Ο επικεφαλής του προγράμματος του Orion, Χάουαρντ Χου τόνισε ότι η εκτόξευση του πυραύλου Artemis, ο οποίος μεταφέρει το Orion, ήταν μια «ιστορική ημέρα για τις ανθρώπινες διαστημικές πτήσεις».

Ο Orion απέχει αυτή τη στιγμή περίπου 134.000 χιλιόμετρα (83.300 μίλια) από τη Σελήνη.

We are going.

For the first time, the @NASA_SLS rocket and @NASA_Orion fly together. #Artemis I begins a new chapter in human lunar exploration. pic.twitter.com/vmC64Qgft9

— NASA (@NASA) November 16, 2022

Ο πύραυλος Artemis 1 ύψους 100 μέτρων εκτοξεύτηκε από το Διαστημικό Κέντρο Κένεντι ως μέρος της αποστολής της NASA να πάρει τους αστροναύτες πίσω στον δορυφόρο της Γης.

Ο Χου επισήμανε ότι η παρακολούθηση της απογείωσης του Artemis ήταν ένα «απίστευτο συναίσθημα» και «ένα όνειρο». Εξήγησε επίσης ότι αν η τρέχουσα πτήση του Artemis ήταν επιτυχής, τότε η επόμενη θα γίνει με πλήρωμα και θα ακολουθήσει μια τρίτη, όπου αστροναύτες θα προσγειωθούν ξανά στη Σελήνη για πρώτη φορά μετά το Apollo 17 πριν από 50 χρόνια, τον Δεκέμβριο του 1972.

Μια από τις πιο κρίσιμες φάσεις της αποστολής Artemis I είναι η ασφαλής επιστροφή της μονάδας Orion στη Γη. Θα εισέλθει ξανά στην ατμόσφαιρα του πλανήτη με ταχύτητα 38.000km/h (24.000mph), δηλαδή 32 φορές την ταχύτητα του ήχου και η ασπίδα στην κάτω πλευρά του θα υποβληθεί σε θερμοκρασίες που θα προσεγγίσουν τους 3.000C.

Μόλις δοκιμαστεί και αποδειχθεί η ασφάλεια των εξαρτημάτων και των συστημάτων του Artemis, ο Χου δήλωσε ότι το σχέδιο είναι να ζουν άνθρωποι στη Σελήνη «μέσα σε αυτή τη δεκαετία».

Ένα μεγάλο μέρος του λόγου για την επιστροφή στη Σελήνη είναι να ανακαλύψει αν υπάρχει νερό στο νότιο πόλο του δορυφόρου, πρόσθεσε, επειδή αυτό θα μπορούσε να μετατραπεί σε καύσιμο για σκάφη που θα πάνε βαθύτερα στο διάστημα – στον Άρη, για παράδειγμα.

«Θα στέλνουμε ανθρώπους στην επιφάνεια και θα ζουν σε αυτή και θα κάνουν επιστήμη», τόνισε ο Χου.

«Θα είναι πραγματικά πολύ σημαντικό για εμάς να μάθουμε λίγο πέρα από την τροχιά της Γης και στη συνέχεια να κάνουμε ένα μεγάλο βήμα όταν πάμε στον Άρη.

Και οι αποστολές Artemis μας επιτρέπουν να έχουμε μια βιώσιμη πλατφόρμα και ένα σύστημα μεταφοράς που θα μας επιτρέψει να μάθουμε πώς να λειτουργούμε σε αυτό το βαθύ διαστημικό περιβάλλον».

Η κάψουλα Orion θα επιστρέψει στη Γη στις 11 Δεκεμβρίου.

Τα πρώτα αυτά πειράματα, τα οποία έγιναν με μικρά δείγματα σεληνιακού εδάφους (συνολικά 12 γραμμάρια) που είχαν συλλεχθεί από τους αστροναύτες των αποστολών “Απόλλων” 11,12 και 17 της NASA, δείχνουν ότι είναι εφικτό να φυτρώσουν και να μεγαλώσουν γήινα φυτά σε έδαφος που διαφέρει πολύ από το γήινο. Όμως αναπτύσσονται πιο αργά, έχουν συνήθως μικρότερο μέγεθος και εμφανίζουν περισσότερα σημάδια στρες από ό,τι συμβαίνει όταν μεγαλώνουν σε χώμα από τη Γη.

Στόχος της μελέτης ήταν να διαπιστωθεί κατά πόσο είναι βιώσιμη η καλλιέργεια φυτών στο αυθεντικό έδαφος του φεγγαριού και όχι σε κάποια προσομοίωση του. Τα ευρήματα, σύμφωνα με τους επιστήμονες, δείχνουν ότι μολονότι το σεληνιακό ‘χώμα’ μπορεί να χρησιμοποιηθεί για το μεγάλωμα φυτών, δεν υποστηρίζει την ανάπτυξη τους το ίδιο καλά με το γήινο χώμα ηφαιστειακής προέλευσης, ιδίως αν το πρώτο έχει εκτεθεί για μεγαλύτερο χρονικό διάστημα στην επιφάνεια της Σελήνης. Η εκτίμηση των ερευνητών είναι ότι η κοσμική ακτινοβολία και ο ηλιακός ‘άνεμος’ προξενούν ζημιά στο σεληνιακό έδαφος, ενώ πρόβλημα αποτελεί και η παρουσία σε αυτό μικρών σωματιδίων σιδήρου.

Οι ερευνητές του Πανεπιστημίου της Φλόριντα, με επικεφαλής τους καθηγητές Ρόμπερτ Φερλ και ‘Ανα-Λάιζα Πολ, που έκαναν τη σχετική δημοσίευση στην επιθεώρηση «Communications Biology», πειραματίστηκαν με το φυτό αραβίδοψη (Arabidopsis thaliana), το οποίο έχει χρησιμοποιηθεί κατά κόρον σε παρεμφερή πειράματα, μεταξύ άλλων επειδή το γονιδίωμα του έχει “διαβαστεί” πλήρως. Οι δύο ερευνητές είναι αναγνωρισμένοι διεθνώς ειδικοί στη μελέτη των φυτών στο διάστημα, μεταξύ άλλων έχοντας κάνει σχετικά πειράματα στον Διεθνή Διαστημικό Σταθμό.

Tο μικρό ανθοφόρο φυτό αραβίδοψη, που ευδοκιμεί στην Ευρασία και στην Αφρική, δοκιμάστηκε σε 12 δείγματα σεληνιακού εδάφους που είχαν συλλεχθεί από διαφορετικά στρώματα της σεληνιακής επιφάνειας, καθώς επίσης σε 16 δείγματα ηφαιστειακής τέφρας από τη Γη, η οποία είχε παρόμοια σύνθεση και μέγεθος σωματιδίων με το σεληνιακό χώμα.

Διαπιστώθηκε ότι ενώ οι σπόροι αναπτύσσονταν σε όλες τις συνθήκες, τα φυτά στο σεληνιακό χώμα μεγάλωναν με βραδύτερο ρυθμό, έκαναν περισσότερο χρόνο για να πετάξουν φύλλα και οι ρίζες τους ήσαν πιο καχεκτικές. Μερικά περιείχαν επίσης κοκκινόμαυρα σημάδια, χαρακτηριστικό του στρες του φυτού. Επιπλέον, η γενετική ανάλυση αποκάλυψε ότι τα φυτά αυτά είχαν εκφράσει περισσότερα από 1.000 γονίδια σχετικά με το στρες.

Επίσης, τα φυτά που μεγάλωναν στο παλαιότερο χώμα της αποστολής “Απόλλων 11”, αναπτύσσονταν χειρότερα σε σχέση με εκείνα που μεγάλωναν σε πιο “φρέσκο” χώμα που είχαν φέρει οι κατοπινές αποστολές “Απόλλων”. Πάντως το βασικό μήνυμα είναι αισιόδοξο. Όπως δήλωσε η δρ Πολ, “θέλαμε να κάνουμε αυτό το πείραμα, επειδή εδώ και χρόνια κάναμε την ίδια ερώτηση: μπορούν να μεγαλώσουν φυτά στο σεληνιακό έδαφος; Η απάντηση, όπως αποδείχτηκε, είναι ναι”.

*ΑΠΕ-ΜΠΕ

Η πρώτη αποστολή του προγράμματος Artemis 1 θα είναι μη επανδρωμένη και θα δοκιμαστεί το Orion, του σκάφος που θα χρησιμοποιηθεί στις επόμενες επανδρωμένες αποστολές. Το Orion θα ταξιδέψει στη Σελήνη, θα μπει σε τροχιά γύρω από αυτή και θα επιστρέψει στη Γη. Η NASA ανακοίνωσε ότι όποιος επιθυμεί μπορεί να προσθέσει το όνομά του σε μια λίστα που θα έχει μαζί του το σκάφος. Όποιος θέλει να ταξιδέψει το όνομα του στη Σελήνη, μπορεί να το κάνει εδω

Η επόμενη αποστολή του προγράμματος, Artemis II θα είναι επανδρωμένη, θα πετάξει γύρω από τη Σελήνη και θα επιστρέψει. Η αποστολή Artemis III είναι αυτή που το πλήρωμα της θα πατήσει μετά από μισό αιώνα το έδαφος της Σελήνης. Στο πλήρωμα θα βρίσκεται τουλάχιστον μια γυναίκα η οποία θα είναι και αυτή που θα βγει πρώτη από τη σεληνάκατο και θα γίνει η πρώτη γυναίκα που πατάει το πόδι της στη Σελήνη.

Το «Σελήνη, 66 Ερωτήσεις», όπως το περιγράφουν οι δημιουργοί του, είναι μια ιστορία ενηλικίωσης ενός παιδιού κι ενός γονιού. Με άλλα λόγια είναι η ιστορία ενηλικίωσης μιας σχέσης. Επειτα από χρόνια αποξένωσης, η Αρτεμις αναγκάζεται να επιστρέψει στην Αθήνα για να φροντίσει τον άρρωστο πατέρα της. Αντιμέτωπη με έναν κατά βάση άγνωστo -σε αυτήν- άνθρωπο και μια πρωτόγνωρη και δύσκολη συνθήκη θα προσπαθήσει να ανταπεξέλθει όσο καλύτερα μπορεί. Όταν τυχαία ανακαλύψει το καλά κρυμμένο μυστικό του πατέρα της όλα όσα θέλησε ποτέ να ρωτήσει θ’ απαντηθούν μεμιάς. Τα κομμάτια του παζλ της σχέσης τους θα μπουν στη θέση τους κι εκείνη θα μπορέσει να τον γνωρίσει και να τον αγαπήσει αληθινά για πρώτη φορά.

«Οσο ποιητικό άλλο τόσο επώδυνα αληθινό, τρυφερό και βαθιά προσωπικό το “Σελήνη, 66 Ερωτήσεις| είναι μια ταινία για τον φόβο της οικειότητας, τον πόνο του τραύματος και τη βαθιά ανάσα της συγχώρεσης. Αλλά ίσως πάνω και από αυτά είναι μια ταινία για το πως η αλήθεια, όσο γλυκόπικρη κι αν είναι, είναι ο μόνος δρόμος που μας πάει μπροστά. Οπως ακριβώς και η αγάπη.»

Το «Σελήνη, 66 Ερωτήσεις» έρχεται για να ολοκληρώσει τη διεθνή πορεία των μικρού μήκους ταινιών της Ζακλίν Λέντζου – από την «Αλεπού» που έκανε πρεμιέρα στο Φεστιβάλ του Λοκάρνο, το «Hiwa» με επίσημη συμμετοχή στο Φεστιβάλ του Βερολίνου, το βραβείο στην Εβδομάδα της Κριτικής στις Κάννες για το «Εκτορας Μαλό: Η Τελευταία Μέρα της Χρονιάς» το 2018 και το «Τέλος του Πόνου (Μια Πρόταση) με πρεμιέρα στο Λοκάρνο το 2020 και βραβείο στο Φεστιβάλ του Σικάγου.

Σελήνη, 66 Ερωτήσεις | Σενάριο – Σκηνοθεσία: Ζακλίν Λέντζου | Πρωταγωνιστούν: Σοφία Κόκκαλη, Λάζαρος Γεωργακόπουλος | Μαζί τους οι: Νικήτας Τσακίρογλου, Μαρία Ζορμπά | Παραγωγή: BLONDE σε συμπαραγωγή με LUXBOX, ΕΚΚ και ΕΡΤ | Παραγωγός: Φένια Κοσοβίτσα | Συμπαραγωγοί: Fiorella Moretti, Hedi Zardi, Ζακλίν Λέντζου | Με την υποστήριξη: Centre national du cinéma et de l’image animée και του Ελληνικού Κέντρου Κινηματογράφου στο πλαίσιο της ενίσχυσης Ελληνογαλλικών Συμπαραγωγών | Διεύθυνση Φωτογραφίας: Κωνσταντίνος Κουκουλιός | Μοντάζ: Σμαρώ Παπαευαγγέλου | Καλλιτεχνική Διεύθυνση: Σταύρος Λιόκαλος | Κοστούμια: Εύα Γουλάκου | Ήχος: Λέανδρος Ντούνης, Δημήτρης Κανελλόπουλος, Julien Perez | Μακιγιάζ: Ιωάννα Λυγίζου | Το σενάριο της ταινίας συμμετείχε στο Sundance Screenwriter’s Lab και στο Torino Film Lab, όπου κέρδισε το Development Fund Award του Centre National du Cinéma et de l’image Animée | Διάρκεια: 108′

Η Σοφία Κόκαλη με την Ζακλίν Λέντζου από τα γυρίσματα της ταινίας