Τώρα, καθώς ετοιμάζεσαι να κλείσεις το κεφάλαιο της ζωής σου, παρακολουθούμε με ανυπομονησία την αποχώρησή σου από τον ενεργειακό χάρτη. Τα τελευταία σου αποχαιρετιστήρια φουγάρα, τα οποία αναθυμιάζουν και καπνίζουν, είναι πια έτοιμα να σβήσουν. Βέβαια, αυτό το “σβήσιμο” δεν σημαίνει απλώς το τέλος μιας εποχής, είναι η αρχή μιας νέας, πιο “πράσινης” βιαστικής εποχής, στην οποία η ανάπτυξη και η βιωσιμότητα θα είναι οι κύριες λέξεις κλειδιά.

Θα μας λείψεις, αγαπητέ λιγνίτη, αλλά θα σε θυμόμαστε με μια νοσταλγία γεμάτη ειρωνεία. Οι καιροί άλλαξαν, και ίσως να έπρεπε κι εσύ να αλλάξεις μαζί τους. Έστω και αν δεν ήσουν πάντα ο πιο καθαρός φίλος μας, τουλάχιστον ήξερες πώς να κάνεις τη δουλειά σου και να γεμίζεις τις τσέπες μας.

Στο μεταξύ, ας ελπίσουμε ότι οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας θα αποδειχθούν πιο αξιόπιστες από ότι φαίνονται. Αν τελικά δεν τα καταφέρουν, ξέρουμε σε ποιον θα αποδώσουμε τις ευθύνες, ας πούμε ότι το έργο του λιγνίτη θα παραμείνει αναλλοίωτο στη μνήμη μας ως η «κακή» αλλά απαραίτητη επιλογή.

Αντίο λοιπόν, λιγνίτη! Ελπίζουμε ότι η απόσυρσή σου θα είναι τόσο λαμπρή όσο οι μέρες που έφερες το ρεύμα στις οικίες μας. Η ζωή προχωρά, και εσύ, ως μια θλιβερή μνήμη, θα παραμείνεις στην ιστορία και ίσως και σε καμιά ανέκδοτη φωτογραφία από το χτες.

Μακάρι το τέλος του λιγνίτη να μην είναι η ταφόπλακά μας, όπως όλα δείχνουν..

Ο κόσμος είναι στα κάγκελα, και δικαιολογημένα. Η Δυτική Μακεδονία, που κάποτε ήταν η καρδιά της βιομηχανικής παραγωγής, τώρα μετατρέπεται σε μια νεκρή ζώνη, με υποσχέσεις για πράσινες επενδύσεις που όμως δεν φτάνουν για να καλύψουν το κενό. Οι πολίτες, αντί να βλέπουν μια ελπίδα για το μέλλον, βλέπουν τις κοινότητές τους να καταρρέουν, τα σχολεία και οι επιχειρήσεις να κλείνουν, και τα παιδιά τους να φεύγουν για άλλες περιοχές ή το εξωτερικό.

Και τι κάνουμε εμείς; Σφάζουμε ο ένας τον άλλο για μια θέση στα πανηγύρια και οργανώνουμε εκδηλώσεις δημοσίων σχέσεων, λες και ζούμε σε εποχές ευημερίας. Οι δημόσιες σχέσεις είναι καλές, αλλά όταν η ευημερία είναι αυτονόητη. Σε καιρούς κρίσης, όπως αυτός που βιώνουμε, χρειάζονται πράξεις, όχι λόγια.

Οι πολίτες της Δυτικής Μακεδονίας έχουν ανάγκη να ακούσουν κάτι χειροπιαστό, κάτι που θα τους δώσει ελπίδα ότι η περιοχή τους δεν θα μετατραπεί σε ένα απέραντο πάρκο φωτοβολταϊκών και τίποτα άλλο. Θέλουν να δουν έργα που θα φέρουν ανάπτυξη, θέσεις εργασίας, και θα δώσουν προοπτική για το μέλλον. Αν αυτό δεν μπορεί να συμβεί, τότε ας το παραδεχτούμε! Ας μαζέψουμε ό,τι απέμεινε και ας φύγουμε και οι τελευταίοι.

Δεν θα βαρεθούμε να γράφουμε και να διαμαρτυρόμαστε, μέχρι να δούμε κάτι ουσιαστικό. Ο χρόνος τελειώνει, και μαζί του τελειώνει και η υπομονή των πολιτών.

Το ορυκτό καύσιμο φθάνει μέσω των ταινιοδρόμων μεταφοράς από το ορυχείο Μαυροπηγής κι από το Νότιο Πεδίο.

Ο επικεφαλής της ΔΕΗ στην υπό κατασκευή μονάδα, Ανέστης Κεφαλάς, δήλωσε ότι τις επόμενες ημέρες θα δοκιμαστούν τα συστήματα φόρτωσης και μεταφοράς του καυσίμου προς τους μύλους και το λέβητα της μονάδας ενώ στην συνέχεια θα δοκιμαστούν τα συστήματα ανάφλεξης του καυσίμου.

Οι ποσότητες θα αυξηθούν, ενώ προς τα μέσα του επόμενου μήνα, η νέα μονάδα θα τεθεί σε δοκιμαστική λειτουργία. Σύμφωνα με τον κ. Κεφαλά, όλα βαίνουν με βάση τον προγραμματισμό, που προβλέπει ότι η μονάδα θα τεθεί τον Δεκέμβριο σε εμπορική λειτουργία.

*protothema.gr

Υπήρχε η σιγουριά του μεροκάματου που δημιούργησε στο υποσυνείδητό μας την επανάπαυση για μια καλύτερη ζωή. Ίσως και να το βλέπαμε σαν στόχο ζωής να εργαστούμε στα εργοστάσια της ΔΕΗ. Γέμισαν τα λεωφορεία  και τα πεζοδρόμια με φωνές μεταμεσονύκτιες να περιμένουν την βάρδια. Ήταν το χρώμα το πορτοκαλί που συνδέθηκε με την οικονομική ταυτότητα της περιοχής. Από άκρη σε άκρη της χώρας το ενεργειακό λεκανοπέδιο της Δυτικής Μακεδονίας έγινε η διαφήμιση του τόπου ή η δυσφήμιση για κάποιους..

Το Α και το Ω

«Για μένα η ΔΕΗ δημιούργησε τις συνθήκες να ζήσω εγώ και η οικογένειά μου χωρίς δεύτερες σκέψεις για το μέλλον» λέει χαρακτηριστικά ο Θεόδωρος Κουσαλίδης εργαζόμενος στο Ν. Ορυχείο.

«Η σιγουριά που μας έκανε να νιώθουμε ο λιγνίτης βλέπουμε να χάνετε μέρα με τη μέρα. Στην περιοχή υπήρχε η σιγουριά από το χωριό μέχρι την πόλη. Σίγουρα υπήρχαν και επιπτώσεις, αλλά προσωπικά προτιμώ τις αρνητικές συνέπειες με την τσέπη γεμάτη για να μπορώ να σπουδάσω τα παιδιά μου και να έχω φαγητό στο σπίτι παρά σε ένα καθαρό περιβάλλον με τις τσέπες άδειες».

«ΔΕΗ θα υπάρχει αλλά όχι όπως την ξέραμε»

Ο κ. Κουσαλίδης μιλά για την επόμενη μέρα με το μυαλό στο παρελθόν. «Η επόμενη μέρα μετά το 2028 ίσως μας οδηγήσει στη μετανάστευση. Θα μείνουν μόνο συνταξιούχοι και αγρότες στη περιοχή. Δυστυχώς βλέπω να γυρνάμε 40 χρόνια πίσω και αυτό με γεμίζει πόνο».

Οι εργαζόμενοι της ΔΕΗ μιλάνε με ανιδιοτελή αγάπη για την επιχείρηση του λαού. Τους φοβίζει η «ανοργανωσιά» όπως λένε. Πως γίνεται να μείναμε από σχέδια; Πως γίνεται τα φωτοβολταϊκα να πήγανε στους λίγους;

Και τα χρόνια περνούσαν και οι τσέπες γέμιζαν αλλά κανείς δεν περίμενε ότι θα έρθει η στιγμή που θα μιλούσαμε για κλείσιμο, λουκέτο και θα χανόταν εν μία νυκτί το οικοδόμημα δεκαετιών της ομαλής οικονομικής άνθισης του τόπου. Υπό την εξασφάλιση της ανάπτυξης της περιοχής υπήρχαν πάντα οι φωνές τις αντίδρασης. Ζωές χάθηκαν στον βωμό του ονόματος ΔΕΗ και οι περιβαλλοντολογικές συνέπειες ίσως θα μας βρουν αντιμέτωπους στο μέλλον. Πάντα σε μία καλοδουλεμένη μηχανή που παράγει ασταμάτητα χρήμα υπάρχουν γρανάζια που εναντιώνονται στους ρυθμούς αυτούς! Οι φωνές πάντα υπήρχαν και θα υπάρχουν αλλά θα ήταν προτιμότερο να υπάρχει και εναλλακτική. Όταν επαναπαύεσαι σε μία ατμόσφαιρα πακτωλού χρημάτων η μετάβαση πάντα έχει δυσκολίες.

Ο τόπος ήταν πάντα συνδεδεμένος άρρηκτα με τη φιλοσοφία της ΔΕΗ. Η οικονομία ακολουθούσε τους ρυθμούς της μεγαβατώρας. Ήταν μια ιστορία η ΔΕΗ που ποτέ δεν πίστευες ότι θα έφτανε στο τέλος της. Γέννησε και μεγάλωσε γενιές και γενιές. Φυτώριο κομματικών στελεχών και ανθρώπων που ατένιζαν το μέλλον μόνο με αισιοδοξία. Υπήρχε στο πίσω μέρος του μυαλού μας ότι κάποια στιγμή θα τελείωνε αυτό το μεταλιγνιτικό ταξίδι αλλά πάντα φαινόταν τόσο μακρινό και απρόσιτο. Είχε λόγο η περιοχή μας και πυγμή. Είμασταν το ενεργειακό λεκανοπέδιο της χώρας. Εμείς δημιουργούσαμε το φως και προκαλούσαμε σκοτάδι στα καρδιοχτύπια των μηχανών. Ορδές πολιτικών προσώπων μέσα στα κατάμαυρα ορυχεία του Νότιου Πεδίου να δηλώνουν περηφάνια για τη μάνα ΔΕΗ. Και στις απεργιακές κινητοποιήσεις είχαμε πρωταγωνιστικό ρόλο. Ανταγωνιζόμασταν το κλείσιμο των δρόμων από τους αγρότες στον Θεσσαλικό κάμπο. Έπρεπε να τα είχες καλά με την εργατική τάξη της ΔΕΗ. Δεν χωρούσαν υποχωρήσεις μπροστά στον φόβο των κατεβασμένων διακοπτών.

Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού

«Ο δημόσιος τομέας παρέχει υπηρεσίες που δεν μπορούν να αποκλειστούν από έναν μη πληρωτή και που ωφελούν ολόκληρη την κοινωνία και όχι μόνον μία συγκεκριμένη μάζα ανθρώπων.»

Ήταν το αποκούμπι όλων μας η λέξη «Δημόσια», από το ακριτικό χωριό μέχρι τον επιχειρηματία του κέντρου. Πολλές φορές εκμεταλλευτήκαμε την καλοσύνη της και την ανοχή της. Ισοπεδώσαμε και καταχραστήκαμε την εμπιστοσύνη της με απλήρωτα μπιλιετάκια που για μερικούς αυτός ήταν ένας από τους λόγους της ιδιωτικοποίησης της. Δεν έβγαιναν οι λογαριασμοί και η αριθμητική δεν βοηθούσε και τα φουγάρα σιώπησαν.

Η τελευταία μεγάλη ΔΕΚΟ της χώρας ξεκίνησε την πορεία της το 1950

Στις 7 Αυγούστου του 1950 ιδρύεται στη χώρα μας, με τον Ν. 1468 η Δημόσια Επιχείρηση Ηλεκτρισμού.

Την εποχή εκείνη υπήρχαν στη Ελλάδα 400 περίπου εταιρείες παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας. Η πρώτη ύλη που χρησιμοποιούσαν ήταν το πετρέλαιο και ο γαιάνθρακας που εισάγονταν από το εξωτερικό.

Το 1951 αρχίζει αμέσως η εφαρμογή της πρώτης φάσης του προγράμματος εξηλεκτρισμού, με κεφάλαια που προήλθαν από τον κρατικό προϋπολογισμό, τις πολεμικές επανορθώσεις και το σχέδιο Μάρσαλ. Τα πλούσια λιγνιτικά κοιτάσματα του ελληνικού υπεδάφους που άρχισαν να εξορύσσονται και να χρησιμοποιούνται ως καύσιμη ύλη στις λιγνιτικές μονάδες ηλεκτροπαραγωγής που δημιουργούσε. Το 1956, αποφασίστηκε η εξαγορά όλων των ιδιωτικών και δημοτικών επιχειρήσεων παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας, ώστε να υπάρχει ένας ενιαίος φορέας διαχείρισης. Το ηλεκτρικό ρεύμα έφτασε με επάρκεια σε κάθε άκρη της ελληνικής γης. Από τα μικρά ακριτικά νησιά μας ως τους πιο απόμακρους οικισμούς της ορεινής Ελλάδας.

Ταινιόδρομοι, πύργοι ψύξεως, αμέτρητες νταλίκες, κάρβουνο, τέφρα, σκονισμένα αυτοκίνητα και λεωφορεία, κοιτάσματα και χωριά φαντάσματα που «εξαφάνισε» ο λιγνίτης. Κόμανος, Χαραυγή, Κλείτος, Καρδιά και έπεται και συνέχεια. Ήταν η εποχή που τα πάντα περιτριγυρίζονταν από τον λιγνίτη. Οι δεκαετίες πολλές και τα οικονομικά των νοικοκυριών περνούσαν στιγμές οικονομικής ευρωστίας! Ο χρόνος πέρασε αλλά η ανταποδοτικότητα του μαύρου χρυσού δεν άφησε τις αναγκαίες περγαμηνές για ένα καλύτερο αύριο!

«Ζούσαμε τις οικογένειές μας με αξιοπρέπεια»

«Μεγαλώσαμε μέσα στην ανθρωπιά και μπορούσαμε να βγάζουμε τον μήνα με αξιοπρέπεια» μου αναφέρει ο Ταχτσίδης Αιμιλιανός, παλιός εργαζόμενος της ΔΕΗ που πλέον στην σύνταξή του παρατηρεί με λύπη τα γεγονότα.  «Τα χρήματά μας βοηθούσανε την τοπική αγορά και έδιναν ανάσα σε όλο τον εμπορικό κόσμο, κάτι που σιγά σιγά το βλέπουμε να εξαλείφεται». Μιλάει για τη ΔΕΗ και καταλαβαίνεις ότι οι πολιτικές που ακολουθούνται δεν γεμίζουν με αισιοδοξία τον τόπο. «Η επόμενη μέρα, δυστυχώς, προμηνύετε δυσοίωνη. Όταν αποφασίζετε η βίαιη απολιγνιτοποίηση μιας περιοχής χωρίς σχέδιο νιώθεις στο πετσί σου ότι κάτι δεν πάει καλά».

Τα ποσά πολλές φορές ζάλιζαν στο άκουσμα του τοπικού πόρου και δημιουργούσαν ερωτηματικά για την πορεία τους! Από τις αρχές της οικονομικής ευημερίας μέχρι και σήμερα έπρεπε να έχουμε εξασφαλίσει την μακροχρόνια υγιή βιωσιμότητα των κατοίκων. Θα έπρεπε να μιλάμε για μια περιοχή πρότυπο στον ελλαδικό χώρο με τη δημιουργία πανεπιστημιακών ιδρυμάτων, συναφών επιχειρηματικών δράσεων με τη ΔΕΗ και ένα λεκανοπέδιο κατάλληλο για επιχειρηματικές δράσεις. Μια περιοχή πρότυπο για τα δεδομένα μιας Ευρωπαϊκής Ένωσης που μας κουνάει το δάχτυλο πολλές φορές προς συμμόρφωση.

Ήταν οι εποχές καλές. Δεν αμφιβάλει κανείς σε αυτό.

Λίγα λόγια για τον λιγνίτη

O λιγνίτης ήταν διαχρονικά μια φτηνή πηγή ενέργειας, που υπάρχει σε αφθονία στην Ελλάδα.

Η απόδοση του όμως είναι εξαιρετικά χαμηλή, και αποτελεί ένα εξαιρετικά “βρώμικο” καύσιμο.

Την περίοδο 1990-2017 ο λιγνίτης ήταν υπεύθυνος για το 34% των εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου που προέρχονται από όλους τους τομείς της ελληνικής οικονομίας μαζί.

Πλέον, εξαιτίας των τιμών των δικαιωμάτων εκπομπών αερίων του θερμοκηπίου, όπως αυτές διαμορφώνονται στο σύστημα που έχει θεσπίσει η Ε.Ε., η καύση του λιγνίτη είναι ασύμφορη.

Αυτό λοιπόν το «βρώμικο» καύσιμο έθρεψε και μεγάλωσε γενιές ανθρώπων. Δημιούργησε οικογένειες! Πάντρεψε και προίκισε παιδιά και τους γέμισε ελπίδα για ζωή. Δημιούργησε όνειρα αλλά αφαίρεσε και θυσίασε ζωές αγαπημένων προσώπων. Δεν δημιούργησε νοσοκομεία μήτε και κλινικές για να περιθάλψει τα παιδιά της μάνας ΔΕΗ. Και όταν μιλάμε για ανθρώπινες ζωές η οικονομία πάει στην άκρη. Σταματάνε τα υπέρ και τα κατά. Στα 160.000 στρέμματα των λιγνιτικών πεδίων της Δυτικής Μακεδονίας μετράμε και συλλαβίζουμε τα γράμματα της λέξης καρκίνος και την φέρνουμε αντιμέτωπη με την λέξη χρήμα. Πόσο αλλοπρόσαλλη κατάσταση;

Για τη σκόνη που δε σ΄ άφηνε να αναπνεύσεις ή για τη βαριά μυρωδιά που υπήρχε παντού;

Από το 1959 που ξεκίνησε στην Πτολεμαΐδα το φουγάρο της ΛΙΠΤΟΛ του Μποδοσάκη μέχρι και σήμερα οι ανθρώπινες απώλειες στιγμάτισαν για πάντα αυτόν τον τόπο που πολλές φορές στον βωμό των χρηματικών απολαβών έμπαιναν στο πίσω μέρος του μυαλού μας και στοίχειωναν τις σκέψεις μας!

To έτος 2028 είναι κοντά

Πήραμε μια παράταση που ίσως μας δώσει τον χρόνο να σχεδιάσουμε και να πάρουμε πρωτοβουλίες για το αύριο της περιοχής. Ένας πόλεμος μας έδωσε την ευκαιρία να εκτιμήσουμε το κεφαλαίο δέλτα, έστω και στα τελευταία βήματα πριν το οριστικό τέλος. Στα χέρια των ανθρώπων που διοικούν είναι οι μοίρες μας. Ένα πιάτο φαί και μια ζωή με αξιοπρέπεια. Κάτι που το είχαμε δεδομένο πλέον μένει στα χέρια των σοφών. Και το έτος 2028 είναι κοντά..

Κατά τη διάρκεια της σύσκεψης με την Επιτροπή Διαχείρισης Ενεργειακών Κρίσεων του υπουργείου Περιβάλλοντος και Ενέργειας ετέθη στο επίκεντρο η αύξηση της λιγνιτικής παραγωγής της χώρας σε διπλάσιο επίπεδο από το τρέχον, δηλαδή στις 10 τερραβατώρες.

Σύμφωνα με πληροφορίες του Αθηναϊκού – Μακεδονικού Πρακτορείου (ΑΠΕ – ΜΠΕ) το σχέδιο για τον διπλασιασμό της λιγνιτικής παραγωγής που παρουσίασε ο πρόεδρος και διευθύνων σύμβουλος της ΔΕΗ Γιώργος Στάσσης περιλαμβάνει:

1. Την κατά προτεραιότητα ένταξη των λιγνιτικών μονάδων στον ημερήσιο προγραμματισμό για την κάλυψη του φορτίου, δεδομένων των τεχνικών τους χαρακτηριστικών που δεν επιτρέπουν την συνεχή αυξομείωση της παραγωγής τους.
2. Τη διασφάλιση επαρκούς χρονικού ορίζοντα ώστε να αποπληρωθούν οι επενδύσεις που θα απαιτηθούν για την εντατική εκμετάλλευση των υφιστάμενων λιγνιτωρυχείων και τη διάνοιξη νέων. Πρόκειται για επενδύσεις οι οποίες σύμφωνα με τις εκτιμήσεις προσεγγίζουν, αν δεν ξεπερνούν τα 150 εκατ. Ευρώ.
3. Την εγγύηση κάλυψης των δαπανών ΔΕΗ και εργολάβων στην (απίθανη με τα σημερινά δεδομένα) περίπτωση που ανατραπεί το σκηνικό στην διεθνή αγορά ενέργειας και καταρρεύσουν οι τιμές του φυσικού αερίου.
4. Την κατάργηση της ρήτρας που προβλέπει ότι η ΔΕΗ ως το 2023 θα διαθέτει το 40 – 50 % της λιγνιτικής παραγωγής ως αντιστάθμισμα για την υπόθεση της μονοπωλιακής πρόσβασης της ΔΕΗ στον λιγνίτη (Anti-Trust Case), της περιόδου του 2007.

Ουσιαστικά η λιγνιτική παραγωγή θα υποκαταστήσει μεγάλο μέρος της παραγωγής με φυσικό αέριο, η οποία εκτός από ακριβή ενδέχεται να μην είναι και διαθέσιμη στην περίπτωση που η Ρωσία προχωρήσει σε διακοπή του εφοδιασμού.

Δεδομένου ότι από τις αρχές του Ιουλίου έχει επιβληθεί πλαφόν στην αποζημίωση των ηλεκτροπαραγωγών, κάθε λιγνιτική μεγαβατώρα αποζημιώνεται με 208 ευρώ ενώ η αντίστοιχη ποσότητα ενέργειας από τις μονάδες φυσικού αερίου με τις σημερινές διεθνείς τιμές του καυσίμου εκτιμάται ότι ξεπερνά τα 400 ευρώ.

Αντίθετα, οι ανανεώσιμες πηγές ενέργειας χωρίς τα μεγάλα υδροηλεκτρικά παρέμειναν στα πολύ υψηλά επίπεδα του προηγούμενου μήνα (1658 GWh), καταγράφοντας την τρίτη ιστορικά υψηλότερη επίδοσή τους. Τα στοιχεία προκύπτουν από την ανάλυση του Green Tank με βάση τα στοιχεία του ΑΔΜΗΕ για τις πηγές κάλυψης της ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας τον προηγούμενο μήνα. Αξιοσημείωτη είναι και η αύξηση των εισαγωγών οι οποίες έφθασαν στα υψηλότερα επίπεδα από τα μέσα του 2020 (793 GWh).

Έτσι, τον Απρίλιο 2022, οι ΑΠΕ μαζί με τα μεγάλα υδροηλεκτρικά κάλυψαν το 51.2% της ζήτησης, το ορυκτό αέριο το 22.4%, οι καθαρές εισαγωγές το 21.5%, ενώ ο λιγνίτης περιορίστηκε μόλις στο 4.8%.

Η εξέλιξη στο μείγμα παραγωγής αποδίδεται αφενός στο γεγονός ότι παραδοσιακά ο Απρίλιος (λόγω ευνοϊκών καιρικών συνθηκών) είναι μήνας χαμηλής ζήτησης ηλεκτρικής ενέργειας και υψηλής παραγωγής από ανανεώσιμες πηγές. Έτσι, περιορίζεται η συμμετοχή των συμβατικών μονάδων (λιγνίτης και φυσικό αέριο) στην αγορά.

Αξιοσημείωτο είναι επίσης ότι συνολικά, στο πρώτο τετράμηνο του 2022, οι ΑΠΕ (μαζί με τα μεγάλα υδροηλεκτρικά), υποσκέλισαν τα ορυκτά καύσιμα (ορυκτό αέριο και λιγνίτη), για δεύτερη συνεχόμενη χρονιά. Συγκεκριμένα το μερίδιο της «πράσινης» ενέργειας διαμορφώθηκε στο 44,4% (36,1% οι ΑΠΕ και 8,3% τα μεγάλα υδροηλεκτρικά) ενώ το μερίδιο του λιγνίτη μαζί με το φυσικό αέριο ήταν 44,3 % (10,2% και 34,1% αντίστοιχα).

Ενδεικτικό των τεκτονικών αλλαγών στην παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας είναι ότι πριν από μόλις 10 χρόνια, στο πρώτο τετράμηνο του 2011 ο λιγνίτης κάλυψε το 54,2% της ζήτησης και το φυσικό αέριο το 27,2% (συνολικά τα ορυκτά καύσιμα ήταν συνεπώς στο 81,4 %), οι ΑΠΕ ήταν μόλις στο 4,7% και τα υδροηλεκτρικά 7,6%.

Οι προθεσμίες που θέτει ο νόμος για την μετάβαση στην κλιματική ουδετερότητα προβλέπουν μικρές παρατάσεις της χρήσης υδρογονανθράκων σε σχέση με το κείμενο που είχε τεθεί σε δημόσια διαβούλευση ενώ για πρώτη φορά στην «εξίσωση» της καταπολέμησης της κλιματικής αλλαγής μπαίνουν τα ανανεώσιμα υγρά καύσιμα.

Ειδικότερα, οι βασικές προβλέψεις του νόμου περιλαμβάνουν τα εξής:

-Ηλεκτροπαραγωγή: Απαγορεύεται η παραγωγή ηλεκτρικής ενέργειας από στερεά ορυκτά καύσιμα (δηλαδή από λιγνίτη) από την 31η Δεκεμβρίου 2028. Η προθεσμία μπορεί να επισπευστεί περαιτέρω με απόφαση που μπορεί να εκδοθεί μέχρι το 2025, αφού ληφθούν υπόψη η επάρκεια ισχύος και η ασφάλεια εφοδιασμού.

-Οχήματα: Στην Περιφέρεια Αττικής και στην Θεσσαλονίκη (εκτός από τα νησιά), προβλέπεται ότι από το 2026 υποχρεωτικά όλα τα νέα ταξί καθώς και το ένα τρίτο των νέων ενοικιαζόμενων οχημάτων θα είναι οχήματα μηδενικών εκπομπών. Από την 1η Ιανουαρίου 2024, τουλάχιστον το ένα τέταρτο των νέων εταιρικών αυτοκινήτων ιδιωτικής χρήσης που αποκτώνται με χρηματοδοτική μίσθωση ή αγορά, θα είναι αμιγώς ηλεκτρικά ή υβριδικά ηλεκτρικά οχήματα. Από την 1η Ιανουαρίου 2030 ή, εφόσον προβλέπεται διαφορετική ημερομηνία, από την ημερομηνία αναφοράς που προβλέπεται στο ενωσιακό δίκαιο, νέα επιβατικά και ελαφρά επαγγελματικά οχήματα που ταξινομούνται είναι μόνο οχήματα μηδενικών εκπομπών.

-Κτίρια: Από την 1η Ιανουαρίου 2025 απαγορεύεται η πώληση και εγκατάσταση καυστήρων πετρελαίου θέρμανσης. Από την 1η Ιανουαρίου 2030, επιτρέπεται αποκλειστικά η πώληση πετρελαίου θέρμανσης το οποίο είναι αναμεμειγμένο σε ποσοστό τουλάχιστον τριάντα τοις εκατό κατ’ όγκο με ανανεώσιμα υγρά καύσιμα.

Προβλέπεται επίσης ότι από την 1η Ιανουαρίου 2025 τα νέα κτίρια που βρίσκονται σε ζώνες υψηλής τρωτότητας ( γεωγραφικές ζώνες υψηλής πιθανότητας πλημμύρας ή σε σημεία κοντά σε δασικές περιοχές που χαρακτηρίζονται από υψηλό κίνδυνο πυρκαγιάς) θα ασφαλίζονται υποχρεωτικά. Η ύπαρξη ασφαλιστηρίου συμβολαίου αποτελεί προϋπόθεση για την ηλεκτροδότηση του κτιρίου.

Σύμφωνα με τα στοιχεία του ελληνικού Χρηματιστηρίου Ενέργειας, στο μίγμα παραγωγής ρεύματος η λιγνιτική παραγωγή έχει αυξηθεί στο 19,83%, από 7% κατά μέσο όρο τον προηγούμενο μήνα, το φυσικό αέριο έχει περιοριστεί στο 47%, από 55% κατά μέσο όρο, οι ανανεώσιμες πηγές συμβάλλουν στο 21% του παραγόμενου ρεύματος και τα υδροηλεκτρικά στο 3%. Στο 3,55% είναι το εισαγόμενο ρεύμα και στο 4,5% το ρεύμα από τη διασύνδεση της Κρήτης. Φαίνεται πάντως ότι η αυξανόμενη χρήση του λιγνίτη έχει κάποια επίδραση στη χονδρική ρεύματος, που σήμερα έπεσε στα 279 η μεγαβατώρα, από 344 ευρώ χθες.

Υπενθυμίζεται ότι ο αντιπρόεδρος της Κομισιόν Φρανς Τίμερμανς, επίτροπος για την Ευρωπαϊκή Πράσινη Συμφωνία, την προηγούμενη εβδομάδα άφησε ανοικτό το ενδεχόμενο να χρησιμοποιηθεί ευρύτατα ο λιγνίτης από τις χώρες της ΕΕ ως εναλλακτική στο ρωσικό αέριο. «Δεν υπάρχει κανένα ταμπού σ’ αυτή την έκτακτη κατάσταση», είχε πει ο Τιμερμανς.

*efsyn.gr