Τα διαμερίσματα ανήκουν στην πόλη της Βιέννης με τους κατοίκους να αποκτούν δικαίωμα χρήσης και όχι ατομικής ιδιοκτησίας. Κάθε χρόνο η δημοτική αρχή της πόλης επενδύει ποσό της τάξης των 500 εκατομμυρίων ευρώ περίπου για την κατασκευή, συντήρηση και αποκατάσταση των κατοικιών καθώς και για την οικονομική στήριξη των ευάλωτων. Το υψηλό ποσοστό των επιδοτούμενων κατοικιών κρατάει τις τιμές στην αγορά ιδιωτικών κατοικιών χαμηλές. Οι ρίζες αυτού του εξαιρετικού πολεοδομικού σχεδιασμού βρίσκονται στην περίοδο της «Κόκκινης Βιέννης» του Μεσοπολέμου, όταν χτίστηκαν χιλιάδες δημοτικές κατοικίες. Στόχος ήταν οι προσιτές κατοικίες καλής ποιότητας για ένα ευρύ στρώμα του πληθυσμού, αλλά τελικά επιτεύχθηκαν πολλά περισσότερα.

Το σχέδιο κοινωνικής στέγασης δημιούργησε συγκροτήματα που πληρούσαν τα εξής σημαντικά κριτήρια: «φως, καθαρό αέρα και ηλιοφάνεια» που διασφαλίζει μια υγιή διαβίωση αλλά και κοινωνική μέριμνα με παιδικούς σταθμούς, σχολεία, δανειστικές βιβλιοθήκες και κοινόχρηστες εγκαταστάσεις όπως πλυντήρια. Από το πρώτου δημοτικό συγκρότημα κατοικιών της Βιέννης, του Metzleinstaler Hof, το 1920 μέχρι την πρόσφατη δημιουργία του προγράμματος κατασκευής διαμερισμάτων SMART, ο Δήμος της Βιέννης έχτισε 220.000 δημοτικές κατοικίες για μισό εκατομμύριο ενοίκους και προώθησε την ανέγερση επιπλέον 200.000 επιδοτούμενων διαμερισμάτων. Η κοινωνική στέγαση της Βιέννης σε αριθμούς:

– 610 στρέμματα πρασίνου συντηρούνται από τo δήμο Βιέννης. Αυτή είναι μια περιοχή που ισοδυναμεί με 854 γήπεδα ποδοσφαίρου. 500.000 άτομα ζουν σε ένα από τα 1.800 δημοτικά συγκροτήματα κατοικιών της Βιέννης. –13.441.914 τετραγωνικά μέτρα επιφάνειας εκμισθώνονται και διαχειρίζονται από τον δήμο. Αυτό ισοδυναμεί με την επιφάνεια ενός δρόμου πλάτους τεσσάρων μέτρων από τη Μαδρίτη έως τη Στοκχόλμη. –7.600 ανελκυστήρες λειτουργούν στα δημοτικά συγκροτήματα κατοικιών της Βιέννης. Τοποθετημένοι ο ένας πάνω στον άλλο, θα έφτιαχναν έναν πύργο διπλάσιο από τα Ιμαλάια.

Ας ξεκινήσουμε, λοιπόν, την ξενάγηση. Και θα αρχίσω από το καλοκαίρι,  που έφτασε κιόλας – Γιατί? Δεν είμαι έτοιμη ακόμα, φέρτε πίσω το χειμώνα…

Στο θέμα μας.

Όπως είναι λογικό σε μία πόλη σαν τη Βιέννη, υπάρχει πάντα κάτι να κάνεις, όλο το χρόνο: Εκδηλώσεις, συναυλίες, φεστιβάλ κινηματογράφου κτλ. Βέβαια, από τα αγαπημένα μου δρώμενα αυτή την εποχή είναι η Καλοκαιρινή Συναυλία (Sommernachtskonzert) της Φιλαρμονικής Ορχήστρας της Βιέννης, με ελεύθερη είσοδο, στο καλοκαιρινό παλάτι Schönbrunn. Είναι μία μαγική συναυλία, στην οποία πρέπει να παρευρεθείς, έστω μία φορά, αν τύχει και βρεθείς εδώ τέτοια εποχή. Και το Pride Parade, μία γιορτή γεμάτη χρώματα και μουσική, για το δικαίωμα όλων στην αγάπη. Φέτος, μάλιστα, έλαβε χώρα στη Βιέννη το Europride, που του χρόνου θα διεξαχθεί στη Θεσσαλονίκη. Ε, πήγα λίγο «κόλλησα» στην ομάδα, που ήρθε να εκπροσωπήσει το Thessaloniki Europride. Η αλήθεια είναι πως, όταν ζεις στο εξωτερικό, γίνεσαι κάτι σαν «ραντάρ» σε ό,τι αφορά τη χώρα σου. Ακούς να μιλάνε ελληνικά και πετάγεσαι, σαν τη στρουθοκάμηλο, για να δεις από πού σου ήρθε.

Κατά τα άλλα, η καθημερινότητα κυλά με βόλτες στα πάρκα και κολύμπι στο Δούναβη. Η πόλη αδειάζει, καθότι είναι η περίοδος των διακοπών, και εσύ απλά προσπαθείς να επιβιώσεις από τη ζέστη. Ναι, ναι, καλά καταλάβατε. Δεν τρελαίνομαι και πολύ για το καλοκαίρι…

Πάμε στην Άνοιξη. Την τιμητική τους έχουν οι Πασχαλινές Αγορές (Ostermärkte), οι οποίες φέτος ξεκίνησαν αρχές Απρίλιου και ολοκληρώθηκαν λίγο πριν τις γιορτές. Δεν πρόλαβα να τις εξερευνήσω φέτος, ίσως σας πω περισσότερα για αυτές του χρόνου. Και φυσικά, έχουμε το Πάσχα. Φέτος το έζησα εις διπλούν, επειδή το Ορθόδοξο Πάσχα πέφτει, συνήθως, μία εβδομάδα μετά από το Καθολικό. Και εδώ δράττομαι της ευκαιρίας να ζητήσω συγνώμη από όσους έλεγα «Χριστός Ανέστη, Καλό Πάσχα», πριν τη Μ. Εβδομάδα. Ένα χωροχρονικό σοκ το έπαθα, αλλά όλα καλά…

Και θα ολοκληρώσω με τις δυο αγαπημένες μου εποχές, το φθινόπωρο και τον χειμώνα – το καλύτερο το αφήνουμε για το τέλος, φυσικά.

Αν η Βιέννη είναι όμορφη όλο το χρόνο, τότε αυτό το διάστημα είναι απλά πανέμορφη. Ο αέρας, η βροχή, τα πρώτα χιόνια που πέφτουν και η όλη ατμόσφαιρα αναδεικνύουν, ακόμη περισσότερο, την ομορφιά των κτηρίων και της πόλης. Τα πάντα μοιάζουν σαν να έχουν βγει από κάποιο γοτθικό μυθιστόρημα ή ιστορία μυστηρίου.

Το αποκορύφωμα έρχεται, όταν ξεκινά η περίοδος των Χριστουγέννων. Στολισμοί, φώτα και εορταστικές εκδηλώσεις παντού. Και πολλοί, πολλοί τουρίστες: η Stephansplatz γίνεται μία «μικρή Ελλάδα» – είπαμε ραντάρ εδώ -, καθότι έρχεται πολύς κόσμος, για να δει συγγενείς και φίλους ή απλά για να περάσει τις γιορτές εδώ. Αν έρθετε εδώ την περίοδο των γιορτών, μην ξεχάσετε να επισκεφτείτε τις Χριστουγεννιάτικες Αγορές (Weihnachtsmärkte) – αυτές τις εξερεύνησα δεόντως, μπορώ να πω. Εκεί θα βρείτε, εκτός από το ζεστό κρασί (Glühwein), διάφορα εδέσματα, στολίδια και πολλά άλλα. Σας συνιστώ να δοκιμάσετε Gulaschsuppe σε ψωμάκι, ότι πρέπει για μετά τη βόλτα στην αγορά. Από τις ωραιότερες στιγμές, βέβαια, ήταν τη Παραμονή της Πρωτοχρονιάς, οπού παρακολούθησα τα πυροτεχνήματα για τη έλευση της νέας χρονιάς. Ένα πραγματικό υπερθέαμα. Είναι η καλύτερη εποχή για να επισκεφτεί κάποιος την πόλη.

Κλείνοντας αυτή τη σύντομη «ετήσια ξενάγηση» στη Βιέννη, θέλω να ευχηθώ σε όλους: Καλό καλοκαίρι και καλές διακοπές. Και σε όσους από εσάς είστε «χειμωνάκιδες», σαν εμένα: Υπομονή, παιδιά, θα περάσει και αυτό, μωρέ. Άλλωστε, για να είμαστε ειλικρινείς, κάθε εποχή έχει την ομορφιά της.

Πως έφτασε μία Κοζανίτισσα στη Βιέννη; Μεγάλη ιστορία… – καλά, όχι και τόσο. Ήρθα να δουλέψω ως εθελόντρια σε ένα πρόγραμμα που απευθύνεται σε άτομα με κινητική αναπηρία, όπως εγώ, μου άρεσε πολύ εδώ και αποφάσισα να μείνω. Πολύ απλό. Όχι ακριβώς…

Αλλά η Βιέννη σε κερδίζει γρήγορα: τα πανέμορφα κτήρια, η αρχιτεκτονική (η Βιέννη κατάφερε να μείνει ανέπαφη κατά τη διάρκεια του Β’ Παγκοσμίου Πολέμου), ο πολυπολιτισμικός χαρακτήρας, η ποιότητα ζωής και φυσικά η τέχνη και τα μουσεία που είναι διάχυτα παντού στην πόλη. Εξάλλου, πριν από λίγες μέρες ανακοινώθηκε πως η Βιέννη ανακηρύχτηκε για δέκατη φορά, ως η πόλη με την υψηλότερη ποιότητα ζωής στον κόσμο.

Βέβαια, καθοριστικό ρόλο για’ μένα έπαιξε η προσβασιμότητα και η αντιμετώπιση προς τα Α.μεΑ. Μιλώντας πάντα από τη δική μου οπτική, η Βιέννη είναι μία από τις πιο προσβάσιμες και φιλικές πόλεις για τα Α.μεΑ. στην Ευρώπη. Οι άνθρωποι είναι στην πλειοψηφία τους ευγενικοί και πρόθυμοι να βοηθήσουν όποτε χρειαστεί. Εδώ νιώθεις λιγότερο ότι έχεις αναπηρία, καθώς υπάρχει μεγάλη προσβασιμότητα στα Μέσα Μαζικής Μεταφοράς, στους δρόμους, στα καταστήματα. Και έτσι μπορείς να κάνεις σχεδόν τα πάντα και να πας παντού χωρίς βοήθεια. Άτομα με αμαξίδια είναι ένα καθημερινό και συνηθισμένο φαινόμενο στους δρόμους, όπως θα έπρεπε να είναι άλλωστε. Στην αρχή, όλο αυτό μου φαινόταν απίστευτο, γιατί φυσικά αλλιώς είναι να το ακούς κι αλλιώς είναι να το βιώνεις.

Δυστυχώς, συνειδητοποίησα την πραγματική διαφορά και μεγάλη απόσταση σε σχέση με τα δικά μας δεδομένα, όταν ήρθα πρόσφατα για λίγες ημέρες στην Κοζάνη. Ήταν πολύ δύσκολο να κυκλοφορήσω στην πόλη, όχι μόνο επειδή η προσβασιμότητα είναι ελάχιστη, άλλα και επειδή τα βλέμματα πολλών ήταν στραμμένα πάνω μου. Εκνευριζόμουν και ένιωθα πολύ άβολα. Αλλά μετά σκέφτηκα ότι είναι λογικό, αφού λόγω της σχεδόν ανύπαρκτης προσβασιμότητας, ο κόσμος δεν είναι συνηθισμένος στο να βλέπει Α.μεΑ. να κυκλοφορούν καθημερινά στους δρόμους με άνεση.

Παρ’ όλα αυτά το να αποφασίσει κάποιος να αφήσει πίσω όσα γνώριζε, οικογένεια και φίλους και να εγκατασταθεί σε μία άλλη χώρα δεν είναι εύκολη υπόθεση . Και θέλει γερό στομάχι για όσα θα αντιμετωπίσεις και πρέπει να κάνεις μέχρι να πεις επιτέλους: «Ναι, σταθεροποιήθηκα, εδώ είμαστε». Μέχρι τότε όλα είναι ρευστά, δεν μπορείς να προβλέψεις ή να σχεδιάσεις κάτι σε βάθος χρόνου – όλα αλλάζουν από στιγμή σε στιγμή και πάντα εκεί που τελειώνεις με κάτι προκύπτει κάτι άλλο. Έπειτα είναι και η προσαρμογή σε μία άλλη κουλτούρα και όλα όσα συμβαίνουν, τα καλά και τα άσχημα, γιατί πλέον είσαι μόνος σου.Από τη μία σκληραίνεις, γιατί έρχεσαι αντιμέτωπος με δύσκολες καταστάσεις. Από την άλλη γίνεσαι πιο ανοιχτός, γιατί πλέον ζεις σε μια πολυπολιτισμική κοινωνία με ανθρώπους από διάφορες χώρες του κόσμου, όπου πράγματα που θεωρούμε εμείς ακόμα διαφορετικά ή περίεργα, εδώ είναι συνηθισμένα και πιο αποδεκτά.

Καμιά φορά οι δυσκολίες με κάνουν να σκέφτομαι αν αξίζει όλο αυτό. Η απάντηση έρχεται σχεδόν αμέσως, όταν θυμάμαι όλες τις υπέροχες στιγμές που έζησα– με πιο πρόσφατη τη συναυλία των Madrugada πριν από τρεις βδομάδες – και όλους όσους γνώρισα μέχρι τώρα. Όμως παρά τις δυσκολίες,η Βιέννη μου δίνει λόγους να χαμογελάω. Και κάπως έτσι βάζω ν’ακούσω μουσική και συνεχίζω τη βόλτα μου. Εξάλλου, αν ήταν όλα εύκολα, θα ήταν πολύ βαρετά.

Η συνέχεια λοιπόν στο Together…

*Εμπνεύστηκα τον τίτλο του άρθρου από το τραγούδι “Vienna Calling” του Falco, ο οποίος ήταν διάσημος μουσικός και τραγουδιστής της Αυστρίας παγκοσμίως. Και παραμένει μέχρι σήμερα, δύο δεκαετίες μετά το θάνατο του ένας από τους πιο δημοφιλείς και αγαπημένους καλλιτέχνες της χώρας.

«Αν και τα αντικείμενα μπορεί να φαίνονται στάσιμα και σιωπηλά, με προσεκτικότερη ανάλυση μπορούμε να δούμε  σε αυτά  γεγονότα του παρελθόντος. Δεν απεικονίζονται μόνο ιστορικά κτίρια αλλά τα μοντέρνα ζευγάρια τους. Έτσι τα κομμάτια της σειράς μου είναι όλα συγγενικά και δείχνουν μια διαδικασία που ξεχειλίζει σε πολλές εποχές.»

Zsolt Hlinka

fubiz