Για μια ολόκληρη γενιά που εστιάζει στο παρόν της έναντι μιας αποταμίευσης για ένα σταθερό μέλλον που μπορεί να μην έρθει ποτέ, υπάρχει μια βιομηχανία που είναι έτοιμη να ανταποκριθεί στην απαίτησή τους, αυτής της ανακαίνισης και των DIY έργων και της διακόσμησης.

Ενοίκιο ή αγορά;

Αυτή η νοοτροπία αντικατοπτρίζει μια σκληρή πραγματικότητα: Τα ποσοστά ιδιοκατοίκησης για τους millennials, οι μεγαλύτεροι από τους οποίους είναι στις αρχές της δεκαετίας των 40, ξεπέρασαν το 50% για πρώτη φορά το 2022. Μια έκθεση του Urban Institute του 2018 διαπίστωσε ότι μόνο το 37% των Millennials είχαν αγοράσει σπίτι από τις ηλικίες 25 έως 34 ετών, σε αντίθεση με το 45% των Baby Boomers που είχαν καταφέρει να αγοράσουν σπίτι σε αυτές τις ηλικίες.

«Υπήρξε μια αρκετά δραματική έλλειψη στην κατασκευή νέων κατοικιών που πηγαίνει πίσω τώρα περίπου μια δεκαετία»

Σε μια έρευνα του 2022 από το Apartment List, το ένα τέταρτο των Millennials δήλωσε ότι αναμένει να νοικιάζει για πάντα. Και οι ειδικοί σε θέματα στέγασης εκτιμούν ότι όσον αφορά την ιδιοκτησία σπιτιού, οι Millennials είναι η πιο άτυχη γενιά.

«Οι Millennials έχουν μια πολύ διαφορετική νοοτροπία για τη ζωή γενικά σε σχέση με την προηγούμενη γενιά», ανέφερε στο Business Insider η Brigette Muller, δημιουργός περιεχομένου, που αποφάσισε πριν από μερικούς μήνες να μοιραστεί με τους 350.000 followers της την πορεία της ανακαίνισης του διαμερίσματός της.

Καθώς επανεξετάζουν τι αξίζει την επένδυσή τους, πολλοί Millennials δίνουν προτεραιότητα σε αυτό που βρίσκεται ακριβώς μπροστά τους, το σπίτι τους, ακόμη και εάν βρίσκονται στο ενοίκιο. Ο λόγος είναι απλώς: επενδύουν στο σήμερα και την τωρινή ευημερία τους.

Η γενιά αυτή έχει συχνά χλευαστεί όπως καμία άλλη, ως πολύ επιπόλαιη για να αποταμιεύσει για πρακτικές αγορές. Αλλά οι στεγαστικές ατυχίες των Millennials υπερβαίνουν τις προσωπικές καταναλωτικές συνήθειες – μπήκαν στην ενηλικίωση σε μια τρομερή εποχή για την αγορά κατοικίας.

Στεγαστική κρίση και δάνεια

«Υπήρξε μια αρκετά δραματική έλλειψη στην κατασκευή νέων κατοικιών που πηγαίνει πίσω τώρα περίπου μια δεκαετία», εξήγησε ο Jim Parrott, μη μόνιμος συνεργάτης στο Urban Institute, ο οποίος είναι ιδιοκτήτης της Parrott Ryan Advisors. Ανέφερε πως η πανδημία επιδείνωσε τη χαμηλή προσφορά νέων κατοικιών, οδηγώντας σε αύξηση της ζήτησης και των τιμών. Αυτή η έλλειψη προσφοράς επηρέασε ιδιαίτερα τους μαύρους Αμερικανούς, οι οποίοι αγοράζουν σπίτια σε σημαντικά χαμηλότερα ποσοστά από τους λευκούς. «Αν θεωρούμε το κατώτερο σκαλοπάτι της ιδιοκατοίκησης όλο και πιο απρόσιτο για τους ενοικιαστές, αυτό επηρεάζει δυσανάλογα αυτές τις ομάδες σε σχέση με όλους τους άλλους, επειδή περισσότεροι από αυτούς είναι ενοικιαστές», πρόσθεσε.

Το μέσο επιτόκιο ενός 30ετούς ενυπόθηκου δανείου είναι περίπου 7%. Αλλά αντί να μειώσουν τις τιμές και τη ζήτηση, τα υψηλά επιτόκια έχουν ακινητοποιήσει πολλούς ιδιοκτήτες ακινήτων στη θέση τους, εμποδίζοντάς τους να αναβαθμίσουν και να καταστήσουν αυτές τις μονάδες διαθέσιμες στους αγοραστές που αγοράζουν για πρώτη φορά. «Αυτό είναι που έχει καταστρέψει εντελώς τους Millennials που σε μια κανονική εποχή θα ήταν σε θέση να αγοράσουν το πρώτο τους σπίτι», δήλωσε ο Parrott. «Αυτό μεταθέτει το χρονοδιάγραμμά τους ακόμη πιο πίσω, επειδή πρέπει να εξοικονομήσουν ακόμη περισσότερα χρήματα από ό,τι θα έκαναν πριν από 20 χρόνια».

Ανακαίνιση μέσω social

Η απελπισία της δυνατότητας αγοράς του δικούς τους σπιτιού, έχει σαν αποτέλεσμα οι περισσότεροι να εγκαταλείπουν νωρίς το όνειρο της ιδιοκατοίκησης, χωρίς όμως να νιώθουν πως έχουν βαλτώσει, καθώς στρέφονται στη βελτίωση των συνθηκών διαβίωσής τους.

Στην ίδια κατάσταση με την Muller, βρίσκονται και πολλοί άλλοι Millennials ειδικοί και δημιουργοί περιεχομένου στα social, ή και ερασιτέχνες, που έχουν δημιουργήσει τα δικά τους κοινά -ενίοτε και με συνδρομή όπως στο YouTube- δημοσιεύοντας περιεχόμενο, οδηγούς DYI, προτάσεις και λύσεις για ανακαίνιση και διακόσμηση. Αυτό έπραξε η Caroline Winkler που μέσα στην καραντίνα αποφάσισε να κάνει την αλλαγή.

Ομοίως χιλιάδες άλλοι λογαριασμοί εμφανίζονται σε μια αγορά που βιώνει τώρα τη δικής της άνθηση.

Άλλοι περιλαμβάνουν την Alexandra Gater, μια YouTuber στο Τορόντο με περισσότερους από 700.000 συνδρομητές, η οποία δημοσιεύει βίντεο με ανακαινίσεις σπιτιών που είναι σε μεγάλο βαθμό προσαρμοσμένες σε μικρά ενοικιαζόμενα διαμερίσματα. Η ομάδα της έφτασε στο σημείο να κατασκευάσει μια ξύλινη αψίδα για την είσοδο της κουζίνας σε ένα ενοικιαζόμενο σπίτι.

Το DIY δίδυμο The Sorry Girls έχει συγκεντρώσει περισσότερους από 2 εκατομμύρια συνδρομητές αναρτώντας συχνά ακραίες ανακαινίσεις, όπως η εγκατάσταση ενός προσαρμοσμένου διαχωριστικού δωματίου από πλεξιγκλάς για ένα ενοικιαζόμενο διαμέρισμα στούντιο.

Η Hattie Kolp έχει κάνει καριέρα ως δημιουργός περιεχομένου πλήρους απασχόλησης καταγράφοντας τις αναβαθμίσεις της στο ενοικιαζόμενο διαμέρισμα της οικογένειάς της στο Upper West Side.

Ο ρόλος της πανδημίας

Η αναπτυσσόμενη όρεξη των μέσων κοινωνικής δικτύωσης για περιεχόμενο ανακαίνισης ενοικίου αντικατοπτρίζει όχι μόνο τις προτιμήσεις μιας γενιάς που μεγάλωσε με τηλεοπτικές εκπομπές ανακαίνισης σπιτιού, αλλά και την αυξανόμενη ζήτηση για καθοδήγηση ανακαίνισης μεταξύ των ενοικιαστών που δεν μπορούν να αντέξουν οικονομικά ένα σπίτι – ή επαγγελματική βοήθεια ανακαίνισης.

Την ίδια στιγμή που η αγορά ακινήτων εκτινάχθηκε εκτός ελέγχου κατά τη διάρκεια της πανδημίας, οι άνθρωποι περνούσαν περισσότερο χρόνο στο σπίτι. Με αυξανόμενους λογαριασμούς αποταμίευσης, οι άνθρωποι είχαν ξαφνικά το χρόνο, τα χρήματα και την ενέργεια να βελτιώσουν το χώρο διαβίωσής τους. Οι ανακαινίσεις σπιτιών εξερράγησαν.

Και εκείνη ακριβώς την στιγμή αναδύθηκαν ευκαιρίες για μια ολόκληρη αγορά. Ενδεικτική είναι η περίπτωση του Benjamin Fix, ενός πρώην υδραυλικού, που θέλησε να απευθυνθεί σε πιο εύπορους Millennials που παρόλα αυτά δεν μπορούν να αγοράσουν το δικό τους σπίτι, αλλά νοικιάζουν σε πόλεις όπως η Νέα Υόρκη ή το Σαν Φρανσίσκο. Το 2022 ξεκίνησε την Sproos, η οποία κατασκευάζει μια πατέντα που συνδυάζει τη λειτουργία του ντους και της θήκης για κινητό, που απευθύνεται σε ενοικιαστές και όσουν αρέσκονται σε ιδιοκατασκευές. Η μάρκα βρήκε γρήγορα το δικό της κοινό, ενώ την αγόρασε η Urban Outfitters και η μοντέρνα μπουτίκ οικιακής διακόσμησης Coming Soon της Νέας Υόρκης μέσα σε ένα χρόνο από την έναρξη λειτουργίας της.

Ένα πρότυπο

Ο Winkler, ένας content creator στην Ουάσινγκτον, αναγνώρισε ότι τα μέσα κοινωνικής δικτύωσης δεν αντικατοπτρίζουν πάντα την πραγματικότητα. «Υπάρχει κάτι στο διαδίκτυο που νομίζω ότι επηρεάζει το πρότυπο που οι άνθρωποι περιμένουν για τον εαυτό τους».

Μερικές φορές, αυτό το πρότυπο είναι θετικό. Ο Zamora, ο δημιουργός περιεχομένου από το Λος Άντζελες, επισήμανε στο Business Insider πως ακολουθούν όλοι τη λογική να «κάνουμε το περιβάλλον μας -όσο πρόσκαιρο ή εφήμερο και εάν είναι- καλύτερο».

«Σε έναν ιδανικό κόσμο θα ήταν απολύτως βέβαιο ότι οι ενοικιαστές δεν θα έπρεπε να επενδύουν τον χρόνο και τα χρήματά τους στον χώρο τους», δήλωσε η Mercury Stardust, συγγραφέας του βιβλίου «Safe and Sound: A Renter-Friendly Guide to Home Repair», που μοιράζεται συμβουλές επισκευής φιλικές προς τους ενοικιαστές στο διαδίκτυο ως Trans Handy Ma’am. «Πολλοί από εμάς βάζουμε χρήματα στα ενοίκιά μας επειδή προσπαθούμε να τα κάνουμε να μοιάζουν με τον ζεστό, φιλόξενο χώρο που χρειαζόμαστε στη ζωή μας. Νομίζω ότι αυτό θα πρέπει να είναι μια παγκόσμια αλήθεια και όχι κάτι που μόνο οι ιδιοκτήτες σπιτιού – που πλέον είναι όλο και πιο λίγοι και εκλεκτοί – μπορούν να βιώσουν».

Πηγή: OT.gr

 Η έννοια της γενιάς έχει μπει για τα καλά στη δημόσια συζήτηση και στην Ελλάδα. Με αρκετή καθυστέρηση βέβαια, αν σκεφτούμε ότι σε πολλές χώρες αυτές οι περίεργες ονομασίες –γενιά Χ, millennials, γενιά Ζ– αποτελούν εδώ και πολύ καιρό ένα βασικό «κλειδί» με το οποίο επιχειρείται να ερηνευθούν οι μετασχηματισμοί και οι συγκρούσεις του χαοτικού μας κόσμου. Στα καθ’ ημάς, μέχρι πολύ πρόσφατα, η μοναδική γενιά που ως τέτοια μας είχε απασχολήσει, τόσο στην επιστημονική όσο και στη δημόσια σφαίρα, ήταν η «γενιά του Πολυτεχνείου», δηλαδή η ελληνική εκδοχή της γενιάς των boomers, των παιδιών της πρώτης μεταπολεμικής περιόδου.

Και αν για τη γενιά αυτή γνωρίζουμε κάποια ή αρκετά πράγματα, πλέον κάνουν την εμφάνισή τους στο προσκήνιο και οι επόμενες γενιές. Η μεταιχμιακή γενιά Χ και κυρίως οι millennials, οι γεννημένοι μεταξύ 1981 και 1996 συμβατικά – με πιο ιστορικούς όρους, τα παιδιά της νέας χιλιετίας, που διαμορφώθηκαν μέσα στους ανέμους αισιοδοξίας της χαρούμενης παγκοσμιοποίησης στη δεκαετία του 2000, που ήρθαν όμως αντιμέτωπα με τη ματαίωση των προσδοκιών που έφερε η κρίση του 2008 για μια γενιά εξαιρετικά μορφωμένη, διεθνοποιημένη, γεννημένη σχεδόν μέσα στον ψηφιακό κόσμο. Και βέβαια, ακολουθεί η περισσότερο αχαρτογράφητη γενιά Ζ, τα παιδιά των «πολυκρίσεων» που ξεκίνησαν με την παγκόσμια οικονομική κρίση και συνεχίζονται αδιάλειπτα μέχρι σήμερα.

Το βιβλίο του Δημήτρη Παπανικολόπουλου Οι millennials στον δρόμο έρχεται να προστεθεί και να προσθέσει μια νέα διάσταση σε αυτή τη συζήτηση που ολοένα διευρύνεται και εμβαθύνει. Κυριολεκτικά ακούραστος μελετητής ο ίδιος της συλλογικής δράσης και των κοινωνικών κινημάτων, όχι από καθέδρας αλλά μέσα στο πεδίο, με ματιά επιστημονικά ενήμερη αλλά και όσο χρειάζεται έκκεντρη ώστε να μην κλείνεται σε συμβατικές προσεγγίσεις, ο Παπανικολόπουλος μεταφέρει το βασικό αντικείμενο των ερευνητικών του ενδιαφερόντων στο πεδίο της γενιάς, με επίκεντρο τους Έλληνες millennials. Της γενιάς δηλαδή που στην αρχή της πιο παραγωγικής της φάσης έζησε την ελληνική κρίση, τη χρεοκοπία και τους πολιτικούς και κοινωνικούς κλυδωνισμούς που προκάλεσε, αλλά και τις κρίσεις που ακολούθησαν (μεταναστευτική, κλιματική, γεωπολιτική, υγειονομική και πάει λέγοντας).

Ως ερευνητικό εγχείρημα έχει μια διπλή αξία, τόσο για όσους ενδιαφέρονται γενικώς να κατανοήσουν αυτή τη γενιά όσο και για όσους θα το βλέπαμε ως μια άσκηση αυτογνωσίας καθώς ανήκουμε πάνω κάτω σε αυτήν. Από τη μία, το Οι millennials στον δρόμο εντάσσει την ελληνική γενιά της κρίσης στη διεθνή βιβλιογραφία, την πλαισιώνει με όσα ξέρουμε από τη διεθνή συζήτηση για τους millennials, δείχνοντας ότι ανταποκρίνεται στις αναμονές της «θεωρίας». Η ελληνική κινηματική γενιά των millennials δεν αποτελεί κομμάτι ενός υποτιθέμενου ελληνικού εξαιρετισμού αλλά εντάσσεται σε ένα υπερεθνικό παράδειγμα: ως digital natives, δικτυώνονται και κινητοποιούνται χρησιμοποιώντας το οικείο εργαλείο του διαδικτύου, προτιμούν τις οριζόντιες, αποκεντρωμένες και μη ιεραρχικές δομές οργάνωσης, ενσωματώνουν νέες, διαθεματικές αξίες και ρεπερτόρια δράσης, η πολιτικοποίησή τους (μας) εκκινεί από συνθήκες μιας διευρυμένης επισφάλειας αλλά και μιας καχυποψίας προς το πολιτικό σύστημα, αναπτύσσεται μέσα στις ανισότητες του σύγχρονου κόσμου, η συλλογικότητα συνυπάρχει και συγκρούεται ταυτόχρονα με την έντονη εξατομίκευση. Από την άλλη, οι millennials στην Ελλάδα, όπως και παντού, δεν είναι μια μονολιθική γενιά· διέπονται από εσωτερικές αντιθέσεις αλλά επίσης κατασκευάζουν την ταυτότητά τους σε σχέση (και αντίθεση) με άλλες γενιές.

Το βιβλίο συνοψίζει τα ευρήματα μιας εκτενούς έρευνας που συνδυάζει τη συμμετοχική παρατήρηση με μια σειράσ υνεντεύξεων με άτομα που συμμετέχουν σε μορφές συλλογικής δράσης στην Ελλάδα. Το υλικό είναι πλούσιο και επιτρέπει στον συγγραφέα να θέσει στο τραπέζι της έρευνας και του διαλόγου ένα ολόκληρο φάσμα ζητημάτων. Θα μπορούσε κανείς να εγείρει ορισμένες ενστάσεις, όπως για παράδειγμα το ότι η πειστική ποιοτική διάσταση της έρευνας συνοδεύεται από μια ποσοτική αποτύπωση που όμως θα χρειαζόταν μια αυτοτελή ποσοτική έρευνα για να είναι πλήρης – πάντως το βιβλίο ανοίγει πεδία ερωτημάτων και για αντίστοιχες προσεγγίσεις. Ή ότι η επιλογή να αφεθεί εκτός ένα μεγάλο κομμάτι της σύγχρονης συλλογικής δράσης, ο ακτιβισμός με συντηρητικό ή και ακροδεξιό πρόσημο, αφαιρεί από την πληρότητα του εγχειρήματος, ιδίως αν σκεφτούμε τη βαρύτητα που είχαν στην πρόσφατη πολιτική ιστορία μας οι κινητοποιήσεις λ.χ. για το «Μακεδονικό» με αφορμή τη Συμφωνία των Πρεσπών.

Παρ’ όλα αυτά, το Οι millennials στον δρόμο παραμένει μια σημαντική συμβολή στο πεδίο της έρευνας για τις γενιές στην Ελλάδα, αλλά και ένα συναρπαστικό ανάγνωσμα για όποιον και όποια θέλει να εντρυφήσει σε αυτή την σχετικά καινούρια στα καθ’ ημάς αλλά ουσιαστική συζήτηση. Ας το επαναλάβουμε: είναι και μια άσκηση αυτογνωσίας για όσους και όσες είχαμε την τύχη ή την ατυχία να ανήκουμε στη γενιά των μεγάλων ματαιωμένων προσδοκιών, που ακόμη αναζητά να κατασκευάσει την ατομική και συλλογική της βιογραφία.

* Πολιτικός επιστήμονας, συγγραφέας

διαφορές είναι πράγματι μεγάλες – όμως όχι τόσο όσο φαντάζουν με μια πρόχειρη, επιφανειακή σύγκριση. Όπως σημειώνει το βρετανικό έντυπο, σήμερα σχεδόν ένας στους τέσσερις millennials των ΗΠΑ – η ομάδα που γεννήθηκε μεταξύ 1981 και 1997 – δηλώνει ότι η ζωή του είναι υλικά χειρότερη από ό,τι ήταν η ζωή των γονέων του, ποσοστό ρεκόρ για κάθε γενιά Αμερικανών στην οποίαν έχει τεθεί αυτή η ερώτηση. Στην άλλη πλευρά του Ατλαντικού, σχεδόν το ήμισυ του πληθυσμού του Ηνωμένου Βασιλείου υποστηρίζει ότι η σημερινή νεολαία θα έχει χειρότερη ζωή από τους γονείς της, από 13% πριν από 20 χρόνια, σύμφωνα με έρευνα της Ipsos Mori.

Το έλλειμμα πλούτου

Μια στατιστική που συχνά αναδεικνύεται για να υποστηρίξει τη δυσπραγία των millennials είναι το έλλειμμα πλούτου. Ένα ευρέως διαδεδομένο διάγραμμα από τις ΗΠΑ δείχνει ότι οι νέοι ενήλικες κατείχαν μόνο το 3% του πλούτου των αμερικανικών νοικοκυριών το 2019, ενώ οι baby boomers (οι άνθρωποι που γεννήθηκαν τις πρώτες μεταπολεμικές δεκαετίες) κατείχαν το 21% στην ίδια περίπου ηλικία.

Αυτή η προσέγγιση όμως έχει ένα ελάττωμα, κατά τον Jeremy Horpedahl, οικονομολόγο στο Πανεπιστήμιο του Central Arkansas. Οι boomers είναι μια πολύ μεγάλη γενιά. Την εποχή που κατείχαν το 21% του πλούτου, αποτελούσαν σχεδόν διπλάσιο ποσοστό του ενήλικου πληθυσμού των ΗΠΑ από ό,τι οι millennials σήμερα. Αν αντ’ αυτού ακολουθήσουμε την πρόταση του Horpedahl και συγκρίνουμε τον προσαρμοσμένο στον πληθωρισμό κατά κεφαλήν πλούτο εντός κάθε γενιάς διαχρονικά, οι millennials στην πραγματικότητα σχεδόν ακολουθούν τα βήματα των boomers.

Έχουν δίκιο οι millennials

Παρ’ όλ’ αυτά, οι millennials έχουν δίκιο να επισημαίνουν τη χειρότερη θέση στην οποίαν βρίσκονται σε σχέση με τους γονείς τους. Και αυτό γιατί – όπως επισημαίνουν οι FT – η συσσώρευση πλούτου – όπως και το εισόδημα – έχει σημασία για τους millennials σήμερα κυρίως ως μέσο για την απόκτηση κατοικίας, ειδικά καθώς εισερχόμαστε σε μια εποχή υψηλών επιτοκίων. «Αν αποπληθωρίσουμε τον πλούτο με τον δείκτη τιμών των κατοικιών αντί του ΔΤΚ, τα περιουσιακά στοιχεία των millennials μειώνονται στο μισό.

Έπειτα, οι millennials εισήλθαν στην αγορά εργασίας με περισσότερα πτυχία στο ενεργητικό τους από οποιαδήποτε άλλη γενιά. Οι κόποι τους όμως δεν ανταμείφθηκαν: Στη Βρετανία, αν και στο εργατικό δυναμικό περιλαμβάνονται διπλάσιοι πτυχιούχοι σε σχέση με παλαιότερα, τα εισοδήματα των πολύ πιο μορφωμένων εργαζομένων παραμένουν καθηλωμένα.

Για τους FT, το γεγονός αυτό οφείλεται – και πάλι – στο ζήτημα της κατοικίας. Στη Βρετανία το ποσοστό ιδιοκατοίκησης είναι 23% χαμηλότερο από εκείνο που είχαν οι boomers στην ηλικία των σημερινών millennials. Στις ΗΠΑ, είναι 10% χαμηλότερο. «Οι πτυχιούχοι millennials στο Λονδίνο έχουν 41% λιγότερες πιθανότητες να είναι ιδιοκτήτες σπιτιού από ό,τι οι πτυχιούχοι boomers στην ίδια ηλικία», αναφέρει το βρετανικό έντυπο, που υπογραμμίζει παράλληλα ότι μόλις δύο στους δέκα εργαζόμενους χωρίς πτυχίο είναι ιδιοκτήτες σπιτιού (έναντι 60% από στους boomers).

Στις ΗΠΑ

Στις ΗΠΑ οι millennials μοιάζουν να τα έχουν καταφέρει λίγο καλύτερο ως προς την απόκτηση ιδιόκτητης κατοικίας – αν και χρειάστηκε να «παλέψουν» μέσα σε μία εξαιρετικά απαιτητική αγορά εργασίας. Σε πιο ακριβές αγορές ακινήτων όμως, όπως η Νέα Υόρκη και το Σαν Φρανσίσκο, το χάσμα με τους boomers είναι ιδιαίτερα αισθητό.

Σύμφωνα με μια προσέγγιση – με την οποίαν κλείνει το δημοσίευμα των FT – οι millennials δεν έχουν λιγότερα χρήματα στα 30 τους από ό,τι είχαν οι boomers στην ίδια ηλικία – όμως οι boomers πρόλαβαν να αγοράσουν τα καλύτερα σπίτια σε μια φθηνότερη αγορά. Οι millennials έκαναν ό,τι τους είπαν να κάνουν – όμως δεν κατάφεραν να δρέψουν τους καρπούς των κόπων τους.

Τι ακριβώς συμβαίνει στο χώρο και τον κόσμο του YouTube;

Έχει αναδειχθεί ένα νέο επάγγελμα;

Τι σημαίνει επίδραση και επιρροή;

Μια εκτενής ανάλυση από τη Σύρμα Κιουπελόγλου για το YouTube, την πλατφόρμα που ανέδειξε ανθρώπους της διπλανής πόρτας σε mega stars.

Το You Tube αποτελεί στις μέρες μας μία από τις τρεις σελίδες με την  μεγαλύτερη επισκεψιμότητα σε παγκόσμιο επίπεδο, μαζί με το Googleκαι το Facebook. Θυμάστε πριν από μία δεκαετία που μπαίναμε στο You Tube για να δούμε video clips, αποσπάσματα από σειρές και αστεία vídeos; Τι έχει αλλάξει από τότε για την πλατφόρμα;Τι είναι αυτό που την έχει κάνει τόσο δημοφιλή στα νεανικά κοινά και μας έχει κάνει να ανταλλάξουμε την μικρή οθόνη της τηλεόρασης μας με την ακόμα πιο μικρή οθόνη του υπολογιστή, του τάμπλετ ή του κινητού μας;

Οι YouTubers εμφανίστηκαν δειλά δειλά στην ζωή μας όταν κάποια παιδιά, κυριολεκτικά της διπλανής πόρτας, σκέφτηκαν ότι ήταν καλή ιδέα να ανοίξουν το δικό τους κανάλι μέσω της πλατφόρμας και να μιλήσουν για πράγματα που τους ενδιέφεραν, για την ζωή και την καθημερινότητα τους. Σε ποιους απευθύνονταν και πόσο μεγάλο θα ήταν το κοινό τους δεν είχαν ιδέα. Οι περισσότεροι απευθύνονταν κυρίως σε γνωστούς και φίλους. Σήμερα, το κοινό αυτό ξεπερνάει το ένα δισεκατομμύριο χρήστες, βρίσκεται σε όλο τον κόσμο και διψάει για νέο και πρωτότυπο περιεχόμενο που δεν μπορεί να βρει σε κανένα συνηθισμένο τηλεοπτικό κανάλι. Η θεματολογία των videos ποικίλει και είναι απεριόριστη, από χιουμοριστικό περιεχόμενο, μέχρι ταξιδιωτικά vlogs, tutorials, lifestyle προτάσεις, μαγειρική, gaming, μέχρι reviews παιχνιδιών για τους μικρούς φίλους της πλατφόρμας και τους γονείς τους.

Το YouTube  παίζει πλέον τον ρόλο ενός δημόσιου χώρου, όπου με βάσει τον αριθμό των προβολών, των likes και των συνδρομητών, νέοι celebrities αναδύονται και νέες ιδέες καθίστανται δημοφιλείς.Το μέσο αυτό δεν είναι απλά μία αποθήκη videos, αλλά είναι ένα μέσο πληροφόρησης και διαμορφωτής κοινής γνώμης σε κάθε τομέα της ανθρώπινης ζωής, εύκολα προσβάσιμο σχεδόν σε όλους. Η δημοσίευση ενός video του εαυτού σου στο διαδίκτυο αποτελεί την νέα κοινωνική νόρμα.

Η δύναμη αυτή,της διαμόρφωσης προτύπων και κοινής αισθητικής, που συγκέντρωσαν οι social influencers ήταν λογικό να προσελκύσει το ενδιαφέρον της παγκόσμια αγοράς.Η ιστοσελίδα έχει αρχίσει να χάνει τον ερασιτεχνικό της χαρακτήρα και έχει εξελιχθεί για πολλούς σε δουλειά πλήρους απασχόλησης. Τα έσοδα των 10 πιο ακριβοπληρωμένων YouTubers για το 2017 φτάνουν τα 127 εκατομμύρια δολάρια, με τον Daniel Middleton (DanTDM), που είναι YouTuber για online gaming να καταλαμβάνει την 1^η θέση με 16,5 εκατομμύρια δολάρια.Εκτός από τα χρήματα που απορρέουν απευθείας από την δημοτικότητα των videos, δηλαδή από τις προβολές, χρήματα προέρχονται επίσης από διαφημίσεις μέσω τις Google, από τις διαφημίσεις πριν από την προβολή του video ή και εμβόλιμα κατά την διάρκεια του, από την ενσωμάτωση χορηγιών στο παραγόμενο υλικό, από περιοδείες, από εμφανίσεις και συνεντεύξεις σε παραδοσιακά Μέσα, από την πώληση προσωπικού merchandize, από συνεργασίες με εταιρείες για την παραγωγή και το λανσάρισμα κάποιας δικιάς τους σειράς προϊόντων, από τη συγγραφή και έκδοση βιβλίων, τις δημοσιεύσεις τους σε άλλα κοινωνικά δίκτυα και από τη μεταφορά τους από το YouTube σε άλλες μορφές επικοινωνίας όπως τα talkshows και τα podcasts .

Σήμερα, τα άτομα που ασχολούνται με το YouTube αυξάνονται συνεχώς. Το να είσαι YouTuber αποτελεί την πιο cool δουλειά της εποχής των Millennials, ένας δημοφιλής δημιουργός περιεχομένου, που μπορεί να δουλεύει από την άνεση του προσωπικού του χώρου και να αμοίβεται πλουσιοπάροχα γι’ αυτό με χρήματα και δώρα. Μία δουλειά που θα ζήλευαν πολλοί και γι’αυτό άλλωστε πολλοί είναι και αυτοί που δοκιμάζουν την τύχη τους σε αυτήν. Αρκετοί είναι αυτοί που έχουν πετύχει αναγνωρισιμότητα και μεγάλες συνεργασίες, αρκετοί και αυτοί που αποτελούν τους superstars της πλατφόρμας και που ότι κάνουν στέφεται από απόλυτη επιτυχία.

Αν κάποιος μπορεί να κάνει με τόσο μεγάλη ευκολία προϊόντα να εξαφανίζονται κυριολεκτικά από τα ράφια, μπορεί να κατευθύνει σε οποιαδήποτε επιβλαβή συμπεριφορά.Το YouTube στην διάρκεια της ύπαρξης του έχει γίνει ένα παντοδύναμο εργαλείο για την προώθηση ιδεών, μηνυμάτων και εικόνων, τη δημιουργία μιμιτισμών και την εγκαθίδρυση νέων τάσεων.Σε αυτό το πλαίσιο, αναγνωρίστηκε και η αξία αυτού του Μέσου στην προώθηση  μηνυμάτων κοινωνικού ενδιαφέροντος. Ο μη κερδοσκοπικός οργανισμός πνευματικής υγείας ‘’Mind’’  ανακήρυξε την Zoella, την μεγαλύτερη YouTuber της Μεγάλης Βρετανίας και από τις μεγαλύτερες του κόσμου, ως την πρώτη ψηφιακή πρέσβειρα, λόγω της δημοσιοποίησης της αγχώδους διαταραχής της σε ένα από τα video της. Σε άρθρο του στην Huffington Post ο CBE της Mind, PaulFarmer, μεταξύ άλλων αναφέρει  ότι το φαινόμενο των YouTubestars και η δημοφιλία τους περιπλέκει την μεγαλύτερη γενιά, ακόμα και ανθρώπους μετά τα 30, θυμίζοντας με έναν τρόπο την επίπτωση των Beatles ή της πανκ ροκ μουσικής στους μπερδεμένους γονείς της δεκαετίας του ’70. Μπορεί να μην είναι συμβατικοί celebrities είναι όμως μία ομάδα ανθρώπων που καμία φιλανθρωπία δεν αντέχει να αγνοήσει.

Το YouTube άλλαξε τον τρόπο που οι άνθρωποι λαμβάνουν πληροφορίες, με το να γίνει ένα υποκατάστατο της τηλεόρασης για πολλούς. Είναι κυρίως δωρεάν, πάντα διαθέσιμο, υπάρχουν λίγες διαφημίσεις, που μπορείς να τις προσπεράσεις με ένα απλό κλικ. Το YouTube περιλαμβάνει από πρώτο χέρι λογαριασμούς ιστορικούς και εξαιρετικά πληροφοριακούς από την άποψη της σύγχρονης κουλτούρας και των τάσεων των ημερών μας.