Θέλει ψυχή για να πιάσεις τον παλμό, να  πάρεις τα τύμπανά σου και  με εφόδιο το θάρρος της έκφρασης σου, την αγάπη για επαφή και επικοινωνία χωρίς όρια και ταμπέλες, χωρίς ντροπές και ανασφάλειες να βγεις στον δρόμο και αυτό ο Μανώλης Κουτσονάνος το έχει κάνει και μας μιλά σχετικά!

Η τέχνη του “δρόμου”

O δρόμος είναι πέρα από τη μουσική σε συναυλίες και Live, πέρα από θέατρα και χώρους «εύκολους» στο να παρουσιάσεις την τέχνη σου. Ο δρόμος είναι τέχνη. Σε οδηγεί σε καταστάσεις λιγάκι αντεργκράουντ. Δημιουργεί μια ελευθερία σκέψης και τρόπου έκφρασης. Πάντα παρατηρούσα τις παραστάσεις δρόμου, όπου και αν ήμουν και πάντα μου έκανε τρομερή εντύπωση η τόσο μεγάλη  εξειδίκευση. Η τέχνη του δρόμου ήταν καρφωμένη χρόνια στο μυαλό μου. Μια εσωτερική ανησυχία.

Η εκκίνηση

Το 2014 έγινε η αρχή! Ξεκίνησα να παίζω στην Κοζάνη και σιγά σιγά προγραμμάτισα τις περιοδείες  μου σε όλη την Ελλάδα. Έδεσσα, Ασπροβάλτα, Σέρρες, Καβάλα, Ξάνθη, Κομοτηνή, Αλεξανδρούπολη, Θάσο, Γρεβενά, Τρίκαλα,  Καρδίτσα, Θεσσαλονίκη, Κατερίνη, Λάρισα, Βόλος, Λαμία, Λειβαδιά,  Αγρίνιο, Μεσολόγγι, Πελοπόννησος, Κρήτη!

Ο δρόμος μου χάρισε όμορφες στιγμές.  Αφού, περιόδευσα σε όλη σχεδόν την Ελλάδα είχα πολύ έντονα στο μυαλό μου πως έπρεπε να βγω εξωτερικό. Στις  7 Ιουλίου το 2017, με την πολύτιμη βοήθεια της γυναίκας μου, η οποία στηρίζει και θαυμάζει την τέχνη στο δρόμο,  έβαλα τα απαραίτητα  στο αυτοκίνητο και πήρα τους “δρόμους” με σκοπό να φτάσω στην Γερμανία έχοντας παράλληλα πέντε live κανονισμένα στην διαδρομή μου.

Το ταξίδι

Το πρώτο live μου ήταν στα Μπίτολα, την ίδια ημέρα, στις 7 Ιουλίου, ενώ στις 9 έπαιζα στο προαύλιο της αίθουσας όπου γίνεται το Τζαζ Φέστιβαλ του Βελιγραδίου. Επόμενη στάση  η Αυστρία, στο «Bakaliko» ένα υπέροχο μπαράκι  και τέλος δυο live στην Γερμανία.  Σταμάτησα στα Σκόπια, τη Νις, το Βελιγράδι, το  Νόβισαντ, την Βουδαπέστη και από εκεί πήγα στη Βιέννη.Από τη Βιέννη πήγα στο Γκρατς, από το Γκράτς στο Μόναχο και πίσω πάλι στην Αυστρία! Λουμπλιάνα, Ζαντάρ, Σπλίτ, Μπίογκραντ Ναμόρε, Μαυροβούνιο, Μπούτβα, Τίρανα και πίσω στην Ελλάδα!  Όλα μέσα σε 14 μέρες!

Διαδικασίες και μεταφορές

Παίζω τύμπανα, έτσι η μεγαλύτερη δυσκολία για μένα ήταν στην μεταφορά τους αλλά και στο στήσιμο τους αφού χρειάζομαι τουλάχιστον μισή ώρα για να στήσω το σετ. Πως θα μετέφερα τα τύμπανα και τα ηχεία με τη μια μόνος μου; Αφού λοιπόν ταξίδευα μόνος έπρεπε να είμαι πολύ προσεκτικός για να μην κλέψουν τον «θησαυρό μου». Έτσι, έκανα ένα αυτοσχέδιο καροτσάκι στο οποίο θα μπορούσα να τα φορτώσω όλα με τη μια.

Η μουσική, το κοινό, τα συναισθήματα

Σε ένα τέτοιο ταξίδι, ζεις και επιβιώνεις αποκλειστικά από την μουσική. Όλο το ταξίδι ήταν ανέξοδο  αφού οι παραστάσεις που έδινα με “ζούσαν”. Πέρασα φανταστικά. Το ταξίδι, η μοναχικότητα, ο δρόμος, η μουσική και όλα μαζί σε συνδυασμό ήταν μοναδικά. Μια εμπειρία ζωής,  γεμάτη ελευθερία. Ένα προσωπικό πείραμα που πέτυχε. Κατάφερα μέσα από την μουσική να προσεγγίσω κόσμο που δεν ήξερα, να τους αφουγκραστώ και να με ακούσουν χωρίς να ξέρει κανείς από πού είμαι και ποιος είμαι. Όμως από άγνωστοι γινόμαστε έστω και για λίγο γνωστοί. Κάτι μας ένωσε. Εκείνη η στιγμή.

Το κοινό ήταν φοβερό! Στο εξωτερικό τέτοιες πρωτοβουλίες υποστηρίζονται θερμά όχι μόνο από τον κόσμο αλλά και από τον νόμο. Δεν είχα το παραμικρό πρόβλημα. Κανένας δεν το θεώρησε επαιτεία. Ο κόσμος σου αφήνει τα χρήματα του, θέλοντας να δώσει μια άλλη διάσταση σε όλο αυτό που συμβαίνει γύρω του.

Αναμνήσεις

Από κάθε πόλη θυμάμαι και κάτι!

Στην Καλαμάτα ένα μικρό κοριτσάκι που με είδε να παίζω ξυπόλυτος μου είπε «σου έριξα λεφτά για να αγοράσεις  παπούτσια»! Στην Αλεξανδρούπολη και σε πολλές άλλες πόλεις,  γονείς και παιδιά  σταματούσαν και χόρευαν στην πλατεία σε ρυθμούς σουίνγκ και funk!

Στο Μεσολόγγι έπαιζαν δίπλα μου κάποια παιδιά μπάλα και σε κάποια φάση, αφού  τους είχα ενοχλήσει ήδη αρκετα, έρχεται ένα πιτσιρίκι και μου λέει:

-Θα παίξεις πολύ ώρα ακόμη;

-Εεε, καμιά ωρίτσα, του απαντώ

και έξαλλος μου λέει

-Μάστα και φύγε τώρα γιατί έχεις πιάσει την θέση του τερματοφύλακά μας!

Στην Θάσο έπεσα σε  πιτσιρικάδες που δεν ξεκολλούσαν από πάνω μου! Ο ένας μου έφερε φαγητό γιατί ο πατέρας του είχε ταβέρνα, ο άλλος μου πρότεινε να με φιλοξενήσει αφού ο πατέρας του είχε ξενοδοχείο.  Ένα από τα παιδιά έπαιζε κιθάρα, τον έπεισα λοιπόν να φέρει την κιθάρα του για να παίξουμε μαζί! Για καλή μας τύχη και λίγη ώρα μετά λίγο παρακάτω από το σημείο  που παίζαμε ήρθαν δυο πνευστοί Πολωνοί,  οι οποίοι μας προσέγγισαν και τελικά παίξαμε όλοι μαζί!

Η χειρότερη ανάμνηση και η πιο σκληρή περιπέτεια, απ΄ την άλλη ήταν στην Βουδαπέστη. Κάποια στιγμή ενώ έχω στήσει το σετ μου και έπαιζα με πλησίασε ένας τύπος που προσπαθούσε να μου εξηγήσει προφανώς πως πρέπει να φύγω γιατί επρόκειτο να βρέξει καρεκλοπόδαρα! Εγώ βέβαια απορροφημένος στο παίξιμό, τον αγνόησα. Μέσα σε πέντε λεπτά άκουσα έναν κεραυνό. Πάρα πολύ γρήγορα, πριν προλάβω να μαζέψω όλα τα υπάρχοντα μου, ξεκίνησε μια καταρρακτώδης βροχή. Έγινα μούσκεμα και εγώ και τα μισά τύμπανα ενώ μπαίνοντας στο ξενοδοχείο-αυτοκίνητο μου προσπαθούσα να στεγνώσω τον εαυτό μου και τα όργανα!

Το Ελληνικό πρόβλημα με την μουσική του δρόμου 

Η Ελλάδα με κουράζει λόγο νομού. Μπορεί κάποιος αστυνομικός να σε πάρει αυτόφωρο ή ακόμη και να κάνει κατάσχεση τα όργανά σου. Όταν κάποια στιγμή βρέθηκα στο Ρέθυμνο θελήσαμε μαζί με τον φίλο και μουσικό, Μιχάλη Ζέγα,  να δώσουμε  μια παράσταση στον δρόμο. Αφού είμασταν σε διαδικασία στησίματος εμφανίστηκε το λιμενικό  και μας ρώτησε εάν έχουμε άδεια ενώ μας ενημέρωσαν πως η αστυνομία μπορεί να μας δώσει ώστε να παίξουμε. Την επόμενη, πήγα στην αστυνομία oι οποίοι γεμάτοι απορία με παρέπεμψαν στον Δήμο. Από εκεί μου ζήτησαν διάφορες αιτήσεις και με παρέπεμψαν αλλού. Αφού βρήκα τελικά τον αρμόδιο υπάλληλο μου ζήτησε να κάνω αίτηση, η οποία θα περνούσε από Δημοτικό συμβούλιο και θα με ενημερώσουν στις επόμενες δυο εβδομάδες σχετικά με την εξέλιξη της….Φυσικά την επόμενη μέρα θα έφευγα!

Όταν ζήτησα αντίστοιχη άδεια στην Αυστρία μου έδωσαν την ίδια στιγμή κάρτα με την οποία μπορούσα να παίξω σε οποιοδήποτε κεντρικό σημείο ήθελα. Στην Ελλάδα υπάρχει ένας παραλογισμός. Ο μουσικός του δρόμου στήνει παράνομα αφού δεν έχει άλλη επιλογή και πολλές φορές έρχεται αντιμέτωπος με πολύ άσχημες συμπεριφορές. Δεν υπάρχει σεβασμός. Έχει τύχει μέχρι και να με συλλάβουν. Πήγα μέσα για εξακρίβωση στοιχείων, θα μπορούσε όμως η αστυνομία  να  με συλλάβει  για  επαιτεία, φοροδιαφυγή και κατάληψη δημοσίου χώρου. Ο κόσμος γουστάρει. Ο νόμος όχι!

Από το “Lungs” στο “Ceremonials” και από το “How Big How Blue How Beautiful” στο “High As Hope”, οι Florence And The Machine γράφουν μουσικές που γεμίζουν την καρδιά σου και μένουν για καιρό στα αυτιά σου. Η παραδοχή ενός οδυνηρού χωρισμού ενέπνευσε έναν ολόκληρο δίσκο, ενώ τέσσερα χρόνια μετά η κοκκινομάλλα με την μεγάλη φωνή επιστρέφει για να γιορτάσει με ένα επικό άλμπουμ την αποδοχή του εαυτού, την αυτοπεποίθηση, την καινούρια αρχή. Ένα άλμπουμ γεμάτο μυστικά, τα οποία η Florence είναι διατεθειμένη να τραγουδήσει και να ομολογήσει, και ήχους που σαρώνουν τα πάντα γύρω τους και σε κάνουν να χαθείς μέσα σε αυτούς. Ειλικρινείς στίχοι, ευάλωτες ερμηνείες απαλλαγμένες από πολλαπλές μεταφορές, τραγούδια που αντιπροσωπεύουν καλλιτεχνική γενναιότητα. Το “High As Hope” είναι ένα άλμπουμ που η Florence ευχαριστήθηκε πραγματικά τη σύνθεσή του, καθώς είναι το πρώτο που έκανε νηφάλια και χαρούμενη συναισθηματικά. Το “Hunger” είναι ένα κομμάτι, με τον πρώτο στίχο να μιλά για τον αγώνα της Welch με διατροφικές διαταραχές στα 17 της , με ρυθμικά drums και δυναμικά φωνητικά που θυμίζουν τον προηγούμενο δίσκο της. Οι τόνοι πέφτουν στο “Big God”, μια μπαλάντα με στοιχεία blues, στίχους που μιλούν για αναπάντητα μηνύματα και ένα σαξόφωνο που δίνει άλλη συναισθηματική βαρύτητα στο κομμάτι. Στο “Patricia” αποτείνεται φόρος τιμής στην Patti Smith, ενώ στο “100 Years” o ήχος έχει ένα  θριαμβευτικό γνώρισμα. Το “High As Hope” είναι ένα βαθιά προσωπικό άλμπουμ που γοητεύει.

 “7” – Beach House

Οι Beach House, ή αλλιώς το δίδυμο των Victoria Legrand και του Alex Scally, εδώ και μια δεκαετία έχει συνθέσει τον ήχο των πιο όμορφων dream pop ονείρων. Ο ήχος του μπορεί να μοιάζει ήπιος αλλά είναι χρωματισμένος με τις πιο ονειρικές μελωδίες, σαν αυτές που θες να ακούσεις μόνος σου στο σκοτάδι. Το 2015 κυκλοφόρησαν το εξαιρετικό “Depression Cherry” ανεβάζοντας τον πήχη σε ύψη που θεωρητικά δύσκολα θα μπορούσαν να ξεπεραστούν. Και μετά ήρθε το “7”. Η εισαγωγή στο άλμπουμ γίνεται με το έντονα ψυχεδελικά ποπ “Dark Spring ”, αλλά η συνέχεια που έπεται μουσικά παίρνει ένα ηπιότερο ρυθμό, χωρίς να χάνει το συναρπαστικό στοιχείο. Ένα άλμπουμ που ακούγεται προσωπικό και συνάμα τεράστιο, φωτεινό μέσα στο σκοτάδι του, πρωτότυπο και συγχρόνως γνώριμο. Στο “7” οι Beach House άλλαξαν συνεργάτες, δούλεψαν μαζί με τον παραγωγό των Panda Bear και MGMT και τον Peter Kember, πρώην μέλος των Spacemen 3, και αυτό φάνηκε στον ήχο τους. Έγραψαν συναρπαστικά τραγούδια που είναι πραγματικά μεγάλα και ακροβατούν ανάμεσα στο shoegazing και τα glossy synths. To “Lemon Glow”, το “Dive”, το “Drunk in LA”, είναι μερικά από τα τραγούδια που θα αποκτήσουν γρήγορα το status του κλασικού για τους Beach House, ενώ το άλμπουμ στην ολότητά του θα σε συναρπάσει, θα σε τυλίξει μέσα του θα σε κάνει να ονειρευτείς.

“God’s Favorite Customer” – Father John Misty

To 2015 o Father John Misty κυκλοφόρησε το “I Love You Honeybear” μια ωδή στην αγάπη, τον πόθο και το «εγώ», με ακόλουθό του το “Pure Comedy” ένα άλμπουμ στο οποίο στοχάστηκε πάνω στη φιλόδοξη διερεύνηση της ανθρώπινης κατάστασης. Η πιο πρόσφατη κυκλοφορία του τιτλοφορείται “God’s Favorite Customer” και φαίνεται θεματικά να συνδυάζει τα προηγούμενα δύο άλμπουμ μέσα από μια απλή μουσικά προσέγγιση. Μια προσέγγιση που θυμίζει την επιστροφή στους βασικούς ήχους και ρυθμούς. Ο χαρακτηριστικός soft rock ήχος είναι ακόμα παρών σε όλα τα τραγούδια, αλλά ο ακροατής τον αισθάνεται πιο σκοτεινό, περισσότερο εσωτερικό. Μαθαίνουμε πως τα πράγματα δεν είναι σωστά. Αέναα ανήσυχο, ο «αγαπημένος πελάτης του Θεού» είναι ένα άλμπουμ που μιλάει για δωμάτια ξενοδοχείου και ρεσεψιόν, εισέρχεται και βγαίνει από ένα μεταβατικό περιβάλλον, ένα περιβάλλον που συχνά δεν έχει αγάπη ή άνεση. Στιχουργικά, ο Father John Misty μιλά για μια ανεκπλήρωτη σφοδρή επιθυμία που καταρρέει στην απομόνωση του εαυτού. Το μυαλό του φαίνεται να περνάει από θέμα σε θέμα, ωστόσο μένει πάντα κολλημένο σε αυτό που έχει χαθεί. Η διάθεση του άλμπουμ δεν περιορίζεται στη σοβαρότητα τέτοιων θεμάτων. Το ιδιαίτερο χιούμορ του Father John Misty είναι εκεί, η ιδιοφυία του διατρέχει κάθε στίχο και ήχο, ενώ η φωνή του παραμένει πάντα προσωπική και διεισδυτική . Εν κατακλείδι, μαθαίνουμε πως ο πόνος περνά, αλλά η ατομικότητα παραμένει κάτι που αγαπάμε αλλά και φοβόμαστε. Ένα άλμπουμ γεμάτο με ερωτήσεις που δεν βρίσκουν απάντηση. Ο Father John Misty στην πιο ειλικρινή και βαθιά εκδοχή του.

“Everything Is Love” – Beyoncé / JAY-Z

Το πιο ισχυρό ζευγάρι της μουσικής, οι Carters, κυκλοφόρησαν προς έκπληξη όλων ένα κοινό άλμπουμ που τιτλοφορείται “Everything Is Love” και κλείνουν με αυτό την τριλογία των albums τους, που αναφέρονται στο γάμο και τη σχέση τους. Στιχουργικά είναι ηπιότερο από τα προηγούμενα ατομικά τους, ωστόσο έχει τη δική του δυναμική και ιδιαίτερη αισθητική. Πρόκειται για μια εξύμνηση και απόδειξη της ανθεκτικότητας της αγάπης μέσα από τον αυτό-προβληματισμό, την ειλικρίνεια, τον συμβιβασμό και την υπερηφάνεια της μαύρη υπερβολής. Το “Everything Is Love” επικεντρώνεται στο status των συμβόλων του, μιλάει για το πλούτο, τα χρήματα και την κατάκτηση αυτών σε τραγούδια όπως το “Family Feud” και “Legacy”, ενώ το επικό “APESHIT” πραγματεύεται τη βίαιη αποικιακή ιστορία που απεικονίζεται ως υψηλή τέχνη μέσα στο μουσείο του Λούβρου.  Μέσα από το σύνθετα όμορφο άλμπουμ οι Carters βρίσκουν τη δική τους αλήθεια και τελικά τη δική τους εξιλέωση!

Το Βερολίνο αποτελούσε πάντοτε πόλο έλξης για καλλιτέχνες κάθε είδους. Πρόκειται για μια πόλη μποέμ, εναλλακτική, μυθική στα μάτια πολλών, μια πόλη στην οποία μπορείς να είσαι ελεύθερος καλλιτεχνικά, ελεύθερος να πειραματιστείς, ελεύθερος να δημιουργήσεις κάτι και τις περισσότερες αν όχι όλες τις φορές, να βρεις κοινό για το έργο σου. Το Βερολίνο σε ωθεί στη δημιουργία, σου προσφέρει ερεθίσματα και σου δίνει το ελεύθερο για να κάνεις ότι θέλεις.

Τη δεκαετία του ’70 και του ’80 ήταν ένα καζάνι που έβραζε, ένα σημείο αναφοράς για κάθε μορφή τέχνης. Δικαιολογημένα λοιπόν, πληθώρα  καλλιτεχνών το επισκέφτηκε και έμεινε εκεί για να δημιουργήσει και να εξελιχθεί.

DAVID BOWIE 

Την αρχή την έκανε ο David Bowie, ο οποίος στα μέσα της δεκαετίας του ’70 έφτασε στην πόλη ώστε να επανεφεύρει τον εαυτό του. Ο ίδιος στο Βερολίνο κυκλοφορούσε με φαρδιά ρούχα και απολάμβανε τη σχετική ανωνυμία του. Κατά τη διάρκεια της διαμονής του εκεί πέρασε από την εξάρτηση στην απελευθέρωση, από την αναγνωρισιμότητα στην “κανονικότητα “, εξύμνησε την ενότητα και την ισότητα των ανθρώπων , τραγούδησε το HEROES και για μερικές στιγμές ένωσε τις δύο πλευρές της πόλης. Συνέλαβε και καθόρισε την πεμπτουσία του και ενσωμάτωσε στο καλλιτεχνικό του όραμα την σύγχυση μιας γενιάς που είχε χάσει την πίστη της στα ιδανικά και στις αξίες. Εκεί εμπνεύστηκε και έγραψε την πιο διάσημη τριλογία του, “Low“, “Heroes” και “Lodger“, ενώ ακόμα και σε μετέπειτα κυκλοφορίες του μνημονεύει τα μέρη μιας πόλης στην οποία μπορείς τόσο εύκολα να χαθείς αλλά και να ανακαλύψεις τον εαυτό σου.

IGGY POP

Από το 1976 ο David Bowie μαζί με τον Iggy Pop ζούσαν σαν πραγματικοί Βερολινέζοι στην ίδια οδό, στην προσπάθειά τους να μείνουν μακριά από τα ναρκωτικά. Τα δύο -κατά πολλούς πιο εμβληματικά- albums του Iggy Pop το “The Idiot” και το “Lust For Life” γράφτηκαν και ηχογραφήθηκαν στο Βερολίνο υπό την καθοδήγηση του David Bowie. Επίσης, οι δύο καλλιτέχνες εκείνη την περίοδο έγραψαν μαζί το “China Girl” , το “Tonight” και το “Sister Midnight”.

NICK CAVE 

Τη δεκαετία του ’80 στην πόλη του Βερολίνου κατέφθασε ο Nick Cave και οι Birthday Party μετά από τη διαμονή τους στο Λονδίνο. Τα πρώτα χρόνια στην πόλη για το συγκρότημα ήταν τα καλύτερα καθώς βρήκαν το κοινό που πραγματικά εκτιμούσε τη μουσική τους. Ωστόσο, οι καλές μέρες δεν κράτησαν για πολύ και οι Birthday Party εν τέλει διαλύθηκαν. Έτσι, ο Nick Cave γνώρισε τον Blixa Bargeld of Einstürzende Neubauten, που δούλευε σε ένα μπαρ και δημιούργησε τους Bad Seeds. O Nick Cave ζούσε σε ένα μικρό σπίτι, που ήταν γεμάτο με γερμανικούς γοτθικούς πίνακες. Στιγμιότυπα από τη ζωή του στο Βερολίνο αποτυπώνονται στο εξαιρετικό ντοκιμαντέρ  B-Movie: Lust and Sound in West Berlin. Ο Nick Cave και οι Bad Seeds ηχογράφησαν στα θρυλικά Hansa Studios (εκεί ηχογράφησε και ο Bowie) 3 albums, το “The Firstborn is Dead” το 1985,  το “Your Funeral … My Trial” το  1986 και τέλος το  “Tender Prey” το 1988. O Nick Cave άφησε το Βερολίνο το 1989.

U2

Τη δεκαετία του ’90 οι U2 ήρθαν στο Βερολίνο για να γράψουν ένα νέο album καθώς πίστευαν πως για να δημιουργήσουν κάτι νέο  έπρεπε να απομακρύνουν τους εαυτούς τους από την καθημερινότητα την οποία είχαν. Στις 3 Οκτωβρίου το 1990 οι U2 πήραν την τελευταία πτήση προς το Ανατολικό Βερολίνο, στην παραμονή της γερμανικής επανένωσης,  για να εμπνευστούν από την ευρωπαϊκή προσέγγιση στη μουσική και τον αέρα αλλαγής που επικρατούσε. Οι ίδιοι συνάντησαν διάφορες αναπάντεχες δυσκολίες, κατά τη διάρκεια της παραμονής τους εκεί. Διαφορετικές μουσικές ιδέες που τα μέλη τους συγκροτήματος αδυνατούσαν να  συνδυάσουν και να μεταφράσουν σε τραγούδια, παραμελημένα studio ηχογράφησης και ένα γενικότερο κλίμα αποδιοργάνωσης έφερε το συγκρότημα πολύ κοντά στη διάλυση. Η συμβολή του Brain Eno και του Daniel Lanois ήταν πραγματικά σωτήρια, καθώς οι δύο παραγωγοί κατάφεραν να καθοδηγήσουν αποτελεσματικά το συγκρότημα σε ένα album, που έμελλε να γίνει ίσως η μεγαλύτερή τους επιτυχία. Το Achtung Baby γεννήθηκε στο Βερολίνο και τα υπόλοιπα είναι ιστορία.