Η τζαζ, ένα από τα πιο εμβληματικά μουσικά είδη του 20ού αιώνα, έχει τις ρίζες της στη Νέα Ορλεάνη κατά τις αρχές του 1900. Στα πρώτα χρόνια της τζαζ, οι μουσικοί συνδύαζαν στοιχεία από μπλουζ, ρυθμική μουσική και γκόσπελ. Οι αφροαμερικανικοί μουσικοί, όπως ο Λουίς Άρμστρονγκ και ο Τζέικ Γουάιλντερ, έπαιξαν καθοριστικό ρόλο στην εξέλιξη της τζαζ.

Η τζαζ αρχικά αναπτύχθηκε σε καμπαρέ, μπαρ και χορευτικές αίθουσες. Η χρήση των τρομπετών, των σαξοφώνων και των κρουστών οργάνων δημιούργησε έναν ήχο που ήταν ταυτόχρονα ρυθμικός και αυτοσχεδιαστικός. Οι μουσικοί της τζαζ συχνά συνεργάζονταν, ανταγωνίζονταν και εξελίσσονταν μέσα από αυτοσχεδιασμούς, με αποτέλεσμα τη δημιουργία νέων υποειδών, όπως η σγουόγκ και η μπινγκ.

Η Νέα Ορλεάνη διοργανώνει ετησίως το New Orleans Jazz & Heritage Festival, που προσελκύει χιλιάδες επισκέπτες από όλο τον κόσμο. Αυτή η εκδήλωση γιορτάζει όχι μόνο τη μουσική τζαζ, αλλά και τη γενικότερη πολιτιστική κληρονομιά της πόλης, συμπεριλαμβανομένης της κουζίνας και των τοπικών παραδόσεων.

Σήμερα, η Νέα Ορλεάνη συνεχίζει να είναι ένα κέντρο τζαζ, με πολλές ζωντανές παραστάσεις και μουσικούς που επηρεάζουν την παγκόσμια μουσική σκηνή. Η τζαζ, που γεννήθηκε σε αυτή την πόλη, παραμένει ζωντανή και ανανεωμένη, συνδυάζοντας παραδοσιακά στοιχεία με σύγχρονες επιρροές. Η Νέα Ορλεάνη, λοιπόν, δεν είναι μόνο η γενέτειρα της τζαζ, αλλά και μια πηγή έμπνευσης για όλους τους καλλιτέχνες που επιδιώκουν να δημιουργήσουν κάτι νέο και μοναδικό.

Κάθε μήνα, στον Φάρο του ΚΠΙΣΝ, ο συνθέτης και ντράμερ Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης, έχοντας ως αφετηρία την τζαζ και τελικό προορισμό μια απελευθερωμένη από κανόνες συνομιλία, συμπράττει με εκλεκτούς καλεσμένους της εγχώριας μουσικής σκηνής.

Η ενότητα, που φέρει τον τίτλο Lighthouse Sessions και πραγματοποιείται χάρη στη δωρεά του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος (ΙΣΝ), κάνει πρεμιέρα την Κυριακή 24 Ιανουαρίου στις 20.30 και θα μεταδοθεί μέσω live streaming στην ιστοσελίδα του ΚΠΙΣΝ (ΕΔΩ), στη σελίδα του στο Facebook και στο κανάλι του στο YouTube.

Ο στόχος των νέων μουσικών ενοτήτων του ΚΠΙΣΝ
Στόχος των Lighthouse Sessions είναι να αναδείξουν τη δύναμη της μουσικής γλώσσας μέσα από πέντε πρωτότυπα πορτρέτα καλλιτεχνών, συνδέοντας την ελληνική παράδοση και τα ρεμπέτικα με την τζαζ και την κλασική μουσική, σε ένα απρόσμενο και, για αυτό, μοναδικό αποτέλεσμα, ανοικτό στον αυτοσχεδιασμό και την πειραματική διάθεση.

Οι καλεσμένοι στο ΚΠΙΣΝ
Κάθε φορά ο Κτιστάκης συνομιλεί με τον καλεσμένο του για τη ζωή και τις μουσικές του αναζητήσεις, ενώ, παράλληλα τον καλεί σε έναν μουσικό διάλογο, με τη συνοδεία ενός τζαζ τρίο και ενός κουαρτέτου εγχόρδων. Πρώτος καλεσμένος, την Κυριακή 24 Ιανουαρίου, είναι ο σπουδαίος τρομπετίστας της τζαζ Ανδρέας Πολυζωγόπουλος, ενώ τους επόμενους μήνες θα ακολουθήσουν η Σαβίνα Γιαννάτου, ο λαουτιέρης, δημιουργός των Couleur Locale, Γιώργης Μανωλάκης, το μουσικό σχήμα Τακίμ και ο Δημήτρης Μυστακίδης που συστήνει εκ νέου το ρεμπέτικο και την παράδοση με το δεξιοτεχνικό του παίξιμο στην κιθάρα.

Ο τρομπετίστας και συνθέτης Ανδρέας Πολυζωγόπουλος μεγάλωσε στο Σαμκό, ένα μικρό χωριό της Ηλείας. Ξεκίνησε την πορεία του στη μουσική παίζοντας κιθάρα, μέχρι που, στα 18, ανακάλυψε την τρομπέτα. Σπούδασε τζαζ τρομπέτα στο κονσερβατόριο του Άμστερνταμ (Bachelor of Arts) και στη Βασιλική Ακαδημία των Βρυξελλών (Master of Arts) όπου και κέρδισε τον διαγωνισμό «Toots Thielemans». Παράλληλα, έκανε μαθήματα με τον Markus Stockhausen και παρακολούθησε σεμινάρια με τον Paolo Fresu στη Σαρδηνία.

Από τα πρώτα του βήματα ξεκίνησε να συνθέτει. Το 2008 ηχογράφησε το πρώτο του άλμπουμ με τίτλο Perfumed Dreams με το σχήμα Poly Quartet και κέρδισε την πρώτη θέση στον διαγωνισμό «Motives For Jazz» του Βελγίου. Το 2010 ήταν μέλος της Ευρωπαϊκής Ορχήστρας Τζαζ Νέων και ακολούθησε μια περιοδεία  στην Ευρώπη. Έχει δώσει συναυλίες σε διάφορα σημαντικά φεστιβάλ και clubs όπως τα North Sea Jazz Festival, Odessa Jazz Festival, Shanghai World Music Festival, Berlin Jazz Festival, κ.ά. Έχει ηχογραφήσει τέσσερα προσωπικά άλμπουμ και συμμετείχε σε περισσότερες από εβδομήντα ηχογραφήσεις μέχρι σήμερα. Έχει συνεργαστεί με τους Jaques Morelembaum, Tore Brunborg,  Diederik Wissels, Tony Lakatos, Gunter “Baby” Sommer, Mode Plagal, Ψαραντώνη, Γιώργη Μανωλάκη, Γιώργο Παλαμιώτη, Σαβίνα Γιαννάτου, Μαρία Φαραντούρη, Dulce Pontes, Δημήτρη Καλαντζή, Νίκο Σιδηροκαστρίτη, David Lynch, Haig Yazdjan, Federico Casagrande, Βαγγέλη Κατσούλη, Γιώργο Κοντραφούρη, Βασίλη Ρακόπουλο, Σταύρο Λάντσια, Πέτρο Κλαμπάνη, Τάκη Μπαρμπέρη, Τάνια Γιαννούλη, Διονύση Σαββόπουλο, Θανάση Παπακωνσταντίνου κ.α.

Χαρακτηριστικό γνώρισμα του Ανδρέα Πολυζωγόπουλου είναι η αέναη αναζήτηση του καινούργιου, χωρίς τον φόβο του ρίσκου, είτε αυτό πρόκειται για τα ηχοχρώματα της τρομπέτας είτε για τα project που δημιουργεί. Αυτό αποδεικνύεται και από την προσωπική του δισκογραφία, με το Heart of the Sun, άλμπουμ αφιέρωμα στους Pink Floyd, να ακολουθείται από το, εμπνευσμένο από έναν δεκαήμερο σιωπηλό διαλογισμό, Anicca και τον ambient δίσκο One Inch of Love. Ο ευρωπαϊκός ήχος της τζαζ, πάντως, είναι ο χώρος που ο Πολυζωγόπουλος νιώθει περισσότερο προσφιλή και οικείο, θεωρώντας εξ’ ίσου σημαντικά στη μουσική τον ρυθμό αλλά και τη… σιωπή.

Ο συνθέτης, ενορχηστρωτής και ντράμερ Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης με ακαδημαϊκή πορεία στο Τμήμα Μουσικών Σπουδών του Ιονίου Πανεπιστημίου και τη μουσική εκπαίδευση, ασχολείται ενεργά με τη διδασκαλία, εμπνέοντας με τη δημιουργικότητά του τη νέα γενιά που θα αποτελέσει το νέο αίμα της εγχώριας μουσικής σκηνής. Πέντε χρόνια μετά το δισκογραφικό του ξεκίνημα με το άλμπουμ Tora και την υπογραφή του Alex Drakos Trio που δημιούργησε μαζί με τον κοντραμπασίστα Ντίνο Μάνο και τον πιανίστα Γιάννη Παπαδόπουλο, και εν αναμονή της νέας δισκογραφικής του δουλειάς, o Aλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης εξερευνά εκ νέου ήχους και μουσικές του κόσμου έχοντας πάντα ως αφετηρία την τζαζ, οδηγό τον αυτοσχεδιασμό και επιρροές από τη ροκ, την παραδοσιακή και την κλασική μουσική. Ο Κτιστάκης αποτελεί, λοιπόν, τον ιδανικό οικοδεσπότη για τη νέα σειρά πρωτότυπων συναυλιακών πορτραίτων που εγκαινιάζει το ΚΠΙΣΝ, η οποία θα σκιαγραφήσει σημαντικά πρόσωπα της πολυσύνθετης ελληνικής μουσικής πραγματικότητας συνενώνοντας τη διαχρονική αξία της παράδοσης με τη δημιουργική ανησυχία του σήμερα.

Συντελεστές: Ντίνος Μάνος – μπάσο / Γιάννης Παπαδόπουλος – πιάνο
Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης – ντραμς / Διονύσης Βερβιτσιώτης – βιολί
Κώστας Παναγιωτίδης – βιολί / Ηλίας Λιβιεράτος – βιόλα / Μαρίνα Κολοβού – τσέλο

Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης – σύνθεση & ενορχήστρωση εγχόρδων
Ανδρέας Πολυζωγόπουλος & Αλέξανδρος Δράκος Κτιστάκης: διασκευή

Παρακολουθήστε τα Lighthouse Sessions ζωντανά ΕΔΩ καθώς και στη σελίδα του ΚΠΙΣΝ στο Facebook @SNFCC και στο κανάλι του στο YouTube την Κυριακή 24/01 στις 20.30.
Σε περίπτωση άρσης των μέτρων για την πανδημία COVID-19 η εκδήλωση θα πραγματοποιηθεί και με την παρουσία κοινού.

Ανδρέας Πολυζωγόπουλος, Φωτογραφία Πηνελόπη Γερασίμου
Πηγή: iefimerida.gr

Γεννήθηκε στην Αθήνα. Σπούδασε Κιθάρα στο Εθνικό Ωδείο Αθηνών και στο Ωδείο Βορείου Ελλάδος.

Το 1987 συνέχισε με υποτροφία τις σπουδές του στη Βοστόνη, στο Berklee College of Music.

Το διάστημα 1988-1990 υπήρξε μέλος της Brandeis University Jazz Band υπό τη διεύθυνση του Ricky Ford.

Έχει εμφανιστεί με γνωστά ονόματα της τζαζ, όπως οι Milt Hinton, Ran Blake, Kenny Burrell, Houston Person, Charles Davis και με δικά του γκρουπ σε jazz clubs της Βοστόνης.

Το 1991 επέστρεψε στην Ελλάδα όπου ηχογράφησε πολλές φορές δικές του συνθέσεις για το Γ’ Πρόγραμμα της ΕΡΑ, εμφανίστηκε σε jazz festivals, στο Μέγαρο Μουσικής Αθηνών, στο “Σταυροδρόμι της Μεσόγειου”, σε συναυλίες στο πλαίσιο του Οργανισμού “Θεσσαλονίκη-Πολιτιστική Πρωτεύουσα της Ευρώπης” κ.α.

Συνεργάστηκε και έπαιξε ζωντανά μουσική για χορευτικές ομάδες και συνέθεσε μουσική για το θέατρο και για ντοκιμαντέρ της Ελληνικής Τηλεόρασης.

Έχει περιοδεύσει σε όλη την Ελλάδα και στο εξωτερικό με δικά του σχήματα και με ορισμένες από τις σημαντικότερες προσωπικότητες της διεθνούς τζαζ μουσικής σκηνής.

Έχει ηχογραφήσει τρία προσωπικά CD, τα Dialogues , Seven for a και The Call.

Πότε κατάλαβες οτι η θέλεις να αχοληθείς με την μουσική; Ήταν τότε που γράφτηκες στο Ωδείο ή όταν ολοκλήρωσες την πρώτη σου μουσική σύνθεση;

Δεν ξέρω έγινε σιγά, σιγά από μόνο του, δεν ήταν κάποια συνειδητή απόφαση, η μουσική σε διαλέγει από μόνη της , σαν να μην έχεις άλλη επιλογή. Πάντως το πρώτο μου όργανο στο δημοτικό ήταν μια μελόντικα και παράλληλα με την προσπάθεια μου να παίξω την Άγια Νύχτα άρχισα να σκαρώνω απλές μελωδίες.

Τι σε τράβηξε στην τζαζ μουσική;

Ο αυτοσχεδιασμός σε πραγματικό χρόνο, η ελευθερία που σου δίνει μέσα από τους περιορισμούς που σου θέτει, η στιγμιαία δημιουργία, κάτι σαν αναπαράσταση της ίδιας της ζωής.

Έχεις σπουδάσει σ’ ένα από τα μεγαλύτερα μουσικά εκπαιδευτικά κέντρα παγκοσμίως, το Berklee College of Music στη Βοστόνη. Πώς ήρθε αυτό ως ευκαιρία και τί έμαθες σ’ έναν τέτοιο χώρο; Τι θα πρόσφεραν σ’ ένα νέο μουσικό, που θέλει να γίνει επαγγελματίας, οι σπουδές στο εξωτερικό;

Το αναζήτησα πολύ για  να πάω φυσικά ήμουν τυχερός γιατί πήρα μια πολύ καλή υποτροφία και αυτό βοήθησε αρκετά. Πέρα από τις γνώσεις, η επαφή και η ευκαιρία να παίξεις με πολλούς  και καλούς μουσικούς (ιδίως αν αυτοί είναι καλύτεροι από σένα) σε βοηθάει να αντιληφθείς σε βάθος τη φύση αυτής της μουσικής και να αποκτήσεις την σωστή νοοτροπία. Η μουσική είναι μέσα μας, το μόνο που χρειάζεται είναι να πάψουμε να αναζητάμε την αυτοεπιβεβαίωση και να την αφήσουμε απλά να βγει.

Ποιες είναι οι πρώτες σου μουσικές αναμνήσεις;

Μια φυσαρμόνικα η οποία εξαφανίστηκε μυστηριωδώς (εδώ ειμαι σίγουρος ότι έπαιξε ρόλο ο θόρυβος και η αναστάτωση που προκαλούσα στους γονείς μου με το να παίζω όλη μέρα στο σπίτι…) και η μελόντικα που ανέφερα στην αρχή.

Έχεις συμμετάσχει σε πολλά φεστιβάλ του εξωτερικού. Παρόμοια φεστιβάλ που διοργανώνονται στην Ελλάδα, έχουν κάνει βήματα πιστεύεις;

Το πρόβλημα με τα φεστιβάλ στην Ελλάδα (όπως και με τους χώρους και γενικότερα με την όλη σκηνή της jazz) είναι η έλλειψη συνέχειας και διάρκειας. Αυτό δεν αφήνει τα πράγματα να προχωρήσουν και να εξελιχθούν. Όπως και η εξάρτηση τους από τους Δήμους, αλλά τουλάχιστον έχουν αυξηθεί αριθμητικά.. Προσπαθώ ακόμα και τώρα να παίξω το λιγότερο 3-4 ώρες την ημέρα, η μουσική είναι η καθημερινότητά μου, το κάνω άλλωστε τόσα πολλά χρόνια αυτό και πάντα προσπαθούσα να το περιφρουρήσω. Πάντως με τα απλά καθημερινά πράγματα συνήθως το πρόβλημα δεν είναι ο χρόνος που σπαταλάς σ’αυτά αλλά η σκέψη ότι έχεις να τα κάνεις.

Είχες πρότυπα; Συνεχίζεις να έχεις πάνω στον μουσικό τομέα και γενικότερα στη ζωή σου;

Υπάρχουν ένα σωρό άνθρωποι από όλους τους χώρους (μουσικοί, ηθοποιοί, σκηνοθέτες, συγγραφείς…) που με συντρόφευσαν, με δίδαξαν και με σημάδεψαν. Συνεχίζω να γυρίζω σ’ αυτούς μαζί με ότι καινούργιο με παθιάζει. Η λίστα είναι τεράστια.

Ο αυτοσχεδιασμός είναι σημαντικό κομμάτι των ζωντανών εμφανίσεών σας. Μπορεί αυτό να συμβεί κάθε βραδιά με την ίδια ένταση και να δημιουργήσει το ιδιο αποτέλεσμα;Mπορεί να γίνει ‘επικίνδυνος’ κάποιες φορές onstage;

Δεν μπορείς να αναγκάσεις τον εαυτό σου να παράγει μουσική, το μόνο που μπορείς να κάνεις είναι να ελέγξεις τα εκφραστικά σου μέσα και να ακολουθήσεις την ροή. Βοηθάει πάντα η σχέση εμπιστοσύνης που αναπτύσσεις με τα χρόνια με κάποιους μουσικούς και βέβαια το κοινό. Είναι πάντα μια αμφίδρομη ανταλλαγή ενέργειας, κάτι σαν ιεροτελεστία. Πάντως το να παίρνεις ρίσκα και όπου αυτό σε βγάλει είναι το ζητούμενο γιατί είναι η αλήθεια της στιγμής.

Πως βλέπεις την ελληνική jazz σκηνή;

Σε επίπεδο μουσικών βελτιώνεται, η νοοτροπία είναι όμως ακόμη ένα πρόβλημα, που εμποδίζει την διάρκεια και την άνδρωση της σε όλα τα επίπεδα (δημιουργία, χώρους κλπ..)

Αισθάνεσαι ότι μπορεί να ‘χάνεις πράγματα’ ως μουσικός στην Ελλάδα; Θα ήταν διαφορετική η καριέρα σου αν είχες μείνει στο εξωτερικό

Σίγουρα, αλλά δεν μετανιώνω για αυτό, άλλωστε μπορείς να δημιουργήσεις και να εκφραστείς όπου και να είσαι, μου λείπει πάντως μερικές φορές η πρόκληση του να παίζω πιο συχνά με πραγματικά καλούς μουσικούς.

Πριν κάποια χρόνια συνεργάστηκες με τον Στάθη Λιβαθηνό  στην όπερα Κάρμεν. Πως έδεσε η τζαζ με το θέατρο;

Ήταν μια πάρα πολύ ενδιαφέρουσα δημιουργική αλλά και πολύ κουραστική εμπειρία , όσο πιο πολύ εξοικειωνόμουν με την μουσική του Bizet τόσο πιο εύκολα και αβίαστα μου έβγαινε να την μεταμορφώσω σε κάτι άλλο. Η  μουσική έχει τόσα κοινά με το θέατρο, και τα δυο παράγονται μέσα στον πραγματικό χρόνο, άλλωστε οι μουσικοί και οι ηθοποιοί είναι αυτοί που χρησιμοποιούν την έκφραση «παίζω» σε μια παράσταση. Το θέμα είναι να υπηρετεί το ένα, σωστά το άλλο.

Τελικά γιατί ακούμε μουσική, ποια η ενέργεια που εισχωρεί  στον άνθρωπο μέσω της μουσικής;

Θα μπορούσαμε να μιλάμε ώρες για αυτό. Υπάρχει μνήμη και συναίσθημα μέσα στην μουσική και ανήκει απόλυτα στον ακροατή είναι γοητευτικό το πόσο διαστέλλει και τροποποιεί τον χώρο και τον χρόνο την στιγμή που την ακούμε. Υπέρβαση.

Μας έχεις χαρίσει μέχρι στιγμής τρεις δισκογραφικές αποτυπώσεις. Τι θα ακολουθήσει στο μέλλον;

Υπήρξαν κάποια project όπως ένα αφιέρωμα στον Leonard Cohen, μουσική από θεατρικές παραστάσεις και άλλα που για κάποιο λόγο δεν τα ηχογράφησα. Υπάρχει μια καινούργια δουλειά πολύ ροκ και πειραματική που σκοπεύω να την ηχογραφήσω μέσα στο καλοκαίρι (πάντα ήθελα να στήσω μια ροκ μπάντα.. Μου πήρε κάποια χρόνια βέβαια! )

Αν η τζαζ ήταν συναίσθημα ποιο θα ήταν αυτό;

Ελευθερία..