• Είπιτι τίποτας για τουν Φανό, ή μούνκι ντιρλίκι[1];

Ξεφυσούσε ο Στέργιους, κρατιόταν, κρατιόταν αλλά αν η Λέν’ το τραβούσε, ξεσπούσε.

• Μούλωνι μαρ. Τ’ δ’λια σ’! Ια, τα ρουτήσουμι ισάς τς γυναίκ’δις, τι τα φκιάσουμι μι τουν Φανό…» (σελ. 391- 392)

«… Μικροί αλλά και μεγάλοι μεταμφιεζόμασταν οι περισσότεροι με ό,τι διαθέσιμο υπήρχε. Παλιά, τριμμένα, ανδρικά και γυναικεία ρούχα, χιλιομπαλωμένες πιτζάμες που ΄χαν χάσει το αρχικό τους χρώμα, πολυκαιρισμένες τραγιάσκες και μαντήλια τα βασικά υλικά μας. Για να βγούμε στο δρόμο πειράζοντας ο ένας τον άλλο, για να τρομάξουμε κάποιο περαστικό κορίτσι, να κάνουμε φάρσες σε συγγενικά σπίτια. Φυσικά αραιά και πού εμφανίζονταν και κάποιος καουμπόης με το ανάλογο καπέλο, τα πιστόλια κρεμασμένα στην μέση και το κίτρινο ή καφέ σιρίτι στο πλάι του παντελονιού του, καμιά κολομπίνα ή κυρία επί των τιμών, καρναβάλια που κοιτούσαμε με ζήλια αλλά και παράπονο που οι μάνες μας πάσχιζαν να το γλυκάνουν λέγοντας μας ότι ο μπαμπάκας τους ¨τ’ς πατάει[2], δεν είναι σαν τουν θ’κο μας μι του μιρουκάματου¨ ή πως η μάνα τους ¨είνι μουδίστρα κι τ’ς τα φκιάνει¨. Θέλοντας και μη πειθόμασταν και σε λίγο παρασυρμένοι απ’ το κλίμα των ωρών εκείνων το ξεχνούσαμε και απολαμβάναμε με την ψυχή μας και την δική μας ταπεινή μεταμφίεση, μέχρι να ΄ρθει το βράδυ της Κυριακής να ξεφαντώσουμε όλοι μαζί γύρω απ’ την φωτιά του Φανού μας, χορεύοντας και τραγουδώντας τα ¨μασκαραλίτκα¨ [3], που εμείς οι μικροί τα περιμέναμε κάθε χρόνο πώς και πώς καθώς οι στίχοι τους που αναφέρονταν ξεκάθαρα στην σεξουαλική πράξη εξήπταν και τροφοδοτούσαν την φαντασία και τις ονειρώξεις μας…» (σελ. 392- 393)

[1] Ποτό

[2] Έχει χρήματα. Είναι πλούσιος

[3] Άσεμνα αποκριάτικα τραγούδια

Γνώρισα λίγους τέτοιους, μετρημένους στα δάχτυλα του ενός χεριού. Διάβασα για πολλούς περισσότερους, άκουσα για κάποιους άλλους.

Για όλους αναρωτήθηκα. Καλή η θετική πλευρά, αλλά η αρνητική; Ταγμένος σημαίνει και μοναχικός, σίγουρα και αποκομμένος, στερημένος οπωσδήποτε. “Κι η πίτα ολόκληρη κι ο σκύλος χορτάτος” δεν πάει λέει η λαϊκή σοφία και αρκεί, άραγε, σ’ έναν άνθρωπο να σιτίζεται, ακόμα και όλη του τη ζωή, με τα ψίχουλα της καθημερινότητας προς χάρη του σκοπού του;

Τέτοιος άνθρωπος λένε πως ήταν ο Νικόλαος Π. Δελιαλής, ο κυρ Νικολάκης των βιβλίων μας. Άνθρωπος ταγμένος στα βιβλία.

Ο ολιγογράμματος προστάτης των γραμμάτων.

Πάνε σαράντα χρόνια (1979) από τότε που έφυγε, αλλά το αφιέρωμα που του έκανε η Δημοτική Βιβλιοθήκη μας (στις 25 Αυγούστου 2019)  δεν ξεκινούσε απ’ αυτό το γεγονός αλλά από εκείνο που είναι πραγματικά μείζον, το ότι έζησε για πάνω από σαράντα χρόνια (1930- 1972) προς χάριν των βιβλίων, των κειμηλίων και κάθε είδους αναμνήσεων και υπομνήσεων της τοπικής μας ιστορίας, που με αξιοθαύμαστη επιμονή και υπομονή συνέλεξε και διέσωσε, ως μη όφειλε, αλλά επειδή είχε την ανάγκη να το κάνει.

Αυτός που “…υπήρξεν άνθρωπος ολιγογράμματος, υπό την έννοιαν ότι δεν έκαμεν ειδικάς σπουδάς, αλλά παρέσχεν απόδειξιν δια του έργου του ότι δεν μόνον τα γράμματα, τα οποία αναδεικνύουν χρήσιμον και ευεργετικόν τον άνθρωπον”, σύμφωνα με τα όσα έγραψε ο Μακαριστός Μητροπολίτης Σερβίων και Κοζάνης Διονύσιος στον επιμνημόσυνο λόγο που του αφιέρωσε έναν χρόνο, περίπου, μετά την εκδημία του.

“Λίγα ήξερα για το Νίκο Δελιαλή ή μάλλον τίποτα. Μπροστά στην παιδική φαντασία μας μεγάλωνε και εξιδανικεύονταν. Τον φανταζόμουνα σαν μεγάλο πτυχιούχο, Καθηγητή, παντογνώστη, σοφό άνθρωπο, βλέποντας πολλές φορές το σεβασμό και την εκτίμηση που τούδειχναν άνθρωποι των Γραμμάτων όχι μόνο στην Κοζάνη, αλλά κι αλλού”, θα γράψει γι’ αυτόν ο Μιχάλης Κουρκούτας που δεν θ’ απογοητευτεί μόλις μάθει “ότι ήταν απόφοιτος μόλις δημοτικού” και δεν θα μειωθεί η εκτίμηση που έτρεφε προς το πρόσωπο του.

Αυτός που για τον Μερκούρη Κυρατσού, Δήμαρχο Κοζάνης και Βουλευτή, λειτούργησε ως “ακάματος αχθοφόρος της ιστορίας μας” και όταν έφυγε απ’ τη ζωή “…σταμάτησε και η τελετουργία της απέραντης μνήμης του, που ήταν ο σύνδεσμος της παρελθούσας Κοζάνης με τη σημερινή. Μιας μνήμης που κουβαλούσε όλο το δυσβάσταχτο βάρος, όλη την έκταση, το βάθος και τις λεπτομέρειες της τοπικής μας ιστορίας”.

Μια ζωή στο υπόγειο της βιβλιοθήκης.

Αυτός που ο Αθαν. Σπ. Καρακούλας, για χρόνια φίλος του  Δελιαλή, τον είδε ως άλλο “Κέρβερο” της βιβλιοθήκης και έγραψε πως “Όλη του τη ζωή πια την πέρασε στα υπόγεια του Δημαρχείου της πόλης όπου στεγάζονταν μέχρι το 1964 η βιβλιοθήκη, αφέντης κι υπηρέτης της. Τον έβρισκες άλλοτε ανεβασμένο σε ψηλές σκάλες να τακτοποιεί τα βιβλία της, άλλοτε να καταγράφει, να ταξινομεί αυτά, ή να αλληλογραφεί και να συζητεί με τους επισκέπτες. Πάντα πρόθυμος εξυπηρετούσε όλους όσους κατέφευγαν στο αναγνωστήριο της, με την καταπληκτική μνήμη που διέθετε μπορούσε αμέσως να βρει το βιβλίο που χρειάζονταν ο επισκέπτης ή να δώσει τη σωστή πληροφόρηση, ήταν με λίγα λόγια κινητό αρχείο και εγκυκλοπαίδεια”.

Αυτός που μπροστά στον εμπλουτισμό της βιβλιοθήκης δεν δίσταζε να μετέλθει μέσα όπως αυτά της “ευσχήμου επαιτείας”, όπως αναφέρει ο Αργύρης Μ. Κούντουρας στο δικό του κείμενο για το Δελιαλή και μας δίνει κάποια παραδείγματα για το πώς φρόντιζε να εξασφαλίσει ακόμα και ολόκληρες ιδιωτικές συλλογές βιβλίων, γράφοντας ότι “Κάπου στα μέσα της δεκαετίας του 1950 είχε γίνει η πράξις τακτοποιήσεως και αναλογισμού, όπως λεγόταν, για την διάνοιξη ενός δρόμου στην Κοζάνη. Οι υπόχρεες γυναίκες δεν είχαν την οικονομική δυνατότητα να πληρώσουν τα αναλογούντα χρήματα στους απέναντι , των οποίων ρυμοτομούνταν οι ιδιοκτησίες τους. Είχαν όμως στα χέρια τους τη σημαντική βιβλιοθήκη του μακαρίτη τότε αδερφού τους. Αυτό το έμαθε ο Νίκος και μια και δύο πηγαίνει στον Δήμαρχο, και παρουσία και του τότε προέδρου του Δημοτικού Συμβουλίου, του λέει: ¨Κύριε Δήμαρχε, πόσις παράδις χρουστούν οι γυναίκις;¨ Κι ο Δήμαρχος του απαντάει: ¨Κύριε Νίκο δεν ξέρω ακριβώς αλλά θα πρέπει να είναι πολλά τα χρήματα¨.  ¨Κύριε Δήμαρχε και κύριε Πρόεδρε, μια κι είστι και οι δύο σας ιδώ τώρα, ξέρετε ότι έχουν τα βιβλία του αδερφού τ΄ς στα χέρια τς; Πρόκειται περί αξιολόγου συλλογής. Θα είναι κρίμα να χαθεί.¨  ¨΄Ε, τι θέλεις να γίνει κύριε Νίκο;¨ ΄Θέλω να συνεκτιμηθεί με το χρέος τους για να πάρουμε τα βιβλία.¨Αυτό και έγινε”.

Ανάλογη μαρτυρία καταθέτει και ο Γιάννης Δ. Βανίδης στο δικό του κείμενο για το Δελιαλή, ο οποίος δεν περιορίζονταν μόνο στη συγκέντρωση βιβλίων. Σημειώνει, λοιπόν, ο Βανίδης ότι “Είναι γνωστό πως επισκέπτονταν σπίτια που ήξερε πως είχαν παλιές φωτογραφίες ή άλμπουμ και κατόρθωνε με τον δικό του ιδιότυπο τρόπο να τις μετατρέπει σε μόνιμα αποκτήματα της Βιβλιοθήκης ή του Ιστορικού Αρχείου Κοζάνης. Ακόμα, όταν άκουγε πως η αντιπαροχή θα εξαφάνιζε διάφορα κτίσματα της λαϊκής αρχιτεκτονικής μας, φώναζε το Γιώργο Γιάκο, γνωστό φωτογράφο της Κοζάνης, ή παλιότερα άλλους, και τους πήγαινε να τα φωτογραφήσουν”.

Αυτός που είχε τον τρόπο του και με τους γραμματιζούμενους της εποχής του που τύχαινε να διαβούν την πόρτα του χάρτινου βασιλείου του, τους οποίους “επιστράτευε” για να τον βοηθήσουν και στη μετάφραση κάποιου βιβλίου για να μάθει και να γνωρίζει επακριβώς το περιεχόμενο του.

Το ριψοκίνδυνο εγχείρημα της κατοχής.

Αυτός που ξεπέρασε τον εύλογο ανθρώπινο φόβο και συνεπικουρούμενος από άλλους συμπατριώτες μας διέσωσε εν μέσω της γερμανικής κατοχής όσα πολύτιμα στοιχεία της ανθρώπινης νόησης διαθέταμε κρύβοντας τα στο παρεκκλήσι του Αη Λάζαρου, αλλά και σε άλλες ασφαλείς κρυψώνες. Ο Στράτος Δ. Ηλιαδέλης αποτυπώνοντας τα στοιχεία που συνέλεξε γι’ αυτή την αξιομνημόνευτη πράξη του Δελιαλή αναφέρει τις μαρτυρίες των Β. Σαμπανόπουλου (αλησμόνητου εφόρου της Δημοτικής Βιβλιοθήκης), του Γυμνασιάρχη Αθαν. Καρακούλα, του Α. Κούντουρα και άλλων, σύμφωνα με τις οποίες έκρυψε σπάνια βιβλία, κώδικες, χειρόγραφα, χάρτες και αρχαιολογικά ευρήματα, σε θολωτό υπόγειο της Κοζάνης, όπου έκτισε τοίχο για να μην μπορούν να εντοπιστούν οι ανεκτίμητοι αυτοί θησαυροί και πέσουν στα χέρια των κατακτητών. Μεταφέρει δε και τη μαρτυρία της Δέσποινας Καραμούζα, κόρης του Θανάση Καραμούζα, νεωκόρου του Αγίου Δημητρίου, η οποία αν και μικρό κοριτσάκι τότε θυμόταν και αφηγήθηκε “Μετέφερε ο ίδιος τα βιβλία μέσα σε μεγάλα κιβώτια μόλις έπιανε να νυχτώνη πάνω σε μια χαμάλα, δε θυμάμαι με ποιον άνθρωπο… Συνήθιζα να ακολουθώ και να βοηθώ πάντα τον πατέρα στις δουλειές της εκκλησίας. Αφού τα κατέβασαν όλα κάτω στο υπόγειο (του Αη Λάζαρου, δίπλα απ΄ τον Άγιο Δημήτριο) έκτισαν τοίχο απ΄ την ίδια πέτρα στα δύο μέτρα απ’ τη δυτική πλευρά του τοίχου. Στην αρχή άφησαν παραθυράκι στο κτίσμα για να φεύγη η υγρασία και μετά το έκλεισαν κι αυτό. Έτσι κανείς δεν μπορούσε να υποψιασθή τίποτα. Κι όταν έφυγαν οι Γερμανοί χάλασαν τον τοίχο και τα ξαναπήραν”.         

Ο κυρ Νικολάκης.

Ο κυρ Νικολάκης ο Δελιαλής, ατενίζει πια το φουαγιέ του νέου κτιρίου της Κ.Δ.Β.Κ. και στέκεται δίπλα στην πόρτα του αναγνωστηρίου της, ακοίμητος και ακλόνητος φρουρός των βιβλίων και ό,τι αυτά αντιπροσωπεύουν.

Οι παλιοί θα πρέπει να τον εκτίμησαν και να τον αγάπησαν, εξ ου και το “Νικολάκης” καθώς στην Κοζάνη όταν κάποιος αποκαλείται με το υποκοριστικό του ονόματος του, ακόμα και σε προχωρημένη ηλικία, σημαίνει πως έχει κερδίσει την καρδιά και το σεβασμό των συμπολιτών του.

Από τους νέους λίγοι τον ξέρουν. Προσωπικά δεν τον γνώρισα και γι’ αυτό αρκούμαι στη σκιαγράφηση της προσωπικότητας του μέσα απ’ τα γραφόμενα και τα λεγόμενα άλλων.

Ελπίζω και εύχομαι όμως να τον μάθουν περισσότεροι και αν είναι δυνατόν, γιατί όχι;- όλοι. Παρότι η εποχή μας αρέσκεται στο να αποθεώνει και να καταναλώνει εφήμερους ήρωες, σίγουρα έχει ανάγκη και από κάποιους παλαιάς κοπής και μεγάλης αντοχής. Νομίζω πως ένας τέτοιος είναι και ο Νικολάκης Δελιαλής, για τον οποίο προφανώς και δεν αρκεί η ύπαρξη της προτομής του για να μας θυμίζει το πέρασμα του, αλλά είναι απαραίτητο να γνωρίσουμε και να κατανοήσουμε τι ώθησε έναν τέτοιο “ολιγογράμματο” άνθρωπο να αφοσιωθεί ολοκληρωτικά στη διάσωση των γραμμάτων του τόπου μας και να μας κληροδοτήσει έναν πολύτιμο θησαυρό που καθώς περνάνε τα χρόνια αποκτά όλο και μεγαλύτερη αξία.

Υ.Γ. Οι φράσεις που υπάρχουν στο παρόν κείμενο, προέρχονται από τα κείμενα που συμπεριλαμβάνονται στην έκδοση του περιοδικού ΕΛΙΜΕΙΑΚΑ, του Συλλόγου Κοζανιτών Θεσσαλονίκης “Ο Άγιος Νικόλαος”, Σεπτέμβριος/Δεκέμβριος 1983, τεύχη 6-7, που είναι αφιερωμένο στο Ν. Π. Δελιαλή.

Φωτογραφίες: Γιώργος Σιαμπανόπουλος

Η σκιαγράφηση της πορείας του συγγραφέα Μιχάλη Πιτένη στον χώρο του θεάτρου, έπειτα από 28 χρόνια και έντεκα έργα. Μια σκιαγράφηση και μια αποτίμηση της πορείας που είχε έντεκα σημαντικούς σταθμούς για τον ίδιο.

Στο πρώτο μέρος φτάσαμε μέχρι το 1997 και σ’ αυτό φτάνουμε μέχρι το σήμερα και το τελευταίο του έργο «Με την πένα σπαθί».

Η συνέχεια επί…σκηνής

Το 1999 έχουμε την επιστροφή του Πιτένη στην κωμωδία αλλά και την είσοδο του στο επαγγελματικό θέατρο, καθώς το έργο του “Η νόσος των παντρεμένων γυναικών” θ’ ανέβει από το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης, μαζί με το έργο το Γ. Παφίλη “Μαξιλαράκια από φελιζόλ”, υπό τον γενικό τίτλο “Άνω Κάτω”.

Μετά από έξη χρόνια στο ερασιτεχνικό θέατρο περνάτε πια στο επαγγελματικό με την πρώτη σας συνεργασία με το ΔΗΠΕΘΕ. Πώς ήταν η μετάβαση από τον έναν χώρο στον άλλο;

Το σκέφτεται λίγο. “Εύκολη. Παρόλο που ό,τι κάναμε στο ερασιτεχνικό θέατρο ήταν καρπός της καλύτερης δυνατής προσπάθειας απ’ όλους, υπήρχαν και δυσκολίες μέχρι ν’ ανέβει μια παράσταση που για να ξεπεραστούν έπρεπε να τρέξουμε όλοι. Αν αγαπάς το θέατρο το κάνεις ευχάριστα, αλλά έρχεται κάποια στιγμή που κουράζεσαι. 

Φυσικά στο επαγγελματικό θέατρο τα πράγματα είναι διαφορετικά,  έχεις άλλης φύσεως θέματα και ζητήματα. Πάντως εγώ στάθηκα τυχερός, η τότε καλλιτεχνική διευθύντρια του ΔΗΠΕΘΕ, η Νανά Νικολάου, μου έδωσε πολύ καλά εφόδια να δοκιμάσω τις δυνάμεις μου. Ανέθεσε το έργο στον εξαιρετικό σκηνοθέτη Στέφανο Κοτσίκο και τον πρωταγωνιστικό ρόλο ανέλαβε η αείμνηστη Ελευθερία Βιδάκη. Πιστεύω πως ευτύχησα να κάνω αυτό το πρώτο και καθοριστικό βήμα με τους κατάλληλους ανθρώπους, πατώντας σε στέρεο έδαφος.”

Επιστρέψατε όμως πάλι στην κωμωδία…

Γελάει. “Πήγα στα σίγουρα, στη δοκιμασμένη συνταγή. ¨Η νόσος των παντρεμένων γυναικών¨ βέβαια δεν σατίριζε την επικαιρότητα αλλά προσπαθούσε να προσεγγίσει, με χιούμορ, τις ανθρώπινες σχέσεις και ειδικά τις σχέσεις ανάμεσα σ’ ένα παντρεμένο ζευγάρι. Ουσιαστικά, πάλι κάτι νέο για μένα.”

Το καλοκαίρι του 2000 έρχεται η συνεργασία με άλλο επαγγελματικό θίασο, το Θέατρο Καισαριανής. με την αστυνομική κωμωδία, πολλών ανατροπών και απρόοπτων, “Το πακέτο”, που παίχτηκε σε διάφορες περιοχές της Ελλάδας. “Η συνεργασία μου με το θέατρο Καισαριανής υπήρξε για μένα μια ξεχωριστή και σημαντική εμπειρία. Γνώρισα ταλαντούχους ανθρώπους που αντιμετώπισαν τόσο το έργο μου όσο και μένα με πολύ αγάπη και σεβασμό.”

Διάλειμμα  9 χρόνων!

Η θεατρική πορεία σ’ αυτό το σημείο φαίνεται να ανακόπτεται καθώς θα πρέπει να περάσουν εννιά χρόνια για να συνεχιστεί με το έργο η “Η ζωή δίπλα μας”. Μια διακοπή για καλό λόγο, όπως μας εξηγεί ο ίδιος ο συγγραφέας. “Δεν βγήκε φυσικά το θέατρο απ’ την ζωή. Δοκίμαζα την τύχη μου σ’ ένα διαφορετικό είδος λογοτεχνίας, το μυθιστόρημα, ένα είδος απαιτητικό, που απαιτεί και πολύ και όλο το διαθέσιμο χρόνο.”

Ωστόσο, την περίοδο 2008- 2009 θα του γίνει η πρόσκληση από το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης να διασκευάσει διηγήματα της πρώτης του συλλογής “Τα κουβάρια της σιωπής” (1995- εκδόσεις ΚΟΝΤΕΟΣ) για να παρασταθούν επί σκηνής και να παρουσιαστούν σε διάφορες γωνιές της Δυτικής Μακεδονίας, μέσω της σκηνής του ΑΓΟΝΗ ΓΡΑΜΜΗ.

Έτσι, συνδυάζει τις δύο μεγάλες του αγάπες. Λογοτεχνία και θέατρο. “Δεν είναι το ευκολότερο πράγμα να διασκευάσεις δικά σου κείμενα”, τονίζει.  “Πρέπει να λογοκρίνεις τον ίδιο σου τον εαυτό, να κόψεις και να πετάξεις κομμάτια που ενώ λειτουργούν σ’ ένα λογοτεχνικό κείμενο δεν λειτουργούν στη σκηνή. Υπήρχε και η απόσταση του χρόνου. Κείμενα του 1994-1995 ξαναδουλεύτηκαν με βάση την οπτική που είχα αποκτήσει το 2008. Μετά από 13 χρόνια έχει αλλάξει, σε κάποιο βαθμό, ο τρόπος που σκέφτεσαι και ο τρόπος που βλέπεις και κρίνεις τα πράγματα. Κι αυτό προσπάθησα να κάνω. Να ¨ανανεώσω¨ τα κείμενα με βάση και την δική μου ωρίμανση ως άνθρωπος.”

Μαύρη κωμωδία!

Το 2011 έρχεται η ώρα της σουρεαλιστικής, μαύρης, κωμωδίας, με το έργο “Όπου ο νεκρός και να κρυφτεί ο Καλλικράτης θα τον βρει”, συμπαραγωγή ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης και ΟΧΛΗΡΩΝ. Ένα εγχείρημα που ξάφνιασε, αλλά και πέρασε στον κόσμο.  “Ήταν πράγματι ένα ρίσκο και ταυτόχρονα μια αναγκαιότητα”, σημειώνει.  “Η χώρα είχε μπει στα μνημόνια, η ζωή μας άλλαξε δραματικά προς το χειρότερο και ενώ το γέλιο το είχαμε ανάγκη όλοι μας. Πιστεύω πως το έργο αυτό είναι το πιο πολιτικό έργο που είχα γράψει μέχρι τότε και χαίρομαι που έτυχε μεγάλης αποδοχής. Δεν μπορείς να γράφεις αγνοώντας ό,τι συμβαίνει γύρω σου και από την στιγμή που αποφασίζεις να εκτεθείς δημόσια οφείλεις να πεις την δική σου αλήθεια με παρρησία, όπως εσύ την αντιλαμβάνεσαι. Κι αυτό πιστεύω πως έκανα.”

Θα μεσολαβήσει ένα διάστημα επτά χρόνων μέχρι τον Οκτώβριο του 2018 που ανοίγει ένα νέο κεφάλαιο. Συνεργάζεται με την πασίγνωστη τραγουδίστρια και πολύ αγαπητή στην νύχτα της Κοζάνης Καίτη Τσιμπέρη, που ακούει και στο ψευδώνυμο Μαζόχα! Στο έργο “Βραδιάζει κυρία Γαλάτεια” , παραγωγή του ΔΗΠΕΘΕ Κοζάνης, η κ. Καίτη ερμηνεύει έναν μονόλογο που αφηγείται την ζωή μιας τραγουδίστριας των σκυλάδικων, αποδίδοντας με τον δικό της μοναδικό τρόπο και μια σειρά από αγαπημένα λαϊκά τραγούδια. Το αποτέλεσμα; Πέρα από κάθε προσδοκία, τα εισιτήρια εξαντλούνται σε λίγες ώρες. Ο συγγραφέας αποδίδει τα εύσημα γι’ αυτό στην κ. Καίτη! “Η κυρία Καίτη! Μοναδική εμπειρία η συνεργασία μαζί της. Την γνώριζα ως τραγουδίστρια, την θαύμαζα, την απόλαυσα πολλές φορές. Την αγάπησα μέσα από την συνεργασία μας. Λειτούργησε σαν την καλή μαθήτρια που προσέρχεται στο σχολείο πάντα διαβασμένη, με σεβασμό στο κείμενο και στο σκηνοθέτη της. Αν και έπαιξε πρώτη φορά θέατρο κέρδισε τις εντυπώσεις και επιβεβαίωσε, για μια ακόμα φορά, πως είναι στις καρδιές πολλών ανθρώπων. Χάρη σ’ αυτή μπήκε στο θέατρο κόσμος που δεν είχε ξανάρθει ποτέ. Μακάρι οι δρόμοι μας να διασταυρωθούν και πάλι .”  Όσο για το κείμενο, “μια ακόμα δοκιμή, ένα στοίχημα, αν θέλετε. Έχω πάει σε σκυλάδικα, γλέντησα στα μπουζούκια, αλλά για να το γράψω έκανα και έρευνα. Πάντως δεν πρόκειται για την ζωή της κ. Καίτης, αν και μου υποσχέθηκε πως την δική της ζωή θα μου την διηγηθεί κάποια μέρα αλλά για να την κάνουμε μυθιστόρημα.”

Τα Χριστούγεννα του 2019 αλλάζει πεδίο δράσης με το οικογενειακό μιούζικαλ του ΔΗΠΕΘΕ  “Χριστούγεννα ξανά”. Μια νέα, πρωτόγνωρη αλλά και απολαυστική για τον ίδιο, δοκιμασία. “Πάντα μ’ ενδιέφερε να γράψω ένα μιούζικαλ. Ο συνδυασμός λόγου και μουσικής είναι άκρως γοητευτικός. Είχα κάνει κάποιες δοκιμές κατά το παρελθόν, χωρίς όμως ποτέ να ολοκληρωθούν. Δυσκολεύτηκα αρκετά αλλά χάρηκα πάρα πολύ το αποτέλεσμα. Είναι αναμφίβολα μια από τις σημαντικότερες εμπειρίες της μέχρι τώρα θεατρικής μου πορείας.”

Τελευταίος του σταθμός, αλλά όχι έσχατος, το ιστορικό δράμα “Με την πένα σπαθί”, μια υποθετική συνάντηση δύο τοπικών ιστορικών προσωπικοτήτων της Μητιώς Μεγδάνη- Σακελλάριου και του Γεώργιου Λασσάνη. Ένα έργο που έκανε πρεμιέρα στις 31 Ιουλίου και ίσως συνεχιστεί, για το οποίο ο ίδιος υποστηρίζει το ότι γράφτηκε την επέτειο των 200 χρόνων από την επανάσταση του ‘21 είναι απλώς η αφορμή, όχι η αιτία. “Πάνε χρόνια που είχα διαβάσει για την Μητιώ και έκτοτε υπήρχε στο μυαλό μου πως για την γυναίκα αυτή, μια γυναίκα πρωτοπόρο και αξιοθαύμαστη, θα ήθελα κάτι να γράψω. Χαίρομαι που το έργο άρεσε και ελπίζω να είναι απλώς η αρχή και να καταφέρω να γράψω και μια μονογραφία για την Μητιώ, καθώς πιστεύω ότι το αξίζει και με το παραπάνω. Μπορεί να μην πολέμησε, να έζησε ουσιαστικά στη σκιά μεγάλων ανδρών, αλλά τα κατορθώματα της μόνο αμελητέα δεν είναι.”

Και η συνέχεια;

Η πορεία του Μιχάλη Πιτένη στο θέατρο δεν ολοκληρώνεται φυσικά εδώ. Ήδη προετοιμάζει το επόμενο βήμα που θα είναι το λιμπρέτο μιας οπερέτας, την μουσική της οποίας θα γράψει ο Γιώργος Τζούκας.

Κλείνοντας, η ερώτηση αναπόφευκτη.

Λογοτεχνία ή θέατρο;

Για τον ίδιο δεν υπάρχει δίλημμα. “Ποτέ δεν τα ξεχώρισα. Για μένα είναι οι δύο όψεις του ιδίου νομίσματος.”

Επειδή το θέατρο, είναι στη ζωή μας

Αυτή τη φορά, Τετάρτη 13 Ιανουαρίου,

από τις 19:00 & για 24 ώρες

Μια μουσικοθεατρική παράσταση

Με κάτι διαφορετικό, με κάτι ξεχωριστό και πολυαγαπημένο συνεχίζονται οι “MEZZO” διαδικτυακές παραστάσεις του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης.

Αγαπήθηκε πολύ και τραγουδήθηκε ακόμα περισσότερο.

Ταξιδεύοντας στο χρόνο, βλέποντας, ακούγοντας, ζώντας τέτοιες στιγμές από το παρελθόν, παίρνουμε δύναμη, κουράγιο και υπομονή, αδημονούμε πότε θα ξαναπάρουμε τις ζωές στα χέρια μας.

Να διασκεδάσουμε, να συγκινηθούμε, να νοσταλγήσουμε, να τραγουδήσουμε και να «ξαναζήσουμε».

Το ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης μας ξανασυστήνει την κυρία Γαλάτεια.

Για όσους δεν είχαν την ευκαιρία να τη δούν και για όσους την είδαν και θα ήθελαν να την ξαναδούν.

Τετάρτη 13 Ιανουαρίου, από τις 19:00, και για 24 ώρες, μέσα από το κανάλι του ΔΗ.ΠΕ.ΘΕ. Κοζάνης στο youtube, όπως πάντα, δωρεάν

https://www.youtube.com/channel/UCrimZTl905V2M1VXonXBinw/featured

«Βραδιάζει κυρία Γαλάτεια».

Με φόντο τη νυχτερινή ζωή της δεκαετίας του ’80,  η Γαλάτεια, μια λαϊκή τραγουδίστρια παγωμένη στο χρόνο, αφηγείται γεγονότα που τη σημάδεψαν, ερμηνεύει τραγούδια που την όρισαν, θυμάται έρωτες που ξεθώριασαν, ξεθάβει όνειρα που χάσανε το δρόμο τους…

«Βραδιάζει, και τη νύχτα όλα είναι αλλιώς»

Τη Γαλάτεια, ερμηνεύει μια καλλιτέχνιδα που έγραψε ιστορία στη νυχτερινή διασκέδαση της Κοζάνης και της ευρύτερης περιοχή, η Καίτη Τσιμπέρη, γνωστή με το ψευδώνυμο “Μαζόχα”.

Συνεργάζεται για πρώτη φορά με το Δη.Πε.Θε., σε ένα ιδιαίτερα απαιτητικό σκηνικό πείραμα, που θα ανακαλέσει μνήμες και θα «παντρέψει» τη μυθοπλασία με την πραγματικότητα, την συγκίνηση με την ιλαρότητα, τα μπουζούκια με το θέατρο…

Κείμενο: Μιχάλης Πιτένης

Σκηνοθεσία: Στέλιος Χλιαράς
Σκηνικά – Κοστούμια: Βενετία Νάση

Βοηθός Σκηνοθέτη: Νικολέτα Σιώμου

Βοηθός Σκηνογράφου: Εύη Μιμίκου

Ερμηνεύει η Καίτη Τσιμπέρη

Ακορντεόν: Αλέξανδρος Τσούγιεφ

Απόσπασμα απο το μυθιστόρημα “Η Απόγονος”, Εκδόσεις ΣΥΓΧΡΟΝΟΙ ΟΡΙΖΟΝΤΕΣ

-Δηλαδή;

-Με απλά λόγια και για να μη σας μπλέξω με οικονομικές θεωρίες. Το οικονομικό πρόβλημα που αντιμετωπίζουν σήμερα πολλές χώρες της Ευρώπης, ναι μεν εισήχθη απ’ την Αμερική και το οικονομικό κραχ του 2008 στο τραπεζικό της σύστημα, αλλά βρήκε και το έδαφος έτοιμο, καθώς πολλές ευρωπαϊκές οικονομίες περισσότερο κατανάλωναν παρά παρήγαγαν. Έβαλαν φυσικά και το χεράκι τους για να βγάλουν τα μάτια τους ξοδεύοντας περισσότερα απ’ όσα είχαν πραγματικά, αλλά έτσι ήταν διαμορφωμένο από πριν το συνολικό πλαίσιο, καθώς ήταν ξεκάθαρη η επιλογή ο Βορράς να παράγει και ο Νότος να καταναλώνει. Όμως, όταν βρέθηκαν στη δίνη αυτής της τόσο σοβαρής οικονομικής κρίσης, αντί να επιλεγεί μια λύση, αφού πρώτα εκτιμούνταν αντικειμενικά και ψύχραιμα όλα τα δεδομένα, τους προσφέρθηκε μόνο μια, την οποία βέβαια προετοίμασε, και επέβαλε ουσιαστικά η Γερμανία με βάση τα δικά της κριτήρια. Κριτήρια τα οποία νδεν ήταν πάντοτε ίδια, ή για να το θέσω διαφορετικά άλλαζαν ανάλογα με το πώς βόλευε την ίδια. Διότι το 1990, μετά την επανένωση της Δυτικής και Ανατολικής Γερμανίας, ανακοίνωσε μονομερώς πως δε θα αναγνωρίζει πλέον τα παλιά χρέη και το 2005 που οι οικονομικοί της δείκτες ξέφυγαν απ’ όσα όριζε η συνθήκη της Μάαστριχτ, δεν αντιμετώπισε καμιά επίπτωση. Κοντολογίς, έδινε και συνέχιζε να δίνει στον εαυτό της το δικαίωμα να αποφασίζει κατά το συμφέρον της και όπως τη βολεύει κάθε φορά, κάτι που σήμερα όχι απλώς δε δέχεται για τους άλλους, αλλά επιμένει και στην επιβολή πολλαπλών και επώδυνων κυρώσεων, παρόλο που όλοι, και η ίδια βέβαια, αντιλαμβάνονται πως είναι καταστροφικές…

Ο Μιχάλης Πιτένη μοιράζεται μαζι μας την δική του πρόταση, την ηλεκτρονική έκδοση του πρώτου του μυθιστορήματος “Τα υγρά ίχνη της μνήμης” που κυκλοφόρησε το 2002 από τις εκδόσεις ΜΕΤΑΙΧΜΙΟ. Ένα βιβλίο εξαντλημένο που δεν κυκλοφορεί πια, αλλά όποιος θέλει μπορεί ελεύθερα (και ανέξοδα).

Όσο για την υπόθεση του, στο οπισθόφυλλο του βιβλίου έγραφε:
“Ο 42χρονος Βασίλης, μετανάστης στην Τασκένδη, πληροφορείται από την ετοιμοθάνατη μητέρα του πώς δολοφονήθηκε ο πατέρας του στη διάρκεια της Κατοχής. Η δίψα για εκδίκηση θα τον οδηγήσει κάπου στη Βόρεια Ελλάδα, σε μια μικρή αγροτική κοινωνία, όπου θα βρεθεί αντιμέτωπος με τον δολοφόνο του πατέρα του. Η παρουσία του εκεί θα αναστατώσει την ήρεμη καθημερινή ζωή των κατοίκων.
Παλιές ιστορίες ξετυλίγονται η μια πίσω από την άλλη, αποκαλύψεις φέρνουν τα πάνω κάτω, ίντριγκες, συνωμοσίες και πάθη εμποτίζουν μέχρι το κόκαλο τις πράξεις των ηρώων. Το σίγουρο είναι πως τίποτα δεν θα είναι πια το ίδιο στη μικρή αυτή κοινωνία μετά τον ερχομό του Βασίλη, ο οποίος θα κληθεί να αντιμετωπίσει ένα μεγάλο δίλημμα: θα γευτεί τον έρωτα διαλέγοντας την προσωπική του ευτυχία ή θα εκπληρώσει το χρέος απέναντι στην οικογένεια;

Ένα πολυπρόσωπο μυθιστόρημα που απεικονίζει την ελληνική κοινωνία της δεκαετίας του ’80 με αριστοτεχνικό τρόπο.”

Κατεβάστε το από εδώ

Ποιος επιθυμεί την κατάργηση των Χριστουγέννων; Μόνο ο προαιώνιος εχθρός τους, οι αγέλαστοι καλικάντζαροι! Πριν είκοσι χρόνια στο γιορτινό τραπέζι του βασιλιά των ανθρώπων για τα Χριστούγεννα, οι καλικάντζαροι βρίσκουν την ευκαιρία να βάλουν σε εφαρμογή το πονηρό σχέδιο τους.  Μεταμορφώνονται σε ανθρώπους και στήνουν ένα σκοτεινό σχέδιο και ξεγελούν τον βασιλιά. Σκοπό έχουν να ξεραθεί το δέντρο της ζωής και να μην ανθίσει ποτέ ξανά η χαρά στα πρόσωπα των ανθρώπων. Ο καιρός περνάει και για είκοσι χρόνια οι άνθρωποι ζουν χωρίς να γιορτάζουν τα Χριστούγεννα και χωρίς το γέλιο στη ζωή τους. Μέχρι που στην φετινή γιορτή των Χριστουγέννων όλα ανατρέπονται. Η δύναμη της αγάπης καταφέρνει να ανατρέψει τα πονηρά σχέδιά τους και να τους ξεσκεπάσει. Το γέλιο των ανθρώπων ποτέ δε θα σταματήσει να ποτίζει το δέντρο της ζωής.

INFO:

Δευτ. 26, Τρίτη 27, Τετάρτ. 28 & Πεμπ. 29/12/2019 στις 19:00

Κεντρική Σκηνή/Αίθουσα Τέχνης

Τιμή εισιτηρίου: € 8 κανονικό

€ 6 εκπτωτικό (μαθητές, φοιτητές, πολύτεκνοι, άνεργοι, ΑμεΑ)

Η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί τη Δευτέρα 3 Δεκεμβρίου 2018 στις 7μ.μ. στο αμφιθέατρο του νέου κτιρίου της Κοβενταρείου Δημοτικής Βιβλιοθήκης Κοζάνης.

Για το έργο του θα μιλήσουν η Ελένη Γερούση (Πρόεδρος του ΣΦΚ), η Τάσα Σιώμου (Φιλόλογος) και ο Αργύρης Παφίλης (Παραγωγός Ντοκιμαντέρ).

Απο την μεριά της η ΦώφηΖαγορίτου θα απαγγείλει ένα ανέκδοτο διήγημά του, ενώ η Χριστίνα Παλέντζα θα ερμηνεύσει ένα μονόπρακτό του.