Πως οι Γερμανοί πολίτες έγιναν τόσο εύκολα συνένοχοι με τον Χίτλερ;

Αυτό προσπάθησε να απαντήσει τo 1967 ο καθηγητής κοινωνιολογίας Ron Jones, όταν προσπάθησε να διδάξει στους μαθητές του τα γεγονότα που οδήγησαν στο Ολοκαύτωμα, αλλά διαπίστωσε ότι πολλοί από αυτούς δεν μπορούσαν να δώσουν μία καλή απάντηση στο ερώτημα. Για να τους δείξει το πόσο εύκολα οι άνθρωποι μπορούν να επηρεαστούν από απολυταρχικούς ηγέτες ή μία ιδεολογία, αποφάσισε να κάνει ένα κοινωνικό πείραμα, με «πειραματόζωα» τους μαθητές του.

Όταν έβαλε κάποιους συγκεκριμένους κανόνες στην τάξη και άλλαξε τη συμπεριφορά του απέναντί τους, αυτοί ενοχλήθηκαν γρήγορα όμως, μπήκαν στο ρόλο που τους ζητήθηκε. Καθώς η συμπεριφορά συνεχιζόταν, η μαθητική κοινότητα, μετά από οδηγίες του Jones, έμπαινε όλο και πιο βαθιά στη ναζιστική πραγματικότητα του πειράματος. Οι μαθητές χαιρετούσαν ναζιστικά ο ένας τον άλλο. Οι συναθροίσεις απαγορεύτηκαν. Ο καθένας μπορούσε να καταδώσει τον συμμαθητή του αν δεν τηρούσε τους κανόνες.

Σιγά-σιγά, το πείραμα, που ονομάστηκε «Το τρίτο κύμα» -μια αναφορά στο Γ’ Ράιχ- επεκτάθηκε και έσπασε την επικοινωνία μεταξύ των μαθητών οι οποίοι ακολουθούσαν τους κανόνες σαν κουρδισμένα ρομποτάκια. Το πείραμα έληξε έπειτα από μερικές ημέρες. Οι περισσότεροι από τους μαθητές τρομοκρατήθηκαν με την ιδέα ότι είχαν περάσει τόσο εύκολα σε μια φασιστική σκέψη και συμπεριφορά.

Οι υπόλοιποι απλώς επιβεβαίωσαν τις υποψίες τους. Όλο το πείραμα ξετυλίγεται με λεπτομέρειες στην ταινία Die Welle (Το Κύμα), του Dennis Gansel (Before the Fall, Mechanic – Resurrection). Το σενάριο υπογράφει ο ίδιος ο Ron Jones μαζί με τον Johnny Dawkins και τον Ron Birnbach.

DIE WELLE Μέρος 1ο

DIE WELLE Μέρος 2ο

«Καλημέρα» και «συγνώμη». Δύο λέξεις, των οποίων η χρήση, σύμφωνα με τον αμερικανό κοινωνιολόγο των πολιτιστικών θεωριών, Ε.Γκόφμαν, αντικατοπτρίζει την εικόνα  και την λειτουργία μιας κοινωνίας. Εμείς σήμερα, πόσο συχνά τις χρησιμοποιούμε; Πόσο ευγενικά συμπεριφερόμαστε στην καθημερινότητά μας, στις παρέες μας, στις απλές και στις σύνθετες συναναστροφές;

Η χρήση κάποιων λέξεων όπως «καλημέρα», «συγγνώμη», «ορίστε», «παρακαλώ», «ευχαριστώ», καθώς και η χρήση του πληθυντικού αριθμού δεν εξασφαλίζουν από μόνες τους την ομαλή συμβίωση, ούτε επαρκούν για να εξαλείψουν τη βία ή τις βίαιες συμπεριφορές, οι οποίες εκδηλώνονται κάλλιστα και σε συνθήκες απόλυτης ευγένειας. Οι κάτοικοι των μεγάλων αστικών κέντρων συνηθίζουν όλο και περισσότερο να ζουν σε συνθήκες αγένειας.

Όσον αφορά την ελληνική κοινωνία, η έλλειψη ευγένειας πηγάζει από πολλές αιτίες. Βασικό ρόλο διαδραματίζουν οι κοινωνικές συνθήκες. Η ανασφάλεια λόγω ανεργίας, κοινωνικών αλλαγών, αύξηση φόρων, απολύσεων, αβεβαιότητας για το μέλλον κ.ά., επηρεάζουν την κοινωνική συμπεριφορά.

Οι πολίτες αντιμετωπίζουν προβλήματα  τα οποία είναι αποτέλεσμα των παραπάνω συνθηκών και υιοθετούν εύκολα συγκρουσιακές συμπεριφορές στην καθημερινότητάς τους. Για παράδειγμα, δημιουργούνται εντάσεις για μία θέση στο λεωφορείο, σε συνηθισμένες συναλλαγές στις τράπεζες κλπ.

Για την δυσάρεστη αυτή κατάσταση, μεγάλη είναι η ευθύνη των Μ.Μ.Ε. Καθημερινά στην πλειοψηφία των τηλεοπτικών εκπομπών κυριαρχούν συμπεριφορές υβριστικές με χυδαιότητα, και από άτομα που ασκούν εξουσία. Αντί να παρέχουν ουσιαστική ενημέρωση και ψυχαγωγία, γεννούν  φανατισμούς και ανταγωνισμούς. Παιχνίδια όπως το «Survivor» κ.ά. προάγουν έναν αθέμιτο πολλές φορές ανταγωνισμό αψηφώντας τον συνάνθρωπο. Από την άλλη πλευρά ο τηλεθεατής ως παθητικός δέκτης τα δέχεται όλα αυτά χωρίς κριτική σκέψη. Δημιουργείται ένα αποχαυνωμένο κοινό, το οποίο ενστερνίζεται τον παραπάνω τρόπο επικοινωνίας. Όλα αυτά συμβάλουν στην αναπαραγωγή τέτοιων συμπεριφορών στις κοινωνικές συναναστροφές.

Αντίθετα, οι λέξεις «ευγενικός» και «καλόβουλος» ταυτίζονται με τον αδύναμο, το κορόιδο, τον άνθρωπο που μπορεί κάποιος εύκολα να χειριστεί. Αρχικά, η ελληνική οικογένεια, όσον αφορά την ευγένεια, περνάει στα παιδιά της αντιφατικά μηνύματα. Οι διδαχές  των γονέων για καλή συμπεριφορά, αντικρούονται με την αγένεια στην οποία καθημερινά τα εκθέτουν. Συχνό παράδειγμα αποτελεί η αγενής οδηγική συμπεριφορά των ενηλίκων.

Ο άλλος βασικός φορέας κοινωνικοποίησης, το σχολείο, ενώ διατείνεται πως διδάσκει την συνύπαρξη και συνεργασία μεταξύ των μαθητών, ουσιαστικά προάγει τον ανταγωνισμό. Η κατηγοριοποίηση των μαθητών σε «καλούς» και «κακούς» επιφέρει εντάσεις και αντιζηλίες ανάμεσα στα παιδιά και αναπόφευκτα αγενή συμπεριφορά.

Συνέπεια αυτής της κατάστασης είναι η εμφάνιση των «νταήδων» δηλαδή παιδιών με αγενείς έως βίαιες συμπεριφορές, που επιβάλλονται σε ήσυχα και ευγενικά «θύματα».

Φαίνεται πως αυτό που λείπει από τις σχέσεις είναι η ενσυναίσθηση και η αποδοχή.  Ενσυναίσθηση είναι η ικανότητα να μπαίνει κάποιος στην θέση του άλλου και να τον κατανοεί.  Αποδοχή σημαίνει να δέχεσαι τον συνάνθρωπο έτσι όπως είναι. Όταν θα επικρατήσουν οι δύο παραπάνω όροι,  οι συνθήκες συμβίωσης, θα είναι καλύτερες.

Αυτό που συμπεραίνεται είναι ότι οι παραπάνω σημαντικοί φορείς (οικογένεια, σχολείο, ΜΜΕ) θα πρέπει να ανταποκριθούν πλήρως στις απαιτήσεις του ρόλου τους σύμφωνα με τις παρούσες συνθήκες. Δηλαδή, η οικογένεια να διδάσκει την ευγένεια με το παράδειγμά της, το σχολείο να προάγει την συνεργασία και την ισότητα και τέλος τα ΜΜΕ, να ενημερώνουν προβάλλοντας ανθρώπους πρότυπα. Επιπλέον, ο καθένας έχει ατομική ευθύνη για τον τρόπο που συμπεριφέρεται στους άλλους. Αν δηλαδή προβάλλει τα καθημερινά προβλήματά του ως δικαιολογία για αγενή συμπεριφορά.

Τελικά, ας σκεφτούμε : πόσο διαφορετική θα είναι η ζωή μας, αν συμπεριφερθούμε με σεβασμό και ευγένεια σε όλους τους ανθρώπους, ξεκινώντας με μία χαμογελαστή καλημέρα την ημέρα μας; Είμαι σίγουρη πως θα την ανταποδώσουν!

Η συμπεριφορά του νταή

Συνώνυμα παλικαρισμός, ζοριλίκι

Νταήδες- γενίτσαροι, οι οποίοι έζησαν στη Σερβία τις αρχές του 19^ου αιώνα και διακρίνονταν για την σκληρότητά τους, εξοντώθηκαν από τους Σέρβους το 1804.

Το νταηλίκι όλοι το αποδοκιμάζουμε, όλοι το καταδικάζουμε και αφού όλοι γνωρίζουμε ότι το Bulling είναι κακό, ε;  Τότε ποιος είναι αυτός που τα δέχεται; Ποιοι είναι αυτοί οι κακοί που τα κάνουν; Ποιοι; Μου λέτε; Και πιστέψτε με τους ψευτοπαλικαράδες δεν τους συναντάμε μονάχα στα σχολεία. Αυτά τα ερωτήματα ξεκίνησαν σήμερα το πρωί μετά από μια σοβαρή κουβέντα που είχα με τον γιο μου και θα σας την καταγράψω, μπας και τελικά ανακαλύψουμε ποιος κρύβεται πίσω από μια κατάσταση Bullying.

Άντε αγοράκι μου ξύπνα, είναι 7:15, περνάει η ώρα θα χτυπήσει το κουδούνι, θα φτάσεις τελευταίος (αγώνας δρόμου δηλαδή)

Μαμά! Μη μου αρπάζεις το πάπλωμα, κρυώνω.

-Κάθε μέρα τα ίδια. Άντε παιδάκι μου σήκω.

Μαμά δεν σηκώνομαι.

-Άντε, πήγε 8 παρά(υψώνεται η φωνή)

Μαμά μου κάνεις Bullying;

– Ε; Ορίστε; Τι bullying βρε; Όπως εγώ ξυπνώ και είμαι υποχρεωμένη να πηγαίνω στη δουλειά έτσι και εσύ πρέπει να πας σχολείο.

Με ξυπνάς να πάω σχολείο με το ζόρι και δεν πληρώνομαι κιόλας.

– Ε… ε…. εσύ παίρνεις την αμοιβή ως αμοιβή τη γνώση.

Και κάπως έτσι τελειώνει η συζήτηση με μένα που στέρεψα από επιχειρήματα και τον ίδιο που πήγε σχολείο με κατεβασμένα μούτρα.

Βρε μπας και του’ κάνα όντως Bullying;

Πόσο βίαιο είναι το πρωινό ξύπνημα;

Εγώ φταίω όμως γι’αυτό; Ίσως φταίει ο διευθυντής του σχολείου που την ξυπνάει, ίσως οφείλεται στον Περιφερειακό Διευθυντή Α΄ Βάθμιας Εκπαίδευσης βρε μπας και η ρίζα του κακού είναι ο Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων;

Γιατί κύριε κάνετε bullying στον γιό μου και τον υποχρεώνεται να ξυπνάει νωρίς;

Μήπως δε φταίει και αυτός αλλά το άτιμο το ξυπνητήρι;

Το Bullying έχει τόσες μορφές που με μια πρώτη ματιά δεν αναγνωρίζεται.

Ένα παιδί, έχει συμπεριφορά νταή απέναντι σ’ένα άλλο παιδί, τι φταίει; οι καταπιεστικοί γονείς του θύτη; H κοινωνία που δεν είναι αγγελικά πλασμένη και καταπιέζει τους εργοδότες των γονέων και του θύτη;

H κοινωνία έχει όλο το φταίξιμο, έτσι αυθαίρετα… αλλά από ποιόν αποτελείται αυτή η κοινωνία που προκαλεί τα δεινά του κόσμου;

Όλοι εμείς την αποτελούμε και αντί να κάνουμε την αυτοκριτική μας, πετάμε το μπαλάκι στον άλλον, μια ωραιότατη αποποίηση ευθυνών.

Όσο γι’αυτό που νιώθει ο γιος μου, το “bullying” την πίεση που νιώθει για το πρωινό ξύπνημα πρέπει να δω μια άλλη οπτική και να προσπαθήσω να τον πιέσω να πάει σχολείο επειδή είναι υποχρέωσή του, οφείλω να του δώσω νέα κίνητρα να πηγαίνει με όρεξη η δασκάλα να βρει άλλους τρόπους, παιγνιώδεις μια σύνδεση μάθησης-παιχνιδιού, ώστε τα παιδιά να αγαπήσουν το σχολείο και κυρίως τη γνώση, ο διευθυντής να γίνει ανοικτός σε νέες προτάσεις των δασκάλων, ο διευθυντής Α΄ βάθμιας Εκπαίδευσης να κάνει συχνές επισκέψεις στα σχολεία και να ακούει τις επιθυμίες και τις ανάγκες των παιδιών και ο Υπουργός Παιδείας και Θρησκευμάτων να αλλάξει τον σκοπό της εκπαίδευσης, να θέσει στόχους διαπαιδαγώγησης που δεν αποσκοπούν στη δημιουργία μελλοντικών καλοκουρδισμένων ρομπότ που έμαθαν να ξυπνούν για να κάθονται στα γραφεία – θρανία τους και να γίνονται δέκτες της υπερπληροφόρησης της άχρηστης αλλά απαραίτητης για την κοινωνία.

Ποια κοινωνία;

Η κοινωνία είμαστε εμείς, άραγε αυτό θέλουμε για τα παιδιά μας;

Αναρωτηθήκατε ποτέ πως όλος ο κόσμος είναι μια σκηνή κι εμείς απλοί ηθοποιοί;Πως στην κοινωνική και καθημερινή μας ζωή εκφραζόμαστε όπως μας επιτρέπουν οι άλλοι ή όπως μας ορίζει η κοινωνία;Πως ντυνόμαστε για να εντυπωσιάσουμε και πως συνεχώς παρακολουθούμε και αξιολογούμε τις εντυπώσεις που δημιουργούμε; Πως κάποια κομμάτια του εαυτού μας κρύβουμε και άλλα τα παρουσιάζουμε; Έχετε σκεφτεί ποτέ πως η ζωή είναι ένα θέατρο;

«Η κοινωνική ζωή των ανθρώπων θα μπορούσε να μελετηθεί ως δράμα» τόνισε ο κοινωνιολόγος Έρβινγκ Γκόφμαν και αυτόματα απάντησε στις παραπάνω ερωτήσεις!

Με αφετηρία τη θέση αυτή, ο Γκόφμαν παρουσιάζει τους ανθρώπους ως «δημιουργούς ρόλων» και δίνει έμφαση στην «αποστολή ρόλου». Δηλαδή, πιστεύει πως οι άνθρωποι πρέπει να επιδεικνύουν με τον καλύτερο αποδεκτό τρόπο, οτιδήποτε κάνουν.Στο παίξιμο των ρόλων τους, υποστηρίζει πως χρησιμοποιούν αντικείμενα ως θεατρικά στοιχεία.  Επιπλέον υπάρχει πάντα ένα κοινό που τους παρακολουθεί και ίσως και μια ομάδα που τους υποστηρίζει. Όταν οι άνθρωποι έρχονται σε επαφή μεταξύ τους, οφείλουν να είναι πρωταγωνιστές αλλά και θεατές.Ακόμη, ο Γκόφμαν ισχυρίζεται πως ο χώρος παίζει σημαντικό ρόλο στις σχέσεις των ανθρώπων. Υπάρχει συχνά ένα παρασκήνιο, όπου γίνονται πράγματα που δεν αποκαλύπτονται στο κοινό, αλλά είναι χρήσιμα για την καλή παρουσία τους στο προσκήνιο.

Σας θυμίζουν κάτι όλα αυτά;

Χαρακτηριστικό παράδειγμα για το παραπάνω φαινόμενο αποτελεί η συμπεριφορά όσων κατέχουν θέσεις εξουσίας.
Ασκούν το ρόλο τους στους πολίτες υποστηριζόμενοι από μια ομάδα ανθρώπων που βρίσκεται στο παρασκήνιο (βοηθοί, γραμματείς, παρατρεχάμενοι). Χρησιμοποιούν διάφορα θεατρικά στοιχεία, τις υποσχέσεις, τα ωραία λόγια, τα χαμόγελα δημιουργώντας την εντύπωση ότι νοιάζονται για το καλό του λαού (προσκήνιο). Τα θεατρικά έργα είναι γραμμένα κείμενα, τα οποία παίζονται αφού πρώτα γίνουν αρκετές πρόβες μέχρι να τελειοποιηθεί το παίξιμο των ηθοποιών.

Ωστόσο, η κοινωνική ζωή είναι ένα εξαιρετικά επικίνδυνο θέαμα.

Εάν παρατηρήσουμε ο καθένας μας ατομικά την καθημερινότητά του, θα συμπεράνουμε πως στην ζωή μας ερχόμαστε αντιμέτωποι με πολλαπλές πραγματικότητες και ρόλους μέσα στις οποίες ζούμε, ερωτευόμαστε, προοδεύουμε, κινούμαστε και παρουσιάζουμε τις επιλογές μας  με τον ίδιο ή παρόμοιο τρόπο.

Ο κίνδυνος που μπορεί να ελλοχεύει βρίσκεται στο ότι ίσως κάποιοι άνθρωποι χρησιμοποιούν το πολιτισμικό αυτό παράδειγμα ως προσωπικό κίνητρο για την κοινωνική τους δράση.

Σκεφτόμουν το θαυμάσιο κωμικό Θανάση Βέγγο να φωνάζει το γνωστό «πελάτες μου». Ποτέ δε μου άρεσε αυτή η φράση. Τα μαγαζιά από τα οποία πέρασα ως τώρα, τα ένιωθα πάντα σαν το σπίτι μου. Για μένα, δεν υπάρχουν πελάτες, υπάρχουν φιλοξενούμενοι. Μεταξύ των δύο, υπάρχει μια πολύ μεγάλη διαφορܞ οι φιλοξενούμενοι έρχονται στο χώρο σου, σέβονται τους γαστρονομικούς όρους που έχεις θέσει σε αυτόν και συμμερίζονται το πάθος σου γι΄αυτή τη δουλειά. Εκτιμούν το αποτέλεσμα, άσχετα αν είναι καλό ή κακό, εν αντιθέσει με τους πελάτες που βασίζονται στη φράση που την είπε κάποιος, ο οποίος μάλλον δεν υπήρξε ποτέ εργαζόμενος, ένα δίκιο που αβίαστα τους δόθηκε. Δεν αρνούμαι ότι ο πελάτης είναι ο εργοδότης του εργοδότη μου άρα και ο δικός μου, αλλά δεν μπορώ να δεχτώ οτι κάποιος από όλους, εργοδότης, πελάτης ή εγώ έχει πάντα δίκιο. Η αλήθεια βρίσκεται κάπου στη μέση. Δυστυχώς ή ευτυχώς, ο πελάτης μπορεί να έχει και άδικοž κι αν όχι ακριβώς άδικο, μπορεί να έχει παράλογες απαιτήσεις. Το τελευταίο, το συναντάμε πιο συχνά από την περίπτωση του να έχει άδικο. Παρόλα αυτά, δε θέλω να σταθώ στο πότε ο πελάτης έχει δίκιο ή άδικοž στο κείμενο αυτό, θέλω να τονίσω τις κατηγορίες πελατών που εμείς οι εργαζόμενοι στην εστίαση συναντάμε συνεχώς και δεν συμπεριφέρονται ως φιλοξενούμενοι.

Προσωπικά στο μυαλό μου πλέον τους έχω χωρίσει σε κατηγορίες: ξεκινώντας από την πιο πρόσφατη, που τη συναντώ την τελευταία τριετία και που πιστεύω οτι θα εξαφανιστεί γρήγορα, μιας και βασίζεται σε μια μοδα, είναι ο βίγκαν την Τσικνοπέμπτη.

Είναι ο τύπος που, αν και αντίθετος με το έθιμο της Τσικνοπέμπτης λόγω των πιστεύω του, βγαίνει πάντα την Τσικνοπέμπτη για να κράξει και να στραβοκοιτάξει τους πάντες γύρω του, ακόμα και την παρέα του. Αν δε σου αρέσει φίλε, μη βγαίνεις. Δε θα αλλάξουμε τις παραδόσεις του τόπου μας για σένα.

Η επόμενη κατηγορία πελάτη είναι αυτός που απαξιώνει το επάγγελμά μας περισσότερο απο οποινδήποτε άλλον.

Είναι ο τύπος «φτιάξτο μόνος σου».

Είναι αυτός που όταν πάει ο σερβιτόρος να του πάρει παραγγελία ξεκινάει με το γνωστό: «λοιπόν, θα πεις του μάγειρα σε ένα τηγανάκι θα βάλει λίγο κρεμμύδι…» και ξεκινάει και περιγράφει τη συνταγή που θέλει ακριβώς να φάει. Ξέρεις φίλε, σε περίπτωση που δε στο είπε ποτέ κανείς, εκείνο το χαρτάκι μπροστά σου λέγεται μενού και είναι ο πνευματικός κόπος και οι γνώσεις ενός τύπου που μετά από πολλά χρόνια ορθοστασίας ξόδεψε πολλές ώρες από τη ζωή του να δημιουργήσει κάτι νέο για να φας εσύ. Αν ήθελες προσωπικό μάγειρα να σου μαγειρεύει αυτά που θέλεις είναι πολύ εύκολο. Χρειάζεται ένας μισθός και ένσημα και τον έχεις σπίτι σου. Αν δεν μπορείς να αντέξεις αυτό, τότε λοιπόν συμβιβάσου με αυτό που με κόπο δημιουργήσαμε κα δώσε μας μια ευκαιρία. Μπορεί ως επαγγελματίες να έχουμε σκεφτεί κάτι καλύτερο από αυτό που μας περιγράφεις.

Κατηγορία τρίτη (και η πλέον αγαπημένη μου).

Ο «τα ξέρω όλα» (γιατί κάπου τα άκουσα). Είναι ο τύπος που χωρίς ίχνος ντροπής και σεβασμού θα καλέσει τον επαγγελματία που βρίσκεται μέσα στην κουζίνα και θα του κάνει μαγειρικές και γαστρονομικές υποδείξεις, οι οποίες, εννιά στις δέκα φορές, βασίζονται στην ημιμάθεια ή στην οικιακή μαγειρική χωρίς να έχει καμιά γνώση μιας επαγγελματικής κουζίνας ή καμία γνώση γενικότερα.

Κατηγορία τέταρτη: ο γυμναστηριοτέτοιος.

Είναι ο τύπος που απορείς γιατί βγαίνει. Είτε πάει σε σουβλατζίδικο είτε σε fine dining restaurant η παραγγελία είναι ένα φιλέτο κοτόπουλο και μια σαλάτα. Στο ίδιο πιάτο. Αυτός ο τύπος δεν ενοχλεί τόσο πολύ αλλά το κρίμα στην όλη υπόθεση είναι οτι η εμμονή του, του έχει γίνει τρόπος ζωής. Και θα σταματήσω εδώ γιατί δεν είμαι σε θέση να κρίνω κανέναν.

Κατηγορία πέμπτη: ο «αλλεργίας».

Ο «αλλεργίας» είναι μια εξαιρετική κατηγορία που όταν έρχεται στην κουζίνα η παραγγελία του θέλουμε όλοι να σκάσουμε στα γέλια. Ό,τι δεν του αρέσει το έχει αναγάγει μόνος του σε προϊόν που του προκαλεί αλλεργία. Το πιο κραυγαλέο και αστείο φαινόμενο που έχω αντιμετωπίσει με τέτοιου είδους πελάτες είναι η αλλεργία στο κρεμμύδι που δεν θέλει να έχει μέσα στο μπέργκερ του γιατί είναι αλλεργικός και ενώ εσύ του επισημαίνεις ότι το μπιφτέκι είναι ζυμωμένο με κρεμμύδι απαντάει ότι σ΄ αυτό δεν έχει πρόβλημα. ‘Ελα,  μην το αρνείσαι ότι δεν ξεπέρασες ποτέ την ηλικία των 5 που η μαμά σου πέρναγε από το μούλτι το κρεμμύδι για να το βάλει στις φακές και να μην το βλέπεις. Το ίδιο συμβαίνει με σκόρδα, μαϊντανούς, άνηθους κλπ. Αγαπημένε αλλεργικέ πελάτη χωρίς αλλεργίες, είναι πιο τίμιο να παραδεχτείς ότι δε σου αρέσει στην όψη, στο άκουσμα ή στη γεύση από το να ισχυρίζεσαι ότι ασθενείς ενώ δεν είσαι ασθενής.

Έκτη και τελευταία κατηγορία: ο με και ο χωρις.

Θυμίζει λίγο τον «φτιάξτο μόνος σου» αλλά αυτός τουλάχιστον παίρνει σαν βάση το μενού. Προσθέτοντας ή αφαιρώντας υλικά από τη συνταγή του εμπνευστή ή εκτελεστή κατά βούληση. Χαρακτηριστικό παράδειγμα αυτής της κατηγορίας είναι ότι στο λογαριασμό του φαίνεται παράξενη η έξτρα χρέωση υλικών όπως και η μη μείωση της τιμής κατά την αφαίρεση υλικών. Μετά από 16 χρόνια στο χώρο της εστίασης, οι συγκεκριμένες κατηγορίες πελατών έχω καταλήξει ότι είναι αυτοί που χαλάνε τη ροή κουζίνας και σέρβις και πολλές φορές τα αποτελέσματα αυτού έχουν αντίκτυπο σε όλο το σέρβις της βραδιάς.

ΥΓ: το άρθρο δεν έχει καθόλου κατηγορηματικό χαρακτήρα. Απλά, ζώντας σε μια εποχή που η γαστρονομία είναι διασκέδαση για όλους είναι ωραίο κατά την άποψή μου, να μπορείς να επισημαίνεις πράγματα που μπορούν να κάνουν τον πελάτη φιλοξενούμενο, όπως εσύ δέχεσαι τις παρατηρήσεις με την ίδια χαρά με την οποία δέχεσαι τις φιλοφρονήσεις για να γίνεις καλύτερος. Άλλωστε, αυτό που χαρακτηρίζει τις σχέσεις πελάτη-φιλοξενούμενου-εργαζόμενου είναι η ειλικρίνεια και η επισήμανση λαθών που πάντα αποσκοπούν στο να γίνεσαι καλύτερος.