Με βάση την νομοθεσία (Ν.4936/2022) οι πόροι θα πρέπει να συμβάλλουν στην επίτευξη των κλιματικών στόχων και μπορούν να κατανεμηθούν για την κάλυψη του ειδικού λογαριασμού ΑΠΕ, για την στήριξη της βιομηχανίας, για έργα εξοικονόμησης ενέργειας και προστασίας του περιβάλλοντος, για έργα και δράσεις στις λιγνιτικές περιοχές της χώρας, ενώ πλέον ενισχύεται και το Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης.

Από το 2018, με τον Ν. 4585/2018, έπειτα από συντονισμένη προσπάθεια της τοπικής αυτοδιοίκησης της περιοχής, πρόσβαση στα συγκεκριμένα χρήματα απέκτησε και η περιοχή μας. Για το 2018 και το 2019 το ποσοστό για τις λιγνιτικες περιοχές ήταν 6% που μεταφράζεται σε 31 εκ. και 30 εκ. αντίστοιχα.

Έκτοτε και αντί να υπάρξει πίεση ώστε το ποσοστό κατανομής για τις λιγνιτικές περιοχές να αυξηθεί, ακολουθώντας την προσπάθεια πολιτικής απαξίωσης του συγκεκριμένου εργαλείου τόσο από την Κυβέρνηση, όσο και από μέρος της τοπικής αυτοδιοίκησης, το ποσοστό κατανομής ξεκίνησε να περιορίζεται και για το 2023  κατέληξε στο 1,125% (77,375% διατέθηκε στο Ταμείο Ενεργειακής Μετάβασης).

Όπως όμως φαίνεται στον παρακάτω πίνακα, μέχρι τώρα στις λιγνιτικές περιοχές κατανεμήθηκαν πάνω από 140 εκ. €.

Στον πίνακα εμφανίζονται ταυτόχρονα και το σενάριο όπου το ποσοστό παραμένει σταθερό στο 6% μέχρι το 2030, και όπου, με πολύ μετριοπαθείς υπολογισμούς, συγκεντρώνονται πόροι που ξεπερνούν τα 800εκ €, αλλά και το σενάριο με σταθερό ποσοστό 1,125%.

Μέχρι και το 2024, από τον περιορισμό του ποσοστού έχουν αφαιρεθεί πόροι που ξεπερνούν τα 150εκ €. Για την περίοδο 2024 – 2030 η απώλεια των πόρων προβλέπεται να ξεπεράσει τα 450εκ €.

Και το ερώτημα που τίθεται είναι, θα διεκδικήσουμε ως περιοχή αυτούς τους πόρους;

Όπως έχει ήδη αναφερθεί, η κατανομή αυτών των πόρων είναι αποτέλεσμα σημαντικών πολιτικών, θεσμικών και επιχειρηματικών πιέσεων. Θα πρέπει οι φορείς της περιοχής οργανωμένα να διεκδικήσουν όχι το 6% αλλά ακόμα μεγαλύτερο ποσοστό για την περιοχή μας.

Οι πόροι του Εθνικού Ταμείου Δίκαιης Μετάβασης προσφέρουν σημαντικό περιθώριο χρηματοδότησης έργων και δράσεων που θα στηρίξουν την μετάβαση περιοχή, όπως π.χ., έργα αυτοπαραγωγής Ενεργειακών Κοινοτήτων και δίκαιης Ενεργειακής Μετάβασης, στήριξης της επιχειρηματικότητας, έργα υποδομών, προστασίας του περιβάλλοντος, κυκλικής οικονομίας και δημιουργίας νέων θέσεων εργασίας. Είναι επίσης κρίσιμο η αξιοποίηση αυτών των πόρων να γίνεται στα πλαίσια ενός ολοκληρωμένου και συνεκτικού σχεδίου, και όχι αποσπασματικά όπως συμβαίνει μέχρι σήμερα.

Πιστεύω πως θα πρέπει να υπάρξει συντονισμένη ενεργοποίηση σε τοπικό επίπεδο (Περιφέρεια, Δήμοι, Βουλευτές κ.λ.π.), να υπάρχει παρακολούθηση του διαλόγου και να διεκδικηθεί, συντεταγμένα και τεκμηριωμένα, το μεγαλύτερο δυνατό ποσοστό για τις λιγνιτικές περιοχές. Ιδίως φέτος που η αποκλιμάκωση της ενεργειακής κρίσης αφήνει σημαντικά περιθώρια στην κατανομή των παραπάνω πόρων.

Λ. Ιωαννίδης

Η ημερίδα θα μεταδοθεί ζωντανά στο κανάλι του σχολείου μας στο Youtube

https://www.youtube.com/channel/UCgZY0sNRO1sqB1CGb90V9uA

Σύμφωνα με ανακοίνωση του ΟΑΕΔ, το πρόγραμμα, συνολικού  προϋπολογισμού 48 εκ. €, απευθύνεται σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και στους Δήμους Μεγαλόπολης, Τρίπολης, Γορτυνίας, Σπάρτης, Οιχαλίας και Καλαμάτας.

Ωφελούμενοι είναι άνεργοι εγγεγραμμένοι στο μητρώο του ΟΑΕΔ των Κέντρων Προώθησης Απασχόλησης (ΚΠΑ2) που εδρεύουν σε περιοχές αρμοδιότητας των Π.Ε. Κοζάνης (ΚΠΑ2 Κοζάνης και Πτολεμαΐδας), Π.Ε. Φλώρινας (ΚΠΑ2 Φλώρινας και Αμύνταιου), καθώς και του ΚΠΑ2 Τρίπολης (για εγγεγραμμένους ανέργους του Δήμου Μεγαλόπολης), για χρονικό διάστημα τουλάχιστον ενός μήνα.

Η διάρκεια του προγράμματος είναι 12-18 μήνες, το ποσοστό επιχορήγησης μισθού και εισφορών κυμαίνεται μεταξύ 75-100%, ενώ το ποσό επιχορήγησης κυμαίνεται μεταξύ 700 – 933 € μηνιαία και 8.397 – 16.794 € συνολικά, ανάλογα με την κατηγορία του ανέργου και του κλάδου της επιχείρησης που εργαζόταν. Στην επιχορήγηση του μισθολογικού και μη μισθολογικού κόστους συμπεριλαμβάνονται δώρα εορτών και επίδομα αδείας.

Οι επιχειρήσεις που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα υποβάλλουν την αίτησή τους αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ) του Υπουργείου Ανάπτυξης & Επενδύσεων στη διεύθυνση http://www.ependyseis.gr/mis Κατόπιν, οι εργασιακοί σύμβουλοι του ΟΑΕΔ υποδεικνύουν στην επιχείρηση υποψηφίους, σύμφωνα με την ειδικότητα και τα απαιτούμενα  προσόντα και η επιχείρηση επιλέγει μεταξύ των υποψηφίων για την πρόσληψη.

Το πρόγραμμα, συνολικού προϋπολογισμού 48 εκ. €, απευθύνεται σε επιχειρήσεις που δραστηριοποιούνται στην Περιφέρεια Δυτικής Μακεδονίας και στους Δήμους Μεγαλόπολης, Τρίπολης, Γορτυνίας, Σπάρτης, Οιχαλίας και Καλαμάτας.

Ωφελούμενοι είναι άνεργοι εγγεγραμμένοι στο μητρώο του ΟΑΕΔ των Κέντρων Προώθησης Απασχόλησης (ΚΠΑ2) που εδρεύουν σε περιοχές αρμοδιότητας των Π.Ε. Κοζάνης (ΚΠΑ2 Κοζάνης και Πτολεμαΐδας), Π.Ε. Φλώρινας (ΚΠΑ2 Φλώρινας και Αμύνταιου), καθώς και του ΚΠΑ2 Τρίπολης (για εγγεγραμμένους ανέργους του Δήμου Μεγαλόπολης), για χρονικό διάστημα τουλάχιστον ενός μήνα.

Η διάρκεια του προγράμματος είναι 12-18 μήνες, το ποσοστό επιχορήγησης μισθού και εισφορών κυμαίνεται μεταξύ 75-100%, ενώ το ποσό επιχορήγησης κυμαίνεται μεταξύ 700 – 933 € μηνιαία και 8.397 – 16.794 € συνολικά, ανάλογα με την κατηγορία .του ανέργου και του κλάδου της επιχείρησης που εργαζόταν. Στην επιχορήγηση του μισθολογικού και μη μισθολογικού κόστους συμπεριλαμβάνονται δώρα εορτών και επίδομα αδείας.

Οι επιχειρήσεις που ενδιαφέρονται να συμμετάσχουν στο πρόγραμμα υποβάλλουν την αίτησή τους αποκλειστικά ηλεκτρονικά μέσω του Πληροφοριακού Συστήματος Κρατικών Ενισχύσεων (ΠΣΚΕ) του Υπουργείου Ανάπτυξης & Επενδύσεων στη διεύθυνση http://www.ependyseis.gr/mis

Κατόπιν, οι εργασιακοί σύμβουλοι του ΟΑΕΔ υποδεικνύουν στην επιχείρηση υποψηφίους, σύμφωνα με την ειδικότητα και τα απαιτούμενα προσόντα και η επιχείρηση επιλέγει μεταξύ των υποψηφίων για την πρόσληψη.

Για περισσότερες πληροφορίες, οι ενδιαφερόμενοι μπορούν να επισκεφτούν τη διεύθυνση: http://www.oaed.gr/anoikta-programmata

Το πρόγραμμα εντάσσεται στο πλαίσιο του «κοινωνικού πακέτου» δράσεων του ΟΑΕΔ, συνολικού προϋπολογισμού 107 εκ. €, για τη δίκαιη μετάβαση στη μεταλιγνιτική εποχή, με στόχο την αποτελεσματική στήριξη της απασχόλησης και της κοινωνικής συνοχής.

«Το ΠΔΜ θα αποτελέσει τον κεντρικό πυρήνα στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος καινοτομίας, με εξειδίκευση στην καθαρή ενέργεια και στις περιβαλλοντικές τεχνολογίες».

Συνέντευξη: Τάνια Ώττα

Στην εποχή της τέταρτης βιομηχανικής επανάστασης, την οποία διανύουμε, η επένδυση στο τρίγωνο της γνώσης εκπαίδευση-έρευνα-καινοτομία αποτελεί την κινητήριο δύναμη για την ανάπτυξη των τοπικών και εθνικών οικονομιών. Τα Πανεπιστήμια και ιδιαίτερα τα περιφερειακά δεν είναι απλά φορείς που συντελούν στη οικονομική ευμάρεια μίας περιοχής. Είναι φορείς που προωθούν την έρευνα και την καινοτομία, που μακριά από τα μεγάλα αστικά κέντρα της χώρας βρίσκονται σε συνεργασία με τις τοπικές επιχειρήσεις για την προώθηση της επιχειρηματικότητας, που υποστηρίζουν την ανάπτυξη του τοπικού ανθρώπινου δυναμικού και συμβάλουν στην κοινωνική και πολιτιστική δραστηριότητα της περιοχής στην οποία εδρεύουν.

Συνεπώς, ο ρόλος ενός εκπαιδευτικού ιδρύματος στη διαμόρφωση πολιτικών και στρατηγικών ώστε μία περιοχή, όπως η Δυτική Μακεδονία, να περάσει σε νέες βέλτιστες πρακτικές και σε καινοτομίες που θα οδηγήσουν στην ανάπτυξη της τοπικής οικονομίας και την ενίσχυση της  απασχόλησης είναι όχι μόνο σημαντικός αλλά και καθοριστικός, σύμφωνα με τον Πρύτανη κ. Θεόδωρο Θεοδουλίδη.

Το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας αποτελεί χαρακτηριστικό παράδειγμα της προσέγγισης αυτής αφού έχει ήδη αναγνωριστεί ως βασικός πυλώνας ανάπτυξης και στρατηγικός εταίρος για τη μετάβαση της περιφέρειάς μας στη νέα εποχή.

1. Ποιο θα είναι το αποτύπωμα του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας στην μεταλιγνιτική εποχή;

Καθ’ όλη τη διαδικασία διαμόρφωσης του master plan, το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας αποτέλεσε βασικό συνομιλητή με τη Συντονιστική Επιτροπή ΣΔΑΜ ώστε να διαμορφωθεί ο ρόλος που μπορεί να επιτελέσει τόσο ως φορέας ανάπτυξης όσο και ως φορέας επανακατάρτισης του προσωπικού. Καταφέραμε να αναγνωριστεί το Πανεπιστήμιο μέσα στο master plan, ως ένας από τους στρατηγικούς εταίρους στον σχεδιασμό και στην υλοποίηση του νέου αναπτυξιακού μοντέλου της περιοχής. Μέσα από 3 εμβληματικές δράσεις, το Πανεπιστήμιο θα αποτελέσει τον κεντρικό πυρήνα στην ανάπτυξη ενός ολοκληρωμένου οικοσυστήματος καινοτομίας, με εξειδίκευση στην καθαρή ενέργεια και στις περιβαλλοντικές τεχνολογίες.

Πρώτη είναι η δημιουργία του Πεδίου Ενεργειακής Έρευνας και Τεχνολογίας (ΠΕΝΕΤ), το οποίο θα συνεισφέρει στην έρευνα και στην ανάπτυξη νέων τεχνολογιών στο πεδίο της καθαρής ενέργειας.

Δεύτερη είναι η επανακατάρτιση του ανθρώπινου δυναμικού και η αναβάθμιση των δεξιοτήτων του, η οποία θα αναληφθεί από το Κέντρο Επιμόρφωσης και Δια Βίου Μάθησης (ΚΕΔΙΒΙΜ) του Πανεπιστημίου Δυτικής Μακεδονίας.

Τρίτη εμβληματική δράση είναι η «Ανάπτυξη εξειδικευμένης Ζώνης Καινοτομίας στη Δυτική Μακεδονία για Καθαρή Ενέργεια και Περιβαλλοντικές Τεχνολογίες», η οποία θα υλοποιηθεί σε σύμπραξη με το Εθνικό Κέντρο Έρευνας και Καινοτομίας (ΕΚΕΤΑ) κατά τα πρότυπα των διεθνών Innovation Zones.

Γίνεται λοιπόν αντιληπτό ότι ο σχεδιασμός της ανάπτυξής και οι στόχοι του Πανεπιστημίου είναι εναρμονισμένοι με τους στόχους της Περιφέρειας. Σχεδιάζουμε ένα πλήρως ψηφιοποιημένο Πανεπιστήμιο, στη κατεύθυνση του στόχου της ψηφιοποιημένης Περιφέρειας. Μετατρέπουμε το Ίδρυμα σε ένα Πράσινο Πανεπιστήμιο μηδενικού ενεργειακού αποτυπώματος, κατ’ αναλογία με το στόχο της Πράσινης Περιφέρειας. Δημιουργούμε ένα κοινωνικά ευαίσθητο πανεπιστήμιο, με ανθρωποκεντρικά χαρακτηριστικά που δίνουν έμφαση στις φιλικές υποδομές προς ΑΜΕΑ, κατά τον αντίστοιχο στόχο της Περιφέρειας και σημασία στη μέριμνα για την ψυχική και σωματική υγεία των φοιτητών και των εργαζομένων.

Όλα αυτά τα χαρακτηριστικά περιγράφουν τη δημιουργία ενός Civic University ή Πανεπιστημίου των Πολιτών, στα ελληνικά. Ενός Πανεπιστημίου στο οποίο υπάρχει αίσθηση του σκοπού, ισχυρή αίσθηση του τόπου, ενεργός σύνδεση με τον κόσμο, την τοπική κοινωνία και τη χώρα. Αυτό είναι το Πανεπιστήμιο στο οποίο στοχεύουμε.

2. Το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας βρίσκεται σε στάδιο υλοποίησης ευρωπαϊκών και εθνικών προγραμμάτων. Ποια είναι αυτά και πως μπορούν να βοηθήσουν στην τοπική οικονομία και απασχόληση;

Στο Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας υλοποιούνται μέσω του Ειδικού Λογαριασμού Κονδυλίων Έρευνας (ΕΛΚΕ) περισσότερα από 700 εθνικά και ευρωπαϊκά προγράμματα έρευνας, τεχνολογικής ανάπτυξης, εκπαίδευσης, κατάρτισης και καινοτομίας. Με προϋπολογισμό έργων που ξεπερνά τα 15 εκατομμύρια ευρώ, το Π.Δ.Μ. μετατρέπει τη γνώση σε καινοτόμα προϊόντα και προωθεί την οικονομική ανάπτυξη και την αριστεία. Μέσω των προγραμμάτων αυτών απασχολούνται ήδη 450 νέοι επιστήμονες ενώ ο αριθμός αυτός αναμένεται να φτάσει στους 550 με τα 2 προγράμματα Περιφερειακής Αριστείας που θα εκπονηθούν στο ίδρυμα.

Εκτός όμως από τα ερευνητικά έργα που υλοποιούνται με ευρωπαϊκή ή εθνική χρηματοδότηση, το Πανεπιστήμιο ενισχύει, με εσωτερική χρηματοδότηση, προγράμματα για την υποστήριξη και ενδυνάμωση των ερευνητικών δραστηριοτήτων της ακαδημαϊκής κοινότητας, την επιβράβευση της έρευνας και της αριστείας στο Π.Δ.Μ., τη χορήγηση ανταποδοτικών υποτροφιών σε φοιτητές καθώς επίσης και τη βράβευση των φοιτητών με τις καλύτερες επιδόσεις σε κάθε Τμήμα.

Ο ΕΛΚΕ όμως δεν περιορίζεται μόνο στην υποστήριξη της βασικής έρευνας. Μέσω του «Γραφείου Αξιοποίησης Ερευνητικών Αποτελεσμάτων» παρέχει συμβουλευτική υποστήριξη για την επιχειρηματική ωρίμανση των ερευνητικών αποτελεσμάτων, για την προστασία της πνευματικής και βιομηχανικής ιδιοκτησίας και για την ίδρυση επιχειρήσεων τεχνολογικής βάσης (τεχνοβλαστών).

Είναι σαφές λοιπόν ότι το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας λειτουργεί ως μοχλός ανάπτυξης για την περιοχή συντελώντας στην ανάπτυξη της επιχειρηματικότητας, στη δημιουργία ευκαιριών απασχόλησης για νέους επιστήμονες και προωθώντας τις δράσεις εξωστρέφειας τόσο του Ιδρύματος όσο και της περιφέρειας.

3. Πως μπορεί να συνδράμει το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας στην προβολή και πιστοποίηση των ιδιαίτερων τοπικών προϊόντων και στην ανάπτυξη επιχειρηματικών συνεργειών;

Το Πανεπιστήμιό μας βρίσκεται σε συνεργασία με τους αγροτικούς συνεταιρισμούς της Δυτικής Μακεδονίας παρέχοντας τεχνογνωσία και υποστήριξη για την εφαρμογή σύγχρονων μεθόδων καλλιέργειας, εφαρμογής της Έξυπνης Γεωργίας, πιστοποίησης και προβολής των τοπικών προϊόντων. Στο πλαίσιο αυτό υλοποιούνται προγράμματα χρηματοδοτούμενα από το ΕΣΠΑ για την παρακολούθηση με drones των καλλιεργειών κρόκου, των οπωροφόρων του Συνεταιρισμού Βελβεντού (ΑΣΕΠΟΠ), των καλλιεργειών οσπρίων, σιτηρών και καπνού του Αγροτικού Συνεταιρισμού Γρεβενών όπως επίσης και για τη βελτιστοποίηση καλλιεργειών μανιταριών στην περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας με τη χρήση γεωργίας ακριβείας.

Παράλληλα, η Σχολή Γεωπονικών Επιστημών μπορεί να συνδράμει στην πιστοποίηση ιδιαίτερων τοπικών προϊόντων της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας, είτε ως προϊόντων γεωγραφικής ένδειξης (ΠΓΕ) είτε ως εγγυημένων παραδοσιακών ιδιότυπων προϊόντων ΕΠΙΠ. Χαρακτηριστική περίπτωση αποτελεί το μέλι Καστοριάς, για το οποίο η τεκμηρίωση των ιδιαίτερων χαρακτηριστικών του ανοίγει την προοπτική υποβολής φακέλου στο Υπουργείο Αγροτικής Ανάπτυξης και Τροφίμων (ΥΠΑΑΤ) για την  πιστοποίηση του ως ΠΓΕ.  Μια δεύτερη περίπτωση είναι η πρόταση του ΕΒΕ Φλώρινας για την πιστοποίηση του προϊόντος της τοπικής Ψητής Πιπεριάς Φλώρινας ως εγγυημένου παραδοσιακού ιδιότυπου προϊόντος (ΕΠΙΠ). Αντίστοιχα, έρευνες της Σχολής Γεωπονικών Επιστημών σχετικά με τις αντιλήψεις και στάσεις των καταναλωτών απέναντι στα παραδοσιακά προϊόντα κρόκος Κοζάνης ΠΟΠ, φασόλια Πρεσπών ΠΓΕ και μήλα Καστοριάς ΠΓΕ έδειξαν ότι τα προβλήματα στην παραγωγική αποτελεσματικότητα απορρέουν από το γεγονός ότι οι γεωργικές επιχειρήσεις λειτουργούν κάτω από το παραγωγικό τους όριο και όχι λόγω της κακής λειτουργίας τους. Ωστόσο, μέσω επιχειρηματικών συνεργειών μπορεί να επιτευχθεί η καθετοποίηση της παραγωγής και η ανάκτηση από τους παραγωγούς ενός μέρους της προστιθέμενης αξίας της εφοδιαστικής αλυσίδας.

Θα πρέπει επίσης να σημειωθεί ότι το Πανεπιστήμιο έχει χρηματοδοτηθεί με 1.600.000 ευρώ από την Περιφερειακή Αριστεία για δράσεις που αφορούν τη βιοοικονομία και την αγροδιατροφή, τη γεωργία ακριβείας, την έξυπνη κτηνοτροφία και τον τουρισμό. Βασικές προτεραιότητες του έργου αποτελούν τόσο η ανάπτυξη του ανθρώπινου δυναμικού, συμπεριλαμβάνοντας περισσότερες από 30 νέες θέσεις υποψήφιων διδακτόρων και μεταδιδακτορικών ερευνητών όσο και ο εξοπλισμός των υποδομών έρευνας.

4. Πιστεύετε ότι η μετάβαση στην μεταλιγνιτική εποχή μπορεί να γίνει ομαλά και αποτελεσματικά; Βλέπετε να έχουν γίνει κάποια βήματα μέχρι στιγμής;

Η μετάβαση στη μετά λιγνίτη εποχή έχει ήδη ξεκινήσει και το μεγάλο μας στοίχημα είναι να μετατρέψουμε την πρόκληση αυτή σε ευκαιρία. Η περιοχή μας έχει το συγκριτικό πλεονέκτημα να διαθέτει τεράστιες εκτάσεις εδαφών προς αξιοποίηση, τεχνικά καταρτισμένο ανθρώπινο δυναμικό και τεράστια κεφάλαια για την οικονομική ενίσχυση των νέων δραστηριοτήτων. Φυσικά και απομένει σειρά ενεργειών και νομοθετικών ρυθμίσεων ώστε η Δυτική Μακεδονία να γίνει περισσότερο ελκυστική, έναντι άλλων, για επενδύσεις.

Το 2021 είναι η χρονιά στην οποία θα αρχίσει να υλοποιείται το master plan. Όλο το προηγούμενο χρονικό διάστημα περιλάμβανε την αξιολόγηση των επενδυτικών προτάσεων για τη διαμόρφωση του master plan, τη δημόσια διαβούλευσή του και την ολοκλήρωση της μελέτης για την κατάρτιση των εδαφικών σχεδίων.  Η έγκριση των εδαφικών σχεδίων αποτελεί προαπαιτούμενο για την άντληση των κονδυλίων ενίσχυσης τόσο από το Ταμείο Δίκαιης Μετάβασης, όσο και από τον Ευρωπαϊκό Μηχανισμό Δίκαιης Μετάβασης. Στην κατεύθυνση αυτή η διαβούλευση με τους φορείς των τοπικών κοινωνιών έχει ξεκινήσει.

5. Με το νέο σύστημα εισαγωγής στην τριτοβάθμια εκπαίδευση κινδυνεύει το Πανεπιστήμιο Δυτικής Μακεδονίας να χάσει τμήματα;

Το κρίσιμο σχετικά με το σύστημα εισαγωγής δεν είναι αυτό καθ’ εαυτό το νομοσχέδιο, αλλά η Υπουργική Απόφαση που εκκρεμεί και η οποία θα καθορίζει τον αριθμό των εισακτέων. Ο κίνδυνος επομένως δεν έχει απομακρυνθεί. Έχουμε υποβάλει τις προτάσεις μας στο Υπουργείο, με το οποίο βρισκόμαστε σε διαρκή επικοινωνία, όπως επίσης και με τις πολιτειακές αρχές της Δυτικής Μακεδονίας.

Τραγική διαπίστωση των ημερών δεν είναι μόνο τα  ετεροχρονισμένα κρούσματα που καταγράφηκαν στην Κοζάνη και φυσικά προκάλεσαν κοινωνική αναστάτωση, διότι στάθηκαν η αιτία μία ολόκληρη περιοχή να βρίσκεται επί τρεις μήνες σε κατάσταση αναστολής, με ότι αυτό συνεπάγεται σε οικονομικό και κοινωνικό επίπεδο, αλλά ότι γενικά ο ετεροχρονισμός είναι ένα φαινόμενο που παρατηρείται έντονα τελευταία.

Η Δυτική Μακεδονία είναι μία ξεχωριστή περιοχή της χώρας μας, η μοναδική περιφέρεια που δεν βρέχεται από θάλασσα αλλά με έντονη παρουσία του υδάτινου στοιχείου,  με απερίγραπτες φυσικές ομορφιές και μοναδικά προϊόντα , με τη δική της κουλτούρα και πολιτισμό και ανθρώπους που καταβάλλουν κάθε προσπάθεια να κρατούν ζωντανή την παράδοση, τα ήθη και έθιμα του τόπου τους, με δικό της παραγωγικό μοντέλο ανάπτυξης και έναν επιχειρηματικό κόσμο που  με την εξωστρέφειά του αναδεικνύει την περιοχή και ότι παράγεται σε αυτήν.

Παρ’ όλα αυτά , η μετάβαση στην μεταλιγνιτική εποχή και οι αλλαγές που θα επέλθουν στα μοντέλα εργασίας και ανάπτυξης, καθώς και οι ευκαιρίες που θα πρέπει να αξιοποιηθούν για επενδύσεις και αναπτυξιακό σχεδιασμό  δεν έχουν αντιμετωπιστεί ακόμη με την σοβαρότητα που θα έπρεπε από τα αρμόδια όργανα του κράτους.

Ποιος είναι ο στρατηγικός σχεδιασμός ανάπτυξης για την Δυτική Μακεδονία και  πως θα ισοσκελιστούν οι οικονομικές απώλειες από το κλείσιμο των λιγνιτικών μονάδων στην περιοχή ώστε να αντικατασταθεί η παραγωγική δραστηριότητα της ,  είναι ερωτήματα που όχι απλά έπρεπε να έχουν ήδη απαντηθεί αλλά να έχει ξεκινήσει η υλοποίηση του master plan πριν να είναι πολύ αργά.

Ο ετεροχρονισμός παρατηρείται εδώ και χρόνια σε ουσιαστικές πολιτικές παρεμβάσεις και εξακολουθούμε να γινόμαστε μάρτυρες μικροπολιτικών τακτικών που αποσκοπούν στην προσωπική προβολή και ανέλιξη αυτών που ασχολούνται με τα κοινά.  Σε μία περιοχή όπως η Δυτική Μακεδονία όπου ο κάθε τόπος έχει τα δικά του συγκριτικά πλεονεκτήματα και τις ιδιαιτερότητες του απαιτείται ένα μοντέλο ανάπτυξης με οριζόντιες και κάθετες παρεμβάσεις, βασιζόμενες στα παραγωγικά μοντέλα της κάθε περιοχής , λαμβάνοντας υπόψη τα χαρακτηριστικά του εδάφους, τα πληθυσμιακά κριτήρια και τις δυνάμεις των τοπικών οικονομιών, ώστε συνδυαστικά να διαμορφωθεί μία ολοκληρωμένη και ελκυστική πρόταση, υλοποιήσιμη άμεσα , που θα στοχεύει τόσο στην τουριστική βιομηχανία όσο και σε επιχειρηματικές συνέργειες.

Οι συνεχώς αυξανόμενες ενεργειακές ανάγκες οδηγούν στην αξιοποίηση των ΑΠΕ, οι οποίες ναι μεν έχουν πολλά οφέλη , όμως θα πρέπει να ληφθεί υπόψη και η κλιματική αλλαγή που θα επέλθει από τη χρήση τους, η οποία θα επηρεάσει σε μεγάλο βαθμό τον πρωτογενή τομέα ανάπτυξης της περιοχής. Το στάδιο των διαβουλεύσεων ίσως κράτησε πολύ.

Ας θυμηθούμε τη γνωστή παροιμία «των φρονίμων τα παιδιά πριν πεινάσουν μαγειρεύουν…» γιατί απ’ότι φαίνεται κάποιοι περιμένουν να πεινάσουμε για να αποφασίσουν τι θα μαγειρέψουν….

Η απολιγνιτοποίηση αποτελεί σημαντική τομή στον εθνικό ενεργειακό χάρτη και παράλληλα είναι μια τεράστια ευκαιρία για τη χώρα. Στοίχημα, μέσω αυτής της διαδικασίας, είναι η στροφή σε καθαρές μορφές ενέργειας και σε μια νέα εποχή βιώσιμης ανάπτυξης που θα σέβεται το περιβάλλον, θα ακολουθεί τις σύγχρονες εξελίξεις της αγοράς και θα προσφέρει νέες ευκαιρίες σε ποικίλους τομείς της οικονομίας, λαμβάνοντας ταυτόχρονα υπ’ όψη τις ιδιαιτερότητες και τα ανταγωνιστικά πλεονεκτήματα των τοπικών κοινωνιών. Το φόρουμ αποσκοπεί στην προώθηση του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και του Δήμου Μεγαλόπολης στη μεταλιγνιτική εποχή, και προβλέπει μεταξύ άλλων, ενισχύσεις και φορολογικά κίνητρα για επιχειρήσεις στους κλάδους της αγροτικής παραγωγής, της μεταποίησης και των υπηρεσιών, και στους τομείς της ανάπτυξης έρευνας-τεχνολογίας, της εκπαίδευσης και της ενέργειας (ανανεώσιμες πηγές, ενεργειακή αναβάθμιση).

Στο φόρουμ απεύθυναν χαιρετισμό οι κκ Κωστής Χατζηδάκης, Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, Άδωνις Γεωργιάδης, Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, Γιώργος Κασαπίδης, Περιφερειάρχης Δυτικής Μακεδονίας και Παναγιώτης Νίκας, Περιφερειάρχης Πελοποννήσου.

Ο κος Βασίλης Αντωνιάδης, Managing Director and Senior Partner BCG, Regional Leader of Financial Institutions in CEMA και ο Δρ. Παναγιώτης Πρόντζας, Principal, Head of Business Consulting, Grant Thornton, παρουσίασαν εναλλακτικές προτάσεις για τη μεταλιγνιτική εποχή, ενώ το σχέδιο της Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης στη μεταλιγνιτική εποχή για τις περιοχές της Δυτικής Μακεδονίας – Μεγαλόπολης ανέπτυξαν οι κκ Κωστής Μουσουρούλης, Συντονιστής του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ) της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και του Δήμου Μεγαλόπολης & Πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής (Steering Committee) και ο κος Γιώργος Στάσσης, Πρόεδρος και Διευθύνων Σύμβουλος ΔΕΗ Α.Ε.

Ο κος Γρηγόρης Δημητριάδης, Πρόεδρος του Enterprise Greece & Γενικός Γραμματέας Εξωστρέφειας ΥΠΕΞ αναφέρθηκε στην αναπτυξιακή μετάβαση και την προσέλκυση επενδύσεων σε σημαντικούς οικονομικούς τομείς στη περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης.

Ο κ. Κωστής Χατζηδάκης, Υπουργός Περιβάλλοντος και Ενέργειας, δήλωσε τα εξής: “Η απολιγνιτοποίηση δεν είναι κάτι καινούριο. Είχε ήδη ξεκινήσει στην Ελλάδα τα τελευταία χρόνια, μόνο που γινόταν με τρόπο ασύνταχτο και χωρίς κανένα αντισταθμιστικό όφελος για τις τοπικές κοινωνίες. Τώρα επιταχύνεται για προφανείς περιβαλλοντικούς και οικονομικούς λόγους και επιχειρείται να γίνει συντεταγμένα. Στόχος μας είναι η προσέλκυση παραγωγικών επενδύσεων στις λιγνιτικές περιοχές και η δημιουργία θέσεων εργασίας και γι’ αυτό στηριζόμαστε –μεταξύ άλλων- στην υψηλή χρηματοδότηση από εθνικούς και κοινοτικούς πόρους –ύψους 5 δισ. ευρώ- και στα ειδικά φορολογικά κίνητρα για τα οποία σύντομα θα γίνει κοινοποίηση στην Ευρωπαϊκή Επιτροπή. Ήδη υπάρχει ισχυρό επενδυτικό ενδιαφέρον, υπάρχουν τουλάχιστον 80 επενδυτικά σχέδια που θα αξιολογηθούν, εκ των οποίων έχουμε ξεχωρίσει τα 16 ως εμβληματικά. Αν εργαστούμε όλοι μαζί, η προσπάθειά μας στον τομέα των επενδύσεων θα έχει γρήγορα αποτελέσματα”.

Ο κ. Άδωνις Γεωργιάδης, Υπουργός Ανάπτυξης και Επενδύσεων, δήλωσε τα εξής: Με απόφαση του Κυριάκου Μητσοτάκη έως το 2023 θα έχουν κλείσει όλες οι λιγνιτικές μονάδες παραγωγής ενέργειας στην Ελλάδας, πλην μίας. Όταν ελήφθη αυτή η απόφαση υπήρξαν κάποιες αντιδράσεις από ανθρώπους που θεώρησαν ότι αλλάζει ή και καταστρέφεται η ζωή τους. Αυτές οι αντιδράσεις είναι σίγουρα λανθασμένες και θα αποδείξουμε με τη δουλειά μας ότι οι άνθρωποι αυτοί αδίκως ανησυχούσαν και ότι είμαστε έτοιμοι να τους παρουσιάσουμε ένα σχέδιο βιώσιμης ανάπτυξης που θα αλλάξει τη ζωή τους και θα την κάνει καλύτερη.
Για να είμαστε δίκαιοι, η απολιγνιτοποίηση στην Ελλάδα έχει ξεκινήσει πολλά χρόνια πριν. Μεταξύ 2010 – 2020, το ποσοστό ενέργειας παραγόμενο από λιγνίτη στην Ελλάδα, έπεσε κατά 50%. Χωρίς καμία κυβερνητική απόφαση, την επόμενη δεκαετία, ο λιγνίτης στην Ελλάδα θα έσβηνε, διότι πλέον ήταν ασύμφορος οικονομικά για τη ΔΕΗ και από ένα φτηνό καύσιμο, έγινε το πιο ακριβό καύσιμο. Αν το αφήναμε στη μοίρα του, απλώς θα έσβηναν τα εργοστάσια και ο κόσμος θα έμενε άνεργος. Με την απόφαση της κυβέρνησης η Ελλάδα από ουραγός, γίνεται πρωταγωνιστής και είναι η πρώτη χώρα που μπορεί να αξιοποιήσει Ευρωπαϊκούς πόρους, εθνικούς πόρους, τραπεζικά δάνεια, όλα συντονισμένα σε ένα σκοπό. Τι δηλαδή; Τη μεταστροφή της οικονομίας της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλοπόλεως με οικονομία στηριζόμενη στον άνθρακα, σε μία οικονομία βιώσιμη, με ανανεώσιμες πηγές ενέργειας, με αγροτική παραγωγή, με έρευνα για την τεχνολογία. Η κυβέρνηση του Κυριάκου Μητσοτάκη παρουσίασε σε δημόσια διαβούλευση το master plan για το τι θα κάνουμε το 2021 και μετά και οι διαπραγματεύσεις μας με τις Ευρωπαϊκές αρχές συνεχίζονται με ομαλό ρυθμό ώστε από την 1η Ιανουαρίου του ’21 να εφαρμόσουμε αυτό το master plan που θα δώσει χιλιάδες νέες θέσεις εργασίας, θα προσελκύσει σημαντικές επενδύσεις στις λιγνιτικές περιοχές και θα αλλάξει τη ζωή των ανθρώπων, βελτιώνοντας και την ποιότητα της ζωής τους, καθόσον μία από τις παραμέτρους των λιγνιτικών εργασιών, είναι και η μεγάλη μόλυνση της ατμόσφαιρας και ειδικά του περιβάλλοντος. Άρα λοιπόν, μία νέα εποχή ξεκινά, μια νέα εποχή για όλους, μία νέα εποχή βιώσιμης ανάπτυξης”.

Ο κ. Κωστής Μουσουρούλης, Συντονιστής του Σχεδίου Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης (ΣΔΑΜ) της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας και του Δήμου Μεγαλόπολης & Πρόεδρος της Συντονιστικής Επιτροπής (Steering Committee) δήλωσε τα εξής: “”Το Σχέδιο Δίκαιης Αναπτυξιακής Μετάβασης φιλοδοξεί να ανατρέψει κατεστημένα που δομήθηκαν, επί δεκαετίες, πάνω στη μεγάλη εξάρτηση από τον λιγνίτη, στην απόλυτη εστίαση στις σχετικές με αυτόν δραστηριότητες και στην παντελή έλλειψη ενδιαφέροντος για την επόμενη ημέρα. Την ανατροπή αυτή επιβάλλουν λόγοι περιβαλλοντικοί και οικονομικοί και, ως εκ τούτου, λόγοι που σχετίζονται με τους ανθρώπους και την ποιότητα ζωής τους. Αυτούς εμπιστευόμαστε και στη δική τους συμβολή υπολογίζουμε. Προχωράμε ΓΙΑ τους κατοίκους ΜΕ τους κατοίκους. Με μέτρα οικονομικής πολιτικής και με εξασφάλιση ισχυρής χρηματοδότησης για την προσέλκυση επενδύσεων. Με προβλέψεις για αποκατάσταση των εδαφών και για χωροταξικό σχεδιασμό. Με ένα στρατηγικό, ολοκληρωμένο και αναπτυξιακό σχέδιο το οποίο θέσαμε σε διαβούλευση. Για εμάς το πρόθεμα συν – συνεργασία, συναντίληψη, συμμετοχή, συλλογικότητα και συναίνεση – αποτελεί το μεγάλο μας συν. Στο πλαίσιο αυτό εντάσσεται και το επιχειρηματικό φόρουμ. Προκειμένου να εξετάσουμε κατά πόσο το επενδυτικό ενδιαφέρον “συναντιέται” με τις αρχές, τις κατευθύνσεις και τις προτεραιότητες του Σχεδίου, με στόχο να το εμπλουτίσουμε σε όλα τα επίπεδα και τις πτυχές του. Ελπίζω η πρότασή μου για την ενεργοποίηση του Entreprise Greece στις περιοχές μετάβασης να πάρει σάρκα και οστά. Γιατί μας χρειάζονται μηχανισμοί προσέλκυσης, υποδοχής και υποστήριξης των επενδυτών, από τη σύλληψη έως και την ολοκλήρωση της επένδυσης, και απλούστευση των προϋποθέσεων πρόσβασης όχι μόνο στα κίνητρα αλλά και στα επιχειρηματικά πάρκα που θα αναπτυχθούν στα αποκατεστημένα εδάφη. Ευχαριστώ θερμά τoν Οργανισμό Enterprise Greece για τη συμβολή του”.

Ο κος Γρηγόρης Δημητριάδης, Πρόεδρος Enterprise Greece, & Γενικός Γραμματέας Εξωστρέφειας ΥΠΕΞ, δήλωσε τα εξής: “Η σημερινή σημαντική πρωτοβουλία, μου δίνει την ευκαιρία να τονίσω πως ο οργανισμός Enterprise Greece, είναι παρών και έτοιμος να αναλάβει σειρά εξειδικευμένων δράσεων, συμπληρωματικών προς το “μαστερπλάν”, για την υποστήριξη των επιχειρήσεων των περιοχών της Δυτικής Μακεδονίας και της Μεγαλόπολης, που έχουν να κάνουν τόσο με την ανάπτυξη και προώθηση των επενδυτικών τους σχεδίων καθώς και με την αποτελεσματική προβολή και ενδυνάμωση των εξαγωγών τους”.