Ωστόσο, όταν τα παιδιά μείωσαν δραστικά τον χρόνο τους στις οθόνες, παρουσίασαν σημαντικές βελτιώσεις στη συνολική συμπεριφορά και τη συναισθηματική τους ευεξία.

Ερευνητές από το Πανεπιστήμιο της Νότιας Δανίας ανέλυσαν στοιχεία που είχαν συγκεντρωθεί από 89 οικογένειες με 181 παιδιά και εφήβους ηλικίας τεσσάρων έως 17 ετών, σύμφωνα με πληροφορίες της New York Post.

Οι μισές από τις οικογένειες κλήθηκαν να περιορίσουν τον ελεύθερο χρόνο των παιδιών τους στην οθόνη σε τρεις ώρες την εβδομάδα το πολύ ανά άτομο – μια σημαντική αλλαγή από τις επτά έως οκτώ ώρες που περνούν κατά μέσο όρο τα περισσότερα παιδιά την ημέρα.

Τα αποτελέσματα από την μείωση των ωρών στις οθόνες

Όσοι το έκαναν, διαπίστωσαν ότι το παιδί τους βελτίωσε τα συμπτώματα εσωτερίκευσης -συμπεριφορές που συχνά αποτελούν κρυφές αντιδράσεις στα συναισθήματα και το στρες- και τη φιλοκοινωνική τους συμπεριφορά -τις συμπεριφορές που αποσκοπούν στο όφελος των άλλων.

Τα παιδιά που άλλαξαν τις συνήθειές τους παρουσίασαν μείωση των δυσκολιών συμπεριφοράς μετακινούμενα από την κατηγορία «οριακά» στην κατηγορία «φυσιολογικά».

Η αποφυγή ωρών οθόνης την ημέρα βοήθησε τα παιδιά να επεξεργάζονται καλύτερα τα συναισθήματά τους και να βελτιώνουν τις κοινωνικές τους αλληλεπιδράσεις.

Καθόλου οθόνη σε μωρά και νήπια

Σε προηγούμενη έρευνα που δημοσιεύθηκε στο JAMA Pediatrics έδειξε ότι τα παιδιά θα πρέπει να απαγορεύεται ο χρόνος στην οθόνη μέχρι την ηλικία των 3 ετών, καθώς μπορεί να οδηγήσει σε αναπτυξιακές καθυστερήσεις.

Ερευνητές του Πανεπιστημίου Drexel ανακάλυψαν ότι τα μωρά και τα νήπια που έχουν χρόνο στην οθόνη είναι πιο πιθανό να εμφανίσουν άτυπες αισθητηριακές συμπεριφορές που σχετίζονται με νευροαναπτυξιακές διαταραχές όπως ο αυτισμός και η διαταραχή ελλειμματικής προσοχής/υπερκινητικότητας (ΔΕΠΥ).

Οι ερευνητές ανακάλυψαν επίσης ότι η ποσότητα του χρόνου οθόνης που επιτρεπόταν στα μωρά και η ηλικία τους επηρέαζαν άμεσα την ανάπτυξή τους.

Κάθε ώρα καθημερινού χρόνου στην οθόνη αύξανε τις πιθανότητες του παιδιού να παρουσιάσει αισθητηριακά προβλήματα κατά 23% στους 18 μήνες, αλλά έπεφτε στο 20% στους 24 μήνες.

Η μόνη εξαίρεση είναι η βιντεοκλήση – καθώς τα κοινωνικά οφέλη είναι πιθανώς χρήσιμα για την ανάπτυξη του παιδιού.

Όπως και να ονομάζονται πάντως, αποτελούν μια ψυχοφθόρα διαδικασία για όλους τους εμπλεκόμενους(κυρίως τους μαθητές, αλλά και τους γονείς τους και τους καθηγητές) Ένα πραγματικό τεστ αντοχής, κάτι σαν «Ιερά Εξέταση»..
Πρόσωπα σφιγμένα, ζορισμένα, μάτια που συχνά πυκνά βουρκώνουν, δακρύζουν, κλαίνε, λέξεις που δε βγαίνουν εύκολα. Οι αισθήσεις υπολειτουργούν ή δυσλειτουργούν:
• τα μάτια δε βλέπουν όσα έβλεπαν – εστιάζουν ΜΟΝΟ στο στόχο, στον ένα και μοναδικό…
• τα αυτιά δεν ακούν όσα άκουγαν- αφουγκράζονται μόνο τους χτύπους της καρδιάς που χτυπά δυνατά, καθώς αγωνιά διαρκώς…
• το στόμα δε γεύεται όσα γευόταν – η ΜΟΝΗ γεύση που κυριαρχεί είναι πικρή, στυφή … της πιθανής αποτυχίας
• τα χέρια δεν αγγίζουν όπως άγγιζαν- ψηλαφούν ΜΟΝΟ το επιφανειακό, το επιδερμικό. Το βιβλίο, το τετράδιο, το στυλό και το μολύβι…
• η μύτη δε μυρίζει όσα μύριζε- οσφραίνεται ΜΟΝΟ τον φόβο…

Ζητούμενα-ερωτήματα: όσα αγνοώ
Μια τρίωρη εξέταση μπορεί να κρίνει το παρελθόν αλλά και το μέλλον ενός μαθητή;
Ποια είναι η απαραίτητη προϋπόθεση της επιτυχίας; η τύχη; η ικανότητα; ο προγραμματισμός; όλα αυτά μαζί; ή τίποτα από αυτά;
Και αν αποτύχεις; Θα ξαναπροσπαθήσεις του χρόνου;
Και αν επιτύχεις; Θα αποκατασταθείς επαγγελματικά;
Μπορεί ένας 17χρονος –μία 17χρονη να σηκώσει όλο αυτό το φορτίο; Αξίζουν τελικά τόσοι κόποι και θυσίες;
Και αν τελικά οι Πανελλαδικές δεν είναι ο «σωστός» τρόπος, τότε ποιος είναι ο ενδεδειγμένος;
Τι είναι τελικά γνώση και πώς αυτή αποκτιέται;
Πού βρίσκεται η ουσία της εκπαίδευσης; Πού είναι η ανθρώπινη επαφή; Το καθαρό βλέμμα; Οι ευωδιαστές μυρωδιές; Οι ωραίες γεύσεις; Χάνονται και θυσιάζονται στο βωμό του συμφέροντος; Ποιου άραγε; του ατομικού; της ατομικής επιτυχίας;
Ποιος είναι ο σκοπός του εκπαιδευτικού μας συστήματος; η δημιουργία «μεμονωμένων μαχητών» και όχι μιας καλά οργανωμένης ομάδας; Σκοπός μας είναι να προβάλλουμε και να επιβάλλουμε το συνεχή και σκληρό ανταγωνισμό και όχι τον υγιή συναγωνισμό;
Τελικά, τι είδους κοινωνία θέλουμε; Τι είδους πολίτες; Τι είδους μαθητές;

«Οδηγίες προς ναυτιλομένους»:

• Δεν είναι ένας απλός αγώνας ταχύτητας, αλλά ένας πραγματικός μαραθώνιος
• Οπότε, οργανώστε κατάλληλα το χρόνο σας και κατανείμετε σωστά τις δυνάμεις σας-σωματικές, πνευματικές και ψυχικές.
• Μην αναλώσετε τις δυνάμεις σας τους πρώτους μήνες. Το ταξίδι είναι μεγάλο και απαιτητικό. Μια πραγματική Οδύσσεια, που μακάρι να έχει για όλους σας ευτυχή κατάληξη, αλλά ούτως ή άλλως, όπως λέει και ο Καβάφης «το ταξίδι είναι αυτό που μετράει». Άλλωστε, πολλές φορές η αποτυχία διδάσκει περισσότερα από την επιτυχία!
• Ξεσπάστε … για να μην σπάσετε!!
• Εκτονωθείτε … για να τονωθείτε!
• Γελάστε και κλάψτε … γιατί το πιο πιθανό είναι πως όλα στη ζωή είναι …για γέλια και για κλάματα!!

Εν κατακλείδι:
Εδώ και πολλά χρόνια βλέπω μαθητές της Τρίτης Λυκείου να έρχονται αντιμέτωποι με το «τέρας των Πανελλαδικών Εξετάσεων». Κάποιοι λυγίζουν και σπάνε, κάποιοι αντέχουν, κάποιοι με εκπλήσσουν θετικά αλλά και κάποιοι αρνητικά.
Είναι ένα πραγματικό τεστ κόπωσης και αντοχής, μια ενδοσκόπηση, που βοηθά τους μαθητές να γνωρίσουν καλύτερα κάποια κομμάτια του εαυτού τους. Όρια, αντοχές, δυνατότητες, ικανότητες αποκαλύπτονται μπροστά τους. Ίσως αυτό να είναι το μεγαλύτερο πλεονέκτημα των Πανελλαδικών⋅ το ότι προετοιμάζουν τους μαθητές γι’ αυτό που θα ακολουθήσει, που θα είναι ακόμη πιο δύσκολο και επίπονο: να αντιμετωπίσουν την ίδια τη ΖΩΗ, με τα καλά και τα κακά της!

Ο Άγιος Βασίλης αφού τελείωσε όλα τα παιχνίδια στην ώρα τους, αποκαμωμένος λέει στα ξωτικά:

Πόσο πολύ κουράστηκα
Και τούτη τη χρονιά
Μα τα’ χω όλα έτοιμα
Παιχνίδια για παιδιά

Τα ξωτικά βλέποντάς τον έτσι κουρασμένο και πεινασμένο, του λένε:

Άγιε Βασίλη κόπιασε
Για να ξεκουραστείς
Και στο τραπέζι κάθισε
Να φας και να χαρείς

Σου έχουμε μια έκπληξη,
Και από πέντε χώρες
Πολλά παιδιά μαγείρευαν
Και έψηναν για ώρες

Μέσα στη κουζίνα, ακουγόταν θόρυβος πολύς…..πιάτα, πιρούνια, κουτάλια και μαχαίρια λες και παίζανε το παιχνίδι της φασαρίας….
Μόλις άνοιξαν λοιπόν οι πόρτες, εμφανίστηκαν με γεμάτους δίσκους τέσσερα πανέμορφα παιδάκια από τη Γερμανία στο τραπέζι!!!

Άγιε Βασίλη μας γλυκέ
Εμείς στη Γερμανία
Σου ετοιμάσαμε να φας
Νόστιμα πιάτα τρία

Σου φτιάξαμε για φαγητό
Λουκάνικο σκορδάτο
Βάλε μουστάρδα μπόλικη
Και πριν κρυώσει, φα’ το.

Για το κυρίως πιάτο σου
Και πριν σε πιάσει πείνα
Φάε κόκκινο λάχανο
Και μυρωδάτη χήνα

Και για το επιδόρπιο
Με τον καφέ παρέα
Στόλεν, λεπκούχεν φτιάξαμε
Αφράτα και ωραία.

Ο Άγιος Βασίλης γούρλωσε τα ματάκια του από την έκπληξη…μα είναι δυνατόν να μου έφτιαξαν τόσο νόστιμα φαγητά αυτά τα παιδάκια; αναρωτήθηκε….μα πριν προλάβει καλά καλά να συνειδητοποιήσει τι έγινε, οι πόρτες της κουζίνας άνοιξαν πάλι και τότε εμφανίστηκαν πέντε γλυκούτσικα παιδάκια από τη Γαλλία….

Απ’ τη Γαλλία ερχόμαστε
Απ’ το όμορφο Παρίσι
Και ότι μαγειρέψαμε
Χαρά θα σε γεμίσει

Σαν ξεκινάει η μέρα μας
Για μας είναι το παν
Μες στην κοιλίτσα μας να μπει
Βουτύρου κρουασάν

Εμείς σου ετοιμάσαμε
Τη μύρισες, την είδες
Μια γαλοπούλα γεμιστή
Με κάστανα, σταφίδες.

Αυτή τη γαλοπούλα μας
Για να την καταπιείς
Κόκκινο Άη Βασίλη μας
Πρέπει κρασί να πιεις.

Και το γλυκό μας Άγιε μας
Κορμός με σοκολάτα.
Έτσι αναδεικνύονται
Όλα αυτά τα πιάτα

Ο Άγιος Βασίλης κοιτούσε αποσβολωμένος…..τα πεντανόστιμα πιάτα μπροστά στο τραπέζι του τον έκαναν να λαχταρά πότε θα ξεκινήσει να τα καταβροχθίσει…
Τη συνέχεια όμως ούτε που τη φανταζόταν….οι πόρτες άνοιξαν και πάλι και από την κουζίνα έκανε την εμφάνισή της η τρελοπαρέα από την Ιταλία…τρία παιδάκια παρέα με τη μάγισσα Μπεφάνα κουβαλούσαν Ιταλικά παραδοσιακά φαγητά….

Την Ιταλία αφήσαμε
Και κάναμε κοπάνα
Μας έφερε στη σκούπα της
Η μάγισσα Μπεφάνα

Η Μπεφάνα γυρίζει και λέει στον Άγιο Βασίλη:

Εμένα με γιορτάζουνε
Στις έξι του Γενάρη
Και ότι μαγειρεύουνε
Έχει ομορφιά και χάρη

Τα υπόλοιπα παιδάκια φέρνοντας το δίσκο τραγουδούσαν στον Άγιο…

Εγώ για να’ ρθω Άγιε μου
Άφησα τη μπουγάδα
Και έφτιαξα πεντανόστιμες
Πίτσα-μακαρονάδα.

Και τώρα που’ χεις έτοιμα
Τόσα πολλά παιχνίδια
Γλυκά μπισκότα έφερα
Με μέλι και καρύδια!!

Η έκπληξη λοιπόν όσο πήγαινε γινόταν ακόμα πιο όμορφη….ή καλύτερα ακόμα πιο νόστιμη!!!! Ανοίγοντας τις πόρτες της κουζίνας για μια ακόμη φορά, τα ξωτικά παρουσίασαν στον Άγιο Βασίλη τους επόμενους μάγειρες της βραδιάς….

Απ’ την Ελλάδα ερχόμαστε
Τρία μικρά παιδάκια
Και φέρνουμε στο πιάτο σου
Τα ζουμερά γιαπράκια

Φέρνω μελομακάρονα
Σιροπιαστά με μέλι
Που αν μυρίσει η μύτη σου
Να τα γευτεί θα θέλει!!

Και για το τέλος έφερα
Με άχνη κουραμπιέδες
Και αν δε σου φτάνουνε αυτά
Σου φτιάχνω και κεφτέδες!

Ο Άγιος Βασίλης δαγκώνοντας κρυφά ένα μικρό κουραμπιέ και με γένια να χιονίζουν άχνη περίμενε να δει γεμάτος λαχτάρα τι άλλο τον περίμενε….τότε εμφανίστηκε από την κουζίνα φορώντας ρούχα καλοκαιρινά η τελευταία παρέα των παιδιών από το μακρινό Πουέρτο Ρίκο!!!!!

Εμείς κρυώνουμε πολύ
Ήρθαμε με σορτσάκι
Στο Πουέρτο Ρίκο έχουμε
Ζεστό καλοκαιράκι

Παρ’ όλα αυτά σου φέραμε
Ζεστό καρύδας γάλα
Για να βουτήξεις δυο γλυκά
Μπισκότα και μεγάλα

Και αυτό που έφερα εγώ
Και τέλεια μυρίζει,
Πιάτο παραδοσιακό
Σταφίδες και άσπρο ρύζι.

Μαζεύοντας λοιπόν από όλες τις χώρες τα πιάτα, το τραπέζι γέμισε με διαφορετικά χρώματα μα όλα το ίδιο νόστιμα και λαχταριστά…τα παιδάκια γίνανε μια όμορφη παρέα και με μια φωνή λένε στον Άγιο:

Κάθισε τώρα Άγιε μας
Δοκίμασε τα πιάτα
Γιατί είναι όλα νόστιμα
Ζεστά μα και αφράτα

Μα ο Άγιος Βασίλης είχε διαφορετική άποψη….

Αυτά τα πιάτα φίλοι μου
Παρέα θα τα φάμε
Και όταν θα χορτάσουμε
Για ύπνο όλοι θα πάμε

Στον κόσμο όλο ευχόμαστε
Υγεία και χαρά
Πανέμορφα Χριστούγεννα
Μα και Πρωτοχρονιά.

Σύμφωνα με τους επιστήμονες, η μουσική, όπως και το μπαλέτο, το γκολφ και το σκάκι στα πρώτα χρόνια της ζωής δημιουργεί έναν πιο δυνατό εγκέφαλο. Οι επιστήμονες μελέτησαν 103 μουσικούς και 50 μη-μουσικούς εξετάζοντας τους εγκεφάλους τους. Αυτό που παρατήρησαν είναι ότι οι εγκέφαλοι των μουσικών ήταν παρόμοιοι επιδεικνύοντας περισσότερες συνδέσεις στις περιοχές που σχετίζονται με τον λόγο και τον ήχο. «Όσο νωρίτερα οι μουσικοί είχαν ξεκινήσει την εκμάθηση τόσο πιο δυνατές ήταν οι νευρικές συνδέσεις», λέει ο επικεφαλής της έρευνας, Lutz Jäncke. «Εάν κάποιος μου έλεγε ότι θα μπορούσα να αλλάξω τον εγκέφαλό μου, ίσως να ξόδευα περισσότερο χρόνο μαθαίνοντας πιάνο και λιγότερο στο γήπεδο του ποδοσφαίρου».

Οι συνέπειες της κλιματικής αλλαγής απειλούν ένα δισεκατομμύριο παιδιά, και γενικά, το επίπεδο ζωής των ανηλίκων σε παγκόσμια κλίμακα δεν κατέγραψε βελτίωση την τελευταία δεκαετία, τονίζει σε έκθεσή της που δίνει στη δημοσιότητα σήμερα η μη κυβερνητική οργάνωση KidsRights.

Η πανδημία του νέου κοροναϊού είχε άλλωστε τρομακτικό αντίκτυπο στα ανήλικα αγόρια και κορίτσια, που σε πολλές περιπτώσεις στερήθηκαν την τροφή ή τα φάρμακα που είχαν ανάγκη εξαιτίας της αποδιοργάνωσης του τομέα της υγείας, με αποτέλεσμα να χαθούν 286.000 ζωές παιδιών ηλικίας κάτω των πέντε ετών, προσθέτει η ολλανδική ΜΚΟ στην ετήσια έκθεσή της.

Ο «δείκτης της KidsRights», που δημοσιοποιείται κάθε χρόνο, κατατάσσει 185 χώρες ανάλογα με τον βαθμό που τηρούν τη διεθνή Σύμβαση για τα Δικαιώματα του Παιδιού. Βασίζεται σε δεδομένα του ΟΗΕ.

Οι πρώτοι και οι τελευταίοι

Η Ισλανδία, η Σουηδία, η Φινλανδία και η Ολλανδία καταλαμβάνουν τις πρώτες τέσσερις θέσεις της κατάταξης αυτής το 2022. Στις τελευταίες τέσσερις απαντώνται η Κεντροαφρικανική Δημοκρατία, η Σιέρα Λεόνε, το Αφγανιστάν και το Τσαντ.

Η έκθεση για το 2022 ηχεί «συναγερμό για τις σημερινές και τις μελλοντικές γενιές παιδιών», τονίζει στην ανακοίνωση Τύπου της ΜΚΟ ο Μαρκ Ντούλαερτ, ιδρυτής και πρόεδρος της KidsRights.

«Το κλίμα που βρίσκεται σε ταχεία μεταβολή απειλεί σήμερα το μέλλον τους και τα θεμελιώδη δικαιώματά τους», προσθέτει ο ίδιος.

«Δεν σημειώθηκε σημαντική πρόοδος στο επίπεδο ζωής των παιδιών κατά τη διάρκεια της τελευταίας δεκαετίας και, επιπλέον, τα μέσα για την επιβίωσή τους επλήγησαν πολύ σοβαρά από την πανδημία», επιμένει.

Για πρώτη φορά σε δυο δεκαετίες, ο αριθμός των παιδιών που εργάζονται ξεπέρασε τα 160 εκατομμύρια, με άλλα λόγια αυξήθηκε κατά 8,4 εκατομμύρια τα τελευταία τέσσερα χρόνια, σύμφωνα με τον δείκτη, ο οποίος καταρτίζεται σε συνεργασία με το πανεπιστήμιο Erasmus (Ρότερνταμ).

Σε ποιες χώρες καταγράφηκε πρόοδος

Στη μελέτη επισημαίνεται πάντως η πρόοδος που καταγράφηκε σε ορισμένες χώρες. Για παράδειγμα, η Ανγκόλα μείωσε κατά το ήμισυ τη θνητότητα των παιδιών κάτω των πέντε ετών, ενώ το Μπανγκλαντές μείωσε κατά το ήμισυ τον αριθμό των παιδιών με ελλιπές σωματικό βάρος. Η Βολιβία, από την πλευρά της, μείωσε κατά το ήμισυ τα ατυχήματα στα οποία τραυματίστηκαν παιδιά κατά την εργασία τους.

Η Ελβετία, δεύτερη στην κατάταξη πέρυσι, κατρακύλησε στην 31η θέση «εξαιτίας της ανεπαρκούς εφαρμογής στη χώρα της αρχής του ‘βέλτιστου συμφέροντος του παιδιού’ σε αποφάσεις που αφορούσαν τα παιδιά», επισήμανε η ΜΚΟ.

Κι άλλες χώρες επικρίνονται στην έκθεση, όπως η Νιγηρία (175η), για το υψηλό επίπεδο μητρικών θανάτων στη γέννα, ή το Μαυροβούνιο (49ο), λόγω του χαμηλού επιπέδου εμβολιασμού.

Η σημαντική αυτή αύξηση συνδέεται με φτωχότερη διατροφή, όραση, ψυχική υγεία (συμπεριλαμβανομένου του άγχους) και προβλήματα συμπεριφοράς όπως επιθετικότητα, ευερεθιστότητα και συχνότερα ξεσπάσματα θυμού, λένε οι ερευνητές.

Τα ευρήματα καταλήγουν στο συμπέρασμα ότι πρέπει να αναληφθεί δράση προκειμένου να αμβλυνθούν οι αλγεινές συνέπειες στην υγεία εκατομμυρίων παιδιών.

Η μεγαλύτερη ημερήσια αύξηση έκθεσης στην οθόνη εντοπίστηκε σε παιδιά ηλικίας μεταξύ έξι και δέκα ετών. «Σημαντικές» ωστόσο αυξήσεις παρατηρήθηκαν σε όλες τις ηλικιακές ομάδες, ακόμη και στους ενήλικες, σύμφωνα με το Πανεπιστήμιο Anglia Ruskin, αναφέρει η Guardian.

Μετά τα παιδιά πρώτης σχολικής ηλικίας, που κάθισαν μπροστά τον υπολογιστή και την τηλεόραση κατά 83 λεπτά περισσότερα απ’ ό,τι συνήθως ημερησίως, έρχονται οι ενήλικές με 58 λεπτά περισσότερα και ακολουθούν οι έφηβοι (ηλικίας 11 με 17 ετών) με 55 λεπτά περισσότερα ημερησίως. Τα παιδιά κάτω των 5 ετών είδαν κι αυτά περισσότερη τηλεόραση, κατά 35 λεπτά ημερησίως.

Η μελέτη διαπίστωσε επίσης ότι ο ελεύθερος χρόνος μπροστά στην οθόνη ή ο χρόνος στην οθόνη που δεν σχετίζεται με την εργασία ή τη μελέτη, αυξήθηκε επίσης σε όλες τις ηλικιακές ομάδες. Τα παιδιά ηλικίας μεταξύ έξι και 10 ετών παρουσίασαν για άλλη μια φορά τη μεγαλύτερη αύξηση.

Εκτός από τις επιβλαβείς επιπτώσεις στα παιδιά, η έρευνα εντόπισε περαιτέρω συνδέσμους μεταξύ περισσότερου χρόνου οθόνης και αρνητικών αποτελεσμάτων για τους ενήλικες. Αυτές περιελάμβαναν δυσμενείς επιπτώσεις στη διατροφή, την υγεία των ματιών και την ψυχική υγεία, όπως άγχος, κατάθλιψη και μοναξιά, και στη γενική υγεία, συμπεριλαμβανομένης της κόπωσης, της μειωμένης σωματικής δραστηριότητας και της αύξησης βάρους.

Διαπίστωσαν ότι τα παιδιά που έπαιζαν πολλές ώρες βιντεοπαιχνίδια είχαν αυξήσει στα δύο χρόνια που μεσολάβησαν ανάμεσα στα τεστ τον δείκτη της νοημοσύνης τους κατά 2,5 βαθμούς σε σχέση με τον μέσο δείκτη ευφυΐας των παιδιών αυτής της ηλικίας ενώ τα παιδιά που έβλεπαν πολλές ώρες τηλεόραση ή ασχολούνταν με τα social media δεν παρουσίαζαν κάποια μετρήσιμη θετική επίδραση στις γνωσιακές τους ικανότητες. Οι ερευνητές σημειώνουν πάντως στην επιθεώρηση «Scientific Reports» ότι δεν παρατήρησαν μεν θετική επίδραση των παιδιών από την πολύωρη παρακολούθηση τηλεόραση ή την ενασχόληση με τα social media αλλά δεν εντόπισαν και κάποια αρνητική επίπτωση.

Σύμφωνα με τους ερευνητές στα παιδιά ηλικίας δέκα ετών που ασχολούνταν με τα videogames γινόταν μια εγκεφαλική διεργασία που διαρκούσε δύο έτη και στο τέλος αυτής της διεργασίας ο δείκτης της νοημοσύνης των παιδιών αυξανόταν απότομα κατά 2,5 βαθμούς.

Η έρευνα αυτή έρχεται να προστεθεί σε μια σειρά από μελέτες που έχουν γίνει τα τελευταία χρόνια και δείχνουν τις ευεργετικές συνέπειες της ενασχόλησης με τα βιντεοπαιχνίδια που για δεκαετίες κατηγορούνται για ενδεχόμενες αρνητικές συνέπειες στην εγκεφαλική και κυρίως ψυχολογική κατάσταση των παιδιών. Πάντως οι ερευνητές δεν προχώρησαν σε εξειδίκευση των ειδών βιντεοπαιχνιδιών που έχουν την θετική επίδραση στην νοημοσύνη των παιδιών.

Οι χρήστες με διάφορους τρόπους κι ενώ μαγνητοσκοπούν τη διαδικασία, προκαλούν στον εαυτό τους διακοπή της οξυγόνωσης του εγκεφάλου με αποτέλεσμα να χάνουν τις αισθήσεις τους. Οποιαδήποτε δραστηριότητα στερεί από τον εγκέφαλο οξυγόνο μπορεί να προκαλέσει μόνιμη απώλεια της νευρικής λειτουργίας, μόνιμη νοητική αναπηρία ή ακόμα και θάνατο. Επιπρόσθετα, υπάρχει και ο κίνδυνος σοβαρού χτυπήματος στο κεφάλι κατά την πτώση του χρήστη στο έδαφος.

Σύμφωνα με όσα διευκρινίζει το Κέντρο, «προς το παρόν δεν υπάρχει επιβεβαιωμένο θύμα της συγκεκριμένης πρόκλησης στη χώρα μας όμως στο εξωτερικό έχουν καταγραφεί περιστατικά παιδιών που έχουν χάσει τη ζωή τους».

Τι μπορούν να κάνουν οι γονείς

«Το ευάλωτο της ηλικίας, η περιέργεια, η ομότιμη πίεση, η τάση μιμητισμού, καθώς και η αίσθηση του ανήκειν, λαμβάνοντας υπόψη και τα χαρακτηριστικά της ηλικιακής περιόδου των παιδιών, των εφήβων και των νέων, διαδραματίζουν καθοριστικό και ενισχυτικό παράγοντα στην έκθεση σε τέτοιους κινδύνους. Επομένως, καθίσταται επιτακτικό και αναγκαίο να μας απασχολεί, όχι μόνο ως ιδιότυπο και μεμονωμένο ‘φαινόμενο, αλλά ως μέρος ενός συνόλου επιβλαβών συμπεριφορών και σύστοιχων κινδύνων, οι οποίες απαιτούν συνεχή ενημέρωση και εκπαίδευση» επισημαίνει το Ελληνικό Κέντρο Ασφαλούς Διαδικτύου, παραθέτοντας συμβουλές προς τους γονείς:

Διατηρείτε καλές σχέσεις με το παιδί σας και αναπτύξτε ποιοτική επικοινωνία, ώστε να αισθάνεται άνετα να σας αναφέρει τη διαδικτυακή του δράση (διαδικτυακούς φίλους, ιστοσελίδες που επισκέπτεται κ.λπ.) και πιθανούς διαδικτυακούς κινδύνους που αντιμετωπίζει.

Ελέγχετε τη συναισθηματική του ευημερία, διερευνώντας αν υπάρχει κάτι το οποίο το απασχολεί και το δυσκολεύει συναισθηματικά.

Επιβλέψτε διακριτικά τις διαδικτυακές τους δραστηριότητες και ενημερώστε για τους κινδύνους στο Διαδίκτυο. Να θυμάστε να μιλάτε για τους κινδύνους που υπάρχουν στο Διαδίκτυο, χωρίς ωστόσο να υπερβάλλετε για τη φύση του κινδύνου και το βαθμό στον οποίο το ίδιο το Διαδίκτυο είναι ένα επικίνδυνο περιβάλλον. Οι ενήλικες πρέπει να καταλάβουν ότι μια υπερβολική αντίδραση μπορεί να είναι δυνητικά επιβλαβής για τη μελλοντική σχέση/επικοινωνία με τα παιδιά τους.

Μιλήστε για την πίεση από συνομηλίκους : Ένα από τα βασικά ζητήματα που εγείρονται για τις διαδικτυακές προκλήσεις είναι αυτό της πίεσης από συνομιλήκους. Οι νέοι μπορούν μερικές φορές να ασχοληθούν με τέτοιες προκλήσεις, επειδή είναι αυτό που κάνουν όλοι/ες οι φίλοι/ες τους ή φαίνεται να κάνουν και λέγοντας «ΟΧΙ» μπορεί να φαίνεται και να είναι πολύ δύσκολο. Υπενθυμίστε και εξηγήστε ότι είναι εντάξει να πουν ΟΧΙ σε πράγματα που δεν αισθάνονται άνετα και υπερτονίστε ότι είναι σημαντικό να κάνουν τις δικές τους προσωπικές επιλογές.

Μείνετε ήρεμοι και κάντε την έρευνά σας: Όταν οι διαδικτυακές προκλήσεις αναφέρονται από παιδιά ή νέους/ες ή εμφανίζονται στα Μέσα Μαζικής Ενημέρωσης, είναι σημαντικό να διασφαλίσετε όλες τις πληροφορίες που χρειάζεστε, για να είστε σε θέση να ενημερώσετε και να υποστηρίξετε αποτελεσματικά το παιδί σας.

Μιλήστε με το παιδί σας: Ξεκινήστε μια συζήτηση σχετικά με τις διαδικτυακές προκλήσεις που μπορεί να έχουν προκαλέσει το ενδιαφέρον του παιδιού σας, ενημερώστε το για αυτές, αλλά και γενικότερα για τις προκλήσεις στο Διαδίκτυο.

Αποφύγετε να παρουσιάσετε ενοχλητικό ή τρομακτικό περιεχόμενο: Είναι σημαντικό να θυμάστε ότι ακόμη και όταν κάτι κοινοποιηθεί ευρέως στο Διαδίκτυο, αυτό δεν σημαίνει ότι όλοι/όλες το έχουν δει ή ακούσει. Μπορείτε να ενημερώσετε το παιδί σας για τους κινδύνους των διαδικτυακών προκλήσεων, χωρίς να του δείξετε παραδείγματα ή να δώσετε σαφείς λεπτομέρειες. Αντίθετα, επικεντρωθείτε σε βασικές συμβουλές και στρατηγικές, ώστε να είναι σε θέση να αντιμετωπίζει οποιονδήποτε διαδικτυακό κίνδυνο και πρόκληση. Για παράδειγμα, μιλήστε για την αποφυγή επικοινωνίας με άγνωστα και παράξενα προφίλ, παρουσιάστε τα εργαλεία αναφοράς και αποκλεισμού, ενθαρρύνετε για τη δυνατότητα επικοινωνίας με κάποιον έμπιστο ενήλικα, ώστε να επιτρέψει την ευκαιρία να επιλυθούν τυχόν απορίες ή προβληματισμοί.

Αποφύγετε την ονομασία σχετικά με επικίνδυνες προκλήσεις: Ο χαρακτηρισμός/ονομασία μιας πρόκλησης μπορεί να συμβάλει στην περαιτέρω διάδοσή της. Επομένως, αντί να εστιάζετε σε ένα συγκεκριμένο διαδικτυακό παιχνίδι, πρόκληση ή εικόνα, δώστε εφαρμόσιμες συμβουλές, σε περίπτωση που συμβεί οτιδήποτε στο Διαδίκτυο που ανησυχήσει, αναστατώσει ή προσβάλλει το παιδί σας.

Μιλήστε σχετικά με αποτελεσματικές πρακτικές αντιμετώπισης: Είναι σημαντικό να δώσετε στο παιδί σας τις στρατηγικές για την αντιμετώπιση τέτοιου διαδικτυακού περιεχομένου και προκλήσεων.

Αν δεχθεί πρόσκληση στο Διαδίκτυο για συμμετοχή σε επικίνδυνα «παιχνίδια», σε επικίνδυνες συμπεριφορές ή σε διαδικτυακές συζητήσεις, που το κάνει να αισθανθεί άβολα θα πρέπει:

– Να κρατήσει αποδεικτικά στοιχεία (στιγμιότυπα οθόνης-screen shots),

– Να αναφέρει, μέσω εργαλείων αναφοράς καταγγελίας, το περιστατικό και τα αποδεικτικά στοιχεία,

– Να μπλοκάρει το άτομο (π.χ., προφίλ) ή τον αριθμό που το παρενοχλεί,

– Να αναφέρει, άμεσα, το γεγονός σε εσάς ή σε ενήλικα που εμπιστεύεται,

– Να απευθυνθεί σε εξειδικευμένους φορείς όπως:

Γραμμή Βοήθειας Help-Line.gr στο 210 6007686

Ανοιχτή γραμμή καταγγελιών για το παράνομο περιεχόμενο στο διαδίκτυο SafeLine.gr

Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος (11188)

Αν αντιληφθεί ότι κάποιο άλλο παιδί ή έφηβος συμμετέχει ή σχεδιάζει να συμμετάσχει σε επικίνδυνες διαδικτυακές προκλήσεις να ενημερώσει άμεσα κάποιον ενήλικα ή να καλέσει τη Γραμμή Βοήθειας Help-Line.gr ή την Ανοιχτή γραμμή καταγγελιών για το παράνομο περιεχόμενο στο διαδίκτυο SafeLine.gr ή τη Δίωξη Ηλεκτρονικού Εγκλήματος.