Το Άσκιο όρος απλώνεται στο μέσο του νομού Κοζάνης και βρίσκεται στο κέντρο μια αλυσίδας ορεινών όγκων που κινούνται λίγο πιο ανατολικά από την οροσειρά της Πίνδου και ενώνουν τους νομούς Καστοριάς, Κοζάνης και Γρεβενών. Στα βόρεια το βουνό συνδέεται με το Βίτσι μέσω του περάσματος της Κλεισούρας και στα νότια με τον Βούρινο μέσω του περάσματος της Μπάρας. Στα ανατολικά τού βρίσκονται η κοιλάδα της Εορδαίας και η πόλη της Κοζάνης και στα δυτικά η κοιλάδα του ποταμού Αλιάκμονα χωρίζει το βουνό από το όρος Βόιο. Η κατεύθυνση του Άσκιου είναι από τα βόρεια προς τα νότια και το μήκος του φτάνει τα 33 χλμ. Η φυσιογνωμία του διαμορφώνεται από ήπιες κορυφογραμμές που δημιουργούν πολλά ορεινά οροπέδια και κοιλάδες. Ψηλότερη κορυφή είναι το Σινιάτσικο, ή αλλιώς Σημείο (2.111 μ.) στο κέντρο του ορεινού όγκου και ακολουθούν ο Μαέστρος (1.843 μ.), το Σαΐνι (1.833 μ.), ο Σκάκος (1.824 μ.), ο Άγιος Παντελεήμων (1.703 μ.), το Μουρίκι (1.699 μ.), η Κορφούλα (1.651μ.), η Σκάρπα (1.624 μ.), το Πυροφυλάκιο (1.594 μ.), η Μαγούλα Μακρυγιάννη (1.538 μ.) και ο Πύργος (1.517 μ.). Τα πετρώματα του βουνού εναλλάσσονται από σχιστολιθικά σε ασβεστολιθικά, ενώ δεν υπάρχουν σημαντικές πηγές και ρέματα πέρα από τον όμορφο ρέμα του Μυρίχου στα νοτιοδυτικά που καταλήγει στον Αλιάκμονα, τον Μπεκρεβένικο που καταλήγει στη Βεγορίτιδα, τον Τρανό Λάκκο το ρέμα Αρβανίτη και τον Πόρρο. Πάνω από το χωριό Νάματα βρίσκεται και το μικρό αλλά περίφημο σπηλαιοβάραθρο της Δρακότρυπας που η λαϊκή παράδοση το έχει ζώσει με πολλούς θρύλους. Ο πιο γνωστός από αυτούς αναφέρει ότι στη σπηλιά ζούσε ένας δράκος που κρατούσε τα νερά και ανάγκαζε τους κατοίκους να θυσιάζουν ένα ζωντανό για να κατευνάσουν το θυμό του. Κοντά στην Εράτυρα και σε υψόμετρο 1.120 μ. βρίσκεται και το σπηλαιοβάραθρο της Αγιότρυπας με διάδρομο 150 μέτρων και μια μικρή λίμνη. Το Άσκιο είναι ένα βουνό που περιβάλλεται από πολλά παραδοσιακά χωριά από τα οποία ξεκινούν ενδιαφέροντα μονοπάτια που μπαίνουν στα δάση και φτάνουν μέχρι τα ατέλειωτα υποαλπικά λιβάδια και τις κορυφές.

Η πόλη της Γαλατινής

Η Γαλατινή είναι μια ορεινή όμορφη πόλη χτισμένη σε υψόμετρο 1000 μ. Η Γαλατίνη είναι το μεγαλύτερο χωριό του Δήμου Ασκίου με περισσότερους από 2000 κατοίκους, σε μια εκκεντρική και συμπαγή δομή.

Η Γαλατίνη κατοικείται από τα αρχαία χρόνια, όπως τεκμηριώνεται από τον αρχαιολογικό χώρο ”Καστρέλλι”. Οι κάτοικοι είναι γουναράδες, όπως στην πόλη της Σιάτιστας. Ένα από τα πιο γνωστά έθιμα αυτής της περιοχής είναι ο «Χορός της Ρόκας» την τρίτη μέρα μετά το Πάσχα, που συμβολίζει την αναχώρηση των ανδρών για να εργαστούν ως οικοδόμοι σε ξένες χώρες.

Το χωριό Εράτυρα

Η Εράτυρα, η παλιά ”Σέλτζα”, είναι χτισμένη αμφιθεατρικά στους πρόποδες του Σινιάτσικου σε μια πολύ ιδιαίτερη τοποθεσία. Η Εράτυρα είναι γνωστή για τα αρχοντικά της και την εκκλησία του Αγίου Γεωργίου στη μέση του χωριού, με τον μοναδικό ξύλινο ναό της και τις παλιές εικονογραφήσεις αγίων. Οι ιστορικοί αναφέρονταν στην αρχαία Εράτυρα ως μια από τις μεγαλύτερες πόλεις της Αρχαίας Ελιμίας στη Μακεδονική περίοδο. Το σπήλαιο της Εράτης (γνωστής ως ”Τρίπα”) βρίσκεται στο ανατολικό τμήμα του χωριού, στη θέση ”Αλεπότρυπες”. Το βουνό είναι γεμάτο από μικρές ή μεγάλες σπηλιές και τρύπες, μεγάλα σκαλίσματα που δημιουργήθηκαν από το σπάσιμο των κορυφών των σπηλαίων.

Το χωριό Σισάνι

Το Σισάνι, γνωστό για την παραγωγή φασολιών, βρίσκεται στην κοιλάδα που σχηματίζει το Σινιάτσικο και το Μουρίκι όρη. Ένα μικρό ποτάμι διαρρέει το χωριό που ονομάζεται Μύριχος. Οι συσσωρευμένες λεύκες που κυριολεκτικά περιέβαλαν το χωριό είναι εξαιρετικά όμορφες. Το νέο φράγμα του Σισανίου χάρισε στην περιοχή μια τεχνητή λίμνη που κόβει την ανάσα.

Το χωριό Νάματα

Βρίσκεται σε υψόμετρο 1320 μ. στις πλαγιές του Σινιάτσικου. Το χωριό έχει ατομικά ορεινό χαρακτήρα με γραφικά σπίτια και εξαιρετικό κλίμα. Τα Νάματα αποτελούν το κοντινότερο χωριό στην κορυφή του βουνού και η θέα είναι μοναδική.

Έχουν ιδιαίτερη θέση στην καρδιά των ντόπιων, γιατί, όπως διηγούνται οι ηλικιωμένοι, στις κακουχίες της γερμανικής κατοχής έσωσαν τον κόσμο από την πείνα. Ήταν μια από τις κύριες πηγές εισοδήματος. Κάθε οικογένεια έχει τις δικές της καστανιές, που ανήκουν στην οικογένεια για γενιές, ωστόσο αυτό δεν σημαίνει ότι θα υπάρξουν σκληρά συναισθήματα αν κάποιος γείτονας ή ένας επισκέπτης μαζέψει μερικές πεσμένες κάστανες κάτω από ένα από τα δέντρα. Είναι επίσης χρήσιμα το φθινόπωρο ως τροφή για το ζωικό κεφάλαιο, ενώ με αυτό γλεντούν και άγρια ​​ζώα όπως η καφέ αρκούδα και το αγριογούρουνο.

Το ντόπιο κατσικάκι και αρνί φημίζεται και για τη νοστιμιά του, λόγω της πλούσιας χλωρίδας που τρέφονται τα ζώα, καθώς και των λουκάνικων με πράσο, που παρασκευάζονται σε πολλά χωριά, όπως το Τσοτύλι και τον Πεντάλοφο, όπου τα λένε λουκανίτσες .

Το προϊόν με προστατευόμενη ονομασία προέλευσης (ΠΟΠ) από το Βόιο, είναι ο Μπάτζιος. Είναι ένα παραδοσιακό τυρί άλμης, ημίσκληρο ή σκληρό, που παράγεται από πρόβειο ή κατσικίσιο γάλα ή από μείγμα των δύο, μερικώς αποβουτυρωμένο. Προέρχεται από πολύ παλιά από νομάδες των βουνών και το όνομά του σημαίνει στάνη, ή τυρί που φτιάχνεται στην προβιά. Είναι άσπρο ή κιτρινόλευκο, αλμυρό, οξύ και ελαφρώς πικάντικο.

Οι ιδιαίτερες γεύσεις και τα αρώματά του βγαίνουν όταν τηγανίζεται στο λάδι, όταν γίνεται πιο νόστιμο και τρυφερό. Εκτός από τον Μπάτζιο, άλλα είδη τυριών παράγονται σε τοπικά τυροκομεία σε Κορυφή, Γαλατίνη και Δίλοφο, καθώς και τα περίφημα βλαχοτύρια στη Βλάστη, όπως το γνωστό μανούρι .

Φημισμένα είναι και τα κρασιά και τα δέρματα της Σιάτιστας, της Γαλατινής και της Εράτυρας και έχει δημιουργηθεί ένα τεράστιο εμπορικό δίκτυο για τη σύνδεση τους με χώρες του εξωτερικού. Οι επισκέψιμες κάβες και τα γουναράδικα είναι επίσης άφθονα στην πρωτεύουσα του Βοΐου.

Στις ημιορεινές περιοχές καλλιεργούνται τριαντάφυλλα και όσπρια και σιτηρά υψηλής ποιότητας, όπως φακές και φασόλια, με πιο γνωστά τα φασόλια Σισανίου και τις φακές Βροντής.

Γυναικείοι σύλλογοι φτιάχνουν νόστιμα γλυκά με παραδοσιακές συνταγές από τοπικά προϊόντα, όπως κεράσια, ξηρούς καρπούς, κολοκύθα και σύκα, ενώ παράγεται και μέλι καστανιάς υψηλής ποιότητας, καθώς και μέλι από άλλα άνθη.

Η πέτρα του Δυτικού Βοΐου ανασκάπτεται συστηματικά και παραδίδεται σε όλο τον κόσμο, καθώς θεωρείται εξαιρετικό υλικό για την κατασκευή και τη διακόσμηση κατοικιών, ενώ σημαντική είναι και η άφθονη ξυλεία από τα διάφορα δάση ως εθνικό προϊόν.

Σ’ ένα μικρό χωριό 140 κατοίκων στα Πυρηναία της νότιας Γαλλίας βρίσκεται το καλύτερο εστιατόριο του κόσμου σύμφωνα με τις εκτιμήσεις των χρηστών του Trip Advisor! Ποιος θα μπορούσε να το φανταστεί ότι σε ένα μικρό χωριό στα απομακρυσμένα Πυρηναία βρίσκεται ένα από τα καλύτερα εστιατόρια; Κι όμως οι χρήστες του Trip Advisor  μια πλατφόρμα όπου οι χρήστες γράφουν την κριτική τους και την εμπειρία από τα γαστρονομικά και όχι μόνο ταξίδια τους, έδωσαν και τα 5 τους αστέρια στο Auberge du Vieux Puits.

Κόντρα στους μοντερνισμούς ο Κώστας Κολιός άνοιξε έναν νέο κύκλο γαστρονομικής δημιουργίας που σερβίρει παράδοση και μεράκι στο ναι μεν απομακρυσμένο, αλλά κατά τα άλλα πανέμορφο Ροδοχώρι Βοΐου Κοζάνης. Mήπως τα Αρώματα και Γεύσεις γης Βοϊου, μπορούν να δείξουν αυτόν τον δρόμο, να οδηγήσουν τον κόσμο στο Ροδοχώρι και να δώσουν οι επισκέπτες τα πέντε αστέρια τους σε αυτό το νέο και ιδιαίτερο γαστρονομικό ταξίδι;

Συναντήσαμε τον Κώστα Κολιό και συζητήσαμε για την μαγειρική,την αλήθεια της γεύσης, τις αναμνήσεις του, την ανάδειξη του Ροδοχωρίου ως τόπο προορισμού!

Πόσα χρόνια και πως ξεκινήσατε να ασχολείστε με την μαγειρική;

Η πρώτη μου επαφή και ενασχόληση με την κουζίνα ήταν πίσω στο 1990. Στα φοιτητικά μου χρόνια, ανακάλυψα πόσο μου αρέσει να μαγειρεύω για φίλους και συμφοιτητές. Θυμάμαι πως είχα μαγειρέψει ένα βράδυ σπανακόρυζο. Στην κατσαρόλα μετά από λίγη ώρα δεν είχε μείνει τίποτα. Οι δυο μου συγκάτοικοι το τίμησαν δεόντως! Αυτό με παρακίνησε και έτσι  ξεκίνησα το ταξίδι μου στον κόσμο της μαγειρικής. Το 1997 στα εικοσιπέντε μου χρόνια εργάστηκα για πρώτη φορά σε επαγγελματική κουζίνα, σε ένα ξενοδοχείο πέντε αστέρων, στο Ηράκλειο της Κρήτης. Έπεσα κατευθείαν στα βαθιά δίπλα στον σεφ Τάτση, από αυτόν έμαθα τα πάντα για την κουζίνα.  Πόσο πρέπει να σεβόμαστε και να επιλέγουμε σωστά  τις πρώτες ύlες έτσι ώστε να έχουμε ένα εξαιρετικό αποτέλεσμα στο πιάτο που θα σερβίρουμε στον πελάτη. Έμαθα την επεξεργασία με λεπτομέρεια, τον σεβασμό και την αγάπη για την μαγειρική.

Ροδοχώρι Βοΐου, ένας παραδοσιακός οικισμός μοναδικής ομορφιάς. Επιστροφή στην γενέτειρά σας. Τι είναι για εσάς το Ροδοχώρι, ποιες οι αναμνήσεις σας;

Τι είναι το Ροδοχώρι; Τι λέξεις να βρω! Εκεί καταθέτω την ψυχή μου. Το  Ροδοχώρι είναι ένα μαρτυρικό χωριό με μεγάλη ιστορία και πανέμορφο φυσικό κάλος. Γεφύρια, εκκλησίες, καλντερίμια, πετρόχτιστα παραδοσιακά σπίτια, δρυμός… Ένας συνδυασμός που σε γεμίζει εικόνες και συναισθήματα. Επέστρεψα στην γενέτειρά μου και καταθέτω ότι ποιοτικότερο έχω, αυτό που απογειώνει τον ουρανίσκο.  Σηκώνω τα μανίκια και δημιουργώ, δίνοντας τον καλύτερό μου εαυτό.

Έχουμε ανάγκη για επιστροφή στην παράδοση;

Μεγάλη και ιερή λέξη η παράδοση. Με την πανδημία μπήκαν όλα στην κατάψυξη. Ο Έλληνας όμως έχει συνδέσει την παράδοση με τη ζωή του και την καθημερινότητά του. Τα «Αρώματα και γεύσεις γης Βοΐου» ήθελα να αποτελεί μέρος της παράδοσης μας. Από την πρώτη στιγμή της σύλληψής της ιδέας αυτό είχαν σαν οδηγό και   στην κορυφή της σκέψης μου.  Πίστεψέ με δεν είναι καθόλου εύκολο να στηρίξεις μια τέτοια επιχείρηση, στημένη στο «πουθενά» και να μην παρεκκλίνεις καθόλου από το στόχο σου ο οποίος δεν είναι άλλος από το να αναδείξεις με τον καλύτερο δυνατό τρόπο την παράδοση, τα τοπικά προϊόντα  και τον τόπο σου. Αυτήν η αίσθηση θέλω να ξεπροβάλει μέσα από τα πιάτα μου .

Μπορούν τα «Αρώματα και γεύσεις Βοΐου» να συνδράμουν στην ανάδειξη της περιοχής ως τόπο προορισμού;

Θεωρώ πως η προσπάθειά μας μπορεί να δημιουργήσει την βάση και τα «Αρώματα και γεύσεις γης Βοΐου» να συνδράμουν στην τουριστική ανάπτυξη του τόπου μας δημιουργώντας όμορφα γαστρονομικά ταξίδια και αναδεικνύοντας τα εξαιρετικά  τοπικά μας προϊόντα . Όλα αυτά σε συνδυασμό με την απαράμιλλη φυσική ομορφιά που προσφέρει ο τόπος, την πλούσια ιστορία του μαρτυρικού αυτού χωριού με το πανέμορφο γεφύρι δημιουργούν μια εμπειρία ξεχωριστή. Είναι συγκινητική η προσέλευση του κόσμου τις Παρασκευές και τα  Σαββατοκύριακο και ο δικός μου τρόπος να τους ευχαριστήσω είναι προσφέροντας τους  το πιο νόστιμο αποτέλεσμα σε κάθε ένα πιάτο που δημιουργώ!

Πόσο σημαντική για εσάς η αλήθεια της γεύσης;

Η γεύση από μόνη της είναι ένα κεφάλαιο, το αποτύπωμα αυτού του κεφαλαίου είναι η μαγειρική. Όταν ξεκινώ να μαγειρεύω πάντα σκέφτομαι πώς και με ποιον τρόπο θα παντρέψω τα υλικά που έχω επιλέξει, και τι τεχνικές θα ακολουθήσω για να πετύχω το πιάτο που έχω φανταστεί. Αυτό είναι το σημαντικότερο από όλα για μένα, η τέρψη του επισκέπτη.

Χρησιμοποιείται αποκλειστικά τοπικά προϊόντα; Η ποιότητα της πρώτης ύλης έχει τον πρώτο λόγο;

Κύριο μέλημά μου και προσωπικός μου στόχος είναι να χρησιμοποιώ προϊόντα από την ευρύτερη περιοχή του Βοΐου.  Λίγες είναι οι φορές που δεν καλύφθηκα από τις πρώτες ύλες που προσφέρει το Βόιο, η αγορά κρατάει γερά όπως λένε και οι παλιοί. Όταν δεν μπορώ να βρω κάποιο προϊόν που χρειάζομαι τότε επιλέγω αμιγώς ελληνικά. Το Α και το Ω για να επιτευχθεί ο στόχος είναι η ποιοτική πρώτη ύλη. Έτσι η καλή πρώτη ύλη, η σωστή διαχείριση και η τεχνική  που θα χρησιμοποιήσει ο εκάστοτε σεφ είναι ο δυνατότερος συνδυασμός για την επιτυχία του πιάτου.

Μετά τον «Πολίτικο Μπαχτσέ» στην πόλη της Κοζάνης, ένα  μαγαζί που κρύβει μια ολόκληρη φιλοσοφία ζωής τι σας παρακίνησε να πραγματοποιήσετε το νέο σας εγχείρημα;

Θα σας εκμυστηρευτώ πώς ήταν όνειρο ζωής για μένα να δημιουργήσω έναν τέτοιο χώρο στο Βόιο. Όπως ο «Πολίτικος Μπαχτσές» έτσι και τα «Αρώματα και γεύσεις γης Βοΐου» είναι δύο οικογενειακές επιχειρήσεις που  στηρίζονται στο τρίπτυχο διαφορετικότητα,  πρωτοτυπία, μοναδικότητα. Στην προκειμένη περίπτωση το εγχείρημα αυτό είναι μία πρόκληση ώστε να δημιουργηθεί ένα σημείο αναφοράς και ένας τόπος προορισμός στο πανέμορφο Ροδοχώρι.

Οι κατάφυτες και πλούσιες σε νερά πλαγιές του όρους Βόιο βοήθησαν στη δημιουργία ενός δικτύου παραδοσιακών οικισμών, γνωστών ως Μαστοροχώρια, ή κάποιων εξ αυτών ως Καστανοχώρια. Αποτελούν μία από τις τέσσερις μεγάλες ενότητες πετρόχτιστων οικισμών της Βόρειας Ελλάδας αντίστοιχη με τα Ζαγοροχώρια, τα χωριά του Γράμμου και του Πηλίου. Περισσότεροι από 40 μικροί γραφικοί οικισμοί βρίσκονται ο ένας δίπλα στον άλλο στην ορεινή και ημιορεινή ζώνη του βουνού, από 700 έως 1400 μέτρα υψόμετρο, σχηματίζοντας ένα ενιαίο σύνολο.

Πρόκειται για τα χωριά της Περιφερειακής Ενότητας Κοζάνης, Γρεβενών και Καστοριάς που χωροθετούνται Δυτικά του Τσοτυλίου μέχρι τους ποταμούς Βενέτικο και Σαραντάπορο. Έτσι στο Βόιο ανήκουν και τα Μαστοροχώρια της περιοχής των Γρεβενών, όπως το Δασύλλιο, το Τρίκορφο, η Καλλονή, το Δοτσικό, ο Αγ. Κοσμάς, οι Κυδωνιές και άλλα και τα αντίστοιχα της Καστοριάς, όπως το Επταχώρι, η Κυψέλη, η Νέα Κοτύλη και ο Πεύκος, που είναι χτισμένα στον κύριο κορμό του Βοΐου, καθώς και τα Καστανοχώρια Βράχος, Λάγκα, Νίκη, Καστανόφυτο, Άγιος Ηλίας, Πετροπουλάκι, Νόστιμο και άλλα, που βρίσκονται στα Μικρά Όντρια. Ως Καστανοχώρια χαρακτηρίζονται οι οικισμοί της ορεινής ζώνης του Βοΐου που φημίζονται για την πλούσια παραγωγή κάστανου, μεταξύ της περιοχής του Πενταλόφου και των Οντρίων.

Σε κάποια από τα χωριά πολλά κτίσματα δεν αποτελούνται από πέτρα, είτε μπορεί μεν να είναι πέτρινα, αλλά μικρότερα σε μέγεθος συγκριτικά με το παρελθόν. Αυτό οφείλεται στο γεγονός, ότι κάηκαν την περίοδο ’43 -’44 από τις γερμανικές κατοχικές δυνάμεις, λόγω του σπουδαίου τους ρόλου στην Αντίσταση. Οι κάτοικοί τους την ημέρα της πυρπόλησης κρύφτηκαν στα γειτονικά ρουμάνια και παρακολουθούσαν από εκεί τα πανέμορφα διώροφα σπίτια τους να χάνονται μέσα στις φλόγες.

Έπειτα, για να προστατευθούν από το δύσκολο χειμώνα που θα ακολουθούσε, ήταν αναγκασμένοι να τα ξαναχτίσουν γρήγορα με όσα υλικά είχαν διασωθεί, ενώ άλλοι γύρισαν μετά τον πόλεμο και τα αναστύλωσαν με νέα υλικά. Μερικά από τα χωριά στα οποία σημειώθηκε αυτή η καταστροφή ήταν το Τσοτύλι, ο Βυθός, το Ροδοχώρι, το Επταχώρι, η Μόρφη και η Κορυφή, τα οποία όμως παρόλα αυτά κατάφεραν και διέσωσαν σπάνια παραδοσιακά στοιχεία χάρη στην αγάπη των ανθρώπων τους.

Τα χωριά του Ανατολικού Βοΐου, που βρίσκονται χτισμένα επάνω στο Άσκιο όρος, παρά την κοινή πορεία σε ιστορία, έθιμα και παραδόσεις, έχουν διαφορετικό χρώμα και μέγεθος. Είναι λιγότερα σε αριθμό, με σημαντική απόσταση μεταξύ τους και πολύ μεγαλύτερα. Στο Δυτικό Βόιο, εάν εξαιρέσουμε τη Νεάπολη, το Τσοτύλι και τον Πεντάλοφο, οι υπόλοιποι οικισμοί είναι μικροί.

Αντίθετα, στο Ανατολικό υπάρχουν στην ουσία κωμοπόλεις χτισμένες στις πλαγιές του βουνού, σε υψόμετρο από 750 έως 1200 μέτρα, όπως η πασίγνωστη Σιάτιστα, η Γαλατινή, η Εράτυρα, το Σισάνι και η Βλάστη. Εδώ τα περισσότερα σπίτια έχουν νέο χαρακτήρα, αλλά σώζονται παράλληλα σημαντικά μνημεία της μακεδονικής αρχιτεκτονικής στα μεγαλοπρεπή αρχοντικά, στα δημόσια κτίρια και στις εκκλησίες.

Αξιοπρόσεκτο είναι, ότι σε πολλές περιπτώσεις τα χωριά απαντώνται ανά δύο, πιθανό με σκοπό να συμπληρώνει το ένα το άλλο και να ενισχύεται επίσης το αίσθημα της ασφάλειας. Γνωστές δυάδες χωριών είναι οι Νεάπολη – Τσοτύλι, Βλάστη – Νάματα, Πεντάλοφος – Βυθός, Κορυφή – Χρυσαυγή, Δίλοφο – Δασύλλιο, Μόρφη – Αγ. Σωτήρα, Πολυκάστανο – Ζώνη, Δαμασκηνιά – Δραγασιά, Λάγκα – Βράχος, Κοτύλη – Κυψέλη, Σκαλοχώρι – Νόστιμο, Κριμήνι – Ροδοχώρι και Καλλονή – Τρίκορφο.

Κατά τους Καλοκαιρινούς μήνες οι οικισμοί ξυπνούν από το λήθαργο του Χειμώνα, και ξαναγυρίζει πίσω η ζωή και η κίνηση. Ξανανοίγουν τα καφενεία, στήνονται σούβλες και ο ήχος του κλαρίνου ξεχύνεται στα βουνά και στους λόγγους.

Το Βόιο παραμένει αυθεντικό, γιατί εδώ η τοπική αρχιτεκτονική και η παράδοση αποδεικνύουν την ειλικρινή διάθεση για τη γνήσια διατήρησή τους και όχι απλά μια σκηνογραφική τους ανάπλαση.

Τα πέτρινα σοκάκια ακόμη μοσχοβολούν από το ζυμωτό ψωμί και τις πίτες που ψήνουν οι νοικοκυρές στα σπίτια τους, οι γέροντες ακόμη διηγούνται τις παλιές ιστορίες του πολέμου και της ξενιτιάς, ενώ τα τοπικά ήθη αποτελούν μέρος της καθημερινότητας. Οι άνθρωποι, απλοί, δημιουργικοί, μα και απέραντα ευγενικοί κάνουν αυτό τον τόπο να παίρνει άλλη διάσταση.

Ετικέτα Ποιότητας για το έργο Let’s STEAM: European Harbours

Συγκεκριμένα, η εκπαιδευτικός Τζαναμπέτη Αικατερίνη μαζί με τους μαθητές και τις μαθήτριές της (Αργύρης Αναστάσιος, Βαρτζώκα Αικατερίνη, Γράβας Αναστάσιος, Κοσμίδης Αχιλλέας, Κουφογιάννη Στεργιανή, Μούσιος Χρήστος, Μπότσκαρης Ιωάννης, Μπράχου Ελισάβετ, Σαμαρά Αποστολία, Σιάσιου Βασιλική, Χύκα Άγγελος) υλοποίησαν κατά τη διάρκεια της σχολικής χρονιάς 2020-2021 ένα e-Twinning έργο σε συνεργασία με σχολεία άλλων ευρωπαϊκών χωρών.

Πρόκειται για ένα αρκετά ενδιαφέρον STEΑM έργο το οποίο στόχευε στην ενίσχυση της κριτικής και δημιουργικής σκέψης και των δεξιοτήτων των μαθητών για την επίλυση προβλημάτων.

Εθνική Ετικέτα Ποιότητας για το e-Twinning Project PUZZLE HUNTERS που πραγματοποίησαν οι μαθητές και οι μαθήτριες της περσινής Στ’ τάξης με υπεύθυνη εκπαιδευτικό την κ. Μαρία Τσιφτσόγλου. Παρά τις περυσινές αντίξοες συνθήκες το πρόγραμμα προχώρησε κανονικά και ολοκληρώθηκε με επιτυχία.

H Εθνική Ετικέτα Ποιότητας απονέμεται στα έργα eTwinning που κατάφεραν να φτάσουν σε υψηλό επίπεδο ποιότητας πληρώντας μια σειρά από κριτήρια που έχουν τεθεί από την Κεντρική Υπηρεσία Υποστήριξης σε συνεργασία με τις αντίστοιχες Εθνικές Υπηρεσίες Υποστήριξης της δράσης. Η ετικέτα ποιότητας είναι η απτή αναγνώριση στους εκπαιδευτικούς, μαθητές και τα σχολεία για το υψηλό επίπεδο των eTwinning δραστηριοτήτων τους. Στους μαθητές, προσφέρει μία ενίσχυση στην προσπάθειά τους, και στο σχολείο γενικότερα, μία δημόσια επιβεβαίωση της δέσμευσής του για την ποιότητα και την ειλικρίνεια σε μία Ευρωπαϊκή συνεργασία.

Στο πλαίσιο αυτό, η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης διοργανώνει την εκπαιδευτική δράση «Πέρα από το “σύνορον” του Καποδίστρια» που θα πραγματοποιηθεί το Σάββατο, 25 Σεπτεμβρίου 2021 και ώρα 10:30 π.μ. στον Ιερό Ναό Αγίου Νικάνορα Εράτυρας και την Κυριακή, 26 Σεπτεμβρίου 2021 και ώρα 10:30 π.μ. στο Αρχοντικό Αργυριάδη (Μαλιόγκα). Η εκπαιδευτική αυτή δράση περιλαμβάνει ξενάγηση από αρχαιολόγο και μικρό κυνήγι θησαυρού και απευθύνεται κυρίως σε μαθητές Δημοτικού, Γυμνασίου και Λυκείου, χωρίς φυσικά να αποκλείονται οι ενήλικες επισκέπτες.

Στόχος της δράσης είναι να ανακαλύψουν οι μαθητές άγνωστες πτυχές της τοπικής ιστορίας που συμβαίνουν παράλληλα με την Ελληνική Επανάσταση και την ίδρυση του νέου ελληνικού κράτους. Οι μαθητές θα μάθουν για τις επανασταστικές ιδέες και τις ανανεωτικές τάσεις που επικρατούσαν την εποχή αυτή στη Δυτική Μακεδονία, έναν χώρο πέρα από την οροθετική γραμμή, “το σύνορον”, που ο πρώτος Κυβερνήτης της Ελλάδος, Ιωάννης Καποδίστριας, είχε θέσει για τα σύνορα του νέου ελληνικού κράτους.

Η Εφορεία Αρχαιοτήτων Κοζάνης επέλεξε να τοποθετήσει τη συγκεκριμένη εκπαιδευτική δράση σε δύο μνημεία με ιδιαίτερη σημασία για τις καλλιτεχνικές τάσεις που επικρατούσαν την εποχή της Ελληνικής Επανάστασης στην περιοχή του Βοΐου και γενικότερα της Μακεδονίας: τον Ναό του Αγίου Νικάνορα στην Εράτυρα, που χτίστηκε το 1816 και είναι διακοσμημένος με εικόνες και τοιχογραφίες του του 1825, και το αρχοντικό Μαλιόγκα – Αργυριάδη στη συνοικία Χώρα της Σιάτιστας, που χτίστηκε το 1759 και φέρει τοιχογραφικό διάκοσμο του 1844.

Ο Ναός του Αγίου Νικάνορα στην Εράτυρα, ζωγραφισμένος από αγιογράφους από την ίδια την Εράτυρα, αποτελεί ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα των ανανεωτικών τάσεων της λόγιας ζωγραφικής της Δυτικής Μακεδονίας που μορφολογικά έχουν αποκοπεί από την μεταβυζαντινή παράδοση και προσεταιρίζονται περισσότερο τις δυτικές τάσεις, διατηρώντας πάντα μια όμως την ίδια θρησκευτική θεματολογία, όπως είχε διαμορφωθεί από την ύστερη βυζαντινή εποχή.

Οι τοιχογραφίες του αρχοντικού Αργυριάδη (Μαλιόγκα) στη Σιάτιστα ρέπουν περισσότερο προς μια λαϊκή απόδοση όσον αφορά την τεχνοτροπία τους, τα απεικονιζόμενα θέματά τους όμως είναι εντυπωσιακά εκλεκτικιστικά. Η θεματολογία της ζωγραφικής περιλαμβάνει από απόψεις ευρωπαϊκών πόλεων και παγκόσμιους χάρτες έως ξένους ηγέτες και στρατιωτικούς καθώς επίσης και μια σπάνια στη Μακεδονία τοιχογραφική απόδοση του Όθωνα, του πρώτου βασιλιά της Ελλάδος. Η ζωγραφική του αρχοντικού είναι χαρακτηριστική των ιδεολογικών, πολιτικών και καλλιτεχνικών τάσεων που επικρατούν στη Μακεδονία πριν και μετά την ελληνική επανάσταση.

Οι ενδιαφερόμενοι να συμμετάσχουν στη δράση μπορούν να προκρατήσουν τη θέση τους (η κάθε ομάδα ξενάγησης δύναται να αποτελείται από 8 άτομα) στέλνοντας email στη διεύθυνση peraapotosynoron@gmail.com σημειώνοντας το ονοματεπώνυμό τους, την ηλικία τους(ένα είναι μαθητές) και για ποια από τις δύο ημέρες ενδιαφέρονται να λάβουν μέρος. Εναλλακτικά μπορούν να τηλεφωνούν στο 24610 98800, εσωτ. 3 ή να συμπληρώσουν την σχετική φόρμα στην ιστοσελίδα https://peraapotosynoron.wordpress.com/, στην οποία μπορούν να αναζητήσουν περισσότερες πληροφορίες για την συγκεκριμένη δράση.

Σημειώνεται ότι τα μουσεία παραμένουν ανοιχτά για το κοινό, το Σαββατοκύριακο (25-26/9/2021) του εορτασμού και η είσοδος σε αυτά, καθώς και στους αρχαιολογικούς χώρους του Κράτους είναι ελεύθερη, σύμφωνα με την αρ.ΥΠΠΟΑ/ΓΔΑΠΚ/ΔΑΜΕΕΠ/ΤΑΜΣ/346553/247338/5874/3323/27-6-2019 K.Υ.Α. (ΦΕΚ 2666/Β/1-7-2019), όπως τροποποιήθηκε και ισχύει.

Η Ελλάδα συμμετέχει στον εορτασμό των Ευρωπαϊκών Ημερών Πολιτιστικής Κληρονομιάς (ΕΗΠΚ) από το 1996. Γενικός συντονιστής του προγράμματος είναι το Συμβούλιο της Ευρώπης, ενώ βασικός στόχος του είναι η βελτίωση της πρόσβασης των πολιτών σε στοιχεία της πολιτιστικής τους κληρονομιάς, υλικής και άυλης, καθώς και η ευαισθητοποίησή τους στα θέματα αυτά. Σκοπός του προγράμματος είναι η ενίσχυση του διαπολιτισμικού διαλόγου και των διασυνοριακών συνεργασιών.

Ο εθνικός συντονιστής του προγράμματος είναι η Διεύθυνση Αρχαιολογικών Μουσείων, Εκθέσεων και Εκπαιδευτικών Προγραμμάτων του Υπουργείου Πολιτισμού και Αθλητισμού, η οποία έχει διαμορφώσει ένα συγκεκριμένο στίγμα εορτασμού: θεματολογία που αλλάζει ανά διετία, έμφαση στο νεανικό κοινό, υψηλής ποιότητας παρεχόμενη πληροφορία, εξοικείωση του κοινού με το έργο της Αρχαιολογικής Υπηρεσίας, χρήση νέων τεχνολογιών και άλλα.

Πηγή: mouseioaianis.gr

Ογδόντα χρόνια μετά την ανατίναξη του το πέτρινο «Γεφύρι του Πασά» πού βρίσκεται στα όρια των περιφερειακών ενοτήτων Γρεβενών και Κοζάνης, με πρωτοβουλία της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας αναμένεται να αναστηλωθεί και να ξαναβρεί την παλιά του αίγλη.

Στο στόχο της μελετητικής ομάδας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης είναι η χρήση της πέτρας για την αναστήλωση του γεφυριού, ενώ ήδη με πρωτοβουλία του Υπουργείου Παιδείας σε συνεργασία με το Υπουργείο Πολιτισμού, αναμένεται να δημιουργηθεί τμήμα ΙΕΚ για τεχνίτες πέτρας στην Περιφερειακή Ενότητα Κοζάνης. Όπως ανέφερε η κ. Μενδώνη είναι διττός ο στόχος με την αναστήλωση του πέτρινου γεφυριού, καθώς από τη μία θα είναι πόλος έλξης επισκεπτών, αλλά από την άλλη θα δοθεί η δυνατότητα έτσι ώστε να ξαναζωντανέψει η τέχνη της πέτρας. Η μελέτη αναστήλωσης του πέτρινου «Γεφυριού του Πασά» αναμένεται να ολοκληρωθεί σε 18 μήνες, ενώ στόχος της Περιφέρειας Δυτικής Μακεδονίας είναι το έργο να ενταχθεί στο νέο ΕΣΠΑ.

Πηγή: ertnews.gr

Κοζάνη: Υπογράφηκε η σύμβαση για να αναστηλωθεί το «Γεφύρι του Πασά»

Τα τελευταία  χρόνια η Ευρώπη ήρθε αντιμέτωπη με ένα πρωτοφανές κύμα προσφύγων και μεταναστών, που δημιούργησε καταστάσεις εντάσεων σε κοινωνικό επίπεδο , διχασμού των κοινωνιών, πολιτικών και κοινωνικών αντιπαραθέσεων.  Η περιοχή της Δυτικής Μακεδονίας φιλοξενεί πάνω από 1.900 πρόσφυγες και 120 παιδιά, σε τρεις δομές ασυνόδευτων, σε μικρά ορεινά χωριά.

Το προσφυγικό ζήτημα αποτελεί ένα αμφιλεγόμενο θέμα, που σε πολλές τοπικές κοινωνίες δημιουργεί καταστάσεις ανασφάλειας και κοινωνικής πόλωσης, που οδηγούν σε εντάσεις και προστριβές μεταξύ κατοίκων και προσφύγων αλλά και των κατοίκων μεταξύ τους.

Αυτή η κατάσταση έγινε η αφορμή μία ομάδα νέων ανθρώπων να αναλάβει να υλοποιήσει μια πρωτοβουλία στα πλαίσια του ευρωπαϊκού προγράμματος αλληλεγγύης,  ώστε να καταδείξει όλες τις πτυχές του φαινομένου της ριζοσπαστικοποίησης και του βίαιου εξτρεμισμού ως προέκταση της.

Η βασική ιδέα του προγράμματος ξεκίνησε όταν δύο μέλη της ομάδας η Βίβιαν Λαδά και ο Γιώργος Κοτενίδης, επιλέχθηκαν από το RAN (RADICALISATION AWARENESS NETWORK), ένα δίκτυο ειδικών στον τομέα της ριζοσπαστικοποίησης και του βίαιου εξτρεμισμού, υπό την αιγίδα της Ευρωπαϊκής Επιτροπής, ώστε να συμμετάσχουν ως εκπαιδευόμενοι στον τομέα της πρόληψης και καταπολέμησης των φαινομένων αυτών.

Η ομάδα ξεκίνησε με δικές της δαπάνες το γύρισμα μίας ταινίας μικρού μήκους με εθελοντές ηθοποιούς.

Η επιτυχία της προσπάθειας αυτής στάθηκε η αιτία η ομάδα να μεγαλώσει. Νέα μέλη προστέθηκαν, η Αγνή Γκουτζιαμάνη και η Μαρία Σοφία Κωσταρέλη και όλοι μαζί ξεκίνησαν νέο project. Μέσω της άτυπης ομάδας νέων “Έλληνες Οδυσσείς” , το project της ομάδας χρηματοδοτήθηκε από το Ευρωπαϊκό Σώμα Αλληλεγγύης.

H ταινία μικρού μήκους, όπου συμμετέχουν 13 εθελοντές ηθοποιοί, 3 σκηνοθέτες, 2 κάμεραμαν και 2 άτομα συντονισμού/διαχείρισης, με background την όμορφη πλατεία της Γεράνειας και τα επιβλητικά αρχοντικά της Σιάτιστας, έχει ως σκοπό να συμβάλλει στην  καταπολέμηση των διακρίσεων, του ρατσισμού και των στερεοτύπων. Με έναν έμμεσο και δημιουργικό τρόπο, αναπαρίστανται οι ρίζες και οι πρακτικές του φαινομένου του ακροδεξιού εξτρεμισμού,  καθώς και οι επιπτώσεις που έχει στην προσωπικότητα του ατόμου και στην κοινωνία γενικότερα.

Τι δηλώνουν τα μέλη της ομάδας Humans First

«Ειδικότερος στόχος  είναι η αποδόμηση της ρητορικής βίας μέσω της μετάδοσης ενός ξεκάθαρου ανθρώπινου μηνύματος αλληλεγγύης,  καθώς πιστεύουμε ότι απόρροια αυτής της ανθρωπιστικής κρίσης που διανύουμε αποτελεί η ξενοφοβία και η μισαλλοδοξία.

Με τη συμμετοχή νέων από την γύρω περιοχή καθώς και προσφύγων καταφέραμε να συμβάλλουμε τόσο στην σταδιακή εξάλειψη τέτοιων φαινομένων βίας καθώς επίσης και στην κοινωνική ένταξη των δεύτερων προωθώντας παράλληλα και την ενεργή συμμετοχή τους.

Επιπρόσθετα, στην περιοχή μας παρατηρείται έλλειψη πρωτοβουλιών και εξωστρέφειας των νέων ανθρώπων λόγω των μειωμένων ευκαιριών που παρέχονται, επομένως ,ως μέλη και οι ίδιοι αυτής της κοινωνίας, επιθυμούμε την ενδυνάμωση της συμμετοχής τους μέσω της ενεργούς δέσμευσής τους προς τις τοπικές κοινωνίες αντιστρέφοντας τα κακώς κείμενα.

Η ενίσχυση των κοινωνικών δεξιοτήτων τους και της κριτικής τους σκέψης και η ικανότητα τους να λαμβάνουν αποφάσεις και πρωτοβουλίες θα τονώσουν την συμμετοχή τους στη δημοκρατική ζωή και θα ενεργοποιηθούν ως μέλη της κοινωνίας».

Το γεγονός ότι το project υλοποιήθηκε μέσα στην εποχή του κορονοΐού, οδήγησε την ομάδα να προσαρμοστεί στις συνθήκες και να συνεχίσει τις δράσεις της διαδικτυακά. Μέσω των social media ξεκίνησε η προώθηση και η προετοιμασία της ταινίας. Παράλληλα, η ομάδα δημιούργησε μία σειρά άρθρων και δημοσιευμάτων , φωτογραφιών και βίντεο σχετικά με τις διακρίσεις και τα ανθρώπινα δικαιώματα, με την συνεργασία νέων ανθρώπων από τη γύρω περιοχή.

Ιδιαίτερο ενδιαφέρον παρουσίασε το online σεμινάριο δημιουργικής γραφής με θέμα τα ανθρώπινα δικαιώματα, που πραγματοποιήθηκε με την καθοδήγηση της νέας συγγραφέως και μέλος της ομάδας σεναριογράφων του project, η οποία μύησε όλους όσοι συμμετείχαν στην τέχνη της γραφής και της έκφρασης.

Η αγάπη για το περιβάλλον οδήγησε την ομάδα σε μία δράση καθαρισμού του εξωτερικού χώρου του Ιερού Ναού Αγίου Γεωργίου στη Σιάτιστα, ένα από τα πιο όμορφα ξωκλήσια της πόλης, όπου συμμετείχαν 11 νέοι από τη Σιάτιστα, λίγες μέρες μετά το Πάσχα.

Η ομάδα στοχεύει να προσελκύσει και νέα μέλη,  άτομα που έχουν κοινωνικές και περιβαλλοντικές ευαισθησίες,  άτομα που έχουν μεράκι να βοηθούν τους άλλους,  που γνωρίζουν το πραγματικό νόημα του εθελοντισμού και της προσφοράς.

Είμαστε εδώ για να καθοδηγήσουμε και να προσφέρουμε κάθε είδους υποστήριξη στους νέους της περιοχής, ώστε να επαναφέρουμε την ζωντάνια, τη ζωή και την αισιοδοξία στον αγαπημένο μας τόπο!

Η ομάδα του Humans First 

Βίβιαν, Γιώργος, Αγνή, Μαρία Σοφία