Η ρύπανση ευθυνόταν για τον πρόωρο θάνατο εννέα εκατομμυρίων ανθρώπων το 2019, αποκαλύπτει μελέτη που δημοσιεύει σήμερα η επιθεώρηση Lancet, απολογισμός που δεν βελτιώθηκε, κυρίως λόγω της κακής ποιότητας του αέρα και της μόλυνσης από χημικές ουσίες, ειδικά μόλυβδο.

Τέσσερα χρόνια μετά την πρώτη μελέτη του είδους, η κατάσταση παρέμεινε πρακτικά αμετάβλητη: περίπου ο ένας πρόωρος θάνατος στους έξι στον κόσμο οφείλεται στη ρύπανση, στηλιτεύει η Επιτροπή για τη Ρύπανση και την Υγεία του Lancet. Η ρύπανση και τα ανθρωπογενή απορρίμματα που μολύνουν τον αέρα, το νερό και τη γη σκοτώνουν σπανίως άμεσα, όμως βρίσκονται πίσω από πολλές σοβαρές ασθένειες — καρδιακές παθήσεις, καρκίνους, αναπνευστικά προβλήματα, οξείες διάρροιες…

«Οι συνέπειες για την υγεία παραμένουν τεράστιες και οι χώρες με χαμηλά και μεσαία εισοδήματα υφίστανται το μεγαλύτερο βάρος», συνοψίζει ο βασικός συγγραφέας και συνδιευθυντής της επιτροπής Ρίτσαρντ Φούλερ. Σε αυτές συγκεντρώνεται το 92% των θανάτων και το μεγαλύτερο μέρος των οικονομικών ζημιών εξαιτίας του προβλήματος.

«Η προσοχή και η χρηματοδότηση ελάχιστα αυξήθηκαν από το 2015, παρά την τεκμηριωμένη αύξηση των ανησυχιών του κοινού ως προς τη ρύπανση και τις συνέπειές της στην υγεία», στηλιτεύει. Μολονότι οι πρόωροι θάνατοι που αποδίδονται σε μορφές μόλυνσης που συνδέονται με την ακραία φτώχεια μειώθηκαν, αυτοί που αποδίδονται στη ρύπανση του αέρα και στη μόλυνση από χημικές ουσίες αυξήθηκαν.

«Ο αντίκτυπος της ρύπανσης στην υγεία παραμένει πολύ μεγαλύτερος από αυτούς των πολέμων, της τρομοκρατίας, της ελονοσίας, του HIV, της φυματίωσης, των ναρκωτικών και του αλκοόλ» και «ο αριθμός των θανάτων εξαιτίας της ρύπανσης ανταγωνίζεται αυτόν εξαιτίας του καπνίσματος», υπογραμμίζει.

Το 2019, στη μόλυνση του αέρα αποδόθηκαν 6,7 εκατομμύρια θάνατοι, σε αυτή του νερού 1,4 εκατ., στη μολυβδίαση 900.000. «Το γεγονός ότι η κατάσταση με τον μόλυβδο χειροτέρεψε, ειδικά στις πιο φτωχές χώρες, ότι αυξήθηκε ο αριθμός των θανάτων, είναι φρικιαστικό», τόνισε ο κ. Φούλερ στο Γαλλικό Πρακτορείο.

Η έκθεση σε τοξικές ουσίες μπορεί εξάλλου να προκαλέσει καθυστέρηση στη νοητική ανάπτυξη των παιδιών. Αν και η θνησιμότητα εξαιτίας της ρύπανσης στα νοικοκυριά (που συνδέεται με την καύση καυσίμων, τα προβλήματα στην ύδρευση ή στην υγιεινή) υποχώρησε, ιδιαίτερα στην Αφρική, οι πιο «σύγχρονες» μορφές μόλυνσης σκοτώνουν περισσότερους απ’ ό,τι πριν από 20 χρόνια. Το 2000, οι πρόωροι θάνατοι που οφείλονταν στη ρύπανση του αέρα ανέρχονταν σε 2,9 εκατ., το 2019 υπολογίζεται πως έφθασαν τα 4,5 εκατ..

Τα μικροσωματίδια και το όζον στον αέρα, η έκθεση στον μόλυβδο και καρκινογόνες ουσίες στον χώρο εργασίας, η χημική μόλυνση στο περιβάλλον κερδίζουν έδαφος, πρωτίστως στην Ασία. «Αν δεν μπορέσουμε να αναπτυχθούμε με καθαρό και οικολογικό τρόπο, τότε κάνουμε κάτι τρομερά λάθος», τονίζει ο κ. Φούλερ.

*naftemporiki.gr

Σε πάνω από ένα στα τέσσερα σημεία ποταμών ανά τον κόσμο, από όπου ελήφθησαν δείγματα, βρέθηκαν συγκεντρώσεις φαρμακευτικών ουσιών σε δυνητικά τοξικά επίπεδα. Συνολικά έγιναν περισσότερες από 1.000 μετρήσεις σε 258 ποτάμια άνω των 100 χωρών της Γης, μεταξύ των οποίων στον Τάμεση του Λονδίνου, στον Μισισιπί και στον Αμαζόνιο. Ανιχνεύθηκε η παρουσία 61 δραστικών φαρμακευτικών ουσιών, όπως διαφόρων αντιβιοτικών, μετφορμίνης (αντιδιαβητικού φαρμάκου), καρμπαμαζεπίνης (αντιεπιληπτικού), προπρανολόλης (β-αναστολέα για υπέρταση), λοραραταδίνης (αντισταμινικού-αντιαλλεργικού), παρακεταμόλης (αναλγητικού), αντισυλληπτικών, αρτεμισινίνης (κατά της ελονοσίας) κ.α., καθώς επίσης νικοτίνης και καφεΐνης.

Οι ερευνητές του βρετανικού Πανεπιστημίου της Υόρκης, με επικεφαλής τον δρα Τζον Γουίλκινσον, οι οποίοι έκαναν τη σχετική δημοσίευση στο περιοδικό της Εθνικής Ακαδημίας Επιστημών των ΗΠΑ (PNAS), βρήκαν ότι:

– Η φαρμακευτική ρύπανση μολύνει τα νερά των ποταμών σε όλες τις ηπείρους.

– Οι χώρες χαμηλού και μεσαίου εισοδήματος έχουν αναλογικά μεγαλύτερο πρόβλημα στα ποτάμια τους σε σχέση με τις πλουσιότερες χώρες.

– Όσο μεγαλύτερη είναι η μέση ηλικία των κατοίκων σε μια περιοχή και επίσης όσο μεγαλύτερη είναι η ανεργία και η φτώχεια, τόσο πιο αισθητό είναι το πρόβλημα της φαρμακευτικής ρύπανσης των ποταμιών.

– Τα πιο μολυσμένα ποτάμια υπάρχουν στην υποσαχάρια Αφρική, στη Νότια Αμερική και στη Νότια Ασία. Τα ποτάμια στο Πακιστάν, στη Βολιβία και στην Αιθιοπία έχουν το μεγαλύτερο πρόβλημα. Αντίθετα τα ποτάμια στην Ισλανδία, στη Νορβηγία και στο βροχοδάσος της λεκάνης του Αμαζονίου έχουν το μικρότερο.

– Οι δραστηριότητες που ευθύνονται κυρίως για τη φαρμακευτική ρύπανση, είναι το πέταμα αποβλήτων στις όχθες των ποταμών, το άδειασμα του περιεχομένου σηπτικών δεξαμενών μέσα στα ποτάμια, ο ανεπαρκής καθαρισμός των αποβλήτων των φαρμακοβιομηχανιών κ.α.

Οι ερευνητές ανέφεραν ότι η φαρμακευτική ρύπανση των ποταμών μπορεί να επιδεινώσει το πρόβλημα των μικροβίων που είναι ανθεκτικά στα αντιβιοτικά και σε άλλα φάρμακα.

• Κάθε πλαστικό αντικείμενο που έχει κατασκευαστεί ποτέ παραμένει στον πλανήτη μας.
• Κάθε χρόνο παράγουμε περισσότερα από 300 εκατομμύρια τόνους πλαστικού – η παγκόσμια παραγωγή αυξάνεται κάθε χρόνο.
• 8 εκ. τόνοι πλαστικών απορριμάτων καταλήγουν κάθε χρόνο στις θάλασσες και τους ωκεανούς της γης.
• 50% των πλαστικών αντικειμένων που παράγουμε χρησιμοποιούνται μία μόνο φορά.

Η Plastic Free Greece ιδρύθηκε από την Δήμητρα Κουτσούκου, την Αντιγόνη Θεοδώρου, την Agnieszka Fibak και την Τένια Κυριαζή. Συνεργάζεται με τις διεθνείς οργανώσεις όπως η Plastic Pollution Coalition και η Plastic Oceans Foundation ενώ στόχος της είναι να εκπαιδεύσει και να ενημερώσει εντατικά τον κόσμο γύρω από τις επιπτώσεις της ρύπανσης, τηνπροστασία του περιβάλλοντος , τη σοβαρότητα του πλαστικού μας αποτυπώματος στον πλανήτη.

Οι πλαστικές σακούλες, τα πλαστικά καλαμάκια, τα ποτήρια, τα μαχαιροπήρουνα μιας χρήσης, οι συσκευασίες τροφίμων, τα αναρίθμητα μπουκαλάκια από εμφιαλωμένο νερό χρησιμοποιούνται ευρύτατα και απερίσκεπτα, επιβαρύνοντας κάθε λεπτό τον πλανήτη.

Η Plastic Free Greece υποστηρίζει ότι στην πλειονότητά τους οι Έλληνες δεν αντιλαμβάνονται πόσο σοβαρό είναι το πρόβλημα της ρύπανσης που προκαλεί ούτε αντιλαμβάνονται πως οι ελληνικές παραλίες είναι γεμάτες από σκουπίδια. Δεν αντιλαμβάνονται το σοβαρό πρόβλημα στα νησιά όπου τα σκουπίδια δεν θάβονται, με αποτέλεσμα να παρασύρονται από τον άνεμο και να καταλήγουν στη θάλασσα. Σε δημοφιλή νησιά του Αιγαίου, παρατηρείται άλλος ένας επιβαρυντικός παράγοντας: το τρεχούμενο νερό δεν είναι πόσιμο, με αποτέλεσμα να υπάρχει μεγάλη κατανάλωση εμφιαλωμένου νερού και πολύ περισσότερα πλαστικά μπουκάλια, που όχι απλώς δεν ανακυκλώνονται, αλλά συχνά δεν καταλήγουν καν στους κάδους.

Μόνο το 6% των μπουκαλιών εμφιαλωμένου νερού μπορούν να γίνουν ξανά μπουκάλια, καθώς οι τοξίνες που αναπτύσσονται στο πλαστικό με κάθε ανακύκλωση το κάνουν ακατάλληλο για χρήση σε τρόφιμα. Φυσικά, τα μπουκάλια μπορούν να γίνουν συνθετικά χαλιά αλλά ακόμη και αν συμβεί αυτό κάποτε θα καταλήξουν σε κάποια χωματερή.

Εφόσον χρησιμοποιούμε πλαστικό, η καλύτερη λύση είναι να μην το πετάμε, εάν ο άνθρωπος δεν περιορίσει τη χρήση του πλαστικού, θα το βρίσκει συνεχώς μπροστά του αναφέρει η ομάδα της Plastic Free Greece ενώ μας πληροφορεί σχετικά με τα βιοδιασπώμενα πλαστικά μέσα στη θάλασσα,πως δεν υπάρχει ούτε αέρας ούτε θερμότητα, επομένως δεν επηρεάζονται. Μια βιοδιασπώμενη σακούλα που επιπλέει στην επιφάνεια της θάλασσας, δεν θα εξαφανιστεί. Θα διασπαστεί σε κομμάτια τα οποία θα καταλήξουν είτε σε κάποια ακτή είτε στον οργανισμό ψαριών, πουλιών και θαλάσσιων θηλαστικών. Έτσι, το πλαστικό εισχωρεί με πιο ύπουλο τρόπο στην τροφική αλυσίδα.

Η μέχρι σήμερα δραστηριότητά στην Plastic Free Greece έχει προσελκύσει ήδη το ενδιαφέρον των και της εκπαιδευτικής κοινότητας.

Με ποιους τρόπους προσπαθεί η PlasticFreeGreece να ευαισθητοποιήσει το ευρύτερο κοινό;

Εκπαίδευση: Ο αποτελεσματικότερος τρόπος ανταπόκρισης του μέγιστου αριθμού πολιτών, συμπεριλαμβανομένων των παιδιών, είναι μέσω της προβολής οπτικού υλικού. Έτσι, η PlasticFreeGreece αγόρασε τα δικαιώματα διανομής στην Ελλάδα εξαιρετικών περιβαλλοντικών ντοκιμαντέρ, “Ένας Πλαστικός Ωκεανός/A PlasticOcean” ,“Καλαμάκια/Straws” “Albatross the film”, “The story of stuff”, “Plastic China”.

400 σχολεία και κοινότητες στην Ελλάδα έχουν συμμετάσχει στο διάλογο!

Η P.F.G προσφέρει εργαλεία που βοηθούν στη μετάδοση αυτού του μηνύματος, έχουν ενσωματώσει ελληνικούς υπότιτλους στα ντοκιμαντέρ και προτείνουν σε ενδιαφερόμενους να οργανώσουν προβολές στο σχολείο της περιοχής / ή της κοινότητάς τους. Οι ίδιοι προσφέρουν την ταινία ΔΩΡΕΑΝ καθώς και μια συνοδευτική παρουσίαση με τα ποιο σημαντικά θέματα για να υποστηρίξει την συζήτηση που θα αναπτύξετε μετά από την προβολή και δίνει πολλές ιδέες για δραστηριότητες ενάντια στην πλαστική ρύπανση. Το μόνο που έχεις να κάνεις είναι να στείλεις ένα e-mail στο info@plasticfreegreece.com για να σε βοηθήσουν να οργανώσεις την εκδήλωση!

Δημιουργία κοινότητας ενδιαφερόμενων πολιτών: Αυτό επιτυγχάνεται μέσω του Facebook και του Instagram. Ήδη υπάρχει ένας σημαντικός αριθμός υποστηρικτών που μεγαλώνει διαρκώς.
Σύνδεση με την παγκόσμια προσπάθεια: Η PlasticFreeGreece συνεργάζεται με το PlasticOceansFoundation στην Αγγλία και το PlasticPollutionCoalition στην Αμερική, καθώς και με τον οργανισμό Let’sDoItGreece, ο οποίος είναι υπεύθυνος για τη μεγαλύτερη οργάνωση δράσης καθαρισμού στην Ελλάδα.

#ΣΑΚΟΥΛΙΤΣΑ ΟΧΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ #ΚΑΛΑΜΑΚΙ ΟΧΙ ΕΥΧΑΡΙΣΤΩ

Τι μπορούμε να κάνουμε;
(1) Αναθεώρηση σχετικά με τη χρήση πλαστικού (Rethink: REFUSE, REDUCE, REUSE, RECYCLE)

Αρνήσου: τα πλαστικά μιας χρήσης καταλήγουν στους ωκεανούς μας, γι ‘αυτό αναζήτησε εναλλακτικά προϊόντα που μπορούν να χρησιμοποιηθούν ξανά.
Μείωσε: Είναι δυνατόν να μειώσεις το πλαστικό σου αποτύπωμα;
Επαναχρησιμοποίησε: Εάν δεν μπορείς να χρησιμοποιήσεις ένα εναλλακτικό προϊόν, βεβαιώσου ότι το πλαστικό αντικείμενο θα επαναχρησιμοποιηθεί όπου είναι δυνατό και ότι τελικά θα πεταχθεί υπεύθυνα.
Aνακύκλωσε:Εάν πρέπει να αγοράσεις πλαστικά αντικείμενα, επίλεξε αυτά που είναι ανακυκλώσιμα για να μειώσεις το πρόσθετο υλικό που καταλήγει σε χωματερές.
Από τη σκοπιά της βιωσιμότητας, η ανακύκλωση παραμένει μια από τις βασικές μας λύσεις. Η ανακύκλωση μειώνει τις ανάγκες χρήσης καθαρού πλαστικού (μειώνοντας έτσι την κατανάλωση πετρελαίου, καθώς το πλαστικό είναι φτιαγμένο από πετρέλαιο) και εμποδίζει την κατάληξη του χρησιμοποιημένου πλαστικού στο περιβάλλον.

(2) Ανακύκλωση
• Πλεονεκτήματα
Μειώνει τις ανάγκες μας για νέα παραγωγή πλαστικού, μειώνοντας έτσι την κατανάλωση πετρελαίου
Αποτρέπει την κατάληξη του χρησιμοποιημένου πλαστικού στο περιβάλλον
• Μειονεκτήματα
Οι τοξίνες στις συσκευασίες τροφίμων είναι πιθανό να συσσωρεύονται με επαναλαμβανόμενες διαδικασίες ανακύκλωσης
Με την ανακύκλωση συντηρούμε την αντίληψη ότι μπορούμε να συνεχίσουμε να βασιζόμαστε στα προϊόντα μίας χρήσης. Η ανακύκλωση θα πρέπει να θεωρείται η τελευταιά λύση για τα πλαστικά αντικείμενα «μίας χρήσης» μετά από τις διαδικασίες μείωσης, ανάκτησης, επανασχεδιασμού, επαναχρησιμοποίησης και αντικατάστασης.
• Πρέπει να γίνεται διαχωρισμός των πλαστικών που προορίζονται για ανακύκλωση – όλα τα πλαστικά δεν είναι ίδια και όλες οι μονάδες ανακύκλωσης δεν μπορούν να ανακυκλώσουν όλα τα διαφορετικά είδους πλαστικά- το κοινό θα πρέπει να γνωρίζει πώς να διαχωρίζει τα πλαστικά και ποια πλαστικά ανακυκλώνονται στην περιοχή του. Ορισμένα πλαστικά δεν ανακυκλώνονται.

(3) Αποτέφρωση
• Πλεονεκτήματα
Το πλαστικό μπορεί να μετατραπεί σε ενέργεια, συμπεριλαμβανομένης και της ηλεκτρικής ενέργειας.
• Μειονεκτήματα
Απελευθερώνονται δηλητηριώδη αέρια κατά την διάρκεια της αποτέφρωσης
Πρόκειται για δαπανηρή διαδικασία.
Συνιστά σπάταλη διαχείριση των περιορισμένων πόρων της γης

(4) Αναδιάταξη
Επαναχρησιμοποίηση του πλαστικού ως πρώτη ύλη για άλλα προϊόντα.
• Επαναχρησιμοποίηση μέσω ενός καταθετικού συστήματος (Deposit Return Scheme– υπάρχει τώρα στην Γερμανία)
Η τιμολόγηση των ποτών σε πλαστικές φιάλες περιλαμβάνει ορισμένες καταθέσεις που καταβάλλονται από τους καταναλωτές – δημιουργία κινήτρου για την επιστροφή των άδειων φιαλών
Τα μηχανήματα που είναι τοποθετημένα στην είσοδο των σούπερ μάρκετ για την επιστροφή φιαλών με αντάλλαγμα κουπονιών, δημιουργούν κίνητρα για ανακύκλωση
Τα μηχανήματα ταξινομούν επιτόπου τα μπουκάλια στο κάθε είδος πλαστικού ώστε να είναι έτοιμα για την αντίστοιχη ανακύκλωση.

(5) Βιοδιασπώμενο (biodegradable) ή κομποστοποιήσιμο / λιπασματοποιήσιμο (compostable) πλαστικό;
• Και οι δύο επιλογές μπορεί να έχουν προοπτική στο μέλλον, και ελπίζουμε ότι θα αναπτυχθούν περαιτέρω, αλλά προς το παρόν δεν είναι η απάντηση.
Η κύρια διαφορά μεταξύ βιοδιασπώμενων και λιπασματοποιήσιμων προϊόντων είναι ότι τα λιπασματοποιήσιμα διασπώνται σε «χούμους», ή λίπασμα, το οποίο παρέχει στο χώμα πολύτιμα θρεπτικά συστατικά, σε σύντομο χρονικό διάστημα και χωρίς να απελευθερώνονται μέταλλα ή τοξίνες κατά τη διάρκεια της λιπασματοποίησης.
• Μειονεκτήματα
Επειδή το μεγαλύτερο ποσοστό του κομποστοποιήσιμου πλαστικού προς το παρόν παράγεται με καλαμπόκι η πατάτα, η μονοκαλλιέργεια (καλαμποκιού / πατάτας) που ενθαρρύνεται από αυτή τη διαδικασία περιορίζει την διαθέσιμη γη που θα μπορούσε να παράγει τρόφιμα.
Αυτά τα πλαστικά θα διασπαστούν με φυσικό τρόπο μόνο στις κατάλληλες συνθήκες (χρειάζονται φως, οξυγόνο και θερμότητα, τα οποία δεν είναι διαθέσιμα σε χωματερές ούτε στον πυθμένα της θάλασσας). Επί του παρόντος αποτελούν εναλλακτική λύση μόνο εάν διαχωριστούν από το ρεύμα των αποβλήτων, συλλεχθούν ξεχωριστά και στη συνέχεια τοποθετηθούν σε βιομηχανικό κομποστοποιητή (ή σε κάποιο οικιακό κάδο λιπασματοποίησης.)
Αντιθέτως, τα βιοδιασπώμενα προϊόντα επιστρέφουν στη φύση, όπου διασπώνται.
• Μειονεκτήματα
Αυτή η αποσύνθεση μπορεί να διαρκέσει πολλά χρόνια και μόνο κάτω υπό τις κατάλληλες συνθήκες (χρειάζεται φως, οξυγόνο και θερμότητα, τα οποία δεν είναι διαθέσιμα σε χωματερές ούτε στον πυθμένα της θάλασσας).
Η χρήση του βιοδιασπώμενου πλαστικού είναι σε πρώιμο στάδιο και υπάρχουν πολλά ακατάλληλα είδη στην αγορά. Κάποια προϊόντα ενδέχεται να αφήσουν κατάλοιπα μετάλλων κατά την επιστροφή τους στη φύση.
Μόλις το βιοδιασπώμενο συστατικό αποδομηθεί, μικρά κομμάτια πλαστικού παραμένουν στο περιβάλλον και προκαλούν ίσως μεγαλύτερη ζημιά από κάθε άλλο είδος πλαστικού. Τα μικρά κομμάτια τρώγονται από μικρά ζώα/ψάρια και ενδέχεται να εισχωρήσουν στην τροφική μας αλυσίδα.
• Η χρήση αντικειμένων “βιοδιασπώμενων / κομποστοποιήσιμων” διαιωνίζει την νοοτροπία ότι είναι αποδεκτό να χρησιμοποιούμε ένα αντικείμενο μία μόνο φορά και μετά να το πετάμε.

Σκέψου με νοοτροπία πολλαπλών χρήσεων, όχι μίας χρήσης!
Η καλύτερη λύση είναι να σταματήσουμε τη χρήση πλαστικού, ειδικά σαν υλικό μιας χρήσεως.

1. Έχε μαζί σου μία τσάντα πολλαπλών χρήσεων όταν ψωνίζεις.
2. Πίνε νερό βρύσης και μετάφερε το στο δικό σου μπουκάλι.
3. Αρνήσου να χρησιμοποιείς πλαστικά καλαμάκια στο ποτό σου.
4. Μην χρησιμοποιείς πιατικά, μαχαίρια, πιρούνια κλπ «μίας χρήσης». Πλύνε τα σκεύη που χρησιμοποιείς μετά το φαγητό.
5. Επίλεξε φρούτα και λαχανικά που δεν είναι σε πλαστικό περιτύλιγμα.
6. Μην αγοράζεις μπαλόνια και σίγουρα μην τα αφήνεις ελεύθερα στον ουρανό. Είναι πολύ πιθανό τα μπαλόνια αυτά να προσγειωθούν στη θάλασσα, πνίγοντας θαλασσοπούλια, χελώνες και θαλάσσια θηλαστικά.
7. Μην αγοράζεις πλαστικά παιχνίδια.
8. Μη χρησιμοποιείς τσίχλες. Είναι κατασκευασμένες από συνθετικό καουτσούκ, το οποίο είναι πλαστικό.Κάθε χρόνο πετιούνται πάνω από 100.000 τόνοι σε όλο τον κόσμο.
9. Αν δεν μπορείς να βρεις εναλλακτικές λύσεις για το πλαστικό μιας χρήσης, φρόντισε να το ανακυκλώσεις.