Ας πάρουμε τα πράγματα από την αρχή. Η ταινία είναι η ιστορία της Cassie η οποία, εγκατέλειψε την ιατρική και πλέον, λίγο πριν τα τριάντα, είναι διπλοθεσίτισσα: δουλεύει σε ένα cafe τα πρωινά ενώ το βράδυ κυκλοφορεί στα μπαρ αναζητώντας εκδίκηση και κάθαρση για ένα γεγονός που, μερικά χρόνια πριν, κατέστρεψε τη ζωή της φίλης της και τη δική της. Η ταινία είναι βίαιη, αστεία, και απόλυτα απολαυστική. Ένα καλογραμμένο μιξ διάφορων ειδών που εναλλάσσονται και μπλέκονται μεταξύ τους. Η ταινία αποτελείται επίσης από ένα εξαιρετικό soundtrack και την θαυμάσια Carey Mulligan στον ρόλο της Cassie. Όλα τα παραπάνω ανεβάζουν το Promising Young Woman στην πεντάδα με τις καλύτερες ταινίες που είδα τους τελευταίους μήνες.

Ας γυρίσουμε λίγο πίσω στα αυτονόητα τώρα. Βρισκόμαστε στην Ελλάδα του 2021 και ένα τεράστιο σκάνδαλο περί σεξουαλικών κακοποιήσεων και βιασμών ανοίγει στον χώρο του αθλητισμού και συγκεκριμένα στην Ομοσπονδία ιστιοπλοΐας. Παρόλο που τις τελευταίες μέρες αποφεύγω να μιλήσω για αυτά που εξελίσσονται, δεν μπορώ να αποφύγω το ότι ζω σε μια χώρα που διψά για κατηγορίες, υπαινιγμούς και καχυποψίες. Θα προσπαθήσω λοιπόν να συνοψίσω τις σκέψεις μου σε λίγες γραμμές και να μην απομακρυνθώ από την αφορμή που έβαλε τα χέρια μου στο πληκτρολόγιο.

Το σύνθημα “ο βιαστής είσαι εσύ” το θυμάστε; Σας έχω νέα. Τα συνθήματα στους τοίχους και στα στόματα των ανθρώπων που ανήκουν στον μαχόμενο προοδευτικό χώρο δεν βγαίνουν για να κουνήσουν το δάχτυλο σε εύκολα θιγόμενους άνδρες εκεί έξω. Βγαίνουν για να δούμε πίσω από αυτά και να θυμήσουν ή να ενημερώσουν πως βιαστές δεν είναι άνθρωποι που γράφουν στο κούτελό τους ότι είναι βιαστές. Αντιθέτως, βιαστές είναι άνθρωποι της διπλανής πόρτας που μοιράζονται την ίδια  καθημερινότητα με εμάς, που είναι καθηγητές, εργοδότες, γονείς, παιδιά, παίκτες reality και υψηλόβαθμα στελέχη της Ελληνικής Ιστιοπλοϊκής Ομοσπονδίας. Η Σοφία Μπεκατώρου μοιράστηκε την αλήθεια της και το θάρρος της θα δημιουργήσει ένα ντόμινο νέων καταγγελιών. Αν λάβουμε υπόψη μας πως από τους 4500 βιασμούς ετησίως μόνο οι 200 καταγγέλλονται στην Ελλάδα, μάλλον οι λόγοι για τους οποίους μια γυναίκα σιωπά είναι πιο σοβαροί από το ότι “ξεχάστηκε”.

Η κουλτούρα του βιασμού έγκειται ακριβώς στη δυσκολία ή στην αδυναμία των θυμάτων να προσφύγουν στην δικαιοσύνη. Κι αυτό γιατί το 80% των βιασμών πραγματοποιούνται από ανθρώπους που τα θύματα γνωρίζουν και ανήκουν στον κοινωνικό τους περίγυρο. Όπως είπαμε παραπάνω, συγγενικά πρόσωπα, σχέσεις, σύζυγοι, συνεργάτες και συνάδελφοι. Για να ξεκαθαρίσω, μιλάω για θύματα που είναι και προσδιορίζονται ως γυναίκες καθώς αυτά σχηματίζουν το 91% των ανθρώπων που έχουν υποστεί σεξουαλική βία. Όταν λοιπόν καταφέρουμε να βάλουμε στο κεφάλι μας το πόσο δύσκολο είναι για μια θηλυκότητα να βρει το θάρρος να μιλήσει για κάτι που της συνέβη μέσα στο σπίτι της ή στη δουλειά της, θα καταλάβουμε πως η ερώτηση “γιατί τώρα;” δεν είναι και δεν θα είναι ποτέ δική μας δουλειά.

Πίσω στην ταινία τώρα. Είναι πολύ εύκολο να ρυθμίσει κανείς το ηθικό του μέτρο και να πει ότι στις ταινίες υπάρχουν καλοί και κακοί χαρακτήρες. Είναι αναζωογονητικό, είναι εύκολο και εύπεπτο. Η Fennell όμως δεν κάνει αυτό στην ταινία. Οι ανδρικοί χαρακτήρες που έχει δημιουργήσει φωνάζουν συχνά πως είναι καλά παιδιά. Πετυχημένοι γιατροί, πιστοί φίλοι, αγαπημένοι οικογενειάρχες και καλοί γιοί. Σώζουν παιδάκια στα νοσοκομεία, βοηθούν όπου χρειάζεται, έχουν χιούμορ και γράφουν βιβλία. Στον κόσμο τους υπήρχαν “ατυχείς στιγμές” και “δυσάρεστα περιστατικά”. Όπως για παράδειγμα, ο βιασμός μιας συμφοιτήτριάς τους ή μιας μεθυσμένης κοπέλας που πέτυχαν σε κάποιο μπαρ.

Στην αρχή του κειμένου μίλησα για είδη που εναλλάσσονται και μπλέκονται. Ο συναισθηματικός τόνος της ταινίας ταιριάζει με τον συναισθηματικό κόσμο της Cassie: είναι ένα roller coaster. Το πένθος δεν είναι μια ευθεία γραμμή και οι εναλλαγές των συναισθημάτων της είναι το ίδιο γρήγορες με αυτές των αποφάσεων που παίρνει. Μέσα από αυτό, γνωρίζουμε την Cassie καλύτερα. Αναγνωρίζουμε την αθωότητά της στο παιδικό της δωμάτιο και στα πολύχρωμα νύχια της. Καταλαβαίνουμε την κωμικοτραγική κατάσταση στην οποία βρίσκεται και το μαύρο, νιχιλιστικό χιούμορ της. Ταυτόχρονα, βλέπουμε την (αυτο)καταστροφική της διάθεση απέναντι στο πατριαρχικό αφήγημα των λευκών, straight ανδρών και των γυναικών που το ακολουθούν.

Στην ταινία η Cassie κάνει δυο σημαντικά πράγματα, ανάμεσα σε άλλα: παίρνει εκδίκηση από αυτούς που διέλυσαν τη ζωή της ίδιας και της φίλης της αλλά και από αγνώστους που επαναλαμβάνουν το ίδιο μοτίβο συμπεριφοράς και αναζητά απάντηση στο ερώτημα “γιατί δεν την πίστεψες;”

Η τρίτη πράξη της ταινίας όπου ένα bachelor party παίρνει διαφορετική τροπή είναι για μένα το σημείο που η ταινία μετατρέπεται από πανέξυπνη και πρωτότυπη σε καταπληκτική. Είναι το σημείο που οι άνδρες της ταινίας καταλαβαίνουν πως η δικαιοσύνη θα τους βρει όσο κι αν προσπαθήσουν να της ρίξουν στάχτη στα μάτια. Είναι η Cassie που τους ψιθυρίζει πως τα κατάφερε. Κάπως έτσι τελειώνει το Bros over Hoes. Κανείς δεν μένει στο απυρόβλητο για πάντα, αγόρια. Ρωτήστε τον και Harvey αν δεν με πιστεύετε.

Το Promising young woman είναι διαθέσιμο στις πλατφόρμες GooglePlay, iTunes και Amazon Prime.

Γράφει η Τάνια Ώττα

Ο κόσμος έχει κουραστεί με όλη αυτήν την πρωτοφανή κατάσταση που βιώνουμε φέτος. Κι είναι λογικό. Δεν άλλαξε απλώς ο τρόπος ζωής μας, αλλά με κυρίαρχα στοιχεία το άγχος και τον φόβο για επιβίωση, οι ρυθμοί της καθημερινότητας μοιάζουν με τηλεκατευθυνόμενο αυτοκινητάκι, που τρέχει, σταματά, ξανατρέχει, ξανασταματά, αναποδογυρίζει, επανέρχεται στο δρόμο του κι ούτω καθεξής, με τα χτυπήματα όμως να αφήνουν πληγές που δύσκολα θα γιατρευτούν.

Δυστυχώς, δεν έχουν όλοι οι άνθρωποι το προνόμιο της σταθερής δουλειάς του δημοσίου ή της εργασίας σε επιχείρηση του ιδιωτικού τομέα που συνεχίζει να λειτουργεί κανονικά, παρ’ όλες τις συνθήκες που επικρατούν. Η ανεργία χτύπησε κόκκινο και η απόγνωση του επιχειρηματικού κόσμου συνεχώς αυξάνεται. Απομονωθήκαμε, χάσαμε δικούς μας ανθρώπους  χωρίς να τους χαιρετήσουμε όπως θα θέλαμε κι όπως τους άξιζε, δεν μπορούμε να φροντίσουμε αυτούς που αγαπάμε και μας χρειάζονται, γίναμε καχύποπτοι, επιφυλακτικοί, με μία μάσκα να κρύβει το χαμόγελό μας και τα χέρια μας να ξηραίνονται από το αντισηπτικό, περπατάμε με σκυμμένο το κεφάλι, χωρίς να μπορούμε να ανασάνουμε φυσιολογικά , φοβόμαστε να αγγίξουμε αντικείμενα και ανθρώπους, απολογούμαστε για το που πάμε και τι κάνουμε και πνιγόμαστε μέσα σε αυτήν την σιωπή που σκορπά μόλις πέσει το σκοτάδι. Ακόμη και τα φώτα του γιορτινού στολισμού δεν έχουν κανέναν να τα θαυμάσει. Αναβοσβήνουν μόνα τους και φωτίζουν τους άδειους δρόμους, τα άδεια στενά, τις άδειες πλατείες.

Κλεισμένος στο σπίτι του ο κόσμος ψυχαγωγείται καταναλώνοντας τηλεοπτικά προγράμματα, βλέποντας τα δελτία ειδήσεων, που στην πλειοψηφία σκορπούν τον πανικό κι από την άλλη δείχνουν την ανισότητα που επικρατεί στην κοινωνία, καθώς άνθρωποι πεθαίνουν και πεινούν κι από την άλλη κάποιοι συνεχίζουν τη ζωάρα τους χωρίς να τους αγγίζει τίποτα.

Τα κοινωνικά μέσα δικτύωσης έγιναν η παρηγοριά του ανθρώπου, όπου ο κάθε χρήστης περνά ατελείωτες ώρες γράφοντας, σχολιάζοντας, κοινοποιώντας, παρακολουθώντας άλλους χρήστες, στέλνοντας μηνύματα, με την ψυχολογία του να περνά από σαράντα κύματα.

Πέρα από το δικαίωμα της ελεύθερης έκφρασης και του σχολιασμού, δεν είναι λίγοι αυτοί που ξεπερνούν τα όρια κι επιδίδονται σε έναν παραλογισμό επίρριψης ευθυνών για όσα συμβαίνουν. Το να μιλάς για ατομική ευθύνη συνεπάγεται να γνωρίζεις τι σημαίνει και να σε διακατέχει. Που θα οδηγήσει τελικά όλο αυτό και πότε θα αρχίσουμε να ζούμε φυσιολογικά, είναι ερωτήματα που μας απασχολούν όλους, καθημερινά, με την υπομονή και έχει φτάσει τα όρια της ανοχής πλέον. Η κοινωνία κουράστηκε και το δείχνει. Η ανάγκη για ένα μήνυμα αισιοδοξίας είναι πιο επιτακτική από ποτέ, κι αυτό που πρέπει να παραμείνει ζωντανό και να μην επιτρέψουμε σε καμία περίπτωση να χαθεί είναι η ΑΝΘΡΩΠΙΑ. Ειδικά λόγω των ημερών που έρχονται, ας δείξουμε την ποιότητα μας και την αξία μας. Αυτά κανένας ιός δεν πρόκειται να μας τα στερήσει αρκεί να το θέλουμε.

Καλές γιορτές με υγεία και ανθρωπιά.

Η πρώτη ταινία του Στηβ Κρικρή χαρακτηρίζεται ως υπαρξιακό νέο νουάρ από τον ίδιο τον δημιουργό του. Είναι η ιστορία ενός περίεργου τύπου που ζει  στην Αθήνα του σήμερα και εργάζεται ως σερβιτόρος.

Έχοντας χτίσει μια μονότονη και αποστειρωμένη καθημερινότητα, ο Ρένος (ο Άρης Σερβετάλης είναι defacto καλός σε ό,τι κάνει) χρησιμοποιεί τους καταναγκασμούς του σαν τείχη γύρω του και δεν αφήνει κανέναν να τον ταράξει. Δεν μαθαίνουμε ποτέ τον λόγο που ο χαρακτήρας του είναι έτσι, σχολαστικός και απομονωμένος από όλους. Ίσως φταίει μια παλιά αγάπη την οποία έχασε γιατί «δεν έγινε ποτέ αυτός που νόμιζε ότι θα γίνει». Ίσως και όχι. Όπως και να ‘χει, δεν φαίνεται να απασχολεί το σενάριο.

Στον αντίποδα, ο αντί-ήρωας της ταινίας είναι ένας σκοτεινός τύπος. Ο Γιάννης Στάνκογλου στο ρόλο του, ταιριάζει άψογα. Λίγα πράγματα που καταλαβαίνουμε για τον χαρακτήρα του: φαν της μαγειρικής, φιλόξενος άνθρωπος, πρόθυμος να σου κάνει το τραπέζι, αλλά με μια διαστρεβλωμένη οπτική πάνω σε θέματα ηθικής. Όχι ο ιδανικός γείτονας που θα ευχόσουν να έχεις. Ο Ρένος σπάει τη ρουτίνα του και δέχεται τις προσκλήσεις του και αυτό τον οδηγεί σε ακραίες καταστάσεις.

Ανάμεσα στους δυο άντρες βρίσκεται η Τζίνα: η ήρεμη δύναμη της ταινίας και η κινητήριος δύναμη του πρωταγωνιστή. Ο Ρένος έχει δημιουργήσει το δικό του σύμπαν μέσα στους τέσσερις τοίχους του σπιτιού του, μέχρι τη στιγμή που αποφασίζει βγει έξω από τα νερά του. Πράγματι, φτάνει στο σημείο να υπερβεί τον εαυτό του, να ξεφύγει – κυριολεκτικά και μεταφορικά – αλλά τελικά τα εγκαταλείπει. Εκεί κρύβεται η τραγικότητα της ταινίας. Στη δύναμη του comfortzoneπου τον κρατάει καθηλωμένο.

Είναι το Waiter η καλύτερη ταινία της φετινής διοργάνωσης;  Μάλλον όχι. Μου έλειψε λίγο περισσότερο μυστήριο, λίγη περισσότερη δράση στο δεύτερο μισό της ταινίας. Αν έχουμε στο μυαλό μας ότι παρακολουθούμε μια ανθρωπολογική μελέτη ενός χαρακτήρα, τότε η ταινία υστερεί σε εμβάθυνση.Ωστόσο, εμένα αυτός ο weirdμινιμαλισμός του σύγχρονου εγχώριου σινεμά, μου αρέσει. Και αυτοί οι αφηρημένοι, λακωνικοί διάλογοι με διασκεδάζουν. Η ταινία τα έχει και τα δυο.

Ας μην ξεχνάμε ότι είναι το ντεμπούτο ενός δημιουργού εμπνευσμένο από προσωπικά βιώματα. Ο Κρικρής έφτιαξε μια ταινία με υπαρξιακούς προβληματισμούς  με την ρετρό-μοντέρνα αισθητική που πολλοί αγαπάμε και, φυσικά, δυναμικότατες ερμηνείες. Καθόλου άσχημη βάση για μια στροφή στην καριέρα του.

Η ταινία The Waiter προβάλλεται στο 59^ο Φεστιβάλ Κινηματογράφου. Επίσης, είναι μια από τις τρεις ελληνικές ταινίες που συμμετέχουν στο διεθνές διαγωνιστικό τμήμα της διοργάνωσης διεκδικώντας τον Χρυσό και τον Αργυρό Αλέξανδρο.

Οι δουλειές του είναι μια ευθεία κριτική για τη σκοτεινή εποχή της σημερινής Αμερικής.

Στα χέρια του κάτι φαινομενικά ασήμαντο και καθημερινό όπως οι κάλτσες γίνονται στην κυριολεξία όπλα, που μιλούν για το ζήτημα της οπλοκατοχής.  

Η δουλειά του είναι ποπ και πολύχρωμη αλλά κάτω από την επιφάνεια των έργων του το σκοτεινό πνεύμα  κυριαρχεί. 

Μore

Web: aaronjohnsonart

ΙG: instagram.com/aaronjohnsonart/

Κοινωνικός Ανθρωπολόγος – Υπ. Διδάκτορας Φιλοσοφίας         

Ο H. Marcuse, στο έργο του ο «Μονοδιάστατος άνθρωπος», ασκεί δριμεία κριτική στην ηθική της σύγχρονης βιομηχανικής κοινωνίας. Εστιάζει στα χαρακτηριστικά που δικαιολογούν την συγκεκριμένη ιστορική εξέλιξη της διάρθρωσης   της   οικονομικής  δομής.  Το έργο του ξεκινά  με την αναφορά των επιτευγμάτων του σύγχρονου πολιτισμού όπως η άνεση, η αποτελεσματικότητα, η λογική και η ταυτόχρονη έλλειψη ελευθερίας.

Διακρίνει τις αληθινές από τις πλαστές ανάγκες των ανθρώπων, οι οποίες τελευταίες είναι ένα μέσο συντήρησης του συστήματος. Ο κοινωνικός έλεγχος βρίσκεται πλέον μέσα στις καινούργιες ανάγκες που το σύστημα γέννησε στα άτομα. Η συγκαλυμμένη αυτή μορφή άσκησης εξουσίας οδηγεί σε θεαματικά αποτελέσματα επιβολής και αναδειχνύει τον τεχνικό έλεγχο της παραγωγής ως ενσάρκωση της λογικής, στην οποία λογική τα άτομα οφείλουν να συμμορφώνονται. Ο κομφορμισμός  αποκτά πρωτοφανή δύναμη και η άρνησή του αντιμετωπίζεται ως δείγμα νεύρωσης και αδυναμίας.

Ο καταναγκαστικός χαρακτήρας της υποταγής έχει ως άμεση συνέπεια την εξαφάνιση των δυνάμεων κοινωνικής αλλαγής που παραδοσιακά ήταν παρούσες σε προηγούμενα κοινωνικά στάδια. Με την άμεση ταύτιση του ατόμου με την κοινωνία και με την ύπαρξη που του επιβάλλεται, το άτομο τελικά πραγμοποιείται και ικανοποιείται σ’ αυτή την ύπαρξη.

Η πραγματικότητα έγινε ολοκληρωτικά αντικειμενική και το υποκείμενο που έχει αλλοτριωθεί  «απορροφήθηκε από την αλλοτριωμένη του ύπαρξη». Εδώ ακριβώς οφείλεται η ύπαρξη του επιθέτου «μονοδιάστατος» εφόσον το άτομο έχει μία μόνο διάσταση παντού, πάντα και κάτω απ’ όλες τις μορφές που μπορεί να έχει αυτό το άτομο μέσα στο πλαίσιο της σύγχρονης βιομηχανικής κοινωνίας. Τα προϊόντα και οι υπηρεσίες που παράγονται επιβάλλουν τη μορφή του κοινωνικού συστήματος και η ολοένα μεγαλύτερη παραγωγή οδηγεί στην εγκαθίδρυση ενός τρόπου ζωής που συνενώνει τους καταναλωτές με τους παραγωγούς με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργείται μια «πλαστή συνείδηση» που δεν μπορεί να αντιληφθεί την πλαστότητα της. Έτσι δημιουργείται μια αντίσταση στην ποιοτική αλλαγή, εφόσον τα άτομα ικανοποιούνται από τον αναβαθμισμένο τρόπο ζωής τους και επιπλέον επειδή ο ορθολογισμός δίνει καινούργιο ορισμό στις ιδέες, τις επιθυμίες, τους στόχους τους, ώστε να εναρμονίζονται με το κατεστημένο και να μην το υπερβαίνουν. Υπάρχουν βέβαια πνευματικές και μεταφυσικές αναζητήσεις που είναι, ωστόσο, εντός του πλαισίου του κατεστημένου που δεν εκφράζουν άρνηση ούτε το αντιμάχονται. Αποτελούν «την υγιεινή δίαιτα του status quo».

Αυτή την εξομοίωση των διαφωνούντων την συναντάμε και εντός της πολιτικής ζωής όπου η αρχή του bipartisanship εξομοιώνει τις διαφορετικές τάσεις πολιτικής τοποθέτησης. Έτσι μειώνονται σοβαρά οι δυνατότητες αλλαγής, άρνησης ή ανατροπής, με την ταυτόχρονη ενσωμάτωση των κοινωνικών στρωμάτων που «στην ράχη τους προοδεύει το σύστημα» και που παλιότερα αποτελούσαν την σημαντικότερη απειλή ανατροπής. Βέβαια η απειλή του κομμουνισμού έπαιξε ένα σημαίνοντα ρόλο στην οργάνωση της καπιταλιστικής κοινωνίας, η οποία εξαιτίας του κομμουνισμού απέκτησε πρωτοφανή συνοχή.

Στην κουλτούρα επίσης έλαβε χώρα μια ανάλογη εξέλιξη. Έχουμε, έτσι ενσωμάτωση και μαζικοποίηση της ανώτερης κουλτούρας που παλιότερα ήταν σε αντίθεση με την πραγματικότητα και αφορούσε μια μικρή ομάδα «προνομιούχων». Από τη μία μεριά έγινε η τέχνη και η κουλτούρα προσιτή σε περισσότερο κόσμο αλλά από την άλλη τα πνευματικά και καλλιτεχνικά δημιουργήματα απεκδύθηκαν την αλήθεια τους και την ανατρεπτικότητα τους, καθώς έγιναν εμπορεύματα και συνηθισμένα προϊόντα. Η ανώτερη κουλτούρα του παρελθόντος αποτελούσε μια μορφή αντιπολίτευσης και διαμαρτυρίας, ενώ τώρα μέσω της εμπορευματοποίησης  της κενώθηκε  απ’ την υπέρβαση που την χαρακτήριζε.

Αντίστοιχες μεταβολές παρατηρούνται και στον χώρο των ενστίκτων, όπου σε αντιστοιχία με τις θέσεις που εκφράστηκαν παραπάνω, η απομεταρσίωση των πνευματικών εικόνων συντελέστηκε μέσω της εμπορευματοποίησης τους. Ομοιοτρόπως, η ελεγχόμενη απομεταρσιώση εξασθένησε την εξέγερση των ενστίκτων. Έτσι υπάρχει μια γενίκευση της ελευθερίας με ταυτόχρονη επέκταση της καταπίεσης αναφορικά με την libido. Έχουμε δηλαδή απελευθέρωση της σεξουαλικότητας, αλλά με μια μερική και εντοπισμένη μορφή.

Συνεπώς, στον τομέα της πολιτικής, της ανώτερης κουλτούρας και των ενστίκτων η εξαφάνιση της υπερβατικότητας οδηγεί στην απορρόφηση της αντίθεσης, της ποιοτικής διαφοράς. Τα άτομα θυσιάζουν τα ιδιαίτερα τους χαρακτηριστικά προκειμένου να εισχωρήσουν στον παραγωγικό μηχανισμό και τον συνεπαγόμενο τρόπο σκέψης και δράσης, εφόσον επιδιώκουν την αυτό-πραγμάτωση τους μέσω των προϊόντων. Έτσι, «η ευτυχής συνείδηση τείνει να γίνει κυριαρχική» εφόσον η τεχνολογική ορθολογικότητα είναι η μόνη διάσταση.

Ο Marcuse εισάγει τον όρο της «μακάριας ή ευτυχισμένης συνείδησης» που είναι ιστορικό προϊόν της καπιταλιστικής εξέλιξης και η οποία υπαγορεύει ότι το πραγματικό είναι λογικό και ότι το σύστημα ικανοποιεί τις ανθρώπινες ανάγκες. Αυτή η πεποίθηση που επιβάλλεται σχεδόν ασυνείδητα στα άτομα έχει ως συνέπεια ένα νέο είδος κομφορμισμού, να υποτάσσονται δηλαδή οι άνθρωποι στην τεχνολογική ορθολογικότητα και να ρυθμίζουν αναλόγως την κοινωνική τους συμπεριφορά. Αλλά και η γλώσσα που χρησιμοποιείται από και προς τα άτομα είναι μια γλώσσα λειτουργική, αντικριτική, αντιδιαλεκτική και εργαλειακή.  Η έννοια γίνεται συνώνυμη μ’ ένα σύνολο ενεργειών, και το «είναι» των πραγμάτων ταυτίζεται με τις λειτουργίες τους.

Η χρησιμοποίηση αυτής της γλώσσας που επιβάλλει εικόνες, που εμποδίζει την ανάπτυξη και την έκφραση των εννοιών, σε τελική ανάλυση εμποδίζει την ίδια την σκέψη. Οπότε έτσι καταργείται η ιστορική διάσταση του λόγου, που επιτρέπει μέσω της ανάμνησης, και της μνήμης γενικότερα, μια μορφή υπέρβασης που υπονομεύει την παντοδύναμη εξουσία των δοσμένων γεγονότων μέσω της απομάκρυνσης απ’ αυτά. Ο χρόνος και η μνήμη έγιναν εχθροί του κατεστημένου, γιατί έρχονται σ’ αντίθεση με την υπαλληλοποίηση της σκέψης, στην οποία στοχεύει ο σύγχρονος καπιταλισμός. Η γλώσσα αντανακλά τον έλεγχο και γίνεται και η ίδια όργανο ελέγχου.

Αναλύοντας την εξέλιξη της λογικής, προσπαθεί να δείξει ο συγγραφέας πως η αρχή της κυριαρχίας που είναι βασικό συστατικό του καπιταλιστικού τρόπου παραγωγής αποκρυσταλλώθηκε στον λόγο μέσω της απαλοιφής του αρνητικού στοιχείου της σκέψης. Της δυνατότητας της σκέψης δηλαδή, να ξεπερνά τα δεδομένα και να τα μετασχηματίζει σύμφωνα με αξίες και κριτήρια που δεν ανήκουν στην κατεστημένη τάξη και μ’ αυτό τον τρόπο ήταν δυνατή η βελτίωση, η ανατροπή, η ποιοτική διαφορά. Επειδή όμως το σύστημα επεδίωκε την αυτοσυντήρηση του, στράφηκε εναντίον του «αρνητικού» αυτού στοιχείου.

Η ιδεολογία του κατεστημένου κοινωνικού μηχανισμού, ότι δηλαδή «η εξόντωση είναι ο φόρος της προόδου και πως ο θάνατος είναι ο φόρος της ζωής, πως η καταστροφή και ο κόπος είναι απαραίτητες προϋποθέσεις για την κατάκτηση της ευτυχίας και της χαράς κι ότι οι δουλειές πρέπει να πηγαίνουν καλά κι (ότι) ακόμη ξέρουμε πως το να ζητάμε κάτι διαφορετικό είναι ουτοπία». Αυτή η ιδεολογία είναι απαραίτητη για την συνέχιση του μηχανισμού και ενσωματώνει τις αντιθέσεις, καθιστώντας τα ανορθολογικά στοιχεία όπως πχ κόπος, θάνατος, καταστροφή ως απαραίτητους «όρους» για την πρόοδο , για τους ορθολογικούς  σκοπούς.

Η συνεχής τεχνικοποίηση των πραγμάτων και των σχέσεων επεκτείνεται ακόμη και πάνω στους ανθρώπους υπό το βάρος  της επιδίωξης ενός βελτιωμένου επιπέδου ζωής. Οπότε δεν είναι δυνατό ν’ αφήσει ανέπαφη την πνευματική ικανότητα του ανθρώπου και η μετατροπή του θεωρητικού λόγου σε κοινωνική πρακτική επιβάλλεται ως αναγκαιότητα. Οι ιδέες γίνονται συνεπώς μη πρακτικές και υποκειμενικές, αφού χάνουν την αντικειμενικότητα τους ως τοποθετημένες έξω απ’ την πραγματικότητα.

Το «res extensa» έγινε καθολικό και απόλυτα καθαρό απ’ την εποχή του Γαλιλαίου και η φύση τοποθετείται κάτω από τον άνθρωπό που βάζει την τεχνική μέσα της, για να την εξηγήσει, να την κατακτήσει και να την μετασχηματίσει. Εδώ διαφαίνεται ότι το μηχανιστικό μοντέλο σκέψης και οι μέθοδοι του ήταν μια ολική προσπάθεια επιβολής του ανθρώπου στη φύση. Η τεχνολογική πρόοδος που προέκυψε άλλαξε την μορφή της κοινωνίας, του ίδιου του ανθρώπου, καθώς και της ορθολογικότητάς του. Η ορθολογικότητα του απέκτησε ένα εσώτερο εργαλειακό χαρακτήρα που την κατέστησε τεχνολογία κοινωνικού ελέγχου και κοινωνικής κυριαρχίας.

Καθοριστική για την ειρήνευση είναι η δύναμη της φαντασίας. Η ορθολογική φαντασία μπορεί ν’ αποτελέσει ένα a priori για την ανοικοδόμηση του παραγωγικού μηχανισμού και για μια ζωή χωρίς άγχος. Στην ψυχανάλυση η φαντασία γίνεται θεραπευτική δύναμη και γενικότερα η φαντασία είναι το μόνο μέσο που μπορεί να μεταδώσει ξένες προς τις κοινωνικές απαιτήσεις αξίες.

Όλος ο διαθέσιμος πλούτος πρέπει να χρησιμοποιηθεί για την ικανοποίηση με γενικό τρόπο των βιοτικών αναγκών. Κόντρα στα ιδιωτικά συμφέροντα – που διαιωνίζουν την αρχή της εκμετάλλευσης – θα δημιουργηθεί η ελεύθερη κοινωνία. Ο έλεγχος πάνω στην παραγωγή και την διανομή του κοινωνικού προϊόντος θα επιφέρει αυθεντικό αυτοκαθορισμό  των ατόμων. Αυτοκαθορισμός όταν δεν θα υπάρχουν πια μάζες, αλλά άτομα απελευθερωμένα από κάθε προπαγάνδα, χειραγώγηση και καθοδήγηση. Όταν θα έχει αναδυθεί ένα καινούργιο ιστορικό υποκείμενο που θα επιφέρει την ανανέωση και την ελευθεροποίηση της κοινωνίας. Όμως η συνείδηση δυσχεραίνεται στην πορεία της προς την ελευθερία της ανώτερης ορθολογικότητας από την ανορθολογική κοινωνία. Συνεπώς είναι αναπόφευκτη η σύγκρουση, η ρήξη.