πλευρά, αλλά η αρνητική; Ταγμένος σημαίνει και μοναχικός, σίγουρα και αποκομμένος, στερημένος οπωσδήποτε. “Κι η πίτα ολόκληρη κι ο σκύλος χορτάτος” δεν πάει λέει η λαϊκή σοφία και αρκεί, άραγε, σ’ έναν άνθρωπο να σιτίζεται, ακόμα και όλη του τη ζωή, με τα ψίχουλα της καθημερινότητας προς χάρη του σκοπού του;

Τέτοιος άνθρωπος λένε πως ήταν ο Νικόλαος Π. Δελιαλής, ο κυρ Νικολάκης των βιβλίων μας. Άνθρωπος ταγμένος στα βιβλία.

Ο ολιγογράμματος προστάτης των γραμμάτων.

Πάνε σαράντα χρόνια (1979) από τότε που έφυγε, αλλά το αφιέρωμα που του έκανε η Δημοτική Βιβλιοθήκη μας (στις 25 Αυγούστου 2019)  δεν ξεκινούσε απ’ αυτό το γεγονός αλλά από εκείνο που είναι πραγματικά μείζον, το ότι έζησε για πάνω από σαράντα χρόνια (1930- 1972) προς χάριν των βιβλίων, των κειμηλίων και κάθε είδους αναμνήσεων και υπομνήσεων της τοπικής μας ιστορίας, που με αξιοθαύμαστη επιμονή και υπομονή συνέλεξε και διέσωσε, ως μη όφειλε, αλλά επειδή είχε την ανάγκη να το κάνει.

Αυτός που “…υπήρξεν άνθρωπος ολιγογράμματος, υπό την έννοιαν ότι δεν έκαμεν ειδικάς σπουδάς, αλλά παρέσχεν απόδειξιν δια του έργου του ότι δεν μόνον τα γράμματα, τα οποία αναδεικνύουν χρήσιμον και ευεργετικόν τον άνθρωπον”, σύμφωνα με τα όσα έγραψε ο Μακαριστός Μητροπολίτης Σερβίων και Κοζάνης Διονύσιος στον επιμνημόσυνο λόγο που του αφιέρωσε έναν χρόνο, περίπου, μετά την εκδημία του.

“Λίγα ήξερα για το Νίκο Δελιαλή ή μάλλον τίποτα. Μπροστά στην παιδική φαντασία μας μεγάλωνε και εξιδανικεύονταν. Τον φανταζόμουνα σαν μεγάλο πτυχιούχο, Καθηγητή, παντογνώστη, σοφό άνθρωπο, βλέποντας πολλές φορές το σεβασμό και την εκτίμηση που τούδειχναν άνθρωποι των Γραμμάτων όχι μόνο στην Κοζάνη, αλλά κι αλλού”, θα γράψει γι’ αυτόν ο Μιχάλης Κουρκούτας που δεν θ’ απογοητευτεί μόλις μάθει “ότι ήταν απόφοιτος μόλις δημοτικού” και δεν θα μειωθεί η εκτίμηση που έτρεφε προς το πρόσωπο του.

Αυτός που για τον Μερκούρη Κυρατσού, Δήμαρχο Κοζάνης και Βουλευτή, λειτούργησε ως “ακάματος αχθοφόρος της ιστορίας μας” και όταν έφυγε απ’ τη ζωή “…σταμάτησε και η τελετουργία της απέραντης μνήμης του, που ήταν ο σύνδεσμος της παρελθούσας Κοζάνης με τη σημερινή. Μιας μνήμης που κουβαλούσε όλο το δυσβάσταχτο βάρος, όλη την έκταση, το βάθος και τις λεπτομέρειες της τοπικής μας ιστορίας”.

Μια ζωή στο υπόγειο της βιβλιοθήκης.

Αυτός που ο Αθαν. Σπ. Καρακούλας, για χρόνια φίλος του  Δελιαλή, τον είδε ως άλλο “Κέρβερο” της βιβλιοθήκης και έγραψε πως “Όλη του τη ζωή πια την πέρασε στα υπόγεια του Δημαρχείου της πόλης όπου στεγάζονταν μέχρι το 1964 η βιβλιοθήκη, αφέντης κι υπηρέτης της. Τον έβρισκες άλλοτε ανεβασμένο σε ψηλές σκάλες να τακτοποιεί τα βιβλία της, άλλοτε να καταγράφει, να ταξινομεί αυτά, ή να αλληλογραφεί και να συζητεί με τους επισκέπτες. Πάντα πρόθυμος εξυπηρετούσε όλους όσους κατέφευγαν στο αναγνωστήριο της, με την καταπληκτική μνήμη που διέθετε μπορούσε αμέσως να βρει το βιβλίο που χρειάζονταν ο επισκέπτης ή να δώσει τη σωστή πληροφόρηση, ήταν με λίγα λόγια κινητό αρχείο και εγκυκλοπαίδεια”.

Αυτός που μπροστά στον εμπλουτισμό της βιβλιοθήκης δεν δίσταζε να μετέλθει μέσα όπως αυτά της “ευσχήμου επαιτείας”, όπως αναφέρει ο Αργύρης Μ. Κούντουρας στο δικό του κείμενο για το Δελιαλή και μας δίνει κάποια παραδείγματα για το πώς φρόντιζε να εξασφαλίσει ακόμα και ολόκληρες ιδιωτικές συλλογές βιβλίων, γράφοντας ότι “Κάπου στα μέσα της δεκαετίας του 1950 είχε γίνει η πράξις τακτοποιήσεως και αναλογισμού, όπως λεγόταν, για την διάνοιξη ενός δρόμου στην Κοζάνη. Οι υπόχρεες γυναίκες δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν τα αναλογούντα χρήματα στους απέναντι , των οποίων ρυμοτομούνταν οι ιδιοκτησίες τους. Είχαν όμως στα χέρια τους τη σημαντική βιβλιοθήκη του μακαρίτη τότε αδερφού τους. Αυτό το έμαθε ο Νίκος και μια και δύο πηγαίνει στον Δήμαρχο, και παρουσία και του τότε προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου, του λέει: ¨Κύριε Δήμαρχε, πόσις παράδις χρουστούν οι γυναίκις;¨ Κι ο Δήμαρχος του απαντάει: ¨Κύριε Νίκο δεν ξέρω ακριβώς αλλά θα πρέπει να είναι πολλά τα χρήματα¨.  ¨Κύριε Δήμαρχε και κύριε Πρόεδρε, μια κι είστι και οι δύο σας ιδώ τώρα, ξέρετε ότι έχουν τα βιβλία του αδερφού τ΄ς στα χέρια τς; Πρόκειται περί αξιολόγου συλλογής. Θα είναι κρίμα να χαθεί.¨  ¨΄Ε, τι θέλεις να γίνει κύριε Νίκο;¨ ΄Θέλω να συνεκτιμηθεί με το χρέος τους για να πάρουμε τα βιβλία.¨Αυτό και έγινε”.

Ανάλογη μαρτυρία καταθέτει και ο Γιάννης Δ. Βανίδης στο δικό του κείμενο για το Δελιαλή, ο οποίος δεν περιορίζονταν μόνο στη συγκέντρωση βιβλίων. Σημειώνει, λοιπόν, ο Βανίδης ότι “Είναι γνωστό πως επισκέπτονταν σπίτια που ήξερε πως είχαν παλιές φωτογραφίες ή άλμπουμ και κατόρθωνε με τον δικό του ιδιότυπο τρόπο να τις μετατρέπει σε μόνιμα αποκτήματα της Βιβλιοθήκης ή του Ιστορικού Αρχείου Κοζάνης. Ακόμα, όταν άκουγε πως η αντιπαροχή θα εξαφάνιζε διάφορα κτίσματα της λαϊκής αρχιτεκτονικής μας, φώναζε το Γιώργο Γιάκο, γνωστό φωτογράφο της Κοζάνης, ή παλιότερα άλλους, και τους πήγαινε να τα φωτογραφήσουν”.

Αυτός που είχε τον τρόπο του και με τους γραμματιζούμενους της εποχής του που τύχαινε να διαβούν την πόρτα του χάρτινου βασιλείου του, τους οποίους “επιστράτευε” για να τον βοηθήσουν και στη μετάφραση κάποιου βιβλίου για να μάθει και να γνωρίζει επακριβώς το περιεχόμενο του.

Το ριψοκίνδυνο εγχείρημα της κατοχής.

Αυτός που ξεπέρασε τον εύλογο ανθρώπινο φόβο και συνεπικουρούμενος από άλλους συμπατριώτες μας διέσωσε εν μέσω της γερμανικής κατοχής όσα πολύτιμα στοιχεία της ανθρώπινης νόησης διαθέταμε κρύβοντας τα στο παρεκκλήσι του Αη Λάζαρου, αλλά και σε άλλες ασφαλείς κρυψώνες. Ο Στράτος Δ. Ηλιαδέλης αποτυπώνοντας τα στοιχεία που συνέλεξε γι’ αυτή την αξιομνημόνευτη πράξη του Δελιαλή αναφέρει τις μαρτυρίες των Β. Σαμπανόπουλου (αλησμόνητου εφόρου της Δημοτικής Βιβλιοθήκης), του Γυμνασιάρχη Αθαν. Καρακούλα, του Α. Κούντουρα και άλλων, σύμφωνα με τις οποίες έκρυψε σπάνια βιβλία, κώδικες, χειρόγραφα, χάρτες και αρχαιολογικά ευρήματα, σε θολωτό υπόγειο της Κοζάνης, όπου έκτισε τοίχο για να μην μπορούν να εντοπιστούν οι ανεκτίμητοι αυτοί θησαυροί και πέσουν στα χέρια των κατακτητών. Μεταφέρει δε και τη μαρτυρία της Δέσποινας Καραμούζα, κόρης του Θανάση Καραμούζα, νεωκόρου του Αγίου Δημητρίου, η οποία αν και μικρό κοριτσάκι τότε θυμόταν και αφηγήθηκε “Μετέφερε ο ίδιος τα βιβλία μέσα σε μεγάλα κιβώτια μόλις έπιανε να νυχτώνη πάνω σε μια χαμάλα, δε θυμάμαι με ποιον άνθρωπο… Συνήθιζα να ακολουθώ και να βοηθώ πάντα τον πατέρα στις δουλειές της εκκλησίας. Αφού τα κατέβασαν όλα κάτω στο υπόγειο (του Αη Λάζαρου, δίπλα απ΄ τον Άγιο Δημήτριο) έκτισαν τοίχο απ΄ την ίδια πέτρα στα δύο μέτρα απ’ τη δυτική πλευρά του τοίχου. Στην αρχή άφησαν παραθυράκι στο κτίσμα για να φεύγη η υγρασία και μετά το έκλεισαν κι αυτό. Έτσι κανείς δεν μπορούσε να υποψιασθή τίποτα. Κι όταν έφυγαν οι Γερμανοί χάλασαν τον τοίχο και τα ξαναπήραν”.         

Ο κυρ Νικολάκης.

Ο κυρ Νικολάκης ο Δελιαλής, ατενίζει πια το φουαγιέ του νέου κτιρίου της Κ.Δ.Β.Κ. και στέκεται δίπλα στην πόρτα του αναγνωστηρίου της, ακοίμητος και ακλόνητος φρουρός των βιβλίων και ό,τι αυτά αντιπροσωπεύουν.

Οι παλιοί θα πρέπει να τον εκτίμησαν και να τον αγάπησαν, εξ ου και το “Νικολάκης” καθώς στην Κοζάνη όταν κάποιος αποκαλείται με το υποκοριστικό του ονόματος του, ακόμα και σε προχωρημένη ηλικία, σημαίνει πως έχει κερδίσει την καρδιά και το σεβασμό των συμπολιτών του.

Από τους νέους λίγοι τον ξέρουν. Προσωπικά δεν τον γνώρισα και γι’ αυτό αρκούμαι στη σκιαγράφηση της προσωπικότητας του μέσα απ’ τα γραφόμενα και τα λεγόμενα άλλων.

Ελπίζω και εύχομαι όμως να τον μάθουν περισσότεροι και αν είναι δυνατόν, γιατί όχι;- όλοι. Παρότι η εποχή μας αρέσκεται στο να αποθεώνει και να καταναλώνει εφήμερους ήρωες, σίγουρα έχει ανάγκη και από κάποιους παλαιάς κοπής και μεγάλης αντοχής. Νομίζω πως ένας τέτοιος είναι και ο Νικολάκης Δελιαλής, για τον οποίο προφανώς και δεν αρκεί η ύπαρξη της προτομής του για να μας θυμίζει το πέρασμα του, αλλά είναι απαραίτητο να γνωρίσουμε και να κατανοήσουμε τι ώθησε έναν τέτοιο “ολιγογράμματο” άνθρωπο να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στη διάσωση των γραμμάτων του τόπου μας και να μας κληροδοτήσει έναν πολύτιμο θησαυρό που καθώς περνάνε τα χρόνια αποκτά όλο και μεγαλύτερη αξία.

Υ.Γ. Οι φράσεις που υπάρχουν στο παρόν κείμενο, προέρχονται από τα κείμενα που συμπεριλαμβάνονται στην έκδοση του περιοδικού ΕΛΙΜΕΙΑΚΑ, του Συλλόγου Κοζανιτών Θεσσαλονίκης “Ο Άγιος Νικόλαος”, Σεπτέμβριος/Δεκέμβριος 1983, τεύχη 6-7, που είναι αφιερωμένο στο Ν. Π. Δελιαλή.

Κλειστά μαγαζιά παντού που δεν φαίνεται να μπορούν να επανέλθουν στη ζωή και να φέρουν πνοή στον τόπο.

Αποθεώνονται μόνοι τους οι τοπικοί άρχοντες για τις διαβάσεις που έβαψαν, τα χόρτα που δεν έκοψαν, την κατά τα άλλα ηθική πολιτική τους στάση.

Η περιοχή συρρικνώνεται και πεθαίνει αργά, σταθερά και αμετάκλητα αλλά ποιός νοιάζεται; Τα προβλήματα είναι πιο σύνθετα από ό,τι οραματίζονται οι τεχνοκρατικές προτάσεις, αν υπάρχουν ουσιαστικές τεχνοκρατικές προτάσεις με μακρύ τον κατάλογο αθετημένων σχεδίων.

Ποια πόλη θέλουμε;

Ζούμε σε μία πόλη που διατηρεί μετά βίας ακόμα την κοινωνική συνοχή, που δεν διαθέτει χρόνο και χώρο για ανάσες στους κατοίκους της, που παλεύει να συνδιαλέγεται με σύγχρονα διακυβεύματα μέσα από το πανεπιστήμιό της, με τρομακτικά προβλήματα στο νοσοκομείο της, με έλλειψη ποιοτικής στέγης, ελλείψεις σε υποδομές, σε θέσεις εργασίας, σύντομα χωρίς πρόβλεψη θέρμανσης.

Πως θα έρθουν οι λύσεις που αναζητούνται; Τι νέο περιμένουμε και πως θα έρθει όταν μια περιοχή έχει παραδοθεί στην απουσία ολοκληρωμένου σχεδίου για το μέλλον με τακτικές εύκολου κέρδους;

Επιτέλους, τα έργα πρέπει να αντικαταστήσουν τα λόγια για μια πόλη που τίποτα δεν περισσεύει και τίποτα δεν παραμελείται.

Ο πραγματικός ήρωας της Κοζάνης είναι ο γονιός που αποφασίζει να βγει βόλτα με το καρότσι και το μωρό του. Αυτός ο τολμηρός εξερευνητής ξεκινά την καθημερινή του περιπέτεια με ένα καρότσι που μοιάζει περισσότερο με τανκ. Οι ρόδες είναι τόσο μεγάλες και ανθεκτικές, που θα μπορούσαν να περάσουν από οποιαδήποτε επιφάνεια. Λέμε τώρα.

Τα πεζοδρόμια της Κοζάνης δεν είναι απλά πεζοδρόμια. Είναι ένα έργο τέχνης. Οι ρωγμές, οι ανασηκωμένες πλάκες και οι ακανόνιστες επιφάνειες δημιουργούν μια απίστευτη εμπειρία οδήγησης που κάνει τους γονείς να νιώθουν ότι διασχίζουν το Grand Canyon. Γιατί, ποιος δεν θέλει λίγο ενθουσιασμό στην καθημερινή του βόλτα;

Όταν είσαι γονιός στην Κοζάνη, μαθαίνεις γρήγορα ότι η βόλτα με το καρότσι δεν είναι απλά μια βόλτα. Είναι ένα τεστ υπομονής και ευστροφίας. Τα μωρά κοιτούν με απορία τους γονείς τους, αναρωτώμενα γιατί η βόλτα είναι τόσο ανώμαλη. Οι γονείς, από την άλλη, προσπαθούν να ισορροπήσουν ανάμεσα στα χοροπηδητά του καροτσιού και την ανάγκη να κρατήσουν το μωρό ασφαλές και ήρεμο.

Τα πεζοδρόμια της Κοζάνης θα μπορούσαν να θεωρηθούν ως μια αλληγορία για τη ζωή στην πόλη. Είναι δύσκολα, γεμάτα εμπόδια, αλλά και με ένα υπόγειο χιούμορ που σε κάνει να γελάς αντί να κλαις. Η πόλη, με τα χαλασμένα της πεζοδρόμια, μας υπενθυμίζει ότι η ζωή είναι γεμάτη προκλήσεις, αλλά και ότι η επιμονή και η υπομονή είναι τα κλειδιά για να τις ξεπεράσουμε.

Όλοι οι κάτοικοι της Κοζάνης ονειρεύονται την ημέρα που θα μπορούν να περπατήσουν σε πεζοδρόμια χωρίς εμπόδια. Ίσως κάποια μέρα οι αρμόδιοι θα καταλάβουν ότι οι γονείς, οι ηλικιωμένοι και οι άνθρωποι με κινητικά προβλήματα έχουν κι αυτοί δικαίωμα σε μια ασφαλή βόλτα. Μέχρι τότε, όμως, θα συνεχίσουμε να απολαμβάνουμε αυτό το μοναδικό παιχνίδι ισορροπίας που λέγεται «πεζοδρόμια της Κοζάνης».

Αν θέλετε να ζήσετε μια αυθεντική περιπέτεια, δεν χρειάζεται να πάτε μακριά. Απλά πάρτε το καρότσι σας και κάντε μια βόλτα στην Κοζάνη. Το μόνο που χρειάζεστε είναι λίγο χιούμορ, πολύ υπομονή και ένα καλό ζευγάρι παπούτσια.

Ίσως ο μόνος τρόπος να βρούμε λύση στα τραγικά προβλήματα των υποδομών μας είναι να γκρεμίσουμε την πόλη και να την ξαναχτίσουμε από την αρχή.

Η ΔΕΗ, ο κινητήρας της ανάπτυξης και της ευημερίας για δεκαετίες, έφερε αρχικά ευκαιρίες και πλούτο. Τώρα, όμως, αυτός ο πλούτος έχει εκφυλιστεί σε αδράνεια και στασιμότητα. Το λεγόμενο “θαύμα της Κοζάνης” που υποσχόταν μια λαμπρή αναπτυξιακή πορεία, έχει μετατραπεί σε απογοητευτική πραγματικότητα. Οι τεράστιες επενδύσεις και τα οικονομικά οφέλη δεν κατάφεραν να ενισχύσουν τη βιωσιμότητα της πόλης, αφήνοντάς την με ανεκπλήρωτα όνειρα και περιττές υποσχέσεις.

Οι γονείς που μείναμε εδώ βλέπουμε τα παιδιά μας να φεύγουν, αναζητώντας ευκαιρίες και προοπτικές αλλού. Το ερώτημα “γιατί;” παραμένει αναπάντητο, καθώς οι λόγοι για την εγκατάλειψη της πόλης δεν είναι εύκολο να κατανοηθούν. Η ανάπτυξη που ήταν για χρόνια στο επίκεντρο του ενδιαφέροντος έχει αντικατασταθεί από την αίσθηση της απουσίας, του κενού.

Οι αθλητικές και πολιτιστικές υποδομές, οι οποίες θα μπορούσαν να λειτουργήσουν ως πυλώνες για τη δημιουργία μιας ζωντανής κοινότητας, έχουν αφεθεί να παρακμάσουν. Οι πολιτιστικές δραστηριότητες που άλλοτε ένωναν τους κατοίκους και δημιουργούσαν μια αίσθηση κοινότητας, τώρα είναι περιορισμένες και οι εκδηλώσεις σπάνιες. Η έλλειψη νέων πρωτοβουλιών και η αδυναμία να κρατηθούν οι υπάρχουσες πρωτοβουλίες ζωντανές είναι εμφανής.

Η ειρωνεία είναι αβάσταχτη: μια πόλη που θα μπορούσε να είναι υπόδειγμα ανάπτυξης και ζωντάνιας, βρίσκεται να σπαταλά τις ευκαιρίες της, κλείνοντας την πόρτα σε εκείνους που επιθυμούν να μείνουν και να δημιουργήσουν. Η Κοζάνη, με τη μοναδική της ιστορία και το πλούσιο πολιτιστικό της παρελθόν, δεν έχει καταφέρει να εκμεταλλευτεί πλήρως τα πλεονεκτήματά της.

Εμείς που μείναμε παρακολουθούμε με νοσταλγία και παράπονο, προσπαθώντας να ανακαλύψουμε τις ρίζες της χαμένης μας ζωντάνιας. Ελπίζουμε για μια μέρα που η Κοζάνη θα ξαναβρεί τη δύναμή της, θα ανασυγκροτηθεί και θα μπορέσει να επαναφέρει τη ζωντάνια που κάποτε την χαρακτήριζε.

Γιατί η Κοζάνη δεν είναι απλώς μια πόλη, αλλά η ψυχή μας, η κληρονομιά μας. Και αυτή η ψυχή αξίζει μια νέα ευκαιρία να αναδειχθεί, να ζήσει και να δημιουργήσει ξανά τη μαγεία της.

Το φαινόμενο αυτό αποδεικνύει πόσο μεγάλη είναι η ανάγκη των πολιτών της Κοζάνης για μουσική, συναυλίες, θέατρο κτλ. Σε μια εποχή όπου οι καθημερινές δυσκολίες και οι πιέσεις της ζωής συχνά κυριαρχούν, οι κάτοικοι της πόλης αναζητούν διεξόδους που τους προσφέρουν χαρά, διασκέδαση και ψυχική ανάταση. Η συναυλία αυτή ήταν ακριβώς αυτό: μια πολυαναμενόμενη στιγμή απόδρασης και σύνδεσης μέσω της μουσικής.

Η μαζική συμμετοχή δεν ήταν απλώς μια ένδειξη της δημοτικότητας του καλλιτέχνη. Ήταν μια σαφής δήλωση ότι η Κοζάνη χρειάζεται περισσότερες τέτοιες εκδηλώσεις. Η πολιτιστική δραστηριότητα δεν είναι πολυτέλεια αλλά αναγκαιότητα, κάτι που εμπλουτίζει τη ζωή των κατοίκων και συμβάλλει στην κοινωνική συνοχή και την αλληλεπίδραση. Από συναυλίες και θεατρικές παραστάσεις μέχρι εκθέσεις τέχνης και λογοτεχνικές βραδιές, κάθε μορφή πολιτισμού έχει τη δύναμη να εμπνεύσει, να εκπαιδεύσει και να ενδυναμώσει.

Είναι εμφανές ότι η πόλη της Κοζάνης έχει απεριόριστες δυνατότητες να εξελιχθεί σε ένα ζωντανό πολιτιστικό κέντρο. Η χθεσινή συναυλία ήταν μια απόδειξη ότι όταν δίνεται η ευκαιρία, ο κόσμος θα ανταποκριθεί με ενθουσιασμό. Απαιτούνται όμως συνεχιζόμενες προσπάθειες από την αυτοδιοίκηση και τους πολιτιστικούς φορείς για τη διοργάνωση και υποστήριξη τέτοιων εκδηλώσεων.

Η επιτυχία της συναυλίας στο ΔΑΚ Κοζάνης είναι ένα ξεκάθαρο μήνυμα: ο κόσμος διψάει για πολιτισμό!!!

Δεν μπορούμε να αγνοήσουμε το γεγονός ότι οι προηγούμενες δημοτικές αρχές φέρουν μεγάλη ευθύνη για την απαράδεκτη αυτή κατάσταση. Για χρόνια, οι υποσχέσεις για αναβάθμιση και βελτίωση των αθλητικών υποδομών έμειναν ακριβώς αυτό: υποσχέσεις. Πότε θα σταματήσουν οι δικαιολογίες και οι καθυστερήσεις; Είναι καιρός να αναλάβουν επιτέλους τις ευθύνες τους και να πράξουν ό,τι είναι απαραίτητο για να διορθώσουν την κατάσταση.

Η αναβάθμιση των αθλητικών υποδομών στην Κοζάνη δεν είναι απλώς μια απαίτηση, είναι μια επιτακτική ανάγκη. Οι αθλητικές εγκαταστάσεις πρέπει να γίνουν προτεραιότητα, όχι μόνο για την ενίσχυση της αθλητικής δραστηριότητας αλλά και για την προαγωγή της υγείας και της ευεξίας των πολιτών.

Οι τοπικές αρχές οφείλουν να αναλάβουν άμεσα δράση, να εξασφαλίσουν τη χρηματοδότηση και να προχωρήσουν σε όλες τις απαραίτητες εργασίες. Δεν υπάρχει πια χώρος για καθυστερήσεις και δικαιολογίες. Η επένδυση στον αθλητισμό είναι επένδυση στο μέλλον της πόλης μας. Είναι καιρός να αναλάβουν οι υπεύθυνοι τις ευθύνες τους και να δείξουν ότι πραγματικά ενδιαφέρονται για την ανάπτυξη και την ευημερία της Κοζάνης. Οι κάτοικοι δεν ζητούν τίποτα λιγότερο από αυτό που δικαιούνται: σύγχρονες, ασφαλείς και λειτουργικές αθλητικές εγκαταστάσεις.

Η πραγματικότητα για τις μικρομεσαίες και ατομικές επιχειρήσεις στην περιοχή μας είναι σκληρή. Οι υπέρογκες φορολογίες, οι αυξανόμενοι λογαριασμοί και οι υψηλές ασφαλιστικές εισφορές έχουν δημιουργήσει ένα δυσβάσταχτο περιβάλλον. Οι επιχειρηματίες παλεύουν καθημερινά να επιβιώσουν σε μια αγορά που φαίνεται να γίνεται ολοένα και πιο αφιλόξενη.

Η υψηλή φορολογία αποτελεί σημαντικό πρόβλημα για τις επιχειρήσεις. Με κάθε νέο μέτρο, οι μικρομεσαίοι επιχειρηματίες νιώθουν να πληρώνουν το βάρος μιας πολιτικής που δεν φαίνεται να τους υποστηρίζει. Δεν είναι λίγες οι φορές που αναρωτιούνται πώς θα καταφέρουν να συνεχίσουν.

Οι λογαριασμοί κοινής ωφέλειας έχουν αυξηθεί δραματικά. Η ηλεκτρική ενέργεια και το νερό έχουν γίνει πλέον πολυτέλεια για πολλούς. Οι επιχειρηματίες πρέπει να καταβάλλουν τεράστια ποσά για να διατηρήσουν τα καταστήματά τους σε λειτουργία, κάτι που καθίσταται όλο και πιο δύσκολο.

Οι ασφαλιστικές εισφορές είναι ένα άλλο μεγάλο βάρος. Οι επιχειρηματίες καλούνται να πληρώνουν ποσά που πολλές φορές δεν ανταποκρίνονται στα έσοδά τους. Η εξασφάλιση της κοινωνικής ασφάλισης για τους ίδιους και τους υπαλλήλους τους γίνεται μια καθημερινή πρόκληση.

Οι επιχειρηματίες της Κοζάνης και της Δυτικής Μακεδονίας δεν ζητούν κάτι παράλογο. Θέλουν ένα βιώσιμο περιβάλλον για να συνεχίσουν τις δραστηριότητές τους. Θέλουν να δουν τις επιχειρήσεις τους να ανθούν και να προσφέρουν θέσεις εργασίας στην τοπική κοινωνία.

Η πολιτεία πρέπει να σταθεί δίπλα τους και να αναγνωρίσει τις προκλήσεις που αντιμετωπίζουν. Χρειάζονται μέτρα που θα ανακουφίσουν το βάρος της φορολογίας, θα μειώσουν τους λογαριασμούς και θα εξορθολογήσουν τις ασφαλιστικές εισφορές. Μόνο έτσι θα μπορέσει η περιοχή να επανέλθει σε μια πορεία ανάπτυξης και να ξαναγίνει η ζωντανή και δυναμική κοινότητα που κάποτε ήταν.

Είναι καιρός να ακούσουμε τις φωνές των μικρομεσαίων επιχειρηματιών και να δώσουμε λύσεις που θα τους επιτρέψουν να συνεχίσουν να προσφέρουν στην τοπική οικονομία. Ας μην αφήσουμε την Κοζάνη και τη Δυτική Μακεδονία να γίνουν πόλεις-φαντάσματα.

Ο Αλέξανδρος Βρέττακος, δάσκαλος φωτογραφίας του φωτογραφικού εργαστηρίου του Δήμου Κοζάνης κάνει λόγο για μια έκθεση που οδηγεί σε μονοπάτια ποιητικά, ονειρεμένα και φανταστικά. Εκεί που ενώνονται οι ευαισθησίες του φωτογράφου και του θεατή. Αντίστοιχα ο Σάκης Δαζάνης καλεί τον κόσμο  να δει απο κοντά τα εξαιρετικά έργα των μαθητών του φωτογραφικού εργαστηρίου σημειώνοντας πως πρόκειται για 18 διαφορετικά είδη προβληματισμών.