Το αγρόκτημα Αλθαία (ή αν προτιμάτε Althea) βρίσκεται έξω από το χωριό Σπάρτο χαμηλά, κοντά στη λίμνη Πολυφύτου, 20’ από την πόλη της Κοζάνης. Μπορείς να πας από πολλές πλευρές και λίγος, αλλά εύκολος,  χωματόδρομος δε βλάπτει. « Το όνομα το σοφιστήκαμε από το φυτό Αλθαία» θα μας πει η Σοφία, «που είναι ένα φυτό με πολλές θεραπευτικές ιδιότητες πέρα από την ομορφιά του. Με την ίδια λογική και όταν βρίσκεσαι στο κτήμα, η ηρεμία και η γαλήνη που σου προσφέρει το περιβάλλον, είναι σαν να σε θεραπεύει από όλες τις σκοτούρες και τα άγχη και να σε γαληνεύει».

Η θέα ανοίγεται ψηλά από τη  γέφυρα του Χρωμίου και φτάνει ως χαμηλά στα Σέρβια. Απέναντι οι στιβαροί  όγκοι των Πιερίων κι ακριβώς από πάνω της το εκκλησάκι του Προφήτη Ηλία άλλο ένα μοναδικό πανοραμικό σημείο  που βλέπει παντού!

Το κτήμα εκτείνεται σε 10 στρέμματα παραλίμνιας γης και είναι  δημιούργημα, εδώ και πέντε περίπου χρόνια, δυο νέων ανθρώπων, του Γιώργου Φερλαχίδη και της Σοφίας Γκορτσούλη. «Πιστεύουμε ότι η παραλίμνια ζώνη, με τα χαρακτηριστικά που διαθέτει, μπορεί να αποτελέσει πόλο έλξης με σωστή αξιοποίηση και ανάπτυξη των αναγκαίων υποδομών που πρέπει να δημιουργηθούν», μας λένε.

Η συνάντησή μας έγινε στο αγρόκτημα απόγευμα (ακολούθησε και μια φωτογράφιση αξημέρωτα!), με θέα τον Αλιάκμονα και τις γύρω ομορφιές του. Η γάτα, όση ώρα μιλούσαμε γυρόφερνε στην μικρή, σαν βεράντα, εξέδρα  και τα δυο παιδιά τους έπαιζαν πιο πέρα.

Γιατί λοιπόν να έρθει κανείς εδώ στο Σπάρτο και στην Αλθαία;

Το ‘Althea Lakeview Farm’ βρίσκεται στην πανέμορφη λίμνη Πολυφύτου. Συνδυάζει όλα αυτά τα χαρακτηριστικά που συνθέτουν τον εναλλακτικό και φυσιολατρικό τουρισμό και ο επισκέπτης μπορεί να απολαύσει την ηρεμία της λίμνης, να χαζέψει τους βαρκάρηδες που ψαρεύουν στα ήσυχα νερά της, να παρατηρήσει τα πουλιά που πετούν αλλά και δροσίζονται μέσα στη λίμνη, το λεγόμενο birdwatching,και να χαλαρώσει με τους ήχους και τα χρώματα της φύσης.

Παράλληλα η φάρμα αποτελεί ένα ανοιχτό εργαστήρι που ασχολείται με την ολιστική διαχείριση του εδάφους, εφαρμόζοντας συστήματα αγροδασοπονίας, διαχείρισης του νερού, έχει ένα βρώσιμο δάσος καθώς και άλλες καλλιέργειες συμβατές με την περιοχή όπως ο κρόκος Κοζάνης, οι ελιές, έναν μικρό αμπελώνα κ.α. που όλα συμβιώνουν αρμονικά και όχι ανταγωνιστικά μεταξύ τους. Καλλιεργούμε με απόλυτο σεβασμό στο περιβάλλον χρησιμοποιώντας αποκλειστικά βιολογικές μεθόδους.

Θέλοντας να μεταδώσουμε αυτή την γνώση και εμπειρία στον κόσμο, σκοπεύουμε να δημιουργήσουμε εκπαιδευτικά προγράμματα με σκοπό να μας επισκέπτονται σχολεία, οικογένειες, γκρουπ και μεμονωμένοι επισκέπτες που ενδιαφέρονται να βιώσουν και να μάθουν από την καθημερινή ζωή στην φάρμα.

Έχει η περιοχή φυσικές ομορφιές, συγκριτικά πλεονεκτήματα και ποια;

Είναι πολλά αυτά που μπορεί να ανακαλύψει ο επισκέπτης στην λίμνη Πολυφύτου. Πχ. μια βόλτα στα πλωτά λιμανάκια της θα τον αποζημιώσει και με το παραπάνω προσφέροντας ηρεμία, ευεξία και χαλάρωση από τους έντονους ρυθμούς που βιώνουμε στην πόλη. Θέλει βέβαια λίγη προσοχή καθώς η πρόσβαση σε ορισμένα εξ αυτών, κρίνεται επικίνδυνη για την ασφάλεια του ταξιδιώτη αλλά και του οχήματος του….

Τα εξωκλήσια που είναι χτισμένα στα παραλίμνια χωριά με γνωστότερα τον Άγιο Χριστόφορο στο Προσήλιο, το γνωστό μπαλκόνι της λίμνης Πολυφύτου, την Παναγία στην Καισαρεία, τον Προφήτη Ηλία του Σπάρτου, αλλά και την πανέμορφη Νεράιδα με τα πολυάριθμα καφέ της, το φαράγγι του Σκεπασμένου στο Βελβεντό, τα μαγευτικά Κάστρα Σερβίων με το επιβλητικό φαράγγι τους, τα Μπουχάρια -Νοχτάρια με τα σπάνια γεωλογικά τους φαινόμενα, το Πλατανόδασος Ρυμνίου και τόσα άλλα σημεία που σίγουρα ανακαλύπτει ο επισκέπτης.

Θα έλεγε κανείς πως η ανεπιτήδευτη και ανέγγιχτη ομορφιά του τοπίου αποτελεί το συγκριτικό πλεονέκτημα της περιοχής, που συνάμα αποτελεί και κίνδυνο, λόγω της έλλειψης ενός ολοκληρωμένου σχεδίου αξιοποίησης της λίμνης.

Τι άλλο μπορεί να δει κανείς κοντά; Τι θα μπορούσε να συνδυάσει;

Γύρω από την λίμνη Πολυφύτου και σε μικρές σχετικά αποστάσεις, υπάρχουν σημεία ενδιαφέροντος αναλόγως στο τι θέλει να εστιάσει και να δει ο επισκέπτης. Η γαστρονομία της περιοχής, τα επισκέψιμα οινοποιεία του Βελβεντού, ο φυσιολατρικός-περιπατητικός τουρισμός, με αξιόλογες προσπάθειες ντόπιων εθελοντών, όπως το 1^οKastra Mountain Trail στα Σέρβια που έγινε πρόσφατα με μεγάλη επιτυχία, ο θρησκευτικός τουρισμός, ο αθλητικός τουρισμός μέσα στη λίμνη, canyoning στα φαράγγια, οι αρχαιολογικοί χώροι όπως το μουσείο της Αιανής, η Καστροπολιτεία Σερβίων και το ανοιχτό μουσείο Μακεδονικού Αγώνα στον Μπούρινο κ.α.

Συνοψίζοντας, θα λέγαμε πολύ απλά πως ο αγροτουρισμός και οικοτουρισμός είναι οι 2 κύριες μορφές τουρισμού στις οποίες θα έπρεπε κατά την γνώμη μας να κατευθυνθούμε και να εστιάσουμε, αν θέλουμε να αναπτύξουμε την λίμνη μας τουριστικά με γνώμονα την αειφορία. Σύμφωνα με τον Παγκόσμιο Οργανισμό Τουρισμού εξάλλου, δίνεται αυτή ακριβώς η σημασία, ότι δηλαδή βιώσιμος τουρισμός είναι ‘ο τουρισμός που λαμβάνει πλήρως υπόψη του τις υφιστάμενες και μελλοντικές κοινωνικές και περιβαλλοντικές επιπτώσεις του και ανταποκρίνεται στις ανάγκες των επισκεπτών, του κλάδου και των κοινοτήτων στους προορισμούς υποδοχής’.

Η ευρύτερη παραλίμνια περιοχή είναι χρόνια αναξιοποίητη -και όχι μόνο τουριστικά- παρά τα όσα αντίθετα κατά καιρούς εξαγγέλλονται. Νομίζετε ότι μπορεί να αλλάξει αυτό και πώς;

Οι αδυναμίες που εντοπίζονται όπως ελλείψεις σε υποδομές – κρίκους της ‘αλυσίδας αξίας του τουρισμού’ όπως δίκτυα κοινής ωφέλειας, ύδρευση/αποχέτευση, ρεύμα, έλλειψη συνολικού σύγχρονου παραλίμνιου δρόμου ήπιας κυκλοφορίας, κατάλληλες σημάνσεις, ψηφιακά δίκτυα ίντερνετ κ.α. είναι οι προφανείς. Επίσης το αρδευτικό της βόρειας ζώνης είναι μία επένδυση που θα δώσει αξία στην περιοχή.

Από κει και έπειτα όμως, αυτό που πρέπει να προσεχθεί και να υπάρξει σοβαρή μέριμνα, είναι η βούληση της αυτοδιοίκησης πρώτου και δευτέρου βαθμού να εντάξουν την παραλίμνια περιοχή στο αναπτυξιακό τους πλάνο με συγκεκριμένες κατευθύνσεις και στοχευμένες πρωτοβουλίες. Να δημιουργηθούν ένας οργανισμός διαχείρισης προορισμού DMO (Destination Management Organization) και ένα σύστημα διαχείρισης προορισμού DMS (Destination Management System) που να διαχειρίζονται και να προωθούν την Δυτική Μακεδονία ως έναν ποιοτικό προορισμό για ‘ψαγμένους’ high-end επισκέπτες. Έχουμε δυνατά προϊόντα, έχουμε πανέμορφα και διαφορετικά μέρη να αναδείξουμε, επομένως το στοίχημα είναι να βάλουμε την Δυτική Μακεδονία στον παγκόσμιο τουριστικό χάρτη. Εδώ να αναφέρουμε πώς η βούληση της Περιφέρειας να προωθήσει την Δυτική Μακεδονία ως την ‘Περιφέρεια των λιμνών’ θεωρούμε πως είναι προς την σωστή κατεύθυνση.

Τι σημαίνει οικονομία φυσικών πόρων, κυκλική οικονομία, ήπια περιβαλλοντική διαχείριση. Τα εφαρμόζετε στην Αλθαία;

Η πρόταση μας περιλαμβάνει την μετατροπή του κτήματος σε ένα πλούσιο οικοσύστημα, χρησιμοποιώντας πολλαπλές τεχνικές σχετικές με την αναγεννητική γεωργία, εφαρμόζοντας πρακτικές σχεδιασμού όπως: Αγροδασικό σύστημα με επίκεντρο τον κρόκο και την ελιά, αλλά σε συνδυασμό με άλλα ακρόδρυα (Καρυδιές, φουντουκιές, αμυγδαλιές κλπ), οπωροφόρα και δασικά για ξυλεία. Η πρωτοπορία του εγχειρήματος είναι ο συνδυασμός όλων αυτών των πολυετών καλλιεργειών, που δεν απαιτούν όργωμα στο χωράφι και άλλες έντονες ανθρώπινες παρεμβάσεις. Αυτή η προσέγγιση μιμείται σε μεγάλο βαθμό τον φυσική καλλιέργεια, αποκαθιστώντας το τοπικό οικοσύστημα και προσκαλώντας την βιοποικιλότητα στην φάρμα.

Επίσης πειραματιζόμαστε με την κομποστοποίηση οικιακών απορριμμάτων για χρήση φυσικού λιπάσματος στις καλλιέργειες.

Μπορεί ένα τέτοιο σύστημα διαχείρισης, σαν φιλοσοφία, να είναι βιώσιμο;

Θέλουμε όλη αυτή την προσπάθεια να την εμπλουτίσουμε με εκπαιδευτικές και αγροτουριστικές δραστηριότητες, που δεν θα έχουν μόνο θετικό οικονομικό αντίκτυπο στο εγχείρημα αλλά και κοινωνικό. Οι άνθρωποι που θα επισκέπτονται και πιθανόν θα εργάζονται εθελοντικά για λίγες ημέρες στο χωράφι, θα αποκτούν πολύτιμη πληροφορία που δεν θα ήταν αλλιώς εύκολα διαθέσιμη, και έτσι τα αποτελέσματα του εγχειρήματος θα είναι γνωστά στο κοινό. Επίσης βλέποντας αυτά τα αποτελέσματα, πιθανόν να ενθαρρύνουμε και άλλους να εφαρμόσουν παρόμοιες πρακτικές όπως διαχείριση του νερού, έλεγχο της διάβρωσης του εδάφους, συν καλλιέργεια δέντρων σε σειρές με κρόκο κ.α.

Επίσης θέλουμε να είμαστε ενεργοί στα μέσα κοινωνικής δικτύωσης μέσα από τα ποστ και την παρουσίαση ολόκληρου του κύκλου ζωής της φάρμας.

Πώς σκέφτεστε  τη συνέχεια Σοφία και Γιώργο; Ποιοι είναι οι στόχοι σας; Τι σημαίνει για σας «επιτυχία» στο εγχείρημά σας;

Έχοντας σχηματίσει ένα ξεκάθαρο όραμα στο μυαλό μας, θέλουμε η φάρμα να γίνει ένα τοπόσημο για την περιοχή, όπου θα είναι ένας ανοιχτός χώρος φιλοξενίας για αναψυχή, περιβαλλοντική εκπαίδευση και διαμονή. Σχεδιάζουμε έναν πολύ-λειτουργικό χώρο που θα συνδυάζει τον αγροτουρισμό, την φιλοξενία αυτοκινούμενων τροχόσπιτων καθώς και την φιλοξενία εκδηλώσεων στο χώρο και πολλά άλλα λαμβάνοντας υπ΄όψιν τις ιδιαιτερότητες της περιοχής.

Σίγουρα έχουμε πολύ μέλλον μπροστά μας για να επιτύχουμε αυτό τον στόχο και χρειάζεται συντονισμένη εργασία και τις κατάλληλες συνέργειες και συνεργασίες με τοπικούς φορείς και επιχειρήσεις και της ένταξη μας στα ανάλογα δίκτυα κυκλικών και αειφόρων τουριστικών οικοσυστημάτων.

Είμαστε πολύ χαρούμενοι που μας δίνεται η δυνατότητα μέσω της ΑΝΚΟ να συμμετέχουμε και στο ανάλογο ευρωπαϊκό έργο Ecotours, το οποίο προωθεί τον κυκλικό τουρισμό και την υιοθέτηση περιβαλλοντικών αρχών, πρακτικών και προτύπων. Συνολικά, το έργο θα συμβάλλει στην μετατροπή αγροτικών περιοχών που βιώνουν οικονομική επιβράδυνση, σε κυκλικούς, πράσινους και βιώσιμους τουριστικούς προορισμούς που θα μπορούν να προσφέρουν σημαντικές ταξιδιωτικές εμπειρίες με βάση την ολιστική ανακάλυψη της περιοχής, το φυσικό περιβάλλον και τη βιοποικιλότητα, την πολιτιστική και παραδοσιακή κληρονομιά της.

Άλλη μία μικρή ‘επιτυχία’ ήταν η μεγάλη δενδροφύτευση που υλοποιήσαμε στο κτήμα Althea τον Φλεβάρη του ’24 σε συνεργασία με το ΕΚΕΤΑ και την ομάδα των Cob-Building with Earth, στα πλαίσια του ευρωπαϊκού έργου Life Terra και την συμμετοχή πολλών παιδιών από δημοτικό σχολείο της Κοζάνης. Φυτέψαμε 742 δέντρα, τα οποία υπολογίζεται ότι σε 40 χρόνια θα δεσμεύουν περίπου 167 τόνους διοξειδίου του άνθρακα!

Μέσα από παρόμοιες πρακτικές και τα ανάλογα προγράμματα ευρωπαϊκά,  κρατικά ή τοπικά, θέλουμε να υλοποιήσουμε το σχέδιο μας και τελικά να αφήσουμε ένα θετικό αποτύπωμα στην ευρύτερη περιοχή και να συντελέσουμε και εμείς στην ανάδειξη της Δυτικής Μακεδονίας σε έναν βιώσιμο τουριστικό προορισμό.

Κλείνοντας και θέλοντας να σας ευχαριστήσουμε για την φιλοξενία στο Together, θα σας αποκαλύψουμε και το μότο του εγχειρήματος… μιας και βρισκόμαστε στο χωριό Σπάρτο Κοζάνης, το μότο μας είναι το ‘ThisisSparto’, λογοπαίγνιο που εμπερικλείει  όλη την δυναμική αυτού του εγχειρήματος!

Σας ευχαριστούμε!

Σοφία Γκορτσούλη, Γιώργος Φερλαχίδης

Althea Lakeview farm

Facebook

Planting day at Althea Lakeview Farm: https://www.lifeterra.eu/en/events/GrIxCsfOQoC0VVEz-x2NkA

Το ευρωπαϊκό πρόγραμμα ECOTOURS το οποίο υλοποιεί η ΑΝΚΟ ΔΥΤΙΚΗΣ ΜΑΚΕΔΟΝΙΑΣ Α.Ε. Α.Ο.Τ.Α. στοχεύει να βελτιώσει την ικανότητα των μικρών τουριστικών, μικρομεσαίων επιχειρήσεων, καθώς και του τουριστικού οικοσυστήματος των τοπικών κοινοτήτων να ενσωματώσουν στη λειτουργία τους  περιβαλλοντικές αρχές, πρακτικές και πρότυπα που θα βελτιώσουν την ανθεκτικότητά τους αλλά και την ανταγωνιστικότητά τους.

Στο πλαίσιο υλοποίησής του, οι 15 συμμετέχουσες ελληνικές επιχειρήσεις έχουν ήδη ξεκινήσει ένα επιμορφωτικό, βιωματικό, ταξίδι με τη συμμετοχή σε δύο δυναμικές δραστηριότητες που σχεδιάστηκαν, από κοινού, με τους άλλους διεθνείς εταίρους μας στο πρόγραμμα για να ενισχύσουν τις επιχειρηματικές πρακτικές ανάπτυξης της κυκλικής οικονομίας στον τουρισμό!

Το πρόγραμμα προβλέπει την παροχή χρηματοδότησης για την υλοποίηση των εκπαιδευτικών αναγκών και την πιστοποίηση των επιχειρήσεων που συμμετέχουν καθώς και την κάλυψη μέρους του κόστους των εκπαιδευτικών ταξιδιών (study visits) στα οποία παίρνουν μέρος οι επιχειρήσεις με στόχο να γνωρίσουν καλές πρακτικές κυκλικής οικονομίας στον τουρισμό στις περιφέρειες των εταίρων του προγράμματος (Ιταλία, Ισπανία, Γαλλία, Κύπρος, Ουγγαρία).

Συνοπτικά οι δράσεις του προγράμματος περιλαμβάνουν: 

Δράση 1:  Συμβουλευτική και καθοδήγηση για την επιχειρηματικότητα και την κυκλική ανάπτυξη.
Οι υπηρεσίες παροχής συμβουλευτικής και καθοδήγησης καλύπτονται από χρηματοδοτική στήριξη ύψους 2.000,00 EUR ανά δικαιούχο επιχείρηση. Περιλαμβάνει 80 ώρες κατάρτισης και εξατομικευμένης υποστήριξης, καθοδήγησης και παροχής συμβουλευτικών υπηρεσιών, σε συνεργασία με το ΚΕΔΙΒΙΜ του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.

Δράση 2: Συμβουλές και πιστοποίηση βιωσιμότητας.

Κάθε επιλεγμένος δικαιούχος θα λάβει στήριξη ύψους έως 4.000,00 EUR, η οποία θα καλύπτει τις συμβουλευτικές υπηρεσίες και την πιστοποίηση βιωσιμότητας, όπως για παράδειγμα το οικολογικό σήμα της ΕΕ για τουριστικά καταλύματα, www.ecolabel.eu, το σήμα ISO 14001: 2015, το Πράσινο Κλειδί κ.α.

Δράση 3: Συμμετοχή σε διακρατική εκπαιδευτική επίσκεψη.

Το ECOTOURS προωθεί την αμοιβαία μάθηση και την ανταλλαγή ορθών πρακτικών μεταξύ των χωρών, διευκολύνοντας τη συνεργασία μεταξύ των Πολύ Μικρών και Μικρομεσαίων Επιχειρήσεων και των ενδιαφερόμενων μερών στον τομέα του τουρισμού.

Δράση 4: Στήριξη για τη δημιουργία διαδρομών κυκλικού οικοτουρισμού.

Αντικείμενο της δράσης είναι η δημιουργία έξι (6) ψηφιακών διαδρομών για την προώθηση του κυκλικού τουρισμού, μία σε κάθε χώρα εταίρο (Κύπρος, Γαλλία, Ελλάδα, Ουγγαρία, Ιταλία και Ισπανία). Κάθε διαδρομή θα είναι μοναδική και θα χρησιμοποιεί διαδραστικούς χάρτες για την παρουσίαση, περιγραφή και προώθηση βιωματικών και σχεσιακών εμπειριών σχετικά με τον κυκλικό τουρισμό. Οι διαδρομές θα προωθήσουν αρχές και πρακτικές βιωσιμότητας, όπως επαναχρησιμοποίηση/μείωση/ανακύκλωση υλικών/προϊόντων, μείωση αποβλήτων και κατανάλωσης φυσικών πόρων (ενέργεια, νερό), προστασία της βιοποικιλότητας, χρήση καθαρής ενέργειας, προώθηση πράσινων μέσων μεταφοράς και προώθηση τοπικών τροφίμων και προϊόντων.

Φον Καραγιάννη 1-3, Κοζάνη, T.K 50131

+30 24610 24022

+30 24610 27946 (disa)

+30 24610 38628 (fax)

Email : info@anko.gr, anko@anko.gr

www.anko.gr

Θέμα: Τριήμερο Περιφερειακό Εργαστήριο Κυκλικής
Οικονομίας από το Πράσινο Ταμείο, την Περιφέρεια Δυτικής
Μακεδονίας, το Δήμο Κοζάνης & τη ΔΙ.Α.ΔΥ.ΜΑ. Α.Ε.
στο πλαίσιο του Έργου LIFE-IP CEI-Greece

18-20/10/2023, Κοζάνη

Το Πράσινο Ταμείο, η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας, ο Δήμος
Κοζάνης και η ΔΙ.Α.ΔΥ.ΜΑ. Α.Ε. – Διαχείριση Απορριμμάτων Δυτικής
Μακεδονίας Α.Ε. συνδιοργανώνουν και σας προσκαλούν στο «Τριήμερο
Περιφερειακό Εργαστήριο Κυκλικής Οικονομίας», από τις 18 έως
και τις 20 Οκτωβρίου 2023, στην Κοβεντάρειο Δημοτική Βιβλιοθήκη
Κοζάνης, στο πλαίσιο του Ολοκληρωμένου Έργου LIFE-IP CEI-Greece –
LIFE18 IPE/GR/000013 «Εφαρμογή της Κυκλικής Οικονομίας στην
Ελλάδα».
Το Έργο συντονίζεται από το Υπουργείο Περιβάλλοντος & Ενέργειας
(ΥΠΕΝ), σε συνεργασία με 19 στρατηγικούς εταίρους, μεταξύ των οποίων
το Πράσινο Ταμείο και η ΔΙ.Α.ΔΥ.ΜΑ. Α.Ε. Απώτερο στόχο του LIFE-IP CEI-
Greece αποτελεί η συμβολή στην υλοποίηση του Εθνικού Σχεδίου
Διαχείρισης Αποβλήτων, του Εθνικού Προγράμματος Πρόληψης
Δημιουργίας Αποβλήτων και της Εθνικής Στρατηγικής για την Κυκλική
Οικονομία.
Το Τριήμερο Περιφερειακό Εργαστήριο Οικοδόμησης Δυναμικού θα
διεξαχθεί στις 18 Οκτωβρίου, 16:30-21:00 και στις 19 και 20
Οκτωβρίου, 09:00-15:30, στο πλαίσιο του οποίου θα αναλυθούν θέματα
που σχετίζονται με την κυκλική οικονομία, θα υλοποιηθούν βιωματικές ασκήσεις και θα παρουσιαστούν παραδείγματα από τους εταίρους του Έργου.

Τα εργαστήρια στοχεύουν στην κατάρτιση όλων των ενδιαφερομένων
μερών που καλούνται να σχεδιάσουν και να εφαρμόσουν λύσεις
διαχείρισης αποβλήτων, όπως είναι οι δήμοι, οι βιομηχανίες, οι ΜΜΕ, οι
ενώσεις αγροτών, τα επαγγελματικά και βιομηχανικά επιμελητήρια,
τοπικές τουριστικές ενώσεις, ΜΚΟ κ.λπ..

Η συμμετοχή στις ανωτέρω δράσεις είναι δωρεάν. Ωστόσο για την παρακολούθηση απαιτείται προεγγραφή στον ακόλουθο σύνδεσμο:      

https://docs.google.com/forms/d/e/1FAIpQLSfHDvm2m0oE26mqZoK6eSNFKm-oIiXfbzneLgpbO99odIbo8Q/viewform  

Θα δοθούν βεβαιώσεις συμμετοχής.

Περισσότερες πληροφορίες για το LIFE-IP CEI-Greece είναι διαθέσιμες
στην ιστοσελίδα μας www.circulargreece.gr και τα μέσα κοινωνικής
δικτύωσης:

https://www.facebook.com/CircularGreece/

 https://twitter.com/CircularGreece

 https://www.linkedin.com/company/life-ip-cei-greece-circular- greece/

 https://www.instagram.com/circulargreece/

 https://youtube.com/@circulargreece

Η Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας μέσα στις εξελίξεις έφερε στο επίκεντρο του δημοσίου λόγου κατευθύνσεις,  στόχους, πολύπλευρες δράσεις, καλές πρακτικές και προτάσεις με στόχο η Δυτικής Μακεδονίας να γίνει μια από τις πιο πράσινες και καινοτόμες περιφέρειες της Ευρώπης. Άλλωστε τα πρώτα βήματα έγιναν.

Στο Συνέδριο συμμετείχαν Ευρωπαίοι εταίροι του Προγράμματος, εξέχοντες ομιλητές από φορείς και επιχειρήσεις της περιοχής που υλοποιούν έργα κυκλικής οικονομίας, αλλά και πλήθος νέων ανθρώπων, που με τη συμμετοχή τους απέδειξαν ότι ο πράσινος μετασχηματισμός τους αφορά και τους ενδιαφέρει.

Ο εμπνευστής και οικοδεσπότης του Συνεδρίου, Aντιπεριφερειαρχης ψηφιακής μετάβασης,  πράσινου μετασχηματισμού, ηλεκτρονικής διακυβέρνησης και τεχνολογίας κ. Κιάνας Στέργιος σημειώνει χαρακτηριστικά “είμαι ιδιαίτερα χαρούμενος για την επιτυχία του Συνεδρίου και εύχομαι στο μέλλον η περιοχή μας να έχει να επιδείξει ακόμα περισσότερα “πράσινα” έργα και να αποτελεί παράδειγμα καλών πρακτικών και για την υπόλοιπη Ελλάδα”.

«Η κυκλική οικονομία στον τόπο και στον χρόνο» έχει σκοπό της, την ενημέρωση των πολιτών,  την προαγωγή της κυκλικής οικονομίας, την περιβαλλοντική προστασία και τον πολιτισμό,  σε τοπικό επίπεδο.

Η εκδήλωση είναι ανοιχτή για το κοινό

Θα τηρηθούν όλα τα μέτρα προστασίας κατά της εξάπλωσης του covid-19

Οι πόλεις αποτελούν κόμβους για την ανταλλαγή ιδεών, για το εμπόριο, τον πολιτισμό, την επιστήμη, την παραγωγικότητα, την κοινωνική ανάπτυξη. Το να διατηρήσουμε, ωστόσο, τις πόλεις με τέτοιο τρόπο ώστε να δημιουργούνται θέσεις εργασίας και να προάγεται η ευημερία χωρίς την ταυτόχρονη κατάχρηση γης και την κατασπατάληση πόρων είναι μία πρόκληση από μόνο του.

Μιλήσαμε με τον Δρ. Κωνσταντίνο Κουρκούτα, συντονιστή των CORE για τα αστικά μοντέλα του μέλλοντος και πως η πράσινη τεχνολογία θα συμβάλλει στην ανασυγκρότηση της περιφερειακής οικονομίας.

1. Τι είναι οι CORE (COmunitats de Recerca Estratègiques) για Έξυπνες και Βιώσιμες Πόλεις και σε ποιες χώρες μπορεί να εφαρμοστεί;

Oι  CORE είναι Στρατηγικές Ερευνητικές Κοινότητες που δημιουργήθηκαν στο πανεπιστήμιο Universitat Autonoma de Barcelona στην Καταλώνια της Ισπανίας γύρω από διάφορες θεματικές, με σκοπό να ευθυγραμμίσουν την έρευνα που παράγεται στο πανεπιστήμιο με τις κοινωνικές ανάγκες και προκλήσεις, αλλά και τις στρατηγικές περιφερειακής ανάπτυξης ( πχ. RIS3). Ειναι ανοιχτές,  συνεργατικές πολυτομεακές κοινότητες που σκοπός τους είναι όχι μόνο η έρευνα αλλά και η γρήγορη μεταφορά τεχνογνωσίας στην κοινωνία. Ο πιο εύκολος τρόπος να επιτευχθεί αυτό είναι με την ενσωμάτωση των κοινωνικών φορέων από την αρχή στις διαδικασίες της έρευνας και της καινοτομίας και με τη συμμετοχή τους στην συν-δημιουργία των ερευνητικών στόχων και την εκτέλεσή τους. Με αυτό το σκεπτικό θα μπορούσε να εφαρμοστεί και σε άλλες περιοχές, όπου υπάρχουν τα αναγκαία συστατικά, όπως η παρουσία ενός πανεπιστημίου και ερευνητικών κέντρων, πολιτικοί φορείς με καινοτόμα οράματα μεταξύ άλλων,  αλλά πρώτιστα  η συλλογική βούληση να αντιμετωπιστούν οι κοινές προκλήσεις που αντιμετωπίζουν σε τοπικό επίπεδο με έναν ανοιχτό, διαφανή και συνεργατικό τρόπο.

2. Με ποιον τρόπο η κυκλική οικονομία μπορεί να συμβάλλει στη δημιουργία βιώσιμων πόλεων;

Η κυκλική οικονομία μπορεί να προσφέρει μια συστημική προσέγγιση στην διαχείριση των πόλεων, καθώς αντιλαμβάνεται τις πόλεις σαν πολύπλοκα συστήματα με τον δικό τους μεταβολισμό, αλλά και στην συνειδητοποίηση του οικολογικού αντίκτυπου της καθημερινής λειτουργίας τους που είναι τεράστιος. Οι πόλεις σήμερα λειτουργούν με ένα γραμμικό μοντέλο, όπου από τη  μια έχουμε εισροή πόρων (υλικά, ενέργεια, νερό κλπ) και από την άλλη την έξοδό τους σαν απορρίματα, με ελάχιστη αξία επαναχρησιμοποίησης. Η κεντρική ιδέα της κυκλικής οικονομίας προτείνει την κυκλοποίηση αυτών των ροών μέσα στα λειτουργικά πλαίσια της πόλης για να επιφέρει την μέγιστη επαναξιοποίησή τους και την ελαχιστοποίηση των τελικών απορριμμάτων στον μέγιστο βαθμό.

3. Τι σημαίνει στην πράξη απολιγνιτοποίηση και πόσο έτοιμοι είμαστε γι’ αυτήν την μετάβαση;

Η απολιγνιτοποίηση στην πράξη σημαίνει την σταδιακή απεξάρτησή μας από τον άνθρακα σε όλες του τις μορφές και το πέρασμά μας σε ένα νέο μοντέλο που ιδανικά θα βασίζεται στις ανανεώσιμες πηγές και μια βιώσιμη προσέγγιση. Ο τρόπος βέβαια με τον οποίο θα γίνει αυτή η μετάβαση είναι πολύ σημαντικός, καθώς θα επηρεάσει το τελικό αποτέλεσμα και τη μορφή όλης της περιοχής. Δεν υπάρχει ένα μοντέλο και μία μόνο προσέγγιση και οποιαδήποτε λύση θα πρέπει να πηγάζει από το διάλογο και το συλλογικό σχεδιασμό και με σεβασμό στις ανάγκες αλλά και τα οράματα της τοπικής κοινωνίας.

4. Η Δυτική Μακεδονία είναι μία περιοχή άμεσα εξαρτημένη από τη δραστηριότητα της ΔΕΗ. Πως μπορεί να αντιμετωπιστεί η μετάβαση σε νέα μοντέλα παραγωγής ενέργειας χωρίς απώλεια θέσεων και περιβαλλοντικές επιπτώσεις;

Η περίπτωση της Δυτικής Μακεδονίας έχει την ιδιαιτερότητα ότι πέρα από τη μετάβαση σε κοινωνικό επίπεδο, πρέπει να το κάνει και σε παραγωγικό επίπεδο. Αυτό μπορεί να επιτευχθεί μόνο αν συνεργαστούν όλοι οι εμπλεκόμενοι φορείς και καθορίσουν ένα σχέδιο δράσης και δεν δεχθούν οποιαδήποτε έτοιμη λύση σαν την μοναδική δυνατή. Τα νέα μοντέλα παραγωγής ενέργειας πρέπει να είναι συλλογικά και αποκεντρωμένα και προσαρμοσμένα στην κλίμακα της περιοχής και του τοπίου της. Ένα παράδειγμα τέτοιου μοντέλου είναι οι ενεργειακές κοινότητες που έχουν θεσμοθετηθεί από την Ε.Ε και επιτρέπουν στις τοπικές κοινωνίες να αποκτήσουν ενεργειακή αυτάρκεια και να επιλέξουν πως θα χρησιμοποιήσουν την παραγώμενη ενέργεια.

5. Οι έξυπνες πόλεις μπορούν να αποτελέσουν τα αστικά μοντέλα του μέλλοντος;

Να ξεκαθαρίσω οτι δεν υπάρχουν έξυπνες πόλεις χωρίς έξυπνους κατοίκους. Οι έξυπνες πόλεις του μέλλοντος θα πρέπει να μπορούν να εκφράσουν την συλλογική ευφυΐα των κατοίκων τους σε συνδυασμό με τα πλεονεκτήματα που θα προσφέρει η συνεχόμενη ψηφιακή καινοτομία τα επόμενα χρόνια. Αυτό βέβαια θα πρέπει να συνοδευτεί και από έναν αντίστοιχο αποτελεσματικό αστικό και αρχιτεκτονικό σχεδιασμό των πόλεων μας για να μπορέσουμε να πετύχουμε τον στόχο μας να γίνουν οι πόλεις μας βιώσιμες στο μέλλον.

6. Υπάρχουν παραδείγματα άλλων χωρών που να έχουν εφαρμόσει νέα μοντέλα παραγωγής ενέργειας και βιώσιμης ανάπτυξης;

Υπάρχει πλέον πληθώρα παραδειγμάτων  καλών πρακτικών σε πάρα πολλά μέρη του κόσμου και  σε διάφορες κλίμακες, από κτίρια, γειτονιές, πόλεις έως και περιφέρειες. Προς το παρόν λείπει η πολιτική βούληση για την εφαρμογή τους σε εκτενή κλίμακα, καθώς υπάρχει ακόμα σθεναρή αντίσταση από συμφέροντα πολιτικά/οικονομικά που ακόμα αποκομούν κέρδος από το υπάρχον μοντέλο.

7. Οι λιγνιτικές Περιφέρειες απειλούνται από την οικονομική απορρύθμιση; Πόσο δίκαιη και ανώδυνη μπορεί να γίνει η μετάβαση στην εποχή χωρίς λιγνίτη;

Οι λιγνιτικές περιφέρειες απειλούνται στον βαθμό που δεν θα ορίσουν οι ίδιες τους όρους μετάβασης αλλά  θα αρκεστούν σε εξωγενείς παράγοντες να τους τις επιβάλλουν. Το γεγονός ότι υπάρχουν πολλοί διαθέσιμοι οικονομικοί πόροι σε ευρωπαϊκό επίπεδο για την μετάβαση των λιγνιτικών περιοχών, τις καθιστά έναν επιθυμητό πεδίο δράσης μεγάλων επενδυτικών εταιριών υποδομών και επενδύσεων. Όλα πρέπει να γίνουν στη σωστή κλίμακα και με γνώμονα το κοινό τοπικό καλό.

8. Πως μπορεί η πράσινη τεχνολογία και η καινοτομία να προσελκύσει νέες επενδύσεις και να συμβάλλει στην ανασυγκρότηση της περιφερειακής οικονομίας;

Η πράσινη τεχνολογία και καινοτομία μπορεί να το πετύχει αυτό μόνο αν οι ίδιοι αρχίσουμε να παράγουμε τεχνολογία, τεχνογνωσία και καινοτομία. Διαφορετικά πάντοτε θα είμαστε πελάτες και καταναλωτές αυτών των τεχνολογιών και δε θα καταφέρει να έχει πραγματικό αντίκυπο στην ανασυγκρότηση της περιφερειακής οικονομίας. Γι’ αυτό το λόγο σε αυτή τη μετάβαση και με αφορμή τις προκλήσεις που προαναγγέλονται πρέπει να ξανασκεφτούμε το ρόλο της τεχνολογίας και της καινοτομίας κάτω από ένα κοινωνικό-περιβαντολλογικό πρίσμα που θα μπορέσει να επιφέρει όχι μόνο μία δίκαιη και ανώδυνη μετάβαση, αλλά και ένα καλύτερο μέλλον για το σύνολο της κοινωνίας. Όλο αυτό θέλει πολύ δουλειά όμως και όλοι πρέπει να βάλουν το λιθαράκι τους.

Συνέντευξη: Τάνια Ώττα

*Ο Δρ. Κωνσταντίνος Κουρκούτας εργάζεται στην μονάδα του Στρατηγικού Σχεδιασμού της Έρευνας στο Universitat Autonoma de Barcelona (UAB) στην Ισπανία σαν συντονιστής (coordinator) και Ιnnovation manager ενός ερευνητικού πολυεπιστημονικού clúster γύρω από τις βιώσιμες και έξυπνες πόλεις που περιλαμβάνει πάνω από 30 ερευνητικά γκρουπ και κέντρα. Διετέλεσε το διδακτορικό του στο τμήμα πολεοδομίας στο Πολυτεχνείο της Καταλωνίας (UPC) από το οποίο νωρίτερα έλαβε και ένα Master στον Ενεργειακό Σχεδιασμό στην Αρχιτεκτονική. Πήρε το πτυχίο του Πολιτικού Μηχανικού από το Washington University in St.Louis. Έχει εργαστεί σε διάφορα αρχιτεκτονικά γραφεία και κατασκευαστικές εταιρίες καθώς και σε πληθώρα ερευνητικών προγραμμάτων.

Η Ελλάδα καλείται σήμερα να εφαρμόσει αποτελεσματικές πολιτικές, προκειμένου να αντιμετωπίσει τις επιπτώσεις της κλιματικής αλλαγής και να καλύψει τους απαιτητικούς στόχους που έχουν τεθεί τόσο από την Ευρωπαϊκή Ένωση, όσο και από την ελληνική κυβέρνηση. Ένας από τους βασικούς πυλώνες αυτής της προσπάθειας – στον οποίο η χώρα μας πρέπει να επιταχύνει τις δράσεις της – είναι η υιοθέτηση των αρχών της κυκλικής οικονομίας. Αναλαμβάνοντας ουσιαστικό ρόλο σε αυτό το επίπεδο, ο ΕΟΑΝ υποστηρίζει, ουσιαστικά, την εφαρμογή μιας ολοκληρωμένης, αποτελεσματικής εθνικής στρατηγικής για την κλιματική αλλαγή και το περιβάλλον. Με το έργο του, βοηθά την Ελλάδα όχι μόνο να ανταποκριθεί στις απαιτήσεις της Ε.Ε. αλλά και να βρεθεί στην πρώτη γραμμή, σε θέματα βιώσιμης ανάπτυξης.

Μιλήσαμε με τον Πρόεδρο του Δ.Σ. του ΕΟΑΝ κ. Νίκο Χιωτάκη για τις συνέπειες της κλιματικής αλλαγής και την εναλλακτική διαχείριση και το ρόλο του οργανισμού στην εφαρμογή μιας αποτελεσματικής κυκλικής οικονομίας.

Ποιες πολιτικές εφαρμόζει ο οργανισμός που να οδηγούν σε μια αποτελεσματική κυκλική οικονομία;

Ο Ελληνικός Οργανισμός Ανακύκλωσης – ΕΟΑΝ, αποτελεί βασικό πυλώνα για την υλοποίηση μιας νέας εθνικής αντίληψης και στρατηγικής για την προώθηση της κυκλικής οικονομίας στην Ελλάδα. Αντικείμενό του είναι ο σχεδιασμός και η εφαρμογή της πολιτικής της χώρας μας για την πρόληψη και την εναλλακτική διαχείριση των αποβλήτων συσκευασιών και άλλων προϊόντων, για τα οποία εφαρμόζονται προγράμματα ανακύκλωσης. Στο πλαίσιο αυτής της αποστολής, εισηγείται σχετικά προγράμματα στον εκάστοτε υπουργό Περιβάλλοντος και Ενέργειας, εποπτεύει τη λειτουργία των Συστημάτων Εναλλακτικής Διαχείρισης (Σ.Ε.Δ.), εκπονεί ή αναθέτει μελέτες, δημιουργεί βάσεις δεδομένων, συμμετέχει σε εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα, οργανώνει προγράμματα εκπαίδευσης και ευαισθητοποίησης του κοινού, ενώ τηρεί και διαχειρίζεται το Εθνικό Μητρώο Παραγωγών συσκευασιών και άλλων προϊόντων (ΕΜΠΑ).

Ποιες είναι οι δράσεις του οργανισμού και με ποιους φορείς συνεργάζεται ο ΕΟΑΝ;

Οι δράσεις του ΕΟΑΝ καλύπτουν σφαιρικά τον τομέα της κυκλικής οικονομίας. Θεσπίζουμε και εποπτεύουμε μέτρα πρόληψης, με σκοπό τη μείωση της δημιουργίας αποβλήτων. Επιδιώκουμε την αύξηση της ανακύκλωσης, μέσω της υλοποίησης προγραμμάτων εναλλακτικής διαχείρισης, καθώς και την εποπτεία όλων των εμπλεκόμενων φορέων, ενώ παράλληλα σχεδιάζουμε και υλοποιούμε δράσεις για την εδραίωση της περιβαλλοντικής συνείδησης των πολιτών. Στο πλαίσιο αυτής της δραστηριότητας, συνάπτουμε στρατηγικές συνεργασίες με φορείς και θεσμικούς εκπροσώπους τόσο της Αυτοδιοίκησης, όσο και της επιχειρηματικότητας. Στόχος είναι να ενισχυθούν οι δράσεις σε τοπικό επίπεδο, αλλά και να τονωθεί η συμμετοχή των πολιτών στην ανακύκλωση μέσα από την παροχή κινήτρων, που θα αναπτυχθούν με άμεση εμπλοκή των Δήμων και των επιχειρήσεων.

Μπορεί η κυκλική οικονομία να δημιουργήσει νέες θέσεις εργασίας;

Η κυκλική οικονομία είναι ένα μοντέλο που σήμερα σε όλο τον κόσμο δημιουργεί νέες επιχειρηματικές ευκαιρίες, κινητοποιεί επενδύσεις, ενθαρρύνει την ανάπτυξη καινοτομιών και δημιουργεί θέσεις απασχόλησης, σε διάφορα αντικείμενα και σε όλα τα επίπεδα εξειδίκευσης. Έχουμε, λοιπόν, κάθε λόγο να επενδύσουμε στην υιοθέτηση στην υιοθέτηση του συγκεκριμένου προτύπου, προκειμένου να δημιουργήσουμε ζήτηση για καινοτόμα προϊόντα και υπηρεσίες, να δώσουμε ώθηση σε νέες επιχειρηματικές πρωτοβουλίες και να αξιοποιήσουμε καλύτερα το ανθρώπινο δυναμικό της χώρας μας, μέσα από νέες «πράσινες» θέσεις εργασίας.

Πως μπορεί να γίνει ορθή διαχείριση των στερεών αποβλήτων και τι εφαρμόζεται σήμερα στα βιοαπόβλητα;

Η ορθή διαχείριση των αποβλήτων μπορεί να συμβάλει σημαντικά στην εξοικονόμηση πολύτιμων πρώτων υλών αλλά και στην οικονομική ανάπτυξη και τη δημιουργία θέσεων απασχόλησης. Αυτή η προσπάθεια απαιτεί δράση σε ρυθμιστικό και ελεγκτικό επίπεδο, για την εφαρμογή της αναθεωρημένης νομοθεσίας σε σχέση με τα απόβλητα, αλλά και για την ανάπτυξη των αγορών δευτερογενών πρώτων υλών. Εξίσου απαραίτητη, όμως, είναι και η μετάβαση της κοινωνίας σε ένα νέο καταναλωτικό πρότυπο. Οι δράσεις του ΕΟΑΝ στοχεύουν σε αυτά τα δύο επίπεδα: προωθούν και υποστηρίζουν βιώσιμα μοντέλα παραγωγής και κατανάλωσης, ενθαρρύνουν το σχεδιασμό και την παραγωγή προϊόντων που διασφαλίζουν αποτελεσματικότερη χρήση των πόρων, προωθούν την ανθεκτικότητα και τη δυνατότητα επαναχρησιμοποίσης των προϊόντων. Η δημιουργία ρεύματος χωριστής συλλογής βιοαποβλήτων δεν εμπίπτει στο αντικείμενο του ΕΟΑΝ, ωστόσο το τελευταίο διάστημα γίνονται σημαντικά βήματα στον τομέα αυτό από την πλευρά των Δήμων, με την ενίσχυση των «καφέ» κάδων και οχημάτων.

Πιστεύετε ότι υπάρχει ελλιπής ενημέρωση του κόσμου σχετικά με τα οφέλη της ανακύκλωσης και της κυκλικής οικονομίας;

Οι πολίτες ενδιαφέρονται για το περιβάλλον και θέλουν να ανακυκλώνουν, όπως τουλάχιστον προκύπτει από σχετικές έρευνες. Ωστόσο, αυτό το ενδιαφέρον δεν αποτυπώνεται ακόμη στα ποσοστά ανακύκλωσης στην Ελλάδα, συγκριτικά με άλλες χώρες. Αυτό εν μέρει οφείλεται στο έλλειμμα γνώσης, αλλά και δυσπιστίας σχετικά με τη λειτουργία των συστημάτων ανακύκλωσης. Κεντρική κατεύθυνση, λοιπόν, του ΕΟΑΝ είναι η υλοποίηση δράσεων επικοινωνίας με στόχο όχι μόνο την ευαισθητοποίηση, αλλά και την εκπαίδευση των πολιτών, ώστε η ανακύκλωση και ευρύτερα η κυκλική οικονομία να εδραιωθεί ως τρόπος ζωής. Για τη χρηματοδότηση αυτών των δράσεων, αξιοποιούμε το περιβαλλοντικό τέλος της πλαστικής σακούλας.

Τι είναι η εναλλακτική διαχείριση;

Η Εναλλακτική Διαχείριση περιλαμβάνει μια σειρά από εργασίες, στις οποίες περιλαμβάνεται η συλλογή, η μεταφορά, η μεταφόρτωση, η αποθήκευση, η προετοιμασία για επαναχρησιμοποίηση, η ανακύκλωση και κάθε άλλο είδος ανάκτησης των χρησιμοποιημένων συσκευασιών ή αποβλήτων. Τα Συστήματα Εναλλακτικής Διαχείρισης βασίζονται στην αρχή της διευρυμένης ευθύνης του παραγωγού. Μέσω της παροχής οικονομικών κινήτρων, οι παραγωγοί ενθαρρύνονται να σχεδιάζουν πιο φιλικά προς το περιβάλλον προϊόντα. Αναλαμβάνουν, παράλληλα, την ευθύνη για το κόστος της διαχείρισης των προϊόντων τους, στο τέλος του κύκλου της ζωής τους, όταν δηλαδή αυτά καταστούν απόβλητα. Ο ΕΟΑΝ είναι αρμόδιος για την έγκριση των όρων και την εποπτεία της λειτουργίας των Σ.Ε.Δ.

Ποιο είναι το μήνυμα του ΕΟΑΝ για την Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος;

Η Παγκόσμια Ημέρα Περιβάλλοντος μας υπενθυμίζει πόσο στενά συνδέεται η ποιότητα της ζωής μας με την υγεία και τη βιωσιμότητα του πλανήτη μας. Σήμερα, έχουμε το καθήκον αλλά και τη δυνατότητα να προστατέψουμε το περιβάλλον. Κι ένας τρόπος με τον οποίο όλοι μπορούμε να κάνουμε τη διαφορά, είναι να αναλάβουμε συνειδητά την ευθύνη τόσο για τη μείωση, όσο και για τη σωστή διαχείριση των απορριμμάτων που παράγουμε: ανακυκλώνοντας συστηματικά και σωστά, με διαλογή των υλικών στην πηγή, αλλάζοντας τις καταναλωτικές μας συνήθειες, αφήνοντας πίσω τα πλαστικά μιας χρήσης και αναδεικνύοντας νέα, βιώσιμα πρότυπα παραγωγής. Η ανακύκλωση είναι ο καλύτερος τρόπος για να κάνουμε την περιβαλλοντική μας συνείδηση καθημερινή πράξη και στάση ζωής. Τα σκουπίδια δεν είναι για πέταμα.

Για περισσότερες πληροφορίες σχετικά με την κυκλική οικονομία και την δημοσίευση της επιτροπή σχετικά με την καθοδήγηση για την εναρμονισμένη εφαρμογή των κανόνων για τα πλαστικά προϊόντα μίας χρήσης και  την παρακολούθηση των αλιευτικών εργαλείων στους συνδέσμους  ec.europa.eu/commission/presscorner/detail/ και ec.europa.eu/oceans-and-fisheries/