Στα θυρανοίξιά του, που διοργάνωσε η Μητρόπολη Γρεβενών σε συνεργασία με τον Δήμο Γρεβενών έδωσε το «παρών» η υπουργός Πολιτισμού, Λίνα Μενδώνη, πλήθος αυτοδιοικητικών και κόσμου

Πρόκειται για ένα σύνθετο έργο, που αφορούσε την «αποκατάσταση και αντισεισμική προστασία του Ιερού Ναού», σκέλος το οποίο εκτέλεσε η Διεύθυνση Αναστήλωσης Βυζαντινών και Μεταβυζαντινών μνημείων (ΔΑΒΜΜ), την «ανασκαφική έρευνα στο εσωτερικό του», που εκτέλεσε η Εφορεία Αρχαιοτήτων Γρεβενών, τη «συντήρηση και αποκατάσταση του ξυλόγλυπτου τέμπλου και της διακοσμημένης επιφάνειας της οροφής στο εσωτερικό του ναού καθώς και των λίθινων διακοσμητικών στοιχείων του», που εκτέλεσε η Διεύθυνση Συντήρησης Αρχαίων και Νεωτέρων Μνημείων (ΔΣΑΝΜ). Το συνολικό ύψος του έργου, που υλοποιήθηκε με συγχρηματοδότηση από το ΕΣΠΑ 2014-2020, ανήλθε στα 2.294.340 ευρώ.

Η Μεγάλη Παναγιά, όπως την ονομάζουν οι κάτοικοι της ιστορικής Σαμαρίνας, κτίστηκε προς τα τέλη της δεύτερης δεκαετίας του 1800 και όπως αποκάλυψε η πρόσφατη ανασκαφική έρευνα, θεμελιώθηκε στα ερείπια ενός άλλου ναού.

Ο Ναός Κοιμήσεως της Θεοτόκου «Μεγάλη Παναγιά» ανακηρύχθηκε το 1962 ως ιστορικό διατηρητέο μνημείο. Όμως, στο πέρασμα του χρόνου, παρουσιάστηκαν σοβαρές βλάβες στον φέροντα οργανισμό του κτίσματος και ιδιαίτερα στην περιοχή του ιερού, όπου από τις αρχές του προηγούμενου αιώνα έχει φυτρώσει κι ένα πεύκο.

*ertnews.gr

*ΑΠΕ ΜΠΕ

Πρόκειται για μία υπερβολική σε μέγεθος τρίκλιτη ξυλόστεγη βασιλική, με μεγάλο νάρθηκα-γυναικωνίτη, προστώο στη δυτική και στη νότια πλευρά, στην ανατολική άκρη του οποίου υπάρχει παρεκκλήσι αφιερωμένο στους αποστόλους Πέτρο και Παύλο. Στη μεγάλη πολύπλευρη αψίδα του Ιερού έχει φυτρώσει, από τις αρχές του αιώνα τουλάχιστον,  ένα πεύκο. Ο ναός χτίστηκε το 1812 (σύμφωνα με άλλη άποψη το 1818) και τοιχογραφήθηκε δέκα χρόνια αργότερα.

Στο θύρωμα της νότιας πύλης υπάρχουν ενδιαφέροντα λιθανάγλυφα. Στη χαραγμένη επιγραφή διαβάζουμε : «1816 Ιουλίου 15».

Το εσωτερικό της εκκλησίας είναι κατάγραφο με τοιχογραφίες Σαμαριναίων αγιογράφων ενώ ιδιαίτερης μνείας χρήζει το ξυλόγλυπτο χρυσωμένο μπαρόκ τέμπλο της εκκλησίας, κεντητό στον αέρα, όπως και ο άμβωνας και ο δεσποτικός θρόνος. Σε φορητή εικόνα του τέμπλου υπάρχει η επιγραφή «Αρχιερατεύοντος του πανιερωτάτου Βαρθολομαίου 1820». Ο πύργος του κωδωναστασίου βρίσκεται στη ΝΔ γωνία και προστέθηκε σε μία μεταγενέστερη εποχή.

Ο ναός κατά καιρούς έχει υποστεί μεγάλες ζημιές οι οποίες όμως έχουν επισκευαστεί.